بررسی علل وقفه تنفسی در حین خواب

وقفه تنفسی در حین خواب
در تمام انسانها تهویه ریوی در هنگام خواب کاهش می یابد . دی اکسید کربن شریانی افزایش یافته ، عضلات حلقی شل می شوند و در نتیجه راه هوایی فوقانی باریک می گردد و مقاومت دستگاه تنفس بالا می رود .

خواب طبیعی دارای مراحلی است که به صورت چرخه ای ظهور می کند و هر مرحله با طرح خاصی از امواج نوار مغزی همراه است . یکی از این مراحل خواب توأم با حرکات سریع چشم ( REM ) است . که همراه با دیدن رؤیا بوده و مشخصه آن حرکات سریع چشم و شلی منتشر عضلات اسکلتی بجز دیافراگم و تنفس نامنظم است .
وقفه تنفسی چیست :
وقفه تنفسی ( Apnea) عبارتست از قطع کامل جریان هوا به مدت ۱۰ ثانیه یا بیشتر .
هیپوپنه ( Hypopnea ) به کاهش قابل ملاحظه جریان هوا اطلاق می شود .
در برخی موارد ممکن است وقفه تنفسی و کاهش جریان هوا ( Hypopnea ) در حین خواب طبیعی بروز کند و میزان بروز آنها با افزایش سن بیشتر می شود .

با این حال در بیماران دچار سندرم وقفه تنفسی در خواب مدت و فراوانی وقفه تنفسی به حدی افزایش می یابد که سبب انقطاع خواب می شود .
علت سندرم وقفه تنفسی در خواب چیست ؟
وقفه تنفسی در خواب به دو شکل دیده می شود .
۱ ) انسدادی :

که علت آن انسداد راه تنفسی فوقانی می باشد .
۲ ) مرکزی :

ناشی از کاهش نیروی پیش برنده تنفس بوده که ممکن است به دنبال آسیب دستگاه عصبی مرکزی ایجاد شود یا هیچ علتی برای آن پیدا نشود . ( ایدیوپاتیک )
مهمترین پیامد آن اختلال خواب می باشد که به صورت خواب آلودگی مفرط روزانه بوده و باعث افزایش خطر تصادفات وسایط نقلیه ، می گردد . از علائم دیگر می توان تحریک پذیری ، سردرد ، فشار خون بالا و افزایش میزان مرگ ناگهانی را نام برد .
بطور کلی فردی که از خواب آلودگی مفرط روزانه شکایت داشته که مانع از فعالیت روزانه او می شود بخصوص اگر فردی که در کنار بیمار می خوابد از خر و پف بلند و نفس نفس زدن وی شاکی باشد تشخیص وقفه تنفسی در خواب برای بیمار مطرح می شود .
چه عواملی باعث انسداد راه هوایی در خواب می شوند ؟
تخمین زده می شود وقفه تنفسی انسدادی در خواب در ۴ درصد مردان میانسال و مسن بروز می کند و شیوع آن در زنان کمتر است . عوامل خطرساز عمده عبارتند از چاقی و شکل غیرطبیعی راه هوایی فوقانی که ناشی از بزرگی لوزه ها ، بزرگی زبان ، زبان کوچک و کام نرم طویل و کوچکی فک تحتانی می باشد .
در چنین موقعیتهائی حتی شل شدن طبیعی عضله راه هوایی فوقانی در حین خواب ممکن است موجب انسداد کامل راه هوایی و وقفه کامل جریان هوا شود .

 پس از دوره های متغیری از انسداد راه هوایی بیمار از خواب بیدار می شود ، قوام عضله به حالت قبلی بازمی گردد و راه هوایی باز می شود . این چرخه ممکن است در طول شب صدها بار تکرار شود و منجر به دورهای متعددی از وقفه تنفسی و اختلال بارز الگوی طبیعی خواب گردد

چاقی عامل مهمی در ایجاد خطر ابتلا به وقفه تنفسی حین خواب است .
چاقی و اختلالات آناتومیکی چون تنگی حلق، بزرگی قاعده زبان، افزایش بافت مخاطی ناحیه حلق، بزرگی لوزه‌ها و سیگار کشیدن برخی از عوامل مساعد کننده ابتلا به وقفه تنفسی حین خواب است .
برخی اختلالات فیزیولوژیکی مانند فقدان عملکرد طبیعی عصبی عضلانی در راه هوایی از دیگر عوامل مساعد کننده ابتلا به وقفه تنفسی حین خواب است.
مجموع دو دسته از اختلالات موجب می‌شود که راه هوایی این افراد به محض به خواب رفتن، شل شود و به علت افزایش بافتی نیز که به آن دچار هستند، راه هوایی به تدریج تنگ‌تر و در نهایت کاملاً بسته می‌شود.
سپس فشار منفی داخل قفسه سینه بالا می‌رود و لذا فرورفتگی بیشتری در بافت‌ها به وجود آمده و سیکل معیوبی ایجاد می‌شود که انسداد بیشتری در راه هوایی ایجاد و در نتیجه اکسیژن خون این افراد پایین و گاز کربنیک خونشان بالا می رود.
گاز کربنیک خون تا آنجا بالا می‌رود که مرکز تنفس این افراد را تحریک و فرد با یک بیداری شروع به نفس کشیدن کرده و مجددا خرخر می‌کند تا اینکه دوباره یک قطع تنفس بعدی اتفاق بیفتد.
افراد مذکور، مجموعه‌ای از اختلالات آناتومیکی و یا فیزیولوژیکی دارند، و ابتلا به این اختلال هرگز به یکباره اتفاق نمی‌افتد و قطعاً یک زمان شروع و یک فاز حادی دارد که طی چند هفته خودش را نشان می‌دهد.
چنانچه در این مرحله نیز، تشخیص داده نشود و به معالجه نرسد با گذشت زمان منجر به اختلالات تنفسی مزمن و مستقر می‌شود.
در این مرحله اختلال وقفه تنفسی حین خواب، عمدتاً به شکل علائم بیرونی مانند علائم عصبی روانی، قلبی عروقی و یا ریوی خود را نشان می‌دهد.

در افراد مسن ، درمان تنگی نفس به هنگام خواب (آپنه) می تواند مبتلایان را در برابر مرگ ناشی از مشکلات قلبی حفاظت کند.
در آپنه مسدود کننده راه تنفس به هنگام خواب ، تنفس شخص بارها در خواب متوقف می شود و علت آن یک انسداد در راه تنفس فوقانی است.
محققان دانشگاه سن وینسنت دوبلین اظهار می دارند برخی از افراد مبتلا به آپنه در اثر مشکلات قلبی فوت می کنند.
بعلاوه در میان این افراد وقوع بیماری قلبی عروقی ، سکته مغزی ، حمله قلبی ، فشار خون بالا نیز بیشتر است.
مسلما درمان آپنه مسدود کننده حائز اهمیت است و باید مورد توجه قرار گیرد.

سودمندی کاهش وزن برای برطرف کردن مکشلات تنفسی هنگام خواب

کاهش وزن روشی سودمند برای برطرف کردن مشکلات تنفسی هنگام خواب در افراد چاق است . نتایج بررسی های محققان حاکی از آن است که چاقی از مهمترین عوامل زمینه ساز بروز مشکلات تنفسی هنگام خواب است به گونه ای که حتی در افراد سالم نیز تنها با ده درصد افزایش وزن امکان بروزاین ناهنجاری ها تا شش برابر افزایش می یابد.

پژوهشگران دانشگاه ویسکانسین با انتشار مقاله ای در نشریه جاما اعلام کردند که بررسی ارتباط افزایش وزن و شدت بروز مشکلات تنفسی یا وقفه تنفسی هنگام خواب در ۶۹۰ بیمار بیانگر آن است که تنها با ده درصد افزایش وزن کمبود اکسیژن ناشی از مشکلات تنفسی هنگام خواب در این افراد تا م۳۶م درصد افزایش می یابد افزون بر این هر دهدرصد کاهش وزن مشکلات تنفسی هنگام خواب را تا ۲۶ درصد بهبود می بخشد

  • مجله اطلاعات پزشکی



نظرات

يك نظر در موضوع “بررسی علل وقفه تنفسی در حین خواب”
  1. majig says:

    مرسی.جالب بود.منم به این بیماری مبتلا شدم اما نمیدونستم اینقدر جدیه.کاش می گفتید پیش کدوم پزشکا باید رفت.

همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar

*