گروه خونى

گروه خونى چيست؟

قطعاً با آنچه بسيارى از جوانان در صحبت هايشان استفاده مى كنند و مى گويند فلان چيز به گروه خون «فلان شخص» نمى خورد فرق دارد! اصلاً خوردن و نخوردن گروه خونى چيست؟ آيا اجزاى سازنده خون افراد با هم فرق دارد؟!

خون از چه چيز ساخته شده است؟
۱- يك فرد بالغ در بدن خود ۶ـ۴ ليتر خون دارد. خون تمام افراد از سفيدپوست تا سياه پوست تركيبى از سه نوع سلول عمده مشاور در مايعى زردرنگ و چسبناك است. (پلاسما) ۱ـ گلبول قرمز (RBC) نوعى سلول كه در حدود ۱۲۰ روز در بدن ما زنده است و ۲۰ ثانيه طول مى كشد تا هر كدام آن تمام بدن را دور بزند و ۴۰% خون را تشكيل مى دهد.
۲ـ گلبول سفيد (WBC) كه مسؤول جنگ با عفونت ها و مواد بيگانه در خون است (مطلب مربوط به آلرژى را به خاطر آوريد.)
۳ـ پلاكت ها (PLT) كه كوچكترين سلول خونى هستند و در امر انعقاد خون نقش اساسى دارند و پلاسما نيز جزو اصلى خون است كه ۹۵ % آن را آب و ۵% باقيمانده را هورمون، پروتئين و مواد غذايى تشكيل مى دهد.
اگر تمام موارد ذكر شده در خون همه ما در حدود معين و مشخصى وجود دارد پس چه چيز باعث مى شود بين خون افراد تفاوت عمده اى به نام «گروه خون» به وجود آيد؟!
عامل تفاوت گروه خونى افراد «وجود يا عدم وجود ملكول هاى پروتئينى مشخصى به نام آنتى ژن و آنتى بادى» است.
«آنتى ژن ها» (در صورت حضور) بر سطح گلبول قرمز و «آنتى بادى ها» داخل پلاسما يا همان مايع خون هستند. پس خون من و شما از نظر كليات آن يكسان است و آنچه باعث مى شود ما امكان اهداى خون به يكديگر را داشته يا نداشته باشيم همين پروتئين هاى ذكر شده است.
«گروه خونى» هر فرد به طور مستقيم به پدر و مادر و آنچه از آنان به او ارث مى رسد، ارتباط دارد. يكى از روش هاى معمول و مهم ارزيابى تفاوت بين انواع خون ها، سيستم (ABO) است. به طور قطع شما فردى با گروه خونى O – B – A يا AB هستيد و راه فرارى هم نداريد (حتى اگر موجودى فضايى باشيد يا بچه پايين ترين يا بالاترين نقطه شهرتان باشيد فرقى نمى كند!)
براساس اين سيستم دسته بندى خون و با توجه به آنچه در مورد آنتى ژن و آنتى بادى گروه خونى گفته شد:
۱ـ اگر شما گروه خونى (A) داشته باشيد به اين معناست كه بر سطح گلبول هاى قرمزتان آنتى ژن A و در پلاسماى خونتان آنتى بادى B داريد.
۲ـ گروه خونى B با كمى توجه متوجه خواهيد شد وضعيت افراد اين گروه كاملاً برعكس گروه قبل است آنها در سطح گلبول هايشان آنتى ژن B و در پلاسما آنتى بادى A دارند.
۳ـ فرد گروه خونى AB بر روى گلبول قرمزش هر دو نوع آنتى ژن A و B را دارد و واضح است كه در پلاسما هيچ مخالفى نداشته باشد و آنتى بادى موجود نباشد.
۴ـ و نهايتاً گروه خونى O به دليل نداشتن هيچكدام از آنتى ژن هاى A و B بر سطح گلبول، آزادانه هر دو نوع آنتى بادى Aو B را در پلاسما دارد.
اما بحث گروه خونى و تفاوت هاى آن به همين جا ختم نمى شود و براى مثال اگر گروه خون شما (A) باشد در كنار آن از كلمه مثبت و منفى هم استفاده مى كنيد! (خيلى ساده يا مثبت هستيد يا منفى اصلاً هم دست خودتان نيست و اين يكى كاملاً ، كاملاً به پدر و مادرتان ربط دارد!)
گروه خون شما به فاكتور ديگرى به نام (Rh) بستگى دارد. يك فرد (Rh+) فردى است كه بر روى سطح گلبول هاى قرمز خود آنتى ژن اين فاكتور را دارد. (پس طبيعى است كه در پلاسماى او آنتى بادى Rh ديده نشود! درست مانند همان داستان گروه خونى ABO)
از طرفى افراد (Rh-) بر روى گلبول قرمز خود چنين فاكتورى را ندارند، (اين افراد ۱۵% كل مردم هستند.)
حالا متوجه شده ايد كه شما به طور يقين ناگزير هستيد يكى از گروه هاى خونى زير را داشته باشيد.

 تشخيص گروه خونى:
در آزمايشگاه تشخيص طبى براساس آنچه گفته شد، پس از نمونه گيرى از بيمار، خون كامل او را (خونى كه ضد انعقاد دارد و شامل تمام سلول هاى خونى و پلاسما است) به طور قطرات مجزا با معرف هاى مختلف (آنتى A – آنتى B و آنتى Rh) مجاور مى كنند و چسبيدن يا نچسبيدن گلبول ها در مجاورت با قطرات معرف را بررسى مى كنند و گروه خونى مشخص مى شود.
بعد از يك تزريق خون نامتجانس، در بدن نيز همان روند تجمع گلبولى (كه در شرايط آزمايشگاهى بين خون و معرف ايجاد مى شود) پيش مى آيد. به همين خاطر بايد پيش از تزريق خون سازگارى خون بين دهنده و گيرنده آن از نظر سيستم ABO و Rh به خوبى بررسى شود. چرا كه در اثر عدم هماهنگى گلبول هاى شخص گيرنده خون به هم مى چسبد و به دنبال اين چسبندگى رگ هاى خونى بسته شده سرانجام خون به ساير نقاط بدن نمى رسد.

از طرف ديگر اين سلول هاى بهم چسبيده كه حاوى هموگلوبين (پروتئين حمل كننده اكسيژن) هستند. محتويات خود را كه در خارج از سلول سمى است به داخل بدن مى ريزند و حاصل آن درنهايت مرگ گيرنده خون است (پس زدن خون دريافتى)
تمام نكته مربوط به انتقال خون در يك جمله خلاصه مى شود. «براى انتقال خون از شخصى به ديگرى بايد هيچ آنتى بادى مخالف بين دو فرد نباشد.»
افراد گروه خونى (AB) با توجه به توضيح ذكر شده به علت نداشتن هيچكدام از آنتى بادى هاى A و B در پلاسماى خون قادرند (در شرايط خاص) از تمام گروه هاى خونى، خون دريافت كنند اما تنها به هم گروه هاى خود خون مى دهند (اميدواريم در ساير امور اينگونه خسيس نباشند) اما افراد گروه خونى (O) كه دست و دلبازتر از ساير گروه ها هستند به دليل داشتن هر دو نوع آنتى بادى A و B فقط از هم گروه هاى خود، خون مى گيرند ولى دهنده عمومى هستند.
مشكل ناسازگارى گروه هاى خونى تا سال ۱۹۰۱ جان بسيارى از افراد را گرفت تا آنكه دانشمندى به نام (Karl Landsteiner) با كشف گروه هاى خونى اين مشكل را برطرف كرد و در سال ۱۹۳۰ موفق به دريافت جايزه نوبل پزشكى شد.
سؤال عمده اى كه براى بسيارى از جوانان خصوصاً در مواقع ازدواج و انتخاب همسر پيش مى آيد تفاوت گروه خونى است (البته اين بار گروه خونى پزشكى، نه گروه خونى اجتماعى! كه برخلاف تصور آنها اختلاف گروه خونى دوم در اين مورد خاص خطر بيشترى نسبت به گروه خونى اول دارد و تشخيص آن هم خيلى ساده است معرف آن منطق است كه در حضور احساس، عمل نمى كند!)
درواقع اگر گروه خونى شما و همسر آينده تان از نظر (ABO) تفاوت داشته باشد مشكلى ايجاد نمى شود و تنها تفاوت سيستم Rh بين زن و شوهر است كه مى تواند بعد از زايمان اول زن براى فرزند يا فرزندان بعدى آنها ايجاد مشكل كند (آن هم فقط در شرايطى كه مادر آينده (Rh-) و پدر بعد از اين با (Rh+) باشد.

(كه البته اين مشكل هم با تزريق آمپول معروفى به نام «روگام» پس از زايمان اول به كلى حل شده است و مشكلى نمى ماند مگر همان تفاوت گروه خون اجتماعى، فرهنگى، اقتصادى و … موفق باشيد و همگروه خوبى داشته باشيد!!

منبع : جامعه پزشکان فارسی زبان
 

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



نظرات مسدود است