آنوریسم‌ آئورت


 آنوریسم‌ عبارت‌ است‌ از بزرگ‌ شدن‌ یا بیرون‌زدگی‌ دیواره‌ یک‌ سرخرگ‌ در اثر ضعف‌ دیواره‌ سرخرگ‌. آنوریسم‌ اغلب‌ پس‌ از حمله‌ قلبی‌ رخ‌ می‌دهد و معمولاً در آئورت‌ (سرخرگ‌ بزرگی‌ که‌ از قلب‌ منشاء گرفته‌ و در سینه‌ و شکم‌ به‌ سمت‌ پایین‌ حرکت‌ می‌کند) یا سرخرگ‌هایی‌ که‌ مغز، پاها، یا دیواره‌ قلب‌ را تغذیه‌ می‌کنند، ایجاد می‌شود.
 

آنوريسم آئورت عبارت است از يك ناحيه متورم تضعيف شده در آئورت ، آئورت رگ اصلي است  كه همه بدن را با خون تغذيه مي‌كند.
به دليل آن كه آئورت تغذيه‌كننده اصلي بدن است، آنوريسم پاره شده آن مي‌تواند باعث خون‌ريزي‌هاي خطرناك شود. اكثر موارد آنوريسم ، كوچك هستند و به كندي رشد كرده به ندرت پاره مي‌شوند.
گاهي آنوريسم بزرگتر شده و پاره مي‌شود. بسته به ميزاني كه رشد مي‌كند درمان نيز متفاوت است. با تشخيص آنوريسم پزشك مرتب بيمار را تحت كنترل قرار مي‌دهد تا در صورت نياز به جراحي به موقع برنامه‌ريزي شود.
هر چند كه جراحي فوري براي آنوريسم پاره شده احتمال خطر را افزايش داده و شانس زنده ماندن را كاهش مي‌دهد.

 

*   علایم‌ شایع‌
آنوریسم‌ در قفسه‌ صدری‌ باعث‌ درد قفسه‌ صدری‌، گردن‌، کمر، و شکم‌ می‌شود. درد ممکن‌ است‌ ناگهانی‌ و تیز باشد.
آنوریسم‌ در شکم‌ باعث‌ درد در کمر (گاهی‌ شدید)، بی‌اشتهایی‌ و کاهش‌ وزن‌، و وجود یک‌ توده‌ ضربان‌دار در شکم‌ می‌شود.
آنوریسم‌ در یک‌ سرخرگ‌ در پا باعث‌ نرسیدن‌ خون‌ به‌ قدر کافی‌ به‌ نقاط‌ مختلف‌ پا می‌شود. در نتیجه‌ پا دچار ضعف‌ و رنگ‌پریدگی‌ می‌شود، یا اینکه‌ متورم‌ شده‌، رنگ‌ آن‌ به‌ آبی‌ تغییر می‌کند. امکان‌ دارد یک‌ توده‌ ضربان‌دار در ناحیه‌ کشالة‌ ران‌ یا پشت‌ زانو وجود داشته‌ باشد.
وجود آنوریسم‌ در یک‌ سرخرگ‌ مغزی‌ باعث‌ سردرد (اغلب‌ ضربان‌دار)، ضعف‌، فلج‌ یا کرختی‌، درد پشت‌ چشم‌، تغییر بینایی‌ یا نابینایی‌ نسبی‌، و مساوی‌ نبودن‌ اندازه‌ مردمک‌ها می‌شود.
وجود آنوریسم‌ در عضله‌ قلب‌ باعث‌ نامنظم‌ شدن‌ ضربان‌ قلب‌ و علایم‌ نارسایی‌ احتقانی‌ قلب‌ می‌شود.
 *  علل‌

گرچه علت اصلي اين اختلال كاملا مشخص نشده ارتباط برخي فاكتورها با ايجاد آن تاييد شده است كه عبارتند از سيگار كشيدن ، فشار خون بالا ، ضعف ديواره آئورت به هنگام تولد ، به طور كلي روند افزايش سن كه موجب كاهش قابليت ارتجاعي عروق خوني مي‌شود همراه با ريسك فاكتورهاي زير در ايجاد آنوريسم در سنين بالا نقش دارد.
اين ريسك فاكتورها علاوه بر سيگار و فشار خون بالا، آترواسكلروزيس يا سخت شدن عروق خوني، جنسيت (در مردان بيش از زنان است)، سابقه خانوادگي، و سندرم مارفان هستند.

سندرم مارفان يك اختلال ژنتيكي است كه بافت همبند سراسر بدن از جمله بافت عروق خوني را تحت تاثير قرار مي‌دهد. ابتلا به اين سندرم خطر آنوريسم آئورت را افزايش مي‌دهد.

شایع‌ترین‌ علت‌، افزایش‌ فشارخون‌ است‌ که‌ سرخرگ‌ را ضعیف‌ می‌کند.
آترواسکلروز (تصلب‌ شرایین‌)
ضعف‌ مادرزادی‌ سرخرگ‌ (به‌ خصوص‌ در مورد آنوریسم‌های‌ سرخرگ‌هایی‌ که‌ به‌ مغز می‌روند.
عفونت‌ آئورت‌ در اثر بیماری‌ سیفلیس‌ (نادر است‌).
صدمه‌ فیزیکی‌

* تشخیص :

اكثر آنوريسم‌هاي آئورت بطني هنگام معاينه بيمار به علل ديگر تشخيص داده مي‌شوند. معمولا تست‌هاي عادي آزمايشگاهي مانند عكس‌برداري با اشعه ايكس يا اولتراسوند قلب يا شكم كه به علل ديگري توصيه شده‌اند ، وجود آنوريسم را نشان مي‌دهند.
در صورتي كه پزشك مشكوك به آنوريسم آئورت باشد تست‌هاي تشخيصي اختصاصي‌تري مانند اولتراسوند ، توموگرافي كامپيوتري (سي‌تي اسكن) و يا تصويربرداري با رزونانس مغناطيسي يا ام.آر.آي ناحيه شكم و قفسه سينه را توصيه مي‌كند.
به اين ترتيب او قادر خواهد بود اطلاعات دقيق‌تري را از اندام و عروق خوني قفسه سينه و شكم و البته آئورت به دست آورد.
مهم‌ترين پيامد آنوريسم آئورت پارگي آن است. زماني كه يك پارگي كوچك در ديواره داخلي آئورت به ناحيه مياني بافت همبند گسترش يابد بيمار با اين وضع مواجه مي‌شود.
پاره شدن آنوريسم آئورت منجر به خونريزي داخلي خطرناك مي‌شود كه علايمي همچون درد ناگهاني شكم ، قفسه سينه و پشت ، درد منتشره به سمت كمر و پاها ، تعرق ، سرگيجه ، افت فشار خون ، تپش قلب ، كاهش هشياري و تنفگي نفس را در پي دارد.
پيامد ديگر آنوريسم آئورت، احتمال لخته شدن خون است.لخته‌هاي كوچك خون در ناحيه‌اي از آنوريسم ايجاد مي‌شوند.
اگر لخته خون از ديواره داخلي آنوريسم جدا شده و در محلي ديگر يكي از عروق بدن را مسدود كند ، باعث درد يا انسداد جريان خون به پاها، انگشتان يا اندام‌هاي شكمي مي‌شود.

* عوامل‌ افزایش‌دهنده‌ خطر
سن‌ بیشتر از 60 سال‌
سابقه‌ حمله‌ قلبی‌
فشارخون‌ بالا
سیگارکشیدن‌
چاقی‌
سابقه‌ خانوادگی‌ تصلب‌ شرایین‌
پلی‌آرتریت‌ گرهی‌ (یک‌ نوع‌ بیماری‌ که‌ طی‌ آن‌ التهاب‌ سرخرگ‌های‌ کوچک‌ و متوسط‌ رخ‌ می‌دهد)
آندوکاردیت‌ باکتریال‌ (عفونت‌ سطح‌ داخلی‌ قلب‌)
  

* پیشگیری‌

هيچ دارويي وجود ندارد كه با مصرف آن از ايجاد آنوريسم آئورت بتوان جلوگيري كرد. محققان در حال مطالعه آنتي بيوتيك‌هايي به نام تترا سايكلين هستند كه مي‌تواند رشد آنوريسم‌هاي كوچك آئورت را كند سازد اما براي تاييد اثر اين دارو هنوز خيلي زود است.
به طور كلي بهترين روش براي جلوگيري از اين بيماري سالم نگه داشتن عروق خوني است. پس:
– فشار خونتان را كنترل كنيد.
– سيگار نكشيد.
– ورزش كنيد.
– از كلسترول و چربي رژيم غذايي‌تان بكاهيد.
ترک‌ سیگار
ورزش‌ منظم‌
تغذیه‌ کافی‌ و رژیم‌ کم‌چربی‌
در صورت‌ وجود سیفلیس‌، درمان‌ زودهنگام‌
رعایت‌ برنامه‌ درمانی‌ کنترل‌ فشارخون‌
کاهش‌ استرس‌
  

*  عواقب‌ مورد انتظار
اغلب‌ به‌ کمک‌ جراحی‌ درمان‌پذیر است‌. در جراحی‌، رگ‌ مصنوعی‌ به‌ جای‌ آن‌ قسمت‌ از رگ‌ که‌ آنوریسم‌ دارد گذاشته‌ می‌شود. جراحی‌ در مورد آنوریسم‌ قلبی‌ می‌تواند باعث‌ بر طرف‌ شدن‌ نامنظمی‌های‌ ضربانی‌ شود و عمر را طولانی‌تر کند. گاهی‌ آنوریسم‌ عود می‌کند.
  

*  عوارض‌ احتمالی‌ :
سکته‌ مغزی‌
پاره‌شدن‌ آنوریسم‌. علایم‌ بسته‌ به‌ مکان‌ آنوریسم‌ عبارتند از: سردرد شدید، درد شدید و تند و تیز در قفسه‌ صدری‌، شکم‌ یا پا، از دست‌ دادن‌ هوشیاری‌. اگر پارگی‌ درمان‌ نشود می‌تواند به‌ مرگ‌ بیانجامد.
 

علائم آنوریسم‌ :  

آنوریسم‌ در هر قسمتي از آئورت ممكن است ايجاد شود ، اما اكثرا در بخش بطني رخ مي‌دهد كه آنوريسم بطني آئورت نام دارد.
آنوريسم‌هايي كه در بخش بالايي آئورت ايجاد مي‌شوند آنوريسم صدري گفته مي‌شوند.
آنوريسم‌هاي آئورتي اغلب به كندي رشد مي‌كنند و معمولا بدون علامت هستند كه اين مساله تشخيص آنها را دشوار مي‌سازد. همه آنوريسم‌هاي آئورت به مرحله پاره شده نمي‌رسند.
با بزرگ شدن آنوريسم برخي افراد متوجه علايمي مي‌شوند:
– احساس ضربان در نزديكي ناف
– حساسيت يا درد در ناحيه شكم يا قفسه سينه
– كمردرد

*   درمان‌ 
  هدف درمان آنوريسم پيشگيري از آن است. در صورت ابتلا به آن بيمار بايد مرتب تحت كنترل باشد تا در صورت نياز به جراحي اقدامات فوري صورت گيرد.
تصميم فرد بستگي به اندازه آنوريسم و سرعت رشد آن دارد. اگر آنوريسم كوچك باشد (حدود 4 سانتي‌متر قطر) معمولا نيازي به جراحي نيست و پزشك روش كنترل را توصيه مي‌كند.
در مورد آنوريسم متوسط با قطر 4 تا 5.5 سانتي‌متر توجه به وجود علايم نيز اهميت دارد و در واقع هر تصميمي با مشورت پزشك صورت مي‌گيرد.
و بالاخره آنوريسم‌هاي بزرگ با قطر 5.5 سانتي‌متر يا بيشتر كه آنوريسم سريع‌الرشد نيز گفته مي‌شوند به احتمال زياد نيازمند جراحي هستند.
يك روش جديد براي درمان آنوريسم آئورت استفاده از روشي با تهاجم كمتر است. پزشكان يك قطعه مصنوعي را به انتهاي كاتاتر متصل كرده آن را از طريق رگ كشاله ران وارد بدن مي‌كنند و سپس آن را به آئورت مي‌رسانند.
اين قطعه كه لوله سنتتيك پوشانده شده با يك توري فلزي است ، به محل آنوريسم فرستاده مي‌شود و از پاره شدن آنوريسم در قسمت ضعيف شده جلوگيري مي‌كند. اين روش جراحي اندو وسكولار ناميده مي‌شود.زمان بهبود كمتر از مدت زمان مورد نياز براي جراحي باز است.
به هر حال با آن كه به كمك جراحي مي‌توان يك آنوريسم پاره شده آئورت را ترميم كرد بايد گفت خطرات آن بسيار زيادتر و شانس زنده ماندن كمتر است. 

   اصول‌ کلی‌
تشخیص‌ زودهنگام‌ و درمان‌ قبل‌ از اینکه‌ آنوریسم‌ پاره‌ شود ضروری‌ است‌.
بررسی‌ها عبارتند از: آزمایش‌ خون‌ از لحاظ‌ انعقادی‌، نوار قلب‌، آنژیوگرافی‌، سایر عکس‌برداری‌ها، سی‌تی‌اسکن‌، یا سونوگرافی‌
جراحی‌ برای‌ جایگزین‌ کردن‌ رگ‌ دچار آنوریسم‌ یا بستن‌ آنوریسم‌
آنوریسم‌ مغزی‌ نیاز به‌ جراحی‌ اورژانس‌ دارد. جراحی‌ برای‌ سایر انواع‌ آنوریسم‌ را می‌توان‌ در میزان‌ مناسب‌ انجام‌ داد.
پس‌ از جراحی‌، اندازه‌گیری‌ فشارخون‌ و کنترل‌ فشارخون‌ را جدی‌ گرفته‌ و یاد بگیرید.
  

*  داروها
داروهای‌ ضدانعقادی‌ برای‌ جلوگیری‌ از تشکیل‌ لخته‌ و داروهای‌ ضددرد، پس‌ از جراحی‌ تجویز می‌شوند.
امکان‌ دارد برای‌ جلوگیری‌ از عفونت‌ آنتی‌بیوتیک‌ تجویز شود.
  

*  فعالیت‌
قبل‌ از جراحی‌ از فعالیت‌ سنگین‌ یا فشارآوردن‌ به‌ خود اجتناب‌ کنید. بعد از جراحی‌، به‌ تدریج‌ فعالیت‌های‌ عادی‌ خود را از سر گیرید.
 

*    رژیم‌ غذایی‌
قبل‌ از جراحی‌، غذای‌ پرفیبر مصرف‌ نمایید تا از زور زدن‌ به‌ هنگام‌ اجابت‌ مزاج‌ اجتناب‌ کنید. بعد از جراحی‌، رژیم‌ خاصی‌ توصیه‌ نمی‌شود.
 

*    در این‌ شرایط‌ به‌ پزشک‌ خود مراجعه‌ نمایید
اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌ تان علایم‌ آنوریسم‌ را دارید، به‌ خصوص‌ وجود یک‌ توده‌ ضربان‌دار در شکم‌ یا پا، یا درد قفسه‌ صدری‌ یا شکمی‌ این‌ یک‌ اورژانس‌ است‌! کمک‌ بخواهید و تا زمان‌ رسیدن‌ آمبولانس‌ در تخت‌ استراحت‌ کنید.
اگر حمله‌ قبلی‌ داشته‌اید و بعد از آن‌ دچار نامنظمی‌ ضربان‌ قلب‌ یا علایم‌ نارسایی‌ احتقانی‌ قلب‌ شده‌اید.
اگر پس‌ از جراحی‌، هر کدام‌ از علایم‌ دوباره‌ رخ‌ دهد.

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar