بیماریهای غیرواگیر و عوامل موثر بر آن

بیماریهای غیر واگیر
با توسعه شهر نشینی و پیشرفت صنعت و زندگی ماشینی ، شیوع بیماریهای غیر واگیر رو به افزایشمی باشد . ۵۹% کل مرگهای دنیا و ۴۶% بار جهانی بیماریها ناشی از بیماریهای غیر واگیر میباشد که مسئول ۷۰% هزینه های پزشکی می باشد .

– سه علت اول عمده مرگ و میر بیماریهای غیر واگیرمیباشد( بیماریهای قلب و عروق- سوانح و حوادث – سرطانها )
براساس مطالعات سازمان جهانی بهداشت ۱۰عامل خطر مسئول بیش از یک سوم مرگ های جهانموارد زیر میباشد :

– پرفشاری خون

– مصرف دخانیات

– مصرف الکل

– روابط جنسی غیر ایمنی

– کم وزنی

– فقر آهن

– کلسترول بالا

– دود ناشی از سوختهای جامد در محیطهای بسته

– آب و فاضلاب و بهداشت فردی نامناسب

– چاقی
راه حل کنترل اپیدمی جهانی بیماری های غیرواگیر پیشگیری اولیه می باشد .

پایه پیشگیری از بیماریهای غیرواگیر شناسایی عوامل خطر اولیه و عمده آنها و پیشگیری و کنترل این عوامل می باشد .
برنامه مراقبت عوامل خطر موثر در بیماریهای غیر واگیر
مراقبتبه معنی جمع آوری داده ها برای کمک به تصمیم گیری است که موجب تقویت اقدامات مربوط به سلامت عمومی و فعالیتهای انجام شده برای ارتقای سلامت میگردد .

نظام مراقبتیک رویکرد منسجم نظام مند و هماهنگ برای مراقبت عوامل خطر است و گردآوری دائمی داده ها را تضمین نماید . اجزای اساسی آن شامل جمع آوری ،

تحلیل و استفاده مداوم از داده هاست .
• این رویکرد متعهد است اطلاعاتی در مورد شناسایی و تعیین ابعاد اپیدمیولوژی کنونی بیماریهای غیرواگیر و تحلیل عوامل اجتماعی ،اقتصادی ،رفتاری و سیاسی برای ایجاد رهنمودهایی در زمینه های سیاسی ،قانونی و مالی در بهداشت عمومی برای صاحب نظران بهداشتی فراهم نماید .

• نظام مراقبت عوامل خطر موثر در بیماریهای غیر واگیردر راستای پاسخ به نیاز روز افزون بین المللی برای دسترسی به اطلاعات معتبر و قابل مقایسه از عوامل خطر مهم و شایع بیماریهای غیر واگیرطراحی شده است .

• سبب شناسی بیماری های غیرواگیر موجب میگردد که بیش از یک عامل خطر برای این قبیل بیماری ها شناخته شود .

• عوامل خطر این بیماریها بر حسب گروه مخاطب قابل طبقه بندی هستند .
عوامل خطر فردی :
• عوامل خطر زمینه ای : مثل سن -جنس -سطح آموزش و ترکیب ژنتیکی

• عوامل خطر رفتاری : مثل مصرف دخانیات -رژیم غذایی نامناسب و کم تحرکی

• عوامل خطر بینابینی : مثل مقادیر کلسترول سرم -دیابت -فشار خون بالا -چاقی
عوامل خطر در جامعه :
· شرایط اجتماعی و اقتصادی : مثل فقر -شغل -ترکیب خانوادگی
• محیط : مثل آب و هوا -آلودگی هوا
• شهرنشینی : که روی مسکن -دسترسی به محصولات و تولیدات و خدمات تاثیر می گذارد
• فرهنگ : مثل رفتارها -هنجارها و ارزشها
اهداف کلیاین ابتکار ایجاد دستورالعملها وزیرساخت لازم برای مراقبت جهانی عوامل خطر بیماریهای غیرواگیر ( با تاکید خاص بر کشورهای در حال توسعه ) و تدارک منابع اطلاعات جهانی در خصوص بار . روند . و توزیع عوامل خطر میباشد . این ابتکار بر رویکرد گام به گام استوار است که درآن

گام اول پرسشگری

گام دوم پرسشگری و سنجشهای جسمی

گام سوم پرسشگری و سنجشهای جسمی ونیز آزمایشگاهی میپردازد.
چهار معیار راهنما جهت انتخاب عوامل خطر هدف برای فعالیتهای مراقبت در این ابتکار ازاین قرارند :
۱-اهمیت عوامل خطر برای بهداشت عمومی از نظر انواع وشدت ناتوانی . معلولیت و مرگ بیماریهای غیرواگیر یکه مربوط به این عوامل خطر میباشد

۲- هزینه جمع آوری قابل تکرار دادههای معتبر

۳-در دست بودن و قوت شواهدی که نشان دهد مداخلات بر روی این عوامل تاثیر میگذارند و موجب تقلیل بیماریهای غیرواگیر در جامعه میشوند

۴- توانایاندازه گیری بار عوامل خطر متفاوت با الگویی ثابت به منظور تضمین امکان اندازه گیری تغیییرات در طول زمان
بر اساس بررسی انجام شده در مرحله اول برنامه مراقبت عوامل خطر موثر در بیماریهای غیر واگیر :
• افزونی فشار خون و کلسترول ،ارتباط نزدیکی با مصرف بیش از حد غذاهای چرب ،شیرین و پرنمک دارند .

• اگر این غذاها باتاثیرات کشنده دخانیات و مصرف الکل عجین شوند باز هم مرگبارتر می شوند .

• دخانیات و الکل علاوه بر بیماری های قلبی ،سکته و سایر امراض جدی ،عامل بسیاری از سرطانها نیز میباشند.
مصرف سبزیجات و میوه ها میتواند:

• به پیشگیری از بیماریهای قلبی و عروقی و برخی از سرطانها کمک کند
• همچنین نداشتن فعالیت بدنی که بدلیل تغییر در الگوهای زندگی و کار حادث میگردد ،خود عامل حدود ۱۵ % از موارد برخی سرطانها ،بیماری دیابت و بیماری های قلبی است .
برآورد میشود که مصرف کم این مواد ( میوه و سبزیجات ) در رژیم غذایی روزانه مسئول قریب به ۳ میلیون مرگ در سال بدلیل این بیماری هاست .
الگوی مصرف میوه
۵۳/۸%جمعیت استاندر طول یک هفته عادی به هیچ عنوان میوه مصرف نمی کنند.
۵۲/۳۲%مردم در کل هفت روز هفته میوه مصرف می کنند .

الگوی مصرف سبزیجات
۶۱/۶%جمعیت استان در طول یک هفته عادی به هیچ عنوان سبزیجات مصرف نمی کنند.

۲۸/۳۹% مردم بین ۱ تا ۶ روز هفته سبزیجات مصرفمی کنند.

الگوی مصرف ماهی در هفته
۸۶/۶۷% جمعیت استاندر طول یک هفته عادی به هیچ عنوان ماهی مصرف نمی کنند.

۷۱/۰% مردم در طول هفته ۴بار یا بیشتر ماهی مصرف می کنند .

الگوی مصرف شیر و لبنیات
/۳% جمعیت کشوردر طول یک هفته عادی به هیچ عنوان شیر و لبنیات مصرف نمی کنند.

الگوی مصرف نمک
۶۲/۰ % مردم در طول روز۳ وعده نمکمصرف می کنند.

۸۵/۴۴% مردم بین یک وعده تا دو وعده نمک در روزمصرف می کنند.

الگوی مصرف غذای سرخ کرده
۷۹/۵% جمعیت استاندر طول یک روزعادی به هیچ عنوان غذای سرخ کرده مصرف نمی کنند .

۱۱/۰ % مردم در طول روز۳ وعده غذای سرخ کردهمصرف می کنند.

الگوی مصرف روزانه دخانیات

۴/۱۷% مردان,۱۹/۴% زنان و در کل ۸۳/۱۰%از جمعیت هدف بصورت روزانه دخانیات مصرفمی کنند.

میانگین تعداد نخ سیگار مصرفی روزانه
در جمعیت استانمیانگین تعداد نخ سیگار مصرفی روزانه

۸/۱۲نخ برایگروه مردان ۶/۱۰ نخ برای زنان۹/۱۵ نخدر دو جنس می باشد.
بیماریهای قلب و عروق
بیماریهای قلبی و عروقی یکی از شایعترین علل مرگ و میر در کشور ایران است .
◄سن بروز بیماریهای قلبی عروقی رو به کاهش میباشد.
◄یک چهارم بیماران مبتلا به سکته قلبی را افراد کمتر از ۵۰ سال تشکیل می دهند .
۱۷میلیون نفردرسا ل به علت بیماریهای قلب عروقی وسکته مغزی می میرند.

◄بیش از۵۰%مرگهاوناتوانیها ناشی ازاین بیماری است .

◄تا سال۲۰۲۰تعداد مرگها به ۸/۲۴نفردرسا ل افزایش خواهد یافت.

◄درایران۴۶%ازکل مرگها ناشی ازبیماریهای قلبی است.

• مهمترین گروه بیماریهای قلبی وعروقی بیماریهاعروق کرونرقلب وعوارض ناشی

ازآن است ، به طوریکه :

• ۲۴ % مربوط به سکته قلبی

• ۱۰% مربوط به سکته مغزی

• ۱۲% مربوط به سایربیماریهای قلبی میباشد.
فراوانی مرگهای ناشی ازبیماریهای قلبی عروقی خراسان رضوی سال ۱۳۸۳

فراوانی مرگ ناشی از بیماریهای قلبی عروقی۳۱%

سکته قلبی ۴۵%

سکته مغزی ۲۷%

سایربیماریهای قلبی ۳۸%

ازدیاد وزن و چاقیاز عوامل مهم تعیین کننده سلامت هستند و به تغییرات منفی متابولیک ،مانند فشارخون بالا،سطوح نامطلوب کلسترول و افزایش مقاومت در برابر انسولینمی انجامد .

این دو عاملخطربیماریهای عروق قلب ،سکته مغزی ،دیابت شیرین و بسیاری از انواع سرطان را افزایش می دهند .

سیاستهای کلی پیشگیری ازبیماریهای قلبی
Ø برنامه ریزی وطراحی مداخله برای شناسایی

افراد در معرض خطر

Ø برنامه ریزی برای جلوگیری ازکم تحرکی

Ø برنامه ریزی جهت اصلاح عادات غذایی

Ø برنامه ریزی جهت کاهش وزن و تناسب اندام

Ø برنامه ریزی پیشگیری ازمصرف دخانیات

Ø برنامه ریزی جهت کاهش استرس وآرامش روانی
پیشگیری و کنترل بیماری پرفشاری خون
اجرای آزمایشی در سال ۷۱ در ۶ منطقه روستایی آغاز گردید و تا سال ۷۹ ، ۲۲ دانشگاه درگیر اجرای برنامه شدند. در سال ۸۰ برنامه بازنگری شد و از سال ۸۱ ادغام برنامه در نظام سلامت روستایی انجام شدو مجددا از سال ۸۳ توام با دیابت به اجرا در آمد.
طرح کشوری پیشگیری و کنترل بیماری دیابت
اجرای ازمایشی طرح ادغام دیابت در نظام سلامت از سال ۱۳۷۸ در ۱۷ دانشگاه آغاز گردید و در سال ۱۳۸۱ ارزشیابی و مورد بازنگری قرارگرفت و از سال ۱۳۸۳ به صورت کشوری در نظام سلامت روستایی اجرا میگردد.

برنامه

راهکارها

محورهای عملیاتی

اجرا

دیابت

غربالگری و بیماریابی افراد بالای ۳۰ سال دارای علائم مشکوک

- -آموزش

- ازمایشات غربالگری

- مراقبت و ارجاع

پایلوت ( فردوس ) به اتمام رسید

برنامه در سایر شهرستانها در حال اجرا است

طرح پیشگیری از حوادث خانگی و طرح کشوری جامعه ایمن
طرح پیشگیری از حوادث خانگی در سال۱۳۸۲کل کشور را تحت پوشش قرار داد. طرح کشوری جامعه ایمن در ۵ دانشگاه به اجرا درآمد که در استان خراسان رضویشهرستانهای قوچان – بردسکن – خلیل اباد- کاشمر – تربت جام – فریمان برنامه در حال اجرا می باشد
طرح کشوری ثبت سرطان
طرح از سال ۱۳۷۶ آغاز گردید و پیوسته در حال اجرا می باشد که به صورت جمع آوری آمار از مراکز پاتولوژی ( ۱۱ شهرستان در استان ) و ورود اطلاعات به رایانه ( با برنامه نرم افزاری پارس ) انجام می پذیرد.

وضعیت برنامه های کنترل و پیشگیری از بیماریهای غیر واگیر

برنامه

راهکارها

محورهای عملیاتی

اجرا

دیابت

غربالگری و بیماریابی افراد بالای ۳۰ سال دارای علائم مشکوک

-آموزش

ازمایشات غربالگری

- مراقبت و ارجاع

پایلوت ( فردوس ) به اتمام رسید

برنامه در سایر شهرستانها در حال اجرا است

تالاسمی

غربالگری زوجین ناقل

غربالگری والدین بیماران تالاسمی مازور

آموزش

ازمایشات غربالگری

مشاوره

مراقبت و پیگیری

کل شهرستانهای تابعه

سرطان

ثبت موارد سرطان

- آموزش

- فرم شماره یک

- ( برگه درخواست آزمایش نمونه بافتی )

- فرم شماره دو ( برگه جوابدهی آزمایش پاتولوژی)

در شهرستانهایی که مرکز پاتولوژی دارند

مشهد( ۱و۲و۳ )-

تربت جام – تربت حیدریه –نیشابور –کاشمر قوچان

قلب و عروق فشارخون بالا

غربالگری و بیماریابی افراد بالای ۳۰ سال

آموزش

غربالگری بالینی و آزمایشگاهی

مراقبت و پیگیری

مناطق روستایی) کل شهرستانهای تابعه

سوانح و حوادث خانگی

- ثبت اطلاعات مصدومین حوادث خانگی

- بازدید خانوارها و تکمیل چک لیست ایمن منزل

- پیشگیری از رخداد و حوادث خانگی

- آموزش

- تعیین اولویتهای اول حوادث خانگی در هرمنطقه و مداخله

کل شهرستانهای تابعه

جامعه ایمن

ثبت اطلاعات کلیه مصدومین حوادث

- بازدید خانوارها و تکمیل چک لیست ایمنی منزل

- پیشگیری از رخداد حوادث در سنین مختلف

- تعیین راهکارهای مداخله ای برای سایر ارگانها

- آموزش

- ثبت و جمع آوری اطلاعات مصدومین

- تشکیل کمیته های فعال پیشگیری از حوادث با سایر ارگانها

پایلوت( کاشمر –بردسکن- قوچان- فریمان- تربت جام )

کم کاری مادرزادی تیروئید

غربالگری یا شناسایی نوزادان مشکوک

- غربالگری

- تشخیص

- درمان سریع

- مراقبت

کل شهرستانهای تابعه

 ————–

———-

———-

———-

———

———

——–

———

———

———-

———

———

———-

———-

———-

———

———

———-

———-

—–

——-

——–

——-

——-

——-

——

——–

———-

——–

——

——–

——–

——-

———

——–

———

بیماریهای غیر واگیر را به انواع مختلف تعریف کرده اند ، برابر تعریف سازمان بهداشت جهانی در سال ۱۹۵۷ ، بیماری غیر واگیر عبارتست از :

(( کاهش در ساختار یا اعمال بدن که ضرورتاً سبب تغییر در زندگی عادی بیمار گردد و در طی یک دوره ی زمانی طولانی ادامه یافته و پایدار باشد )) .

ویژگیهای بیماریهای مزمن عبارتند از :

الف ) دائمی باشند .

ب ) پس از آنها ناتوانی بر جای بماند .

ج ) به سبب تغییرات بیماری ، شناختی بازگشت ناپذیر ایجاد شده باشند .

د ) باز توانی بیمار آموزشهای ویژه لازم داشته باشند .

ه ) مدت زیادی سرپرستی ، مشاهده یا مراقبت لازم داشته باشند .

خلاصه آن که تعریف بین المللی درباره ی مدت وجود ندارد که معلوم نماید چه مدت را باید طولانی محسوب نمود ، با وجود این به نظر بسیاری از مولفان بیماری مزمن بیماریی است که حداقل مدت آن سه ماه باشد . باید تعریف های ویژه ای تعیین شود که مناسب بیمارها در جامعه باشد . بیماریهای غیر واگیر شامل بیماریهای قلبی عروقی ، کلیوی ، عصبی و روانی ، گواتر ، تالاسمی ، فشار خون بالا ، بیماریهای مزمن و غیر اختصاصی تنفسی ( مانند آسم ) ، پی آمدهای دائمی سوانح ، پیری ، کوری ، سرطان ، دیابت و انواع گوناگونی دیگر بیماریهای متابولیک ، بیماریهای استحاله ای و پی آمدهای مزمن بیماریهای واگیر دار می باشند . بیشتر بیماریهای با علت ناشناخته و پیشرونده را (( بیماری استحاله ای Degenerative )) نامند .

بیان مسأله
به نظر می آید که بیماریهای مزمن و غیر واگیر هم در کشورهای پیشرفته و هم در کشورهای روبه پیشرفت ، در بین بزرگسالان اهمیت بیشتری می یابند . هم اکنون بیماریهای قلبی – عروقی و سرطانها در رأس علل مرگ در کشورهای پیشرفته ( یعنی اروپا و آمریکای شمالی ) قرار دارند و ۷۰ تا ۷۵ درصد همه ی مرگها را شامل می شوند .

در بسیاری از کشورها بیماریهای مزمن روند صعودی دارند و به دلایل چندی این روند افزایش هم خواهند یافت ، یک دلیل آن افزایش طول عمر در بسیاری از کشورها است که در نتیجه ی آن شمار کسانی که به سنین بالاتر می رسند و در معرض خطر بیش تر از نظر ابتلا به انواع بیماریهای مزمن هستند ، بیش تر می شود .

دلیل دیگر آن است که الگوهای زندگی و رفتاری مردم به سرعت دگرگون می شود و این دگرگونی شروع بیماریهای مزمن را مساعد می کند . دلیل سوم آن که با مراقبتهای پزشکی نوین بسیاری از مبتلایان به بیماریهای مزمن می توانند زنده بمانند .

تأثیر بیماری مزمن بر زندگی مردم هنگامی که از نظر کاستن عمر ، ناتوانی ، دشواریهای خانوادگی ، فقر و از دست رفتن اقتصاد کشور در نظر گرفته شوند ، جدی تر می باشند . اکنون کشورهای رو به پیشرفت متوجه شده اند که باید اقداماتی نمایند تا از (( همه گیری )) بیماریهای غیر واگیر که احتمال می رود همراه با پبشرفت اقتصادی و بهداشتی به وجود آید ، پرهیز شود .

عوامل خطر مربوط به بیماریهای غیر واگیر
بیشتر اپیدمیولوژیستها می پذیرند که شش مجموعه ی کلیدی (( عوامل خطر )) در ابتلا و میرایی زودرس از بیماریهای غیر واگیر در بزرگسال  ان سهیم هستند ، عبارتند از :

۱ – کشیدن سیگار و سایر اشکال دخانیات

۲ – اعتیاد به مشروبات اکلی

۳ – نارسایی یا ناتوانی در دسترسی به خدمات بهداشتی برای پیشگیری ( مانند مراقبت از پرفشاری خون ، تشخیص به موقع سرطان و درمان بیماری قند )

۴ – دگرگونیهای سبک زندگی ( مانند الگوی غذایی و فعالیت بدنی )

۵ – عوامل خطر زیست محیطی مانند خطرات شغلی ، آلودگی آب و هوا و اثرات سلاح های نابود کننده

۶ – عوامل مربوط به استرس

وجود خلاء دانش بشری در سیر طبیعی بیماریهای مزمن و غیر واگیر
در دانش ما دربارهی سبر طبیغی بیماریهای مزمن خلاء بسیار وجود دارد که موجب دشواریهای سبب شناختی ، پژوهشی و کاووشی در مورد بیماریهای مزمن می شوند . این کمبودها عبارتند از :

الف ) نبودن یک عامل بیماریزای معلوم

   علل مهمی بیماریهای مزمن نکات بسیاری باید آموخته شوند . در حالی که برخی از بیماریهای مزمن منبع معلوم دارند ( مانند سیلیسیوم در بیماری سیلیکوز و پنبه ی نسوز در مزوتلیوما ) عامل سببی بسیار دیگری از بیماریهای مزمن شناخته است . ناشناخته بودن عامل سببی هم تشخیص و هم پیشگیری اختصاصی از این بیماریها را دشوار می نماید .

ب ) چند عاملی بودن علت بیماریهای مزمن
بسیاری از بیماریهای مزمن علل متعدد دارند و به ندرت رابطه ی یک به یک ساده در مورد علت اثر وجود دارد . با توجه به ناشناخته بودن عامل بیماریزا اصطلاح (( عامل ( های ) خطر )) برای بیان عوامل معینی که در سابقه ی شخصی یا به علت سبک زندگی احتمال بروز بیماری مزمن را بیش تر می کنند ، به کار می رود . گذشته از این به نظر می رسد که بیماریهای مزمن در نتیجه اثرات تجمعی عوامل خطر باشند . عوامل خطر می توانند زیست محیطی و با آن که مربوط به رفتار یا سرشتی باشند . اپیدمیولوژی در شناسایی عوامل خطر بیماریهای مزمن سهم بسیار داشته و بسیاری از عوامل خطر بیمارهای مزمن دیگر هم هنوز باید شناسایی و ارزشیابی شوند .

ج ) دوره ی پنهانی طولانی
یک مانع دیگر در شناخت سیر طبیعی بیماری مزمن ، وجود دوره ی پنهانی ( یا کمون ) طولانی بین نخستین مواجهه با (( عامل سببی مشکوک )) و بروز نهایی بیماری ( مثلاً سرطان گردن رحم ) است ،  که پیوند دادن عامل سببی مشکوک ( وقایع قبلی ) با پی آمد مانند رابطه ی احتمالی بین مصرف قرص های خوراکی جلوگیری از بارداری و بروز سرطان گردن رحم را دشوار می نماید . برای غلبه بر این دشواری برای یافتن ضایعات پیش ساز به عنوان مثال در ایجاد سرطان گردن رحم ، سرطان دهان و سرطان معده ، پژوهش هایی به عمل آمده است ولی این کار در همه ی بیماریهای مزمن مقدور نیست . با وجود این اکنون به طور روز افزونی آشکار می شود که عوامل مساعد کننده ی بروز بیماری مزمن بیش تر اوقات از اوایل زندگی و سالها قبل از آشکار شدن بیماری مزمن وجود دارند ، مانند پرفشاری خون ، دیابت ، سکته ی مغزی و …

د ) شروع نامنشخص
شروع و پیشرفت بسیاری از بیماریهای مزمن نا معلوم است . و مرز بین وضعیت بیماری و غیر بیماری را به دشواری می توان اثبات کرد ( مانند دیابت و پرفشاری خون ) . در بسیاری از بیماریهای مزمن ( مانند سرطان ) فرآیند بیماری شناختی مربوطه مدتها یپش از تظاهرات خود بیماری برقرار شده و هنگامی که بیمار در جستجوی مشاورات پزشکی بر می آید ممکن است ضایعه ی حاصله بازگشت ناپذیر و یا درمان آن دشوار باشد

پیشگیری از بیماریهای مزمن
پیشگیری از بیماریهای مزمن بر پایه ی آگاهی از چند عاملی بودن علت آنها و بنابراین مستلزم مجموعه ای از مداخلات است . پیش از این به نظر می رسید که پیشگیری نوع سوم تنها راه احتمالی جلوگیری از بروز نقص عضو بعدی یا بروز مرگ زودرس است ولی اکنون با شناخت عوامل خطر ، فعالیتهای ارتقای بهداشت با هدف پیشگیری اولیه ، بیش از پیش در مبارزه با بیماریهای مزمن به کار می روند ( مانند حذف یا کاهش عوامل خطر و تغییر در الگوی سبک زندگی )

دانش کنونی نشان می دهد که بیماران مزمن به طیف گسترده ای از خدمات نیاز دارند . مانند بیماریابی از طریق غربالگری و معاینات بهداشتی ،کاربرد روشهای دقیق تشخیصی ، درمانی و بازتوانی ، مبارزه با آلودگی آب ، هوا و مواد خوراکی ، کاستن از آسیب ها ، اثر گذاشتن بر الگوهای رفتاری و سبک زندگی انسان از طریق آموزش فشرده و بالا بردن استاندارد موسسات مراقبت پزشکی و ایجاد و به کار گیری روشها های بهتر مراقبتهای جامع پزشکی از جمله خدمات بهداشتی اولیه . در مواردی مانند مبارزه با مصرف دخانیات ، مبارزه با مصرف مشروبات الکلی و اعتیاد دارویی به جنبه های سیاسی هم نیاز هست و برای این کار باید مجموعه ی نیازهای پزشکی و اجتماعی بیماران مزمن به عنوان یک کلیت و هموراه در رابطه با خانواده و جامعه در نظر گرفته شوند .

 ****

بازدید کننده محترم:

جهت مطالعه بیماریهای غیر واگیر  بر روی لینک زیر کلیک کنید :

اخبار بیماریهای غیرواگیر شایع

مطالب مرتبط جهت مطالعه بیشتر

با غیرفعال کردن پروتئین TLR4 می توان از زایمان زودهنگام جلوگیری کرد

مشکلات معیشتی زنان افغانستان

فقط ۳ درصد از انگلیسی‌ها می‌دانند که خطر ابتلا به سرطان‌ها با داشتن وزن سالم کاهش می‌یابد

تاریخ ایدز از پیدایش تا کنون

جهش در ژنهای BST1 ، SNCA ، PARK16 ، LRRK2 ، SNCA و MAPT با ابتلا به پارکینسون در برخی افراد ارتباط دارد

مصرف روزانه مکمل های اسید چرب " امگا سه " ، نرخ مرگ و میر ناشی از حملات قلبی را کاهش نمی دهد

ایران از نظر عدالت در سلامت در بین ۱۹۱ کشور دنیا رتبه ۱۱۲ را دارد

خواص دارویی ازگیل

افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید دو برابر بیشتر در معرض سکته‌ قلبی قرار دارند

براساس توافق دانشگاه‌های علوم پزشکی مشهد و دانشگاه طب سنتی پکن ، ‪۱۸‬ فارغ‌التحصیل برجسته رشته پزشکی ایران به مدت چهار سال در چین دوره تخصصی طب چینی را زیر نظر اساتید چینی طی خواهند کرد . نخستین دوره‌آموزش طب سنتی چین برای گروهی ازپزشکان ایرانی درپکن تشکیل شد ‪۸۴/۰۶/۲۵‬

  • مجله اطلاعات پزشکی



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar

*