جایزه نوبل چیست و هزینه آن چگونه تامین می شود ؟

جوایزه  نوبل چگونه بوجود آمد ؟

آلفرد در 21 اکتبر سال 1833 در کشور سوئد به دنیا آمد. او توانست در سن پطرزبورگ تحصیل کند. وی بسیار با استعداد بود.پدرش امانوئل نوبل از جمله مخترعانی بود که توانست یک مین زیردریایی بسازد.

به همین دلیل به درخواست دولت روسیه که مین ها را خریداری کرده بود، به سن پطرزبورگ نقل مکان کرد. آلفرد نوبل در سال 1850 به آمریکا رفت و در آنجا نزد اریکسن مشغول به تحصیل شد. وی در مدت اقامتش در آمریکا دائم به این مسئله فکر می کرد که آیا می شود با اختراع یک ماده منفجر کننده می توان از زحمت و رنج هزاران کارگر کاست یا نه.

این موضوع همیشه فکر او را به خود مشغول می کرد. این شیمیدان بزرگ و ارزشمند سوئدی که در نهایت در سال 1866 توانست دینامیت را کشف کند، نتواست به مردم بگوید که نباید از این ماده برای کشتن و مقاصد جنگی استفاده کرد. با این اختراع آقای نوبل در زمان بسیار کمی و اندکی، میله های دینامیت جای ترکیبات بسیار خطرناک نیتروگلسیرین را گرفت. او اختراع خود را به ثبت رسانید و البته با فروش آنها نوانست ثروت بزرگ و هنگفتی بدست بیاورد.

دینامیت سیما و چهره غرب را دگرگون کرد. از این ماده منفجره هم در موارد صلح جویانه و هم در ضمینه ویران و تخریب تمدن بشری می شد استفاده نمود. به خاطر کاربرد ناصحیح و غلط این ماده توسط بعضی کشورها او در بین مردم به عنوان یک مخترع بدشگون و بدخیم شناخته می شد. آنها می گفتند که او معلومات و دانش خود را درجهت کشف وسایل ویرانگر و  نابودکننده مورد استفاده قرار داده است.

 شناخته شدن این وسیله (دینامیت) و کاربرد نادرست آن در جنگ ها و ویرانگریها و کشتن انسانها توسط بعضی کشورها نوبل بشیمان شد و برای آنکه بتواند آن را جبران کند، به هنگام مرگ وصیت نمود که تمامی ثروت و دارایی خود را که شامل 31 میلیون کرون سوئدی می شد، به عنوان جایزه سالیانه به بهترین و برگزیده ترین شاعر ، نویسنده و به تمامی کسانی که در یکی از رشته های شیمی، فیزیک، زیست شناسی، پزشکی و یا در ضمینه صلح جهانی خدمتی کرده باشند و یا کشفی ارائه داده باشند، به ط.ور مساوی تقسیم گردد.

این جایزه شامل دیپلم اقتخار و مدال طلا و چکی است که مبلغ آن ،بستگی به سود بنیاد نوبل در آن سال دارد. در سال 1968 بانک دولتی سوئد جایزه نوبل در رشته اقتصاد را نیز به آن اضافه نمود. از آن سال به بعد همه ساله این کار انجام می شود و  در سال های اخیر اعتبار بیشتری پیدا کرده است و برگزیدگان بیشتر به جنبه علمی و تخصصی آن افتخار می کنند. آلفرد نوبل در سال 1896 در سان یو ایتالیا چشم از جهان فروبست.

آخرين خواسته بنيانگذار جوايز نوبل چه بود؟
آلفرد نوبل مخترع سوئدي که بنابر خواست وي جوايز نوبل ايجاد شد بيش از يک قرن پيش در سال 1895 وصيت کرد از محل ثروت وي صندوقي ايجاد شود تا به کساني که طي يک سال قبل بيشترين خير را به بشريت رسانده اند اعطاء گردد.

وي درخواست کرد بخش اعظم دارايي او که عمدتا از محل اختراع ديناميت در سال 1866 بدست آمده بود در “اوراق بهادار مطمئن “سرمايه گذاري شود.
هنگامي که نوبل در سال 1896 در سان رمو ايتاليا از دنيا رفت حدود 5/31 ميليون کرون سوئد معادل 214 ميليون دلار براساس ارزش کنوني پول براي تشکيل بنياد نوبل اختصاص يافت.
براساس وصيت نوبل اين جوايز به پنج قسمت مساوي بين جوايز فيزيک، شيمي، پزشکي، ادبيات و صلح تقسيم مي شود.
يک قسمت از اين جوايز به فردي تعلق مي گيرد که مهمترين کشف يا اختراع را در حوزه فيزيک انجام داده باشد، بخشي ديگر به فردي تعلق مي گيرد که مهمترين کشف يا اصلاح شيمي را انجام داده است. يک قسمت به فردي اهدا مي شود که مهمترين کشف را در حوزه فيزيولوژي يا پزشکي انجام داده باشد و بالاخره قسمت پنجم به فردي تعلق مي گيرد که چشمگيرترين اثر را در حوزه ادبيات در جهت مطلوب ارايه کرده باشد.
يک قسمت هم به فردي تعلق مي گيرد که بيشترين يا بهترين کار را برادري بين ملتها، براي برچيدن يا کاهش ارتش هاي دايمي يا برگزاري و ترويج کنگره هاي صلح انجام داده باشد.
اما هنگامي که نوبل بدون داشتن هيچ فرزندي از دنيا رفت و وصيت وي قرائت شد، محتواي وصيت بسياري را از جمله خانواده خود او را شگفت زده کرد. دو تن از خواهرزاده ها و برادرزاده هاي نوبل اين سند را به چالش کشيدند و کوشيدند آن را باطل اعلام کنند، حتي اسکار دوم پادشاه سوئد هم با خواسته هاي نوبل مخالفت کرد و گفت اين خواسته ها “ميهن پرستانه ” نيست.
انچه بر اين سردرگمي مي افزود اين بود که نوبل کسي را به عنوان وصي انتخاب نکرده بود و با موسسه هاي مختلفي که براي اهداي جوايز مشخص کرده بود نيز مشورت نکرده بود تا از تمايل آنها به انجام وظيفه اي که به انها محول شده، مطمئن شود.
به دنبال بيش از سه سال جروبحث، سرانجام بنياد نوبل بوجود آمد تا دارايي نوبل را مديريت کند و پنج موسسه مذکور نيز براي اعطاي جوايز مورد درخواست نوبل موافقت خود را اعلام کردند.
از سال 1901 که اولين جوايز نوبل اعطا شد، اين بنياد بودجه جوايز معتبر هم نام نوبل را تامين کرده است.
جايزه نوبل اقتصاد تنها جايزه اي است که مورد درخواست نوبل نبوده است. بانک مرکزي سوئد در سال 1968 اقدام به ايجاد اين جايزه کرد و اولين بار در سال 1969 اعطا شد.
کميته هاي نوبل تا قبل از اعلام رسمي هيچ گاه نام برندگان اين جوايز معتبر را فاش نمي کنند و ناظران را به حدس و گمان وامي دارند.
هر يک از جوايز نوبل شامل 10 ميليون کرون سوئد است که بين حداکثر سه نفر قابل تقسيم است.

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



نظرات مسدود است