مواد نیروزاى مرگبار

ناصرخسرو شناخته شده ترین محله در تهران است که در آن مواد نیروزا عرضه مى شود. مشتریان دائمى این مواد در این محله را شاگردان باشگاه ها و حتى قهرمانان ورزشى تشکیل مى دهند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از ایران  ، فروشندگان این مواد به خوبى مى دانند که کارشان غیرقانونى است و البته به خوبى هم مى دانند که هر لحظه امکان دارد با حمله نیروى انتظامى مواجه شوند. ولى تا زمانى که مشتریان فراوانى براى این مواد وجود دارد کار و کسب آنها ادامه خواهد یافت.
روند مصرف مواد نیروزا از بیش از یک دهه پیش به ناگهان رشد زیادى پیدا کرد. یکى از فروشندگان مواد نیروزا در ناصرخسرو مى گوید: «بعضى از مطبوعات با چاپ عکس هایى به این جو دامن زدند. در واقع آرنولد کار را خراب کرد!»
یکى دیگر از فروشندگان مواد نیروزا مى گوید: « اصل استفاده از داروهاى نیروزا از بدن سازى ها شروع شد. حالا هم مشتریان ما دنبال موادى هستند که در خود باشگاه ها براى آنها تجویز مى شود».
واقعیت هم این است که با وجود گسترش مواد نیروزا به ورزش هاى دیگر هنوز هم از نظر بسیارى، باشگاه هاى بدنسازى مشکوک ترین محل هاى استفاده از مواد نیروزا هستند. براساس تحقیقى هم که در یک نمونه ۹۳۹ نفرى از ورزشکاران مرد رشته بدنسازى باشگاه هاى بدنسازى شهر تهران در گروه سنى بین ۱۴ تا ۵۶ سال انجام شد، مشخص شد که ۵۸ درصد این ورزشکاران از مکمل هایى که تصور مى کنند مجاز است استفاده مى کنند، ۱۶‎/۷ درصد آنها خودشان گفته اند که از مواد نیروزا و داروهاى استروئیدى آنابولیک استفاده مى کنند و ۲۶‎/۵ درصدشان نیز اعلام کرده اند که از مواد و ترکیبات غیر قانونى دیگر استفاده مى کنند.
این در حالى است که دکتر انگورانى محققى که این تحقیق را انجام داده گفته است که اگر پرسش به شکل غیر مستقیم مطرح شود قطعاً آ مار واقعى مصرف این مواد در بین این ورزشکاران قابل توجه است.
دلالان ناصرخسرو هم تنها عرضه کنندگان مواد نیروزا نیستند چرا که به قول دکتر مسعود حاجى رسولى فیزیولوژیست ورزشى که در نشست هم اندیشى «بررسى ارتباط دوپینگ و اعتیاد به مواد مخدر» سخن مى گفت، داروهاى دوپینگى «در عمل، در بقالى، زیر میز مربى و در داروخانه ها به فراوانى و بدون نسخه و همچنین در باشگاه هاى بدنسازى به راحتى توزیع مى شود».
وقتى پاى این مواد به ورزش قهرمانى باز مى شود هم غالباً با سروصداهاى زیادى همراه مى شود. در سال هاى اخیر اثبات دوپینگى بودن هشت وزنه بردار از نه وزنه بردار تیم ملى در آستانه یکى از مسابقات بین المللى یکى از تکان دهنده ترین موارد دوپینگ ورزشکاران در سطح قهرمانى بود که سروصداى زیادى به پا کرد.
از طرف دیگر استفاده از این مواد در سطح قهرمانى ابعاد به مراتب گسترده تر و خطرناک ترى هم مى یابد. چنان که به قول حاجى رسولى مصرف داروهاى ضد درد و مخدر یکى از بدترین روش هاى دوپینگ است که تنها جنبه ظاهرى صدمه وارده به ورزشکار از این طریق از بین مى رود و لذا دیگر اقدامى براى درمان قطعى وى صورت نمى گیرد. به گفته وى بر اثر مصرف داروهاى مخدر و مسکن عمر قهرمانى بسیارى از ورزشکاران زود تمام مى شود. وى به عنوان نمونه به ورزشکارى اشاره مى کند که با هفت سال سابقه در تیم ملى در نهایت بر اثر تزریق هروئین فوت مى کند.
وى مى گوید: «درست است که ما شاید مى خواهیم این موارد را نادیده بگیریم، اما بسیارى از قهرمانان ما بویژه کسانى که دوپینگ مى کنند، در معرض خطر اعتیاد قرار دارند و ما باید این خطر را جدى بگیریم».
مشتریان مواد یا داروهاى نیروزا
در سال هاى آغازین اوج گیرى استفاده از مواد نیروزا، در بروشورى در وزارت بهداشت آمده بود: «سوء مصرف داروهایى که براى افزایش قابلیت هاى ورزشى یا بدنسازى عمدتاً توسط جوانان و نوجوانان انجام مى شود، موجب به وجود آمدن این نگرانى شده که این موضوع به صورت یک مشکل جدى براى سلامت این نسل و جامعه تبدیل شود».
در این بروشور نازایى دائمى، افسردگى و هیجان، بروز حملات قلبى، یرقان و سرطان کبد و بروز صفات زنانه در مردان و صفات مردانه در زنان که خصوصاً در خانم هاى مصرف کننده زیر ۱۹ سال ممکن است دائمى باشد به عنوان عوارض استفاده از این داروها ذکر شده بود.
نکته اى که از همان ابتدا مشخص شد نیز این بود که مشتریان این مواد تنها نوجوانان پسر نیستند بلکه زنان هم از این داروها استقبال مى کنند.
البته موادى که اکنون در بازار به عنوان تقویتى و مکمل وجود دارند همه مضر و غیرمجاز نیستند. بعضى از آنها موادى هستند که اگر به صورت صحیح و با نسخه پزشک مورد استفاده قرار بگیرند اثرات زیانبارى ندارند. اما موادى که به نام مواد نیروزا شناخته مى شوند موادى با اثرات شبه دارویى هستند که بیش از نیاز ورزشکار تجویز مى شوند تا بدن او را عضلانى کنند، تحمل و استقامت او را افزایش دهند، ایجاد انرژى کنند، مانع از احساس خستگى شوند، تمرکز حواس ایجاد کنند و ‎/‎/‎/ که چون برخى از آنها عواقب بدى براى بدن دارند میان کارشناسان حساسیتى نسبت به مصرف آنها به وجود آمده است چراکه مصرف این مواد در طول هفته ها و ماه ها حتى ممکن است به مرگ ورزشکار بینجامد. به عنوان مثال نسج کلیه بعضى از ورزشکاران به خاطر استفاده زیاد از این مواد از بین مى رود و یا شاهدیم که بسیارى از ورزشکارهاى دنیا در اثر سرطان هاى مختلف فوت کرده اند.
دکتر مهسا شجاعى مى گوید: «معمولاً مردان در سنین ۱۸-۱۷ سالگى تا ۳۰ سالگى از این داروها استفاده مى کنند چون مى خواهند در مسابقه ها شرکت کنند. اما حتى بعضى از نوجوانان هم که ورزش نمى کنند به خاطر عضلانى شدن بدنشان به این مواد روى مى آورند. زنان هم داروهاى مردانه را براى عضلانى شدن به مصرف مى رسانند. بعضى از دختران هم به خاطر ضداشتها بودن بعضى از این مواد از آنها استفاده مى کنند».
علاوه بر توصیه باشگاه ها، بعضى از این نوجوانان هم به توصیه دوستان و همسالانشان به مصرف این مواد روى مى آورند.
نسرین مشایخى روانشناس اجتماعى مى گوید: «ظاهراً به بسیارى از افراد تلقین شده که با استفاده از این داروها مى توانند راه هاى موفقیت ورزشى را به سرعت طى کنند و به مقام قهرمانى و پول و شهرت برسند. برخى هم فکر مى کنند که بدنشان دلخواهشان نیست و با عضلانى شدن و یا لاغر شدن مى توانند خودشان را نشان دهند. در واقع این افراد به خاطر نداشتن اعتماد به نفس لازم در روابط اجتماعى به این مواد روى مى آورند. اما مهم ترین نکاتى که درباره مصرف این مواد مى شود گفت این که واقعیت این است که بسیارى از ما به سلامتى خود اهمیت زیادى نمى دهیم.
در حالى که مى بینیم در کشورهاى پیشرفته این موضوع بسیار مهم است. نتیجه این که به عواقبى که مصرف این مواد برایمان دارد نیز اهمیت نمى دهیم. نکته دیگر توجه به بعد اخلاقى در ورزش است. بسیارى از ورزشکاران ما به این نکته فکر نمى کنند که استفاده از مواد غیرمجاز نیروزا به قصد قهرمانى زیر پا گذاشتن اصول اخلاقى و تضییع حق دیگرى است. بنابراین ما لازم است که به بعد آموزش اخلاق ورزشى به ورزشکاران توجه کنیم».
به خاطر همین نگرانى ها کارشناسان بر این موضوع تأکید مى کنند که لازم است قوانین و آئین نامه هاى بیشترى براى نظارت بر کار باشگاه ها و نحوه صدور مجوز براى آنها تصویب شود.
یکى از کارشناسان وزارت بهداشت نیز مى گوید که اصولاً چیزى که اثر دارویى دارد را هر کسى نباید بفروشد و فروش بسیارى از آنها نیاز به نسخه پزشک دارد. ضمن این که ورود این داروها به کشور نیز لازم است کنترل شود.
موادى با عوارض مرگبار
خیلى ها به خاطر عوارض این مواد به پزشکان مراجعه مى کنند.
دکتر مهسا شجاعى مى گوید: «بعضى ها هم داروهاى ضد عوارض این داروها را مصرف مى کنند که همین هم عوارضى دارد».
وى مى افزاید: «بروز سرطان، عقیمى، افسردگى، بدبینى، بروز صفات زنانه در مردان و صفات مردانه در زنان، ضعف سیستم دفاعى بدن، تنگى نفس، عوارض قلبى، خشونت، اعتیاد، ریزش مو، بروز سکته وپرخاشگرى از جمله برخى از عوارض این داروها به شمار مى روند».
بسیارى از کارشناسان عقیده دارند که نوجوانان و جوانان اطلاعات چندان زیادى درباره مواد موسوم به مواد نیروزا ندارند و همین آنها را در برابر این داروها بسیار آسیب پذیر کرده.
بنابراین اطلاع رسانى به آنها و گسترش چتر حمایتى با تصویب قوانین و آئین نامه ها براى نظارت بیشتر بر فروش و استفاده از این مواد و یا اجراى بهتر قوانین ایمنى بیشترى به آنها مى دهد .