پرسش و پاسخ درباره ناباروری زنان

پرسش و پاسخ درباره ناباروری زنان

۱- کار اصلی یک متخصص باروری چیست؟

متخصص باروری یک پزشک متخصص زنان و زایمان است که دارای تحصیلات عالی درباره عملکرد غدد داخلی مربوط به تولید مثل در انسان است. این متخصصان یک دوره ۲ تا ۳ ساله را در مقطع فوق تخصص در رشته باروری طی می کند و دارای صلاحیت های لازم برای درمان اختلالات مربوط تولید مثل در اطفال , زنان و مردان هستند. برای درمان ناباروری بهتر است به این متخصصان مراجعه شود.

برای اجرای روش های درمانی ناباروری زنان چه عواملی باید موجود باشند؟

۱- وجود پزشک و پرستاران مجرب در کلینیک درمان ناباروری.

۲- وجود یک دستگاه سونوگرافی واژینال:

متخصصان  از داروی کلومیفن (نام تجاری clomid) برای تحریک باروری استفاده می کنند. داروی کلومیفن سبب تحریک عمل تخمک گذاری در زنان می شود. در تمامی موارد استفاده از این دارو پزشک متخصص باید از تغییرات ایجاد شده در دستگاه تناسلی زنان با اطلاع شود. استفاده از دستگاه سونوگرافی واژینال به متخصص  در تشخیص زمان تمک گذاری کمک خواهد کرد و آنها با این دستگاه می توانند تغییرات ایجاد شده را مورد مشاهده قرار دهد.

۳- وجود آزمایشگاههای مجهز  برای انجام آزمایشات تخصصی

چه زمانی باید از برنامه اولین ویزیت با پزشک متخصص باروری را تنظیم نمود؟

معمولاً در اولین هفته دوره قاعدگی این برنامه تنظیم می شود. آزمایشات اصلی شامل تست (FSH ) و (LH) هستند که در روز سوم پس از قاعدگی انجام می شوند.

در اولین ویزیت, پزشک متخصص کارهای زیر را انجام می دهد.

۱- دستور انجام تست FSH و LH را برای زنان در روز سوم پس از قاعدگی  صادر می شود.

۲- برای هر دو طرف (زن و مرد) آزمایشات خونی (ایدز, هپاتیت و …) انجام می شود.

۳- برنامه سیکل قاعدگی زن را در چند ماه گذشته یادداشت می کنند.

۴- اندازه گیری نحوه افزایش دمای بدن و تنظیم جدول زمانی (برای تعیین زمان تخمک گذاری).

* زمان ویزیت دوم چه وقت است؟

ویزیت دوم زمانی انجام می شود که هورمون LH به حداکثر می رسد. این زمان معمولاً قبل از مرحله تخمک گذاری زن است.

در این ز مان معمولاً از روش های زیر کمک می گیرند.

الف: انجام تست های پس از آمیزش (برای بررسی آمادگی اسپرم برای نفوذ در تخمک.

ب: ارزیابی میزان ترکیبات مخاط گردن رحم

ج: انجام تست از لحاظ عفونت باکتریایی

د: انجام سونوگرافی در زمان حداکثر ترشح LH. (جهت بررسی وضعیت رحم و تخمدان ها. اگر سلول های مفروش شده در رحم نازک باشند نشانه آن است که یک مشکل هورمونی وجود دارد.

ناهنجاری هایی از قبیل فیبروئیدها و کیست های تخمدانی را می توان از طریق سونوگرافی تشخیص داد. همچنین ناهنجاری در شکل رحم هر دو سونوگرافی قابل تشخیص است.

بسیاری از پزشکان پس از سونوگرافی اولیه یک مرحله دیگر سونوگرافی نیز انجام می دهند. در این سونوگرافی مشخص می شود که فولیکول آیا تخمک را آزاد کرده است یا خیر.

در همین مواقع تخمک ها رسیده می شوند ولی از فولیکول آزاد نمی شوند.

این حالت را می توان در سونوگرافی تشخیص داد

تست های هورمونی: اگر در تست های خونی وجود نسبت بالای LH به FSH مشاهده شد, (نشانه بیماری کیست های متعدد تخمدانی) پزشک  دستورآزمایش تستوسترون آزاد و (DHEAS) دی هیدرواپیاندروسترون را می دهد. میزان پرولاکتین و پروژسترون باید هفت روز پس از حداکثر ترشح LH (LH Suvge) اندازه گیری می شود.

تست هایی را می توان در هر زمان انجام داد: از قبیل تست پرولاکتین, TSH, Free T۳, (T۴) تیروکسین آزاد, Total Testrome, Free Testostrome, DHEAS و آندروستندیون,

مقادیر طبیعی هر کدام از تست های فوق باید به  شرح زیر باشند (نکات مهم تستی)

* LH

- فازفولیکار (روز دوم تا سوم پس از قاعدگی): <۷mIu/ml

- روز LH Suvge= > ۱۵mIu/ml

*  FSH

- فازفولیکولار = < ۱۳mIu/ml

- روز LH Suvge=  > ۱۵mIu/ml

× استرادیول

- روز LH Suvge = > ۱۰۰ pg/ml

- اواسط فاز لوتئال (۷ روز پس از تخمک گذاری)= > ۶۰ pg/ml

× پروژسترون

- روز LH Suvge = < ۱.۵ ng/ ml

- اواسط فاز لوتئال = >۱۵ ng/ml

ناباروری

Prolactin: <۲۵ ng/ml

Free T۳: ۱.۴  to ۴.۴ pg/ml

Free Thyroxine (T۴): ۰.۸ to ۲.۰ ng/dl

Total Testostrene: ۶.۰ to ۸۹ ng/ dl

Free Testostrene: ۰.۷ to ۳.۶ pg/ dl

DHAS: ۳۵ to ۴۳۰ ng/dl

Anderstendion: o.۷ to ۳.۱ ng/ dl

منبع:

The Coupels Guido to Fertility, Berger, Gildstein and Fuerst,

آیا تست های دیگری نیز برای ناباروری در زنان انجام می دهند؟

بلی, برخی از آنها شامل موارد زیر می باشد:

× هیستوگرام سالپنژوگرام

در این تست برای ارزیابی رحم و لوله های فالوپ زنان انجام می شود.

یک ماده رنگی را از طریق گردن رحم در درون رحم و لوله های فالوپ تزریق می کنند. این ماده رنگی در رادیولوژی به رنگ سفید است و می تواند شکل رحم, وجود تومور, بافت های انسدادی لوله فالوپ را نشان می دهد.

× هیستروسکوپی: اگر پزشک به وجود ناهنجاری در رحم زن مشکوک شود, این کار را انجام می دهد. یک لوله ظریف را که نوک آن دارای عدسی های مناسب است را وارد رحم زن می کند و ازهر گونه ناهنجاری احتمالی عکس می گیرد.

عمل هیستروسکوپی معمولاً در نیمه اول قاعدگی انجام می شود. در این زمان ضخامت رحم زیاد نبوده و پزشک می تواند به راحتی ناهنجاری ها را تشخیص می دهد.

بعضی و قتها پزشک برای تشخیص نوع ناهنجاری در داخل رحم یک تکه از رحم را برای آزمایش بر می دارد. این کار معمولاً در اواخر سیکل قاعدگی انجام می شود.

لاپاروسکوپی:

در بعضی موارد پزشک لازم است از طریق جدار شکم توسط لوله ای وارد داخلی شکم شده و وجود آندومتریوز و یا چسبندگی های ناحیه لگن را تشخیص دهد. این روش به عنوان بهترین روش برای ارزیابی تخمدان ها به شمار می آید و  اغلب ۲ تا ۳ روز قبل از قاعدگی و پس از مسجل شدن عدم حاملگی توسط آزمایش بتا HCG انجام می شود.

بیوپسی آندومتر:

در این روش مقدار کمی از بافت آندومتر در مدت کوتاهی قبل از قاعدگی (۱۱ و ۱۳ روز پس از LH Surge انجام می شود.

این تست زمانی انجام می شود که تست بتا HCG منفی باشد. با این تست وضعیت ناهنجاری در فاز لوتئال مشخص می شود. ناهنجاری در فاز لوتئال سبب جلوگیری از بارداری در زن می شود.

  • مجله اطلاعات پزشکی



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar

*