بررسی استرس و تاثیر مشکلات اجتماعی بر سلامت روان

بررسی استرس از دیدگاه اجتماعی و تاثیر مشکلات اجتماعی بر سلامت روان و راه های کاهش استرس

استرس عاملي است كه واكنش هاي جسمي،عاطفي ، ذهـني ورفتـاري نامنا سـبي را در ما به وجـود مي آورد .فشارهايي كه ازدنياي بيروني به ما وارد مي شود ، عامل ايجاد استرس است.

چه عواملي درايجاد استرس نقش دارند؟

خيلـي مسائل مي تواند دربروز استرس نقـش داشته باشند اما به طـور كـلي مهمترين عـلل به وجودآورنده ي استرس درانسان مواردي است كه به آنها اشاره مي كنيم:

مرگ عزيزان ، طلاق وجدايي والدين يا فرزندان ، زنـداني شدن ، ازدواج كردن ، اخراج از كار، تغيير شغـل ، بازنشستگي ، ناكامي وشـكـست درامـور زندگي ، كـشمـكـش ، ناسـازگـاري وتعـارض با خـود يا ديگران ، نــداشـتن درآمـد كافي يا نـداشتن شغل منـاسـب ، نداشتن دوست وفاميلي كه انسان به حمايت آنها اميـدوار باشد ، معلوليت يا داشتن يك معـلول درخانـواده  ، بچه دارنشدن يك زوج ، بيماري شديد وغيرقابل درمان يا سخـت درمان ، فشارهاي كاري واستراحت ناكافي براي تجديد قوا ، نداشتن امنيت شغـلي ، اقـتصاد ضعـيف خانـواده حوادث واتفاقات تلخ ، نـوع نگـرش ما تأثير استرس راكم يا زياد مي كند.

– اگر بخـواهيم عـوامل ايجاد استـرس رامـرور كنيـم مي تـوانيم به عـوامل فيـزيـكي ومحيـطي كه روي فرد تأثيردارد اشـاره كنيم ايـن محركهـا مانندصـداهاي خيلي شديد ، آلودگي هو ا، آلودگي محيط زيست ، مشكلات رفت وآمد و… همه مي توانند استرس زا باشند. البته بايد توجه داشته باشيدكه تنها اين محرك ها نمي توانند سبب شوندكه فرد واكنشهاي نابهنجار داشته باشد.

درواقع تفسيري كه فرد ازمسئله دارد نيز بي تأثيرنيست .نقش شنـاخت فرد ، نقش نگرش هاي منفي ،نقش تحريف هاي ذهني كه فرد نسبت به موضوع دارد ، همچنين ويژگي هاي شخصيتي افراد نيـز تأثيـر گـذار است .

به طـور مثال ، ميزان نگراني افراد به عبارتي حالات نوروز، مي تواند ازعوامل زمينه ساز استرس باشد.در اين افراد تهديد هاي خيلي جزئي هم مي تواند واكنش هاي شديدي را به دنبال داشته باشد .

پس درباره ي عوامل فيزيكي ومحيطي شايد بتوان گفت ، اغلب روي افـراد متفاوت تأثيـرات مشابهي دارد.اما درباره ي استرسهايي كه منبع انساني ،اجتماعي ، شغلي وخانوادگي ، ازنظر هريك ازماتفسير متفاوتي مي شود.

درآخربايديادآور شدكه تنها عواملي كه فـرد را وادار مي كند رفتاري نابهنجار نشـان دهد ونتـواند سازگاريش را حفظـ كندحتما نبايد خيلي شديد وناراحت كننده باشند.

امكان دارد عوامل خيلي جزيي هم وقتي كه خيلي زياد شدند ، فرد را ازپادرآورند مانند حجم زياد كار يا انجـام كـار زياد در زمان محدود ، اين عوامل ممكن است مدتي شخص رارنج دهد وآستانه ي تحمل فرد را كاهش داده به صـورتي كه حتي بايك اتفاق ساده به طورمثال،پاره شدن بند كفش تعادل خودرا از دست بدهد.
 
نشانه هاي استرس :

براي اينكه بفهميم دچار استرس شده ايم يا نه بايد به برخي نشانه ها توجه كنيم. 

نشانه هاي ذهني استرس : مشكلات حافظه ، مشكل درتصميم گيري ، ناتواني درتمركز فكر ، منفي نگري ، تكراربعضي كارها وحرفها ، قضاوت ضعيف ، نديدن واقعيتها .

نشانه ها ي عـاطفي استـرس :

حساسيت زياد نسبت به بـرخي مسايل ، بي قـراري واضطـراب ، افسـردگي ، عصبانيت وپرخاشگري

نشانه هاي جسـمي استـرس :

 سـردرد، مشكلات گـوارشي ، دردعضـلاني ، اختـلا ل خواب ،خستگي ، دردقفسه ي سينه فشارخون بالا ، كاهش يا افزايش وزن ، آسم يا تنگي نفس ، مشكلات پوستي

نشانه هاي رفتـاري استـرس :

پـرخـوري يا كم خـوري ، خـواب زياد ياكم، كناره گيـري از جمع ، نپذيـرفتن مسئـوليت  مصرف زياد سيگار ، الكل ، مـوادوبـرخي داروها ، دندان ساييدن ويا فشار دادن فكها روي هم ،انجام كارهاي عجيب ماننـد خريدن يك كالاي گران وغيرضروري، ازدست دادن خلق وخوي خوب .

اثرات نا مطلوب استرس برسلامتي :

 استرس باعث ضخيم شدن شريان ها ودرنتيجه ناراحتي هاي قلبي مي شود.

استرس باعث ايجاد ضايعات دهاني مانند آفت مي شود. استرس خطر ابتلاء به بيماري قلبي وديابت را افزايش مي دهد .استرس موجب تضعيف سيستم ايمني بدن مي شود.استرس باعث زياد شدن چربي خون مي شود .استرس سبب اختلال درحافظه ي كوتاه  مدت مي شود .

كدام عوامل بيشترين استرس رابه ما وارد مي كنند ؟
 
در زندگي 10رويداد مهم وجود دارد كه بيشترين استرس را به ما وارد مي كند. ممكن است شمايي كه هم اكنـون اين مطلب رامطالعه مي كنيد چندتايي از آنها را تجربه كرده باشيد :مرگ والدين  يايكي از اعضاي خانواده ، طلاق ، جـدايي ازوالدين يا فرزندان ، زندان مرگ يكي از اقوام نزديك،حوادث وبيماريهاي خطرناك،ازدواج،اخراج از كار، تغيير شغل وباز نشستگي .

استرس هاي كوچك تر خطرناكترند: گاهي درتصور يك فرد استرس با اضطراب اشتباه مي شود . مثلا ممكن است شخص بگـويداستـرس دارد درحالي كه اضطـراب دارد ونگـران است ويابـرعكس .

اگـر شما دروضعيت وشـرايط سختـي قـرار بگيـريدوباتـوجه به امكانات درونـي وبيروني تان نتوانيد ازعهده ي آن وضعيت ومشكل برآييد ، به طور قطع نتيجه آن فقط نگراني واضطراب نخواهد بود .افسردگي ، بيماريهاي جسمي مانند زخم معده ، درماندگي واستيصال مي تواند عواقب چنين موقعيتهايي باشد.در اين شرايط مي توانيم بگوييم شما دچار استرس شده ايد .

عوامل واتفاقات زيادي ممكن است در ايجاد استـرس نقش داشته باشند. ايـن عـوامل يا اتفاقات رامي تـوان به دو دسته تقسيم كرد :

دسته ي اول عوامل مهم اما با تكرار كم ودسته ي دوم عوامل كم اهميت تراما با تكرار بالا . مرگ يكي از اعضاي خانواده يا فاميل ويادوستان صميمي ونزديك دردسته ي اول جاي مي گيرند وعواملي مانند تـرافيك ، بيكاري ، مـريضي دردسته ي دوم ، اما جالب اينجاست كه دسته ي دوم باوجود اهميت كم ، تأثيرات مخرب تري روي سلامت روان وجسم مي گذارند.

نوع واكنش افراد نيز دربرابر عوامل وشرايط استرس زا متفاوت است . ممكن است بـرخي افـراد عصباني شـوند و داد و فرياد راه بيندازند ، برخي افراد گريه كنند وبرخي خودراباكتاب خواندن يا فيلم ديدن سرگرم مي كنند .

استرسور هاي كمرشكن :

درسالهاي اخير شاهد رشد غيرقابل باورواعجاب انگيـزقيمت زمين ومسكن درشهـرهاي بـزرگ به خصـوص كلان شهر تهران بوديم اين عامل دركنار عوامل ديگرموجب سخت ترشدن زندگي مردم وافزايش فشارهاي رواني درجامعه شد.

بسياري ازصاحب خانه ها باديدن اوضاع روبه رشد قيمت زمين ومسكن ، تبر استرس رابرگردن مستأجران خـود فرود آوردند.هـر كس اندك هـزينه اي كه بابت دريافت وام خـريد مسكن به بانك هاي مسكن سپـرده بود بيـرون كشيد وبابت افزايش قيمت رهن آپارتمان دودستي تقديم صاحبخانه كرد.افزايش اجاره بها باعث افزايش فشارهاي اقتصادي بربسياري ازمستأجرين شد .

نتيجه ي آن هم معلوم است ، استرس وفشارهاي رواني بيشتر به قشري از جامعه كه توان مالي زيادي ندارند.

غول گراني وچراغ جادوي قلابي:

غول گراني هرچند وقـت يكبارسـرازچـراغ جـادوي قـلابي خـود بيـرون مي آورد وچنـان هـمه راغافـل گير مي كندكه كسي حريفش نمي شود.دراين كش وقوس گراني مسكن ، بازار كالاهاي اساسي وموردنياز مردم هم وضع دلخوش كننده اي ندارد وهر روز شاهد گراني يك يا چند نوع ازمايحتاج زندگي هستيم .

قيمت گوشت ومرغ وتخم مرغ ، ميوه وسبزيجات ولباس بادرآمدهاي مردم همخواني ندارد، به خصوص اگر چند تا بچه ي قد ونيم قد هم دريك خانواده وجود داشته باشند كه ديگر باشغل دوم وسوم هم نمي توان حريف مخارج آنها شد.

ترافيك وآلودگي هوا:

اين يكي اما قضيه اش با آن دو تاي ديگر كمي فرق مي كند . فرق آن هم دراين است كه ترافيك پولدار وفقير نمي شناسد كه اگر يك نفر مايه دار با ماشين بنزش احيانا خواست از مركز شهر به منزل خود درشمال تهران برود مسير را برايش باز مي كنند . ترافيك وآلودگي هـوا تأثيرش روي همه ي مردم اسـت .

 البته قبول داريم كه بازهم بيشتـر فشارش روي همان قشـر معـروف آسيب پذير است .

راستـش اينجا جاي اظهارنظـرهاي كارشناسي وارائه ي راه حل بـراي حل مشكلات در بخش هاي مسكن ، گراني كالاها وترافيك سنگين شهر تهران نيست.

به يقين همه از اين مشكلات آگاهيم وبراي حل آنها نيز مسؤلين محترم دردولت،مجلس قوه ي قضائيه وشـوراهاي شهـر مشغـول انجام كارهـاي كار شنـاسي وارائه ي راهـكارهاي مناسـب حـل اين معضلات هستند .  

ما فقط خواستيم بگوييم كه اين سه عامل هم جزء عوامل استرس زا محسوب مي شـوند كه اگربه حال خـود رها شـوند مردم جامعه رابا مشكلات واختلالات جسمي ورواني زيادي مواجه خواهد كرد .

معنويت وسلامت روان:

ايـن موضـوع كه انسـان هايي كه معنـويت ، هسته ي اصـلي زندگي شـان را فـرا گرفته از سـلامـت رواني بيشتـري برخـوردارند در تحقيقات علمي هم ثابت شده است . اينگونه افراد دربرابر مشكلات و عوامل استرس زا مقـاومت وتحمل زيادتري دارند . عزت نفس اين افراد بيشتر است ومهارت هاي اجتماعي قوي تري دارند .

براي اين حـرفمان هم دليل داريم : بنيامين راش ، روان شناس مشهور مي گـويد:«معنويت ومذهب آن قدر براي پرورش سلامت روان اهميت داردكه هوا براي تنفس ».

تكنيك هاي دفع استرس:

شنا كردن ، آبي برآتش استرس:

بـراي دفع استـرس مـراجعه به استخـر وشنا كـردن بسيار مفيد است . شناكـردن مـوجب تـرشح هـورمون اندروفين (هورمون ضداسترس) شده ، فشار وتنش را درعضلات به كمترين مقدار خـود مي رساند واحساس سبكي وآرامش زيادي به انسان دست مي دهد .

ماساژ ،رهايي از استرس:

ماساژعضلات باعث رهايي آنها از تنش ها وفشارهاي روزانه خواهد شد . جـريان خون دربافت ها افزايش پيدامي كندو درنتيجه اكسيژن وموادغذايي بيشتري به آنها مي رسد.

دويدن ،دوري ازاسترس :

دردويـدن مـزاياي زيادي وجـود دارد كه ممكن است بابسياري از آنها آشنا باشيـد. سلامت وشادي ، متعادل شـدن وزن ونيز تناسب اندام اولين چيزي است كه به نظـر مي آيد .

اما روانشناسان ورزشي علاوه بـراين معتقدند دويدن شخص را تكامل مي بخشد وباعث دفع استرس وفشارهاي رواني مي شود .

دويدن باعث بالارفتن سطح اكسيژن درمغـز ودرساير بخش هاي بدن مي شـود . بدن شما اندروفين بيشتري آزاد كرده كه موجب نيرومندي ولذت درحين سلامت خـواهد شد . اين هـورمـون به گيـرنده ها ي تسـكين درد درنـورون ها متصل مي شود . اين گيرنده ها ، شبيه گيرنده هايي هستند كه داروهايي مانند مرفين و يا مواد مخدر به آن اتصال پيدا مي كنند . پس از اتصال ، اين هـورمـون مانع انتقال پيام هاي درد به مغـز مي شـوندونيـز فشارهاي عصبي راكاهش مي دهد . اين هورمون مسكن طبيعي بدن است وموجب سرخوشي وخوشحالي مي شود . 

    
نورفيدبك،تكنيكي جديد براي درمان ومقابله با استرس:

نورفيد بك روش غير دارويي ومؤثر در درمان اختلالات عملكردي مغـز و نيز ارتقاي عملكـردهاي مثبت آن است . دراين روش امواج مغزي با استفاده از دستگاه نورفيدبك بـر روي يك صفحه ي نمايشگـر نشان داده مي شـود وفـرد مي تواند امواج مغزي خود رامشاهده كند .

يك دوره كامل درمان يا ارتقاءعملكرد مغز وفعاليتهاي ذهني بين30تا40جلسه طـول مي كشد اما فـرد مي تـواند ازهمان هفته هاي نخست بهبـود وضعيت رادرك كند . محـاسن اين روش نسبت به روش هاي دارويي بي ضـرر بـودن آن بـراي محيط بيـوشيميايي مغـز است . نـورفيد بك تنها از بـررسي امواج دلتا ، تتـا ، آلفا وبتا كه از مغـز ساطع مي شود بـراي عملكرد بهتر مغز بهره مي برد .   

  
پژوهش هاي متخصصين مغز واعصاب ثابت كرده است امواج تتا امواجي هستند كه با كارايي بالاتر وافـزايش خلاقيت امواج بتا به قدرت تمركز وديگر فعاليتها هاي شناختي وامواج آلفا با آرامش وامواج دلتا باخواب عميق وافـزايش عملكـرد سيستم ايمني بدن مرتبط هستند .نور فيد بك در درمان اختلالاتي مانند اضطراب ، استرس ، تشويش ونگراني وهمچنين اختلالات خواب كاربرد دارد .

10 توصيه براي مقابله بااسترس:
  
1- خواب خوب وكافي داشته باشيد.
2- همواره خودتان را يك برنده ببينيد.
3- برنامه ريزي داشته باشيد.
4- «نه» گفتن راتمرين كنيد،لازم نيست به تمام درخواست هاي ديگران پاسخ مثبت بدهيم .
5- از نشست وبرخاست با انسانهاي منفي ، نا اميد وبدبين دوري كنيد .
6- نيازهايتان را از قبل پيش بيني كنيد .
7- ارتباطات خود را توسعه دهيد .
8- كارهاي بزرگ رابه اجزاي كوچك ترتقسيم كنيد وسپس هريك راجداگانه انجام دهيد .
9- نگاهتان رانسبت به مشكلات تغيير دهيد وبه آنها به چشم يك فرصت براي پيشرفت بنگريد .
10- از بي نظمي بپرهيزيد .

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



نظرات مسدود است