فلوراید و روشهای مختلف استفاده از آن و آشنایی با فلوروزیس

فلوراید و روشهای مختلف استفاده از آن

 فلوراید چیست؟
فلوراید یک ماده طبیعی است که باعث افزایش مقاومت دندانها در برابر پوسیدگی می‌شود. این ماده معمولاً از راه آب آشامیدنی و کمتر از آن با غذاهای دریایی مثل ماهی و میگو، چای، بعضی میوه‌ها و… به بدن انسان می‌رسد. میزان مناسب فلوراید آب آشامیدنیppm  ۲/۱ – ۷/۰  می باشد.

حداکثر فواید فلوراید تنها زمانی حاصل می‌گردد که فلوراید مورد نیاز بدن از راههای مختلف (مثل مصرف دهانشویه، آب فلورایددار، خمیر دندان حاوی فلوراید) تامین گردد.

نحوه تأثیر فلوراید بر روی دندانها :
فلورایدی که وارد بدن می‌شود، از طرق مختلف می‌تواند اثر بگذارد:
• مصرف فلوراید سبب ورود آن به عاج و مینای دندانهای رویش نیافته می‌شود و سبب استحکام دندان و افزایش مقاومت آن در برابر پوسیدگی می‌گردد.
• فلوراید مصرفی به داخل بزاق ترشح می‌شود که اگر چه غلظت بزاقی آن کم است، غلظت آن در پلاک میکروبی زیاد بوده و سبب کاهش تولید اسید می‌شود که خود باعث کاهش پوسیدگی دندانی می‌شود.
• مصرف موضعی فلوراید (دهانشویه، خمیر دندان و…) باعث ورود آن به ساختمان دندان شده و در محکم شدن ساختمان دندان موثر است.
• فلوراید باعث کاهش بروز پوسیدگی در دندانهای شیری به میزان ۵۰-۴۰% و در دندانهای دائمی به میزان ۶۰-۵۰% می‌شود.
لازم به ذکر است که افزودن فلوراید به آب آشامیدنی جامعه در صورت امکانپذیر بودن، می‌تواند مؤثرترین روش برای پیشگیری از پوسیدگی دندانی باشد.

روشهای مختلف استفاده از فلوراید:
الف) روشهای موضعی:
• دهانشویه سدیم فلوراید
• خمیر دندان حاوی فلوراید
• ژل و وارنیش̽ فلوراید

نکته: برخی ترکیبات حاوی فلوراید با غلظت بالا مثل ژل باید توسط دندانپزشک و یا بهداشتکار دهان و دندان برای بیماران بکار برده شود .
ب) روشهای خوراکی:
• افزودن فلوراید به آب آشامیدنی
• افزودن فلوراید به نمک ، شیر و ……
• استفاده از قرص و قطره فلوراید

نکته: قرص و قطره فلوراید برای کودکان زیر ۱۲ سال موثر بوده و باید توسط دندانپزشک تجویز گردد .

 فلوروزیس چیست؟
اگر مقدار فلوراید آب آشامیدنی یک منطقه بیش از اندازه باشد ، نقاط سفید رنگ ماتی روی دندانها دیده می‌شود یا دندانها زرد و قهوه‌ای رنگ می‌شوند که به این حالت فلوروزیس می‌گویند . وقتی فلوروزیس خیلی شدید باشد، مینای دندان نرم و مانند سنگ پا، سوراخ سوراخ میشود

 نکات لازم در استفاده از دهانشویه سدیم فلوراید ۲/۰ درصد در مدارس :
• هر بطری ۲۵۰ سی‌سی دهانشویه برای مصرف یکسال هر دانش‌آموز کافی است

• هفته ای یکبار حدود ۵ سی‌سی (به اندازه درب بطری) از دهانشویه در هر بار، مصرف می‌شود.
• هر دانش‌آموز باید یک بطری مجزا داشته باشد و نام و نام خانوادگی او بر روی آن درج گردد.

• پس از هر بار استفاده از دهانشویه، درب بطری محکم بسته شود.
• دانش‌آموزان اول ابتدایی بهتر است مراحل استفاده را چند بار با آب خالی تمرین کنند تا مطمئن شوید دهانشویه را قورت نمی‌دهند.
• دهانشویه‌ در طی سال تحصیلی حتماً در مدرسه استفاده شود و پس از آموزش لازم به والدین در طول تعطیلات تابستانی به ایشان تحویل گردد تا دانش‌آموز بطور مرتب در منزل با نظارت والدین از دهانشویه استفاده نماید.
• در جلسات اولیاء و مربیان جهت آگاهی والدین در رابطه با نقش فلوراید در تقویت دندانها و نحوه استفاده از دهانشویه صحبت شود.
• محل نگهداری دهانشویه مناسب و باید به دور از نور شدید و حرارت باشد.

• برای جذب بهتر و بیشتر فلوراید بهتر است دانش‌آموزان قبل از استفاده از دهانشویه دندانهای خود را مسواک کنند و تا نیم ساعت پس از استفاده چیزی نخورند و نیاشامند و حتی دهان خود را با آب نشویند

• ترجیحاً روز معینی در هفته جهت استفاده دانش‌آموزان تعیین گردد و اگر دانش‌آموزی در آن روز غایب بود، حتماً روز بعد از دهانشویه استفاده کند

 نحوه استفاده از دهانشویه سدیم فلوراید:
• حدود ۵ سی سی از دهانشویه برای هر دانش‌آموز در درب بطری بریزید.
• برای پیشگیری از قورت دادن دهانشویه از دانش‌آموزان بخواهید که دهانشویه را به داخل دهان بریزند و سرشان را کمی به طرف جلو خم کنند

• سپس باید به مدت ۱ دقیقه دهانشویه را داخل دهان به گونه‌ای بچرخانند که تمام سطوح دندانها با آن تماس پیدا کرده و سپس آنرا بیرون بریزند
• لازم است به دانش‌آموزان یادآوری گردد که پس از مصرف دهانشویه، تا مدت نیم ساعت چیزی نخورند و نیاشامند

نکته قابل توجه:
اگر مقدار کمی از دهانشویه قورت داده شود نگران نشوید، چون مقدار فلوراید آن ناچیز است؛ ولی اگر مقدار زیادی از آن قورت داده شود، باید:
• مقداری شیر یا داروی ضد اسید معده (مثل شیر منیزیم یا آلومینیوم ام جی‌اس) که از جذب فلوراید جلوگیری می‌کند، به او بخورانید.
• دانش‌آموز را به مرکز بهداشتی درمانی ارجاع دهید.

  • مجله اطلاعات پزشکی



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar

*