کم خونی فقر اهن چیست ،منابع غذایی اهن کدام است ؟

کم خونی فقر اهن چیست ،منابع غذایی اهن کدام است ؟

کم خونی فقر اهن چیست ،منابع غذایی اهن کدام است ، چه کسانی دچار کم خونی فقر اهن می‌شوند و چه مشکلاتی را برای افراد ایجاد می‌کند و چگونه باید از کمبود اهن و کم خونی فقر اهن پیشگیری کرد؟

آهن یک ریزمغذی ضروری برای ساختن گلبولهای قرمز خون است. برای ساخته شدن گلبولهای قرمز خون بدن به موادمغذی مختلفی مثل آهن ، اسید فولیک، ویتامین ب‪، ۱۲‬ب‪، ۶‬ب‪ ۲‬وویتامین ث نیازدارد که باید از طریق برنامه غذایی روزانه تامین شود.

کمبود آهن موجب بروز کم خونی فقرآهن می‌شود.

کم خونی فقراهن چیست؟

اگر آهن به مقدار کافی برای ساختن گلبول قرمز خون در دسترس بدن قرار نگیرد ، بدن ابتدا از دخیره خود استفاده می‌کند. و در صورت ادامه کمبود ، دخایر آهن بدن کاهش می‌یابد و زمانی که کمبود اهن ادامه می‌یابد ، ذخایر بدن تخلیه شده وکم خونی فقرآهن بروز می‌کند.

چه کسانی در معرض کم خونی فقرآهن قرار دارند؟

کم خونی در تمام سنین دیده می‌شود ولی برخی افراد ازجمله کودکان زیر ‪ ۶‬سال به خصوص کودکان زیر‪ ۲‬سال به علت رشد سریع وقطع زودرس شیرمادر و دیر شروع کردن غذای کمکی ( غذای کمکی باید از پایان‪ ۶‬ماهگی همراه با شیر مادر به کودک داده شود) ، زنان در سنین باروری( به علت عادت ماهیانه ،بارداری وشیردهی ) ، نوجوانان به علت جهش رشد دوران بلوغ ، بیشتر در معرض خطر کمبود اهن وکم خونی ناشی از آن قرار می‌گیرند.

دختران نوجوان به علت شروع عادت ماهیانه و از دست دادن خون بیشتر از پسران نوجوان در معرض خطر کم خونی فقرآهن قراردارند. عادات غذایی غلط مثل مصرف چای بلافاصله پس از غذا و یا مصرف نان‌هایی که درتهیه آنها جوش شیرین به کار رفته وخمیر آنها ورنیامده است، نیز منجر به کمبود اهن می شود.

کم خونی فقرآهن چه مشکلاتی ایجاد می‌کند؟

کمبود اهن می‌تواند منجربه تاخیر رشد جسمی ، اختلال در تکامل مغزی ، کاهش بهره هوشی کودکان، کاهش قدرت یادگیری و افت تحصیلی شود.

همچنین بهره هوشی کودکانی که دچار کمبود اهن می‌شوند ‪ ۵‬تا ‪ ۱۰‬امتیاز کمتر از کودکان غیرکم خون است و کودکان کم خون در مدرسه دچار افت تحصیلی می شوند.

کمبود اهن مقاومت بدن را در برابر عفونتها کاهش می‌دهد و فرد مبتلا به کمبود اهن بیشتر به بیماری‌ها مبتلا می‌شود و دوره بیماری در او طولانی تر است.

درافراد بزرگسالی که دچار کمبود اهن می‌شوند قدرت تمرکزحواس کم می‌شود .این افراد درانجام کارهای روزانه کارایی لازم را ندارند و خیلی زود دچار ضعف وخستگی می‌شوند.

همچنین زنانی که دچارکمبودآهن می‌شوند،اغلب بی‌حوصله هستند ، علاقه ایی به کارکردن ندارند وخیلی زود احساس خستگی می‌کنند که خود موجب کاهش سطح مراقبت در خانواده می‌شود.

اثرات کم خونی در دوران شیرخواری و اوایل کودکی غیرقابل جبران است و با درمان‌های بعدی هم قابل اصلاح نیست. کم خونی مادر باردار به دلیل کمبود اهن سبب تاخیر رشدجنین ،تولد نوزاد باوزن کم (کمتر از ‪۲۵۰۰‬گرم) وافزایش مرگ ومیر حول وحوش زایمان می‌شود.

ازدست دادن خون به هنگام زایمان برای مادری که دچار کم خونی شدید است بسیار خطرناک است و ممکن است موجب مرگ او شود.

منابع غذایی آهن چیست ؟

جگر ، گوشت ، مرغ،ماهی بهترین منابع غذایی اهن هستند. علاو بر آن، تخم مرغ، غلات و حبوبات مثل عدس ،لوبیا، سبزی ها مثل جعفری ،اسفناج، انواع خشکبار مثل توت خشک،انجیر،کشمش ،خرما وانواع مغزها مثل پسته،بادام ، فندق و گردو ازمنابع خوب اهن بشمار می روند.

بعضی از سبزی‌ها مثل گوجه فرنگی،فلفل دلمه ایی ،کلم ،گل کلم دارای ویتامین هستند واگر همراه باغذا مصرف شوندباعث افزایش جذب اهن غذا می شوند.

میو ه ‌ها به خصوص مرکبات نیز اگر پس از غذا مصرف شوند باعث افزایش جذب اهن وعده غذایی می‌شوند.

اگر گوشت حتی به مقدار کم به غذاهای گیاهی اضافه شود جذب اهن بیشتر میشود . مخلوط کردن مقدارکمی گوشت به سویا جهت تهیه انواع غذاها مثل کتلت ،همبرگر و یا ماکارونی موجب می‌شود اهن بیشتری به بدن برسد.

چگونه باید از کمبود اهن وکم خونی فقراهن پیشگیری کرد؟

تمام افراد خانواده باید دربرنامه غذایی روزانه خود از مواد غذایی اهن دار مثل گوشت قرمز، مرغ،ماهی ،تخم مرغ ، سبزیجات مثل جعفری ،اسفناج وحبوبات مثل عدس و لوبیا استفاده کنند.

همراه باغذا از سالاد شامل گوجه فرنگی ،کاهو،فلفل سبزدلمه ایی ویا سبزی های تازه مثل سبزی خوردن و بعد ازغذا میوه به خصوص مرکبات که حاوی ویتامین ‪ C‬می‌باشد،استفاده کنند.

ویتامین ‪ C‬چذب اهن غذا را افزایش می‌دهد کودکان ونوجوانان باید تشویق شوند که بجای مصرف تنقلات تجارتی مثل چیپس ، پفک ونوشابه‌های گازدار از انواع خشکبار مثل برگه‌ها ، توت خشک ،انجیر خشک،کشمش ،خرما و انواع مغزها شامل فندق،پسته ،گردو ،بادام که از منابع خوب آهن هستند استفاده کنند.

ازمصرف چای بلافاصله قبل وبعد ازغذا خودداری کنید وچای را یک تا دوساعت پس از صرف غذا بنوشید.

برای جلوگیری از ابتلا به آلودگی‌های انگلی اصول بهداشت فردی به خصوص شستن کامل دست‌ها با آب وصابون قبل از تهیه ومصرف غذا وپس از هرباراجابت مزاج رارعایت کنید.

هنگام مصرف سبزی‌های خام دقت کنید که کاملا شسته وضد عفونی شده باشد.

از نان‌هایی استفاده کنید که خمیر آن‌ها کاملا ورامده و در تهیه آنها از جوش شیرین استفاده نشده باشد.

خانم‌های باردار باید طبق توصیه پزشک از پایان ماه چهارم بارداری تا ‪۳‬ ماه پس از زایمان روزانه یک عدد قرص آهن مصرف کنند.

کودکان زیر ‪ ۲‬سال هم همزمان با شروع تغذیه تکمیلی تا ‪ ۲‬سالگی طبق توصیه پزشک ازقطره آهن استفاده نمایند.

تغذیه کودک با شیر مادر از بروز کم خونی در شیرخوار جلوگیری می‌کند.آهن موجود درشیر مادر اگر چه کم است ولی از قدرت جذب بالایی برخورداراست به همین دلیل خطر بروز کمبود اهن وکم خونی در کودکانی که با شیرمادر تغذیه می شوند کمتر است