آشنایی با خال ها ی پوستی و راه های رهایی از آنها

اسفند ۲۲, ۱۳۸۸ توسط :   موضوع : اخبار علمی پزشکی, پوست و مو, مشروح اخبار

خال ضايعه پوستي است كه از تجمع خوش‌خيم سلول‌هاي ملانين ساز ( ملانوسيت ) در يك ناحيه به وجود مي‌آيد و بسته به ملانين موجود در سلول‌ها از بيرنگ تا كاملا تيره تقسيم مي‌شود.

 

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ،  خال ها ضایعات پوستی مسطح یا برجسته پوست هستند که ناشی از به هم خوردن ترکیب طبیعی بافت های پوست ناشی از افزایش یا عملکرد غیر طبیعی سلولهای رنگدانه ساز پوست هستند. در حقیقت خال یک تنوپلاسم خوش خیم سلولهای رنگدانه ساز است.
خال های مادر زادی در موقع تولید ممکن است بسیار کمرنگ باشند و به همین دلیل ممکن است مورد توجه واقع نشوند.خالها ضایعه ها خوش خیم هستند ونیاز به اقدام درمانی ندارند. انواع خال ها به طور کلی خال ها به دو گروه بزرگ تقسیم می شوند:
الف) خال های اکتسابی:
اکثریت خال ها اکتسابی هستند و به طور طبیعی حدود ۸۰ درصد مردم دارای یک یا چند خال ملانوسیتی هستند می باشند. این خال ها بیشتر در دوران کودکی و بلوغ ایجاد می شوند و پس از سن ۳۵ سالگی پیدایش خال جدید کمتر دیده می شود.
یک فرد سفید پوست به طور طبیعی در سنین متوسط عمر دارای حدود ۲۰ تا ۴۰ عدد خال است که کاملا طبیعی است. خال ها معمولا ابتدا ضایعات قهوه ای رنگ مسطح و صاف شبیه کک مک است (خال جانکشنال) و با گذشت زمان بزرگتر، کم رنگ تر و برجسته می شود (خال مرکب یا خال داخل درمی). همچنین ممکن است در سطح بعضی خال ها موهایی رشد کند.
البته بعضی خال ها ممکن است به همان شکل اولیه باقی بماند و تغییری نکند. بعضی خال ها در سنین جوانی، هنگام حاملگی، در دوران بلوغ یا در اثر تزریق ACTH تیره تر و بزرگتر می شود و برخی اوقات خال های جدید ممکن است بروز کند.
ب) خال های مادر زادی:
حدود یک درصد نوزادان، در موقع تولد دچار این نوع خال هستند. این نوع خال ها می تواند در اندازه های کوچک، متوسط و بزرگ باشد. خال های بزرگ، قطری بالاتر از ۲۰ سانتیمتر دارند و ممکن است گاهی به اندزه ای بزرگ باشند که قسمتی یا تمامی تنه یا اندام را دربر گیرند.
این نوع خالها در قسمت تحتانی پشت و در ناحیه ران ها دیده می شوند و ۴ تا ۶ درصد خطر ایجاد سرطان بدخیم پوست یعنی ملانوم در آنها وجود دارد.
خال های مادر زادی در موقع تولد ممکن است بسیار کمرنگ باشند و به همین دلیل ممکن است مورد توجه واقع نشوند. خال های ملانوسیتی مادر زادی کوچک و متوسط معمولا سرعت رشد کمتری تسبت به سرعت رشد شیر خواران دارند و بنابراین با گذشت زمان کوچک می شوند.

در موقع بلوغ این خالها تیره تر شده و موهای خشن روی آنها رشد می کند. خال های دیگری نیز در بدن وجود دارد که برخی از انواع آنها شامل موارد زیر است:
▪ خال هاله دار این نوع خال حاشیه ای از پوست سفید به پهنای ۲۵ میلیمتر در اطراف دارد و بیشتر در حوالی بلوغ دیده می شود. شایع ترین محل این نوع خال در پشت می باشد. واکنش های ایمنولوژیک می توانند باعث بی رنگ شدن اطراف خال و حتی باعث کنترل و از بین بردن خال گردند. اگر چه این نوع خال در افراد جوان نیازی به پیگیری ندارد ولی در افراد مسن تر بایستی ملانوم بدخیم را در نظر گرفت و در صورت هر گونه شک بایستی اقدام به نمونه برداری نمود.
▪ خال آبی برجستگی آبی رنگ با سطح صاف و اندکی برجسته با قطر کمتر از یک سانتیمتر است که شایعترین محل آن در اندام ها یا کفل و صورت است. یک نوع آن احتمال بدخیمی دارد. در صورتیکه از نظر زیبایی مسئله ساز باشد می توان آن را به وسیله جراحی خارج کرد.
این خالها باید به صورت عمقی و تا لایه چربی زیر جلدی برداشته شوند تا عود نکنند. خال دیسپلاستیک این خال های غیر عادی و بدشکل در ۲ تا ۵ درصد جوانان و بالغین دیده می شوند این خال ها، قطری بیش از ۵ میلیمتر دارند و دارای حاشیه ای نامنظم هستند و درجاتی از التهاب و تغییر رنگ در آنها دیده می شود. اهمیت این خال ها از لحاظ استعداد بیشتر آنها برای تبدیل به ملانوم بدخیم است و به مجرد هر گونه تغییری باید این خالها را برداشت.
سایر ضایعات رنگی پوست که در تشخیص افتراقی خال مورد توجه هستند: کک مک شبیه خال اکتسابی جانکشنال است ولی برخلاف خال به ندرت اندازه آنها بیشتر از چند میلیمتر می شود و بعضی مواقع ممکن است به هم متصل شوند. این ضایعات در اثر تماس با نور خورشید تیر ه تر شده و ممکن است در زمستانها پاک شوند و برخلاف خال که تمام نقاط بدن ممکن است باشد، کک مک فقط در نواحی روباز بدن که در معرض آفتاب هستند مانند صورت و گردن دیده می شوند.

