آشنایی با عوارض لوسیون ماینوکسیدیل ( MINOXIDIL ) و زاندروکس XANDROX ( داروهای درمان ریزش مو )

ماینوکسیدیل (Loniten)

اشكال‌ دارويي‌:

Topical Solution: 20 mg/ml

مقدار مصرف‌:بزرگسالان‌ تا سن‌ 65 سالگي‌: بدون‌ توجه‌به‌ ميزان‌ نواحي‌ بدون‌ مو، يك‌ تا حداكثر دو ميلي‌ليتر از محلول‌ 2% دو بار در روز بر فرق‌ سر استعمال‌ مي‌شود

ماینوکسیدیل (Loniten) دارویی خوراکی برای کنترل فشارخون بالا است که سالها در پزشکی مورد استفاده قرار می گرفته است ولی بدلیل عوارض جانبی شدید در حال حاضر این دارو برای درمان فشارخون بالا دیگر استفاده نمی شود مگر اینکه سایر داروهای متداول و کم ضررتر اثربخشی نداشته و جان بیمار بدلیل فشارخون بالا در معرض خطر باشد.
یکی از عوارض جالب توجه و غیر منتظره مصرف این دارو رویش مو در مناطق غیرمعمول از قبیل پیشانی و پشت دست ها است. از این خاصیت برای تحریک رشد موها در مناطق طاس سر استفاده شده و بدین ترتیب محلول موضعی ماینوکسیدیل 2 و 5 درصد برای درمان طاسی سر بوجود آمد.
نام تجاری این محصول Rogaine است و ساخت کمپانی Upjohn می باشد. محلول موضعی ماینوکسیدیل را می توان بدون نسخه از داروخانه تهیه نمود و تأثیر غلظت 5 درصد آن 50 درصد بیشتر از غلظت 2 درصد می باشد. حداکثر اثرپذیری این محلول 5 ماه تا دو سال بعد از مصرف آن ظاهر شده و پس از این مدت تأثیر آن به تدریج کاهش پیدا می کند.
اگرچه مکانیسم دقیق اثر ماینوکسیدیل در تحریک رشد موها نامعلوم است ولی ظاهراً این دارو از طریق طولانی کردن سیکل رشد مو (افزایش مدت زمان آناژن) عمل می کند. تحت اثر این دارو کیفیت موهای ظریف (مینیاتوریزه) سرشامل قطر و اندازه آنها بهبود پیدا نموده و لذا بطور کلی وضعیت موهای نازک و کم پشت فرد بهتر می شوند. لازم به تذکر است که ماینوکسیدیل دارای هیچگونه اثری بر مناطقی از سر که اصلاً مو ندارند، نمی باشد.
مطالعات کنترل شده در مورد اثر ماینوکسیدیل نشان داده است که حداکثر اثربخشی این دارو در مورد منطقه ورتکس (قسمت بالای پشت سر) و حداقل آن در مورد منطقه جلوی سر (جایی که حداکثر توجه به ریزش موها شده و بیمار دوست دارد که بیشتر این منطقه بهبود پیدا کند) است.
ماینوکسیدیل (حتی اگر دارای اثری بر رشد موها باشد) دارای اثر درمانی موقتی است و دلیل آن این است که به هرحال تستوسترون همیشه در خون وجود داشته و بالاخره اثرات طاس کننده آن بر اثرات ضد طاسی دارو غلبه کرده و لذا مردی که در حال مصرف ماینوکسیدیل است نیز عاقبت دچار طاسی می گردد هر چند روند طاسی در وی با سرعت کمتری ادامه پیدا می نماید. در صورتیکه شخص همزمان با ماینوکسیدیل از قرص خوراکی فیناستراید (Propeccia) نیز استفاده نماید تا حدی از اثر تستوسترون بر فولیکول های مو ممانعت بعمل آمده و این مشکل کمتر مشاهده می گردد و حتی دیده شده که مصرف همزمان این دو دارو دارای اثرات سینرژیستیک (تقویت کننده) با یکدیگر هستند.
قبل از اینکه شروع به مصرف ماینوکسیدیل نمایید بایستی به این نکته توجه نمایید که ممکن است 12 – 9 ماه طول بکشد تا شما اثرات مفید آنرا بر موهایتان ملاحظه نمایید و در ضمن برای حفظ اثر این دارو مصرف آن بایستی استمرار داشته باشد درغیر اینصورت موهای درآمده در عرض مدت 3 – 2 ماه مجدداً دچار ریزش شده و از دست خواهند رفت. حتی اگر فرد برای سالها از این دارو استفاده کرده باشد. همانطور که گفته شد محلول موضعی ماینوکسیدیل در بهترین شرایط و با حداکثر کارایی فقط موجب تأخیر و یا کاهش سرعت ریزش موها می گردد.
در حقیقت بایستی گفت که در مورد اکثر مردانی که از ماینوکسیدیل استفاده می کنند بهبود قابل ملاحظه ای از نظر موها مشاهده نشده و تعداد زیادی از آنها بالاخره این دارو را رها نموده و رو بسوی روش های دیگر درمان مثل کاشت موی طبیعی می آورند.
استفاده از ماینوکسیدیل در ابتدا برای بیمار بسیار جذاب است زیرا هزینه دارو نسبت به هزینه سیر روش های ترمیم و درمان ریزش مو مانند اعمال جراحی و کاشت مو بسیار پایین است ولی با توجه به اینکه اثرات این دارو موقتی بوده و بایستی برای همه عمر مصرف شود لذا هزینه کلی آن حتی از کاشت مو هم بالاتر می رود.
اکثر جراحان کاشت موی طبیعی توصیه می کنند که قبل و بعد از انجام کاشت موی طبیعی از محلول ماینوکسیدیل استفاده شود تا از ریزش موقتی موها که گاهی پس از کاشت مو رخ می دهد ممانعت بعمل آید اگرچه صحت این مطلب هنوز به روشنی ثابت نشده است.
ماینوکسیدیل در خانم ها
اگر چه مطالعات اولیه در مورد این دارو برای طاسی در آقایان بوده است ولی مطالعات بعدی نشان داده است که اثرات ضد طاسی ماینوکسیدیل در خانم ها حتی از آقایان هم بیشتر است و علت آن این است که طاسی در خانم ها دارای طرح گسترده (دیفیوز) است و برخلاف آقایان پوست سر کاملاً طاس و بدون مو نشده ولذا همیشه مقداری مو در پوست سر خانم های طاس هست تا ماینوکسیدیل بتواند اثر کند.
موقتی بودن اثرات ماینوکسیدیل و لزوم مصرف همیشگی آن درخانم ها نیز مثل آقایان است و در ضمن مانند آقایان این دارو در خانم ها هم برای موهای خیلی ضعیف و کم جان (مانند خانم های خیلی مسن که یائسه شده اند) دارای اثر خاصی نمی باشد.
یکی از مشکلات در رابطه با استعمال محلول موضعی ماینوکسیدیل بروز تحریک و خارش پوست سر (درماتیت تماسی) است که درصورت استفاده از فرم « کامپاند Compound » دارو بیشتر رخ می دهد (فرم کامپاند ماینوکسیدیل دارای مختصری تره تینوین Tretinoin است که باعث افزیش جذب پوستی دارو و تأثیر بیشتر آن می گردد ولی در همین راستا عوارض جانبی آن را هم بیشتر می کند. اگرچه غلظت 5 درصد ماینوکسیدیل مؤثرتر است ولی چون نسبت به غلظت 2 درصد دارای پروپیلن گلیکول بیشتری است لذا چسبناک تر بوده و این موضوع استفاده از آن را برای خانم ها در طول روز مشکل می سازد و لذا بهتر است که برای وعده صبح از غلظت 2 درصد وبرای وعده شب از غلظت 5 درصد مصرف شود.
عوارض جانبی ماینوکسیدیل در خانم ها مختصری با آقایان متفاوت هستند. شیوع تحریک و خارش پوست (درماتیت تماسی) ناشی از استعمال ماینوکسیدیل در خانم ها بیشتر از آقایان است. میزان بروز موهای زائد صورت نیز در خانم ها بالاتر از آقایان می باشد البته این موها با قطع دارو به مرور زمان برطرف می شوند ولی وجود آنها یک مسئله واقعاً ناراحت کننده برای شخص است. در صورتیکه در هنگام مصرف دارو مواظب باشیم که قطرات دارو روی شقیقه ها و پیشانی نریزند این مشکل کمتر اتفاق می افتد ولی از بروز آن بطور کامل ممانعت نمی نماید.
یکی دیگر از عوارض جانبی این محلول سرگیجه و کاهش فشارخون است که در برخی خانم ها اتفاق می افتد

موارد مصرف‌:

مينوكسيديل‌ موضعي‌ براي‌درمان‌ طاسي‌ مردانه‌ آندروژنيك‌ در مردان‌و زنان‌ به‌كار مي‌رود.

احتمالا تأثير اين‌دارو در مرداني‌ كه‌ بيشتر موهاي‌ قسمت‌جلوي‌ سرشان‌ ريخته‌ است‌، كمتر ازافرادي‌ است‌ كه‌ مبتلا به‌ طاسي‌ آندروژنيك‌ساير نواحي‌ مي‌باشند. 

مكانيسم‌ اثر:

به‌نظر مي‌رسد كه‌ اين‌ اثر داروبه‌واسطه‌ افزايش‌ جريان‌ خون‌ جلدي‌ ناشي‌از گشادي‌ عروق‌، تحريك‌ فوليكولهاي‌ مواز وضعيت‌ استراحت‌ به‌ رشد فعال‌ وتحريك‌ سلولهاي‌ فوليكول‌ مو باشد. 

فارماكوكينتيك‌:

مقدار ناچيزي‌ ازمينوكسيديل‌ موضعي‌ از طريق‌ پوست‌سالم‌ جذب‌ مي‌شود. اثر دارو حداقل‌ چهارماه‌ پس‌ از شروع‌ درمان‌ دو بار در روز باداروي‌ 2% شروع‌ شده‌ و طي‌ يك‌سال‌ به‌حداكثر مي‌رسد.

به‌نظر مي‌رسد كه‌ 3-4ماه‌ پس‌ از قطع‌ درمان‌، موهاي‌ جديدحاصل‌ از درمان‌ شروع‌ به‌ ريزش‌ نمايند وپيشرفت‌ ريزش‌ مو مجددŠ از سرگرفته‌شود.

تقريب  95% از دارويي‌ كه‌ به‌طورسيستميك‌ جذب‌ شده‌ است‌ طي‌ چهار روزاز بدن‌ دفع‌ مي‌گردد. 

هشدارها:

 1 ـ در صورت‌ وجود بيماريهاي‌قلبي‌ ـ عروقي‌، زيادي‌ فشار خون‌، التهاب‌ ياجراحت‌ پوست‌ از قبيل‌ پسوريازيس‌پوست‌ سر يا آفتاب‌ سوختگي‌ شديد داروبايد با احتياط مصرف‌ شود.2 ـ فشار خون‌، ضربان‌ قلب‌ و وزن‌ بيماران‌تحت‌ درمان‌ با مينوكسيديل‌ موضعي‌ رابايد تحت‌ نظر قرار داد.3 ـ مصرف‌ مكرر مينوكسيديل‌ موضعي‌ممكن‌ است‌ منجر به‌ جذب‌ سيستميك‌ آن‌ وبروز عوارض‌ جانبي‌ دارو شود. 

عوارض‌ جانبي‌:

بروز مشكلات‌ نادري‌همچون‌ واكنش‌ آلرژيك‌ (بثورات‌ جلدي‌ وورم‌ صورت‌)، خارش‌، تشديد طاسي‌،سوختن‌ پوست‌ سر، سرگيجه‌، اگزما،التهاب‌ فوليكولها، سردرد، كاهش‌ توانايي‌جنسي‌، خستگي‌، اختلالات‌ بينايي‌ و كاهش‌دقت‌ بينايي‌ با مصرف‌ اين‌ دارو گزارش ‌شده‌ است‌. 

تداخل‌هاي‌ دارويي‌:

مصرف‌ همزمان‌مينوكسيديل‌ موضعي‌ با فرآورده‌هاي‌حاوي‌ كورتيكواستروئيدها، مشتقات‌ نفتي‌ و يا رتينوئيدها ممكن‌ است‌ باافزايش‌ نفوذپذيري‌ استراتوم‌ كورنئوم‌باعث‌ تشديد جذب‌ جلدي‌ دارو شود.مصرف‌ همزمان‌ مينوكسيديل‌ موضعي‌ وسيستميك‌ به‌دليل‌ احتمال‌ جذب‌ سيستميك‌داروي‌ موضعي‌، ممكن‌ است‌ خطر سميت‌آن‌ را افزايش‌ دهد. 

نكات‌ قابل‌ توصيه‌:

1 ـ به‌دليل‌ خطر جذب‌سيستميك‌، دارو بيشتر از مقادير و دفعات‌توصيه‌ شده‌ و يا بر ساير نقاط بدن‌استعمال‌ نگردد.2 ـ از استعمال‌ ساير فرآورده‌هاي‌ پوستي‌بر نواحي‌ تحت‌ درمان‌ با دارو اجتناب‌شود.3 ـ از تماس‌ دارو با چشم‌ها، بيني‌ يا دهان‌خودداري‌ گردد. در صورت‌ تماس‌ اتفاقي‌،نواحي‌ آلوده‌ با مقادير زياد آب‌ شستشوداده‌ شوند.4 ـ دستهاي‌ آغشته‌ به‌ دارو بلافاصله‌ پس‌از استعمال‌ شستشو داده‌ شوند. براي‌تسريع‌ در خشك‌ كردن‌ موها از سشواراستفاده‌ نگردد.

5 ـ ريزش‌ مو ممكن‌ است‌ تا دو هفته‌ پس‌ ازشروع‌ درمان‌ ادامه‌ يابد.

زاندروکس XANDROX  چیست ؟

ماده اصلی داروی زاندروکس XANDROX  همان مینوکسیدیل است و بر خلاف تمام تبلیغات اینترنتی که این محلول ( دارو ) را معجزه پرشکی اعلام می کنند تفاوت چندانی با مینوکسیدیل ندارد زاندروکس  از موارد ذیل تشکیل شده است:

 – MINOXIDIL RETINOIC KETOCONAZOLE اسید AZELAIC مزایای MINOXIDIL یک محرک رشد مجدد مو می باشد که نتایج آن تثبیت شده است .

نکاتی که در هنگام مصرف زاندروکس باید رعایت گردد :

1- از تماس محلول با چشم و دهان خودداری فرمایید

2- هرگز برای جای دیگر بدن استفاده نکنید .

3- بیش از مقدار توصیه شده استفاده نکنید .

4- پس از استعمال حتما دستها را بشویید .

5- استفاده محلول برای سنین زیر 18 سال توصیه نمی شود .

6- برای خانمهای حامله و خانمهایی که در مرحل اولیه حاملگی هستند توصیه نمی شود . اگر ریزش موی خود مطمئن نیستید استفاده از زاندروکس توصیه نمی گردد

7- اگر به تازگی ریزش موی شما شروع شده استفاده از زاندروکس توصیه نمی شود .

8- زاندروکس بر روی ریزش ارثی تاثیر ندارد .

9- اگر پوست حساس دارید و یا لکه های قرمز و حساسیتهای پوستی دارید استفاده از زاندروکس تا درمان آن حساسیت توصیه نمی شود .

10- از تابش مستقیم خورشید بر روی پوست سر و خود محلول جلوگیری می کند .

موارد منع مصرف زاندروکس :

موارد منع مصرف شامل تمام موارد منع مصرف مینوکسیدیل و همچنین موارد زیر است :

عموما خارش و قرمزی محسوس بر روی پوست سر ایجاد می گردد . اگر این خاصیت ادامه پیدا کند . حتما با پزشک مشورت نمایید .

در صورت تماس با چشم فورا با آب شستشو دهید .

اگر شما آلرژی و یا حساسیت به خصوصی دارید در مصرف زاندروکس حتما با پزشک مشورت نمایید .

در موارد عارض شده زیر مصرف دارو را قطع کرده و حتما به پزشک مراجعه فرمایید .

 1- درد سینه 2- طپش قلب 3- غش کردن 4- افزایش وزن ناگهانی 5- ضخامت موهای صورت 6- قرمزی و حساسیت طولانی مدت پوست سر

  •  دیکشنری بارانک



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar