آشنایی با گیاه رازیانه ( FENNEL ) و خواص درمانی آن

خواص رازیانه

رازیانه FENNEL      ،        نام علمی Foeniculum vulgare     ،     خانواده:    (Umbelliferaeapiaceae)   
گیاهی دوساله که تا ارتفاع ۲ متر رشد می‌کند و ریشه دوکی شکل دوشاخه دارد. برگها دارای غلاف گوشتی ضخیم و ساقه آغوش بوده و خوراکی می‌باشند. گل‌ها درون گل آذین چتر مرکب قرار دارند.   جام گل دارای ۵ گلبرگ زردرنگ میباشد.  میوه شیزوکارپ تخم مرغی ودارای رگه‌های برجسته طولی می‌باشد.

 

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز    ،    رازیانه گیاهی است معطر ، علفی و دوساله که ارتفاع آن تا ۲ متر می رسد ساقه آن دارای شیارهای هم دریف و موازی می باشد برگهای آن نازک و نخی مانند شوید است گلهای رازیانه زرد و بصورت خوشه در انتهای ساقه ظاهر می شود . میوه رازیانه کوچک و بطول حدود ۸ میلیمتر و عرض ۳ میلیمتر بوده و دارای بوئی معطر و طعمی شیرین می باشد .

 
رازیانه درمناطق مدیترانه ای بخوبی رشد می کند و در ایران در مناطق شمالی کشور در دامنه های کوههای البرز بطور خورد می روید . رازیانه از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است . ریشه رازیانه گرمتر از بقیه قسمت های گیاه است .

 

گیاه ندرتاً خودرو می‌باشد و اکثراً کشت می‌شود. زمان جمع آوری گیاه طی ماههای مرداد تا آبان می‌باشد. عسل (شهد) گیاه دارای خواص خلط آوری و ضد احتقان دستگاه تنفسی می‌باشد.

 

پراکندگی:

 

 در جنوب اروپا. شمال آفریقا و جنوب غربی آسیا کشت می‌شود.  در ایران در استان گلستان. مازندران. کردستان وخراسان کشت می‌گردد.

بخشهای مورد استفاده:

 میوه

ترکیبات شیمیایی:

انتول(قسمت موثر اصلی) فنشون.  کامفن.  لیمونن.  استراگول وفلاندرن

رازیانه دارای حدود  ۱۰% روغن ، کیم مواد قندی و مسویلاژ و حدود ۴% اسانس می باشد . روغن رازیانه دریا ۴% اسید پال میتیک ، ۲۲% اسید اولیئک ، ۱۴% اسید لینوئیک و ۶۰% اسید پتروسلینیک  می باشد.

اسانس رازیانه ه از تقطیر میوه آن بوسیله بخار با بدست یم آید مایعی ات زرد .

در صد گرم برگ رازیانه تازه مواد زیر موجود است :

آب                       ۹۰ گرم

پروتیئن                 ۲/۵ گرم

چربی                    ۰/۴ گرم

مواد نشاسته ای      ۴/۵ گرم

کلسیم                   ۱۰۰ میلی گرم

فسفر                     ۵۰ میلی گرم

آهن                       ۲/۵ میلی گرم

پتاسیم                 ۴۰۰ میلی گرم

ویتامین آ                ۳۵۰۰ واحد

ویتامین ث              ۳۰ میلی گرم

خواص:

برای مصارف دارویی میوه های آن را که کاملاً رسیده باشند با دست می چینند و قسمتهای نارس را تا زمان رسیدن رها می کنند. دانه های خشک و جدا شده را در محلی خشک مانند یک پاکت کاملاً سربسته نگهداری می کنند. میوه ها دارای اسانس روغنی تا شش درصد که مواد اصلی آن آنتول، و همچنین آلبومینها، قندها و لعاب است، می باشند. دانه های آن دارای اثر آرام کننده (عضله صاف )، بی حس کننده (دل درد ) و باد شکن است.
دم کرده تخم رازیانه شیر مادران کم شیر را زیاد می کند، دردهای انقباضی مثل اسپاسم و قولنج کلیه و روده را برطرف می کند. اسهال و یبوست را رفع می کند و علیه بیماری های مجاری ادراری و به عنوان کمک درمان برای بیماری دیابت نیز توصیه می شود.
بوی خاص رازیانه باعث می شود حشراتی مثل ساس، پشه و مورچه از محل های کاشت آن فرار کنند و به همین دلیل راه خوبی برای دور کردن حشرات از منزل به شمار می رود.
از دم کرده این گیاه برای رفع چربی زیاد پوست استفاده می کنند و چنانچه موهای سر با این دم کرده شست و شو شود چربی زیاد پوست سر مرتفع شده و موها درخشندگی خاصی پیدا می کنند.

 

آب رازیانه نیز که از فشردن تمام قسمتهای گیاه به دست می آید و برای غرغره و شستشوی چشمی بکار می رود به آب سبزی های دیگر به منظور تقویت اثر مدر و خاصیت ضد رماتیسم، ضد کرم و زیاد کننده ترشحات شیر افزوده می شود.
رازیانه دارای مصارف صنعتی در رابطه با تهیه صابون های عطری، نوعی ادوکلن، لوسیون بعد از تراشیدن ریش، تهیه خمیر دندان و خمیر ریش تراش و همچنین مربا سازی می باشد. این گیاه عسل دهنده بسیار خوبی نیز محسوب می شود.

 

۱) رازیانه اثر زیاد کنده شیر را در زنان شیر ده دارد و بدین منظور می توان از دم کرده رازیانه استفاده کرد .
۲ )اشتها آور و مقوی است .
۳)نفخ و گاز معده رااز بین می بر د .
۴)قاعده آور است .
۵)برگهای رازیانه ادرار آور است .
۶)جوشانده ریشه رازیانه ملین مسهل است .
۷)روغن تخم رازیانه کرم روده را از بین میبرد .
۸)حالت تهوع رابر طرف می کند .
۹)برای برطرف کردن آُسم ، سرفه و تنگی نفس از دم کرده تخم رازیانه بمقدر سه فنجان در روز استفاده کنید .
۱۰)برای رفع اسهال رازیانه را با زیره سبز به نسبت مساوی دم کرده و به مریض بدهید .
۱۱)میتوان از رازیانه داروی ضد نفخ بصورت زیر تهیه کرد :
۵ گرم پودر انیسون و ۵ گرم پودر زیره کرمان ، ۵ گرم پودر تخم گشنیز و ۵ گرم پودر رازیانه را با هم مخلوط کرده در یک لیتر آب جوش بریزید و آنرا بمدت ۱۰ دقیقه دم کنید سپس آنرا صاف کرده و کم کم بنوشید .
۱۲)رازیانه بعلت داشتن هورمون زنانه رشد دخترها را جلو می اندازد .
۱۳)رازیانه مغز را فعال می کند .
۱۴)ریشه رازیانه دارای کومارین Coumarin می باشد . چون این ماده رقیق کننده خون است بنابراین آنهایی که مبتلا به تصلب شرائین یا انسداد رگها هسند می توانند از جوشانده ریشه رازیانه استفاده کنند .
۱۵)دردهای مفاصل را برطرف می کند .
۱۶)اشتها را زیاد می کند .
۱۷)برای از بین بردن درد آرتروز روغن رازیانه را در محل درد بمالید . به صورت خشک، دم کرده و جوشانده که در زیر به آن اشاره خواهد شد :
  ضد نفخ: مخصوصاًدرنفخ با منشاء روده‌ای
 خلط آور ملایم: مخصوصاً برای اطفال
 ضد اسپاسم :منجر به کاهش درد حین پریود می‌گردد.  (اثر قابل توجه و در حد داروهای ضد التهاب غیر استروییدی NSAIDS دارد. )
  آرامبخش
  افزایش دهنده ترشح شیر مادر
  کاهش التهاب غشاء مخاطی دستگاه تنفسی
  متسع‌کننده نای و برونشها
  اثرات ضد میکروبی معادل پنی سیلین و تتراسایکلین دارد
  ضد التهاب پلک و ملتحمه
 

موارد مصرف:

۱- پیشگیری
* منجربه کاهش موارد بروز عوارض ناشی از نفخ می‌گردد. 
* از دفعات بروز پریود دردناک کم نموده و نیز باعث کاهش شدت علایم میگردد.

 ۲- درمان
*  در درمان علامت بیماری روده تحریک پذیرIBSبا کاهش نفخ و آرامبخشی موثر است.   مخصوصاً وقتی توام با زیره مصرف گردد طعم تند زیره را کاهش می‌دهد.  {(خوراکی)معادل}
* بعنوان گشاد کننده مجاری تنفسی.  خلط آور وکاهنده التهاب مجاری تنفسی در برونشیت مصرف میگردد.  {(خوراکی)کمکی}
* دراسهال شیرخواران جهت جایگزینی مایعات و آرامبخشی مصرف دارد.  {(خوراکی)کمکی}
* در درمان پریود دردناک و اختلالات منجر به قطع پریود مصرف می‌گردد.  {(خوراکی)کمکی}
* در مواردی که ترشح شیر کم می‌باشد تجویز می‌گردد.  {(خوراکی)معادل}

تداخلات دارویی:
   در مطالعات جانوری باعث کاهش ۵۰ % جذب سیپروفلوکساسین از روده می‌گردد. 
مصرف در دوران بارداری:
 بعلت اثرات قاعده آوری ممنوع می‌باشد.

مصرف در شیر دهی:
  در دوره‌های کوتاه مدت از فرآورده‌های تغلیظ شده مجاز است.

موارد منع مصرف و احتیاط:
* در نوزادان مصرف فرآورده‌های تغلیظ شده ممنوع است. 
* بعلت وجود استرگلEstergole که سرطانزا می‌باشد مصرف طولانی مدت حتماً زیر نظر پزشک انجام گیرد. 
* در موارد نادری باعث بروز حساسیت پوستی وتنفسی میگردد.
● دیدگاه طب سنتی

رازیانه از نظر مزاج گرم و خشک است. خوردن دم کرده تخم رازیانه با پر سیاوشان و انجیر برای سرفه و تنگی نفس سودمند است.

حکیم رازی در کتاب من لایحضر الطبیب می فرماید: «جوشانده رازیانه به صورت غرغره اثر بسیار خوبی برای رفع درد گلو و گرفتگی صدا ایجاد می کند و خلط آور می باشد. همچنین دم کرده یک قاشق میوه نیم کوب در یک فنجان از این گیاه دارای اثر ضد نفخ و از بین برنده آسم و سرفه می باشد.

رازیانه آب چشم را بیرون می ریزد . و تاریکی چشم را از بین می برد .
رازیانه برای دفع سکسکه – ورم کبد – درد مفاصل – ورم روده – سرفه – ورم کیسه صفرا , امراض ریه مفید است . البته برای امراض ریه میتونید رازیانه رو با سیاه دانه دم کرد و سه روز پشت هم میل کنید .

رازیانه برای نفح معده هم بسیار موثر است که باز هم می تو نید رازیانه رو با زیره سیاه و بوی مادران و نعناع دم کرده و میل نمایید .

برای یبوست هم بهتره که رازیانه با شیرین بیان دم کرده و در مواقع لزوم میل نمایید .

رازیانه ضد سیاه سرفه و آسم است . و همین طور دم کرده رازیانه با نعناع و کشنیز تسکین دهنده قلب نیز – برای درد قولنج و زکام سینه بسیار موثر است .

▪ روش مصرف

برای سرفه و آسم، یک قاشق قهوه خوری میوه نیم کوب را در یک فنجان آب ریخته مدت ۱۰ دقیقه دم می کنند و سپس عسل به آن اضافه کرده و مصرف می نمایند.

▪ توجه:

از اسانس عصاره گیاهان آویشن و رازیانه داروهای متعدد ضد سرفه و خلط آور به وجود می آید.

طرز استفاده:
۱)دم کرده رازیانه : مقدر یک قاشق چایخوری رازیانه را کوبیده و در یک لیوان آب جوش بریزید و آنرا بمدت ۱۰ دقیقه دم کنید .

برای تهیه دم کرده یا چای رازیانه بایستی تخم آنرا کوبید و بعد کمتر از یک قاشق چایخوری از این کوبیده را در یک قوری آبجوش دم کرده و به مدت بیست دقیقه تا نیم ساعت صبر نمود تا خوب دم بکشد و حاصل را با کمی شکر یا بدون آن نوشید.
۲)شراب رازیانه : ۴۰ گرم رازیانه را در یک لیتر شراب بریزید و بمدت یک هفته بگذاریدب ماند سپس آنرا صاف کرده و در شیشه دربست نگهدری کنید .مقدر مصرف شراب رازیانه دو قاشق چایخوری بعد از غذا است .

۳)دم کرده برگ رازیانه : ۳۰ گرم برگ رازیانه را در یک لیتر آب جوش ریخته و بمدت ده دقیقه دم کنید . این دم کرده مقوی اعصاب بوده و هضم غذا را سریع می کند .

 

مضرات :
رازیانه چون گرم است بنابراین برای گرم مزاجها خوب نیست و اینگونه افراد باید آنرا با سکنجبین بخورند بطور زیاده روی در مصرف رازیانه معده راسست کرده و تشنج می آورد

مطالب مرتبط جهت مطالعه بیشتر

خرچنگ ها و ماهی هایی که زنده زنده در روغن سرخ می شوند هم درد را احساس می کنند

گفتگو والدین با فرزندان در مورد عشق، روابط جنسی و بطور کلی سکس امروی لازم و ضروری است

ممکن است " آسمان ابری " بر شیوع افسردگی و میل به خودکشی تاثیر گذار باشد

اولین کنگره آندومتریوز و چهاردهمین کنگره تخصصی تازه‌های باروری وناباروری کشور ایران ۲۲ و ۲۳ آبان ماه ۱۳۸۷ در تهران برگزار می گردد

داروی ایرانی " آیمود " در حال ثبت در اروپا و بسیاری از کشورهای دنیاست

وزیر بهداشت ایران در نامه‌ای به رییس قوه قضاییه خواستارعفو و تخفیف مجازات کارکنان بخش بهداشت و درمان شد.

مروری کلی برعادت ماهیانه زنان ( Menstruation )

انجام یک آزمایش خون ساده می تواند به پزشکان کمک کند علت پس زده شدن عضو پیوندی را تشخیص دهند

نوزادانی که از سال ۲۰۱۹ به بعد به دنیا خواهند آمد در هنگام تولد از نقشه ژنتیکی برخوردارخواهند شد

آشنایی با نقش منیزیم در بدن و مقدار مورد نیاز آن

  • آسان طب



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar

*