 

گاهی ضایعاتی به صورت لکه های قهوه ای روی مچ دستها، پشت دستها، ساعد و صورت ظاهر می شوند که به آنها لکه های آفتابی یا لکه های سنی می گویند. همچنین ضایعات برجسته زگیلی شکل روی صورت یا تنه ممکن است دیده شود که اینها خال نیستند و توسط متخصص پوست تشخیص داده می شوند. آیا خال ها را باید برداشت؟ حقیقت این است که اکثریت خال ها و لکه های پوستی خوش خیم هستند و خطر ابتلا به سرطان پوست در آنها بسیار کم است.
هر خالی که دارای یک یا چند نمای غیر معمول باشد مانند عدم تقارن ضایعه و نامنظم بودن حاشیه و یکنواخت بودن رنگ خال و یا اندازه آن بیش از هفت میلیمتر باید برداشته شود.
خال هایی که در سنین بالا به رشد خود ادامه می دهند و یا دچار تیره رنگی و تغییر شکل می شوند را باید برداشت. قبلا بعضی از پزشکان توصیه می کردند که خال هایی که در معرض اصطکاک یا تحریک مداوم هستند مثل خالهایی که در ناحیه ریش آقایان هستند یا خالهایی که در ناحیه کمربند یا آرنج قرار دارند به علت اینکه احتمال بدخیم شدن دارند برداشته شود که امروزه چنین اعتقادی وجود ندارد.

بعضی خال ها بد منظره و ناخوشایند هستند و بیمار از لحاظ زیبایی و یا به اصرار اطرافیان جهت عمل جراحی خال صورت مراجعه می کنند که برداشتن خال در این موارد باید با دقت و رعایت اصول جراحی جهت باقی نماندن یا به حداقل رساندن خطر جوشگاه عمل انجام شود.
هر لکه، خال یا ضایعه پوستی که به طور ناگهانی دچار تغییرات در اندازه، شکل و یا رنگ شود یا دچار خونریزی، خارش، درد یا زخم شود بایستی توسط پزشک مورد بررسی قرار گیرد.

ممکن است متخصص پوست به بیمار اطمینان بدهد که خال مورد نظر خطرناک نیست و نیازی به عمل یا نمونه برداری ندارد و یا این که پزشک اقدام به نمونه برداری یا برداشتن ضایعه کند و در صورتی که مشخص شود که خال تغییرات بدخیمی دارد بر حسب عمق و پیشرفت ضایعه بایستی با حاشیه مشخصی ضایعه به طور کامل برداشته شود و جهت پاتولوژی فرستاده شود.
اگر بعد از برداشتن خال، مجددا عود کرد حتما بایستی به پزشک مراجعه کرد احتمالا اسکار بعد از عمل خال، بستگی به مهارت پزشک و نوع ترمیم پوست بیمار دارد بعضی از افراد مستعد تشکیل پوست اضافه در محل عمل جراحی هستند و در بعضی نقاط بدن خطر تشکیل جوشگاه محل عمل زیادتر است.

در مورد خال های بزرگ روشهایی وجود دارد که باعث محو کردن کامل خال نمی شود ولی از نظر ظاهری وضعیت بهتری به وجود می آورد مثل لایه برداری (پیلینگ)، درم ابرژن و لیزر که باعث کم رنگ تر شدن خال میشوند ولی معمولا موقت بوده و خطر ابتلا به سرطان (ملانوما) را کم نمی کند.
ملانوم بدخیم این سرطان بدخیم ترین سرطان پوست است. اگر چه ملانوم بدخیم فقط ۵ درصد سرطانهای پوستی را تشکیل می دهد، اما شایعترین علت مرگ در اثر بیماریهای پوستی است. شیوع ملانوما در دهه های اخیر رو به افزایش بوده به طوری که در دنیای صنعتی به عنوان یک سرطان شایع مطرح است و در زنان پس از سرطان ریه مرتبه دوم را کسب کرده است.
ملانوم در دوران کودکی و نوجوانی نادر بوده و سن شایع آن ۶۰ سالگی است. در حال حاضر علت اصلی ملانوم ناشناخته است ولی فاکتورهای متعددی از قبیل فاکتورهای ژنتیکی، تابش اشعه ماورا بتفش و تماس های محیطی در بیماری دخیل است. استفاده از منابع مصنوعی تولید اشعه ماورا بنفش و لامپ های نوسانی نیز به عنوان فاکتورهای مساعد کننده محسوب می شوند.
اشعه آفتاب نقش عمده ای در ایجاد ملانوم دارد. بهترین فاکتور محیطی در علل ایجاد ملانوم، اشعه آفتاب است، نوع اشعه بیشتر از نوع اشعه ماورا بنفش نوع B است. تابش متناوب ولی شدید آفتاب به ویژه در کودکی که منجر به آفتابسوختگی می شود، فرد را مستعد ابتلا به ملانوم می کند.

ارتباط خال ملانوستیک و ملانوم بدخیم درباره سرطانی شدن خال های ملانوستیک مطالعاتی در سراسر جهان انجام شده است. حدود ۲۵ تا ۵۰ درصد ملانوم ها روی خالهای ملانوستیک اکتسابی ایجاد می شود ولی از آنجا که هر انسان بالغ ۲۰-۳۰ خال اکتسابی دارد در مقایسه با شیوع ملانوم بدخیم می توان گفت که اغلب خال های اکتسابی در شرایط معمولی، سرطانی نمی شوند.
دو گروه از خالهای ملانوستیک بیشتر خطر سرطانی شدن دارند که از این خالها همان خال های مادرزادی یا خال هایی است که در موقع تولد وجود دارد. هر خال مادرزادی اعم از کوچک و بزرگ می تواند به سرطان تبدیل شود اما این خطر در خالهای خیلی بزرگ مادرزادی به خصوص خالهایی که قسمت وسیعی از تنه را پوشانده اند بیشتر است.
گروه دوم نیز خالهای دیسپلاستیک است که قبلا توضیح داده شد.

 

به طور کلی خطر ایجاد ملانوم بدخیم در نژاد سفید پوست، افرادی که تماس بیش از حد با نور خورشید دارند، حساسیت به نور خورشید، ضعف سیستم ایمنی، سابقه ملانوم جلدی یا وجود سابقه ملانوم در خانواده، بیشتر از گروه های دیگر است.

 

خال اصولا خوش خیم است و به جز خالهای مادرزادی و خالهای غیر کلاسیک (دیسپلاستیک)، سایر خالها اغلب بدون خطر هستند، در صورت هر گونه تغییری در اندازه، رنگ، قوام سطحی خال و پیدایش درد، خارش و خونریزی حتما باید مورد توجه قرار گیرد و در صورت بروز هر یک از تغییرات فوق بایستی به متخصص پوست مراجعه شود که در صورت شک پزشک به بدخیمی خال، نمونه برداری یا برداشتن ضایعه انجام خواهد گرفت.

راه‌هاي رهايي

برداشتن خال به وسيله عمل جراحي با احتمال باقي ماندن خط عمل به صورت يك خراش همراه است كه بسته به نوع پوست مي‌تواند ناچيز تا برجسته باشد.

تراشيدن خال: در مورد خال‌هاي سطحي

سرمادرماني: در مورد خال‌هاي سطحي، كك و مك و لكه‌هاي تيره پشت دست‌ها.

لايه برداري: در مورد كك و مك

ليزر:

دستگاه ليزر دو نوع نور مادون قرمز و در محدوده سبزرنگ ساطع مي‌كند كه براي از بين بردن انواع ضايعات داراي ملانين موثر هستند. طول زمان پالس در اين ليزر بسيار كوتاه است. اساس درماني اين ليزر حرارتي است كه در يك نقطه خاص ايجاد مي‌شود، بدون اينكه بافت‌هاي مجاور آسيب ببينند. انرژي حرارتي ساطع شده از ليزر به ملانين برخورد مي‌كند و سلول‌هاي حاوي ملانين از بين رفته و ملانين آنها به وسيله سيستم ايمني پاكسازي مي‌شود. البته قبل از درمان با ليزر در خال‌ها تشخيص قطعي بايد صورت گرفته باشد چون در بعضي موارد ملانوم بدخيم (سرطان پوست) خود را فقط به صورت يك خال نشان مي‌دهد و در صورت عدم تشخيص قطعي مي‌تواند براي بيمار مشكل‌ساز باشد. همانطور كه گفته شد، اغلب خال‌ها در اثر تجمع خوش‌خيم سