اشنایی با فشارخون بالا و راه های کنترل آن 

برای اطمینان خاطر از سلامت افراد جامعه و مبتلا نبودن آنها به بیماریهای قلبی, کنترل فشارخون مردان بالاتر از ۴۵ سال و زنان بالاتر از ۴۰ سال یک امر ضروری است.
از آنجا که علایم بیماریهای قلبی عروقی دیر ظاهر می شود, افراد جامعه باید نسبت به وضعیت سلامت قلب خود حساس باشند و فشارخون خود را تحت کنترل داشته باشند.
درصد قابل توجهی از مردان و زنان کشور با افزایش چربی, دیابت, فشارخون مواجه هستند. افزایش فشارخون به خصوص در افراد سیگاری بیشتر دیده می شود.

لازم است افرادی که دارای عوامل خطرآفرین هستند, مورد معاینه دقیق قرار گرفته, نوار قلب آنان تهیه شود و تست ورزش برای آنها تجویز شود.
 افراد مبتلا به دیابت و یا فشارخون و یا افرادی که چربی خون دارند, ممکن است حتی در سنین پایین نیز دچار بیماریهای قلبی شوند و به این گروه جهت پیشگیری از بیماریهای قلبی و عروقی توصیه می شود به پزشک مراجعه کنند.

فشار خون بالا شایع ترین شکل بیماری قلبی عروقی است که تقریبا از هر سه نفر یک فرد به آن مبتلا می شود.
فشار خون بالا تهدید جدی محسوب می شود زیرا باعث می شود قلب شدید تر کار کند که نیازآن به اکسیژن را افزایش داده در ایجاد آنژین دخالت دارد.
در صورتی که این مشکل تحت کنترل قرار نگیرد خطر حمله قلبی ، سکته مغزی و بیماری کلیوی را افزایش می دهد.
برخی افراد می توانند با شیوه زندگی سالم ، کاهش وزن اضافی ، ترک سیگار ، محدود کردن مصرف کافئین و الکل ، کاهش مصرف نمک و انجام روشهای تمدد اعصاب فشار خون بالا را کنترل کرده آن را کاهش دهند.
دو مورد آخر علیرغم آنکه اهمیت ویژه ای دارند کمتر مورد توجه افراد قرار می گیرد و حتی برخی پزشکان نیز اغلب به بیمارانشان تکنیک های آرام سازی سیستم اعصاب غیر ارادی کنترل کننده سفتی عروق خونی را نمی آموزند.
تمدد اعصاب ، یوگا ، تمرینات تنفسی و آموزش بیوفیدبک همگی میتوانند در کاهش فشار خون موثر باشند.
با اعمال برخی تغییرات در شیوه زندگی احتمال کاهش دز داروهای مصرفی جهت کاهش فشار خون وجود دارد بنابراین با مشورت پزشک و تحت نظر او این تغییرات را بتدریج در زندگی خود اعمال کرده فشار خونتان را بطور منظم کنترل کنید.
اگر سابقه فشار خون بالا در میان اعضای خانواده شما وجود داشته باشد به احتمال زیاد مصرف دارو ضروری خواهد بود اما نباید همه بهبودی را به دارو واگذار کرد. شیوه زندگی سالم عامل مهمی در حفظ فشار خون در سطح نرمال است.

راههای کنترل فشارخون بالا یا کشنده خاموش
فشارخون بالا عبارتست از افزایش فشار وارده از جریان خون به دیواره رگ‌های خونی.

فشار خون بالا گاهی «کشنده بی سر و صدا» نامیده می‌شود، زیرا تا مراحل انتهایی اکثرا هیچ علامتی ندارد. توجه داشته باشید که فشار خون به طور طبیعی در اثر استرس و فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری بدنی بالا می‌رود.

اما فردی که دچار بیماری فشارخون بالاست، به هنگام استراحت نیز فشار خونش بالاتر از حد طبیعی قرار دارد.
علایم شایع:

معمولا علامتی وجود ندارد مگر این که بیماری شدید باشد.

علایم زیر مربوط به بالا رفتن فشار خون به طور بحرانی هستند.

سردرد، خواب آلودگی، گیجی

کرختی و مور مور شدن دستها و پاها

سرفه خونی، خونریزی از بینی

تنگی نفس شدید

علل:

معمولا ناشناخته است. تعداد کمی از موارد در اثر مشکلات زیر ایجاد می‌شوند:

بیماری مزمن کلیه

تنگ شدن سرخرگ آئورت

اختلال در بعضی از غدد درونریز

تصلب شرائین
عوامل تشدیدکننده بیماری

سن بالای ۶۰ سال

چاقی، سیگار کشیدن، استرس

وابستگی به الکل

رژیم غذایی حاوی نمک یا چربی اشباع شده زیاد

پشت میزنشینی

عوامل ژنتیکی

سابقه خانوادگی فشار خون بالا، سکته مغزی، حمله قلبی یا نارسایی کلیه

مصرف قرص‌های تنظیم خانواده، استروئیدها و بعضی از انواع داروهای مهارکننده اشتها یا دکونژستان‌ها
پیشگیری:

در حال حاضر راه خاصی برای پیشگیری از فشارخون بدون علت مشخص وجود ندارد. اگر سابقه خانوادگی فشار خون بالا وجود داشته باشد. فشار خون باید مرتبا کنترل شود.

اگر فشار خون بالا زود تشخیص داده شود، همزمان با تغییر رژیم غذایی، ورزش، کنترل استرس، ترک دخانیات، ننوشیدن الکل و دارو معمولا باعث پیشگیری از بروز عوارض می‌شود.

عوارض احتمالی

سکته مغزی

حمله قلبی

نارسایی احتقانی قلب و ورم ریه

نارسایی کلیه

فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری طبیعی همراه با برنامه ورزشی حداقل ۳ بار در هفته

ورزش باعث کم شدن استرس و حفظ وزن بدن در حد ایده آل می‌شود. ورزش حتی ممکنست فشارخون را نیز پایین آورد. در مورد نوع و میزان ورزش با پزشک خود یا فیزیولوژیست ورزشی مشورت کنید.

مراحل پیشگیری و کنترل فشارخون بالا

پیشگیری اولیه :

کاهش بروز و شیوع فشارخون بالا

کاهش بروز و شیوع عوامل خطرزای ابتلا به فشارخون بالا ( چاقی – کم تحرکی – تغذیه نامناسب –واسترسهای روحی )

راهکارها :

شناسائی افراد در معرض خطر ابتلا به بیماری فشارخون بالا

تغییر و اصلاح شیوه زندگی در افراد در معرض خطر و کل جامعه

افزایش آگاهی جامعه با آموزش همگانی

پیشگیری ثانویه 

پیشگیری ، کاهش و تاخیر در بروز عوارض فشارخون بالا ( تغییر در سیر طبیعی بیماری و توقف آن )

راهکارها :

تشخیص بموقع بیماری توسط غربالگری افراد ۳۰ ساله و بالاتر

درمان سریع و مناسب و مراقبت بیماران شناسائی شده به منظور کنترل بیماری و جلوگیری از پیشرفت آن

افزایش آگاهی بیماران و خانواده آنها ، جامعه و کارکنان بهداشتی درمانی نسبت به بیماری فشارخون بالا و عوارض ، عوامل خطر زا و نحوه کنترل بیماری و پیشگیری از عوارض آن با آموزشهای لازم

پیشگیری ثالثیه

کاهش و تاخیر در بروز معلولیت و ناتوانی

کاهش مرگ حاصل از عوارض فشارخون بالا

کاهش سال های از دست رفته عمر در افراد مبتلا به فشارخون بالا

راهکارها

پیگیری و مراقبت مستمر بیماران مبتلا به فشارخون بالا

تشخیص و درمان بموقع عوارض در مراحل اولیه که با ارجاع بموقع از سطوح پایین تر عملی خواهد شد

افزایش آگاهی بیماران در مورد عوارض بیماری و نحوه پیشگیری و کنترل آن

راههایی برای کنترل فشارخون :

۱- دانستن میزان فشار خون خود. چک کردن منظم آن

۲- دانستن اینکه وزن شما در چه حدودی باید باشد.نگه داشتن وزن در همان حد یا پایین تر از آن.

۳- از مصرف زیاد نمک در پخت و پز و غذا خودداری کنید.پرهیز از غذاهای شور.

۴-غذاهایی مصرف کنید که چربی های اشباع آن کم باشد.

۵- مصرف الکل را پایین بیاورید. اگر زن هستید بیش از یک بار در روز ننوشید و اگر مرد هستید بیش از دو پیک ننوشید.

۶-داروهای خود را دقیقا طبق تجویز مصرف کنید. از قرصها خسته نشوید حتی برای یک روز هم که باشد.

۷- قرار ملاقات با پزشک خود را فراموش نکنید.

۸- توصیه های پزشکتان را در مورد فعالیت جسمانی و نوع ورزش مد نظر داشته باشید.

۹- مطمئن شوید که پدر و مادر،برادران،خواهران،بچه ها فشار خون خود را مرتبأ چک می کنند.

۱۰- در هر حال سرزنده به زندگی ادامه دهید و شاداب باشید.

دنبال کردن توصیه های ذکر شده برای کنترل فشار خون شما الزامی می باشد.در صورتی که شما احتیاج به کمک برای تغییر شیوه زندگی خود دارید و مشکلی با داروهای خود دارید با پزشک خود مشورت کنید.

تغذیه برای افراد مبتلابه فشار خون بالا :
  افراد دچار پرفشاری، نیاز به کاهش دریافت سدیم دارند، پتاسیم و کلسیم اضافی نیز می تواند به کاهش فشارخون کمک کند؛ موز، زردآلو، انجیر، گریپ فروت، هلو، انگور و آلو میوه هایی سرشار از پتاسیم هستند و سیب زمینی، سیر، براکلی، کدو سبز، قارچ و گوجه فرنگی و سبزی ها سرشار از پتاسیم هستند. حبوبات نیز از این نظر غنی اند. میوه ها و سبزی ها دارای مقدار کم سدیم هستند و باید به وفور مصرف شوند.
 مصرف آب سالم و گوارا به میزان قابل توجهی در روز توصیه می شود. یک لیوان آب میوه رقیق شده با اندکی پودر ویتامین c، موجب بهبود عملکرد دستگاه ایمنی و ترمیم سرخرگ ها می شود. 
مصرف نان ها و مواد کربوهیدراتی تهیه شده از آردهای سفید و بدون سبوس (تصفیه شده) را به حداقل برسانید و از نان های سبوس دار به خصوص حاوی سبوس جو دو سر استفاده کنید.
  مصرف قند و شکر و سایر فرآورده های تهیه شده از آنها مثل نوشابه ها، مربا، ژله، شکلات، کیک ها و شیرینی ها را محدود یا حذف کنید.
  از مصرف غذاهای سرخ کرده یا غذاهایی که در درجه حرارت های بسیار بالاو یا به مدت زمان طولانی تهیه می شوند، خودداری کنید و به خاطر داشته باشید استفاده چندباره از روغن های آشپزی عاملی در بالابردن فشار خون است.
 از مصرف مواد حاوی افزودنی ها و غذاهای فرایند شده که حاوی مقدار زیادی نمک و ادویه ها هستند، مثل انواع سوسیس و کالباس، غذاهای کنسروی، شورها، ترشی ها و چاشنی های کارخانه ای جداً خودداری کنید.
 به جای نمک می توانید از سبزیجات تازه یا خشک، ادویه جات مفید (زردچوبه- دارچین و…) پودر سیر و پیاز و آب لیموی تازه استفاده کنید.
 موادی مثل کره، خامه، مارگارین، دنبه، سس ها و روغن های جامد را از برنامه غذایی حذف کرده و به جای آنها از روغن زیتون، روغن های گیاهی مایع و روغن ماهی استفاده کنید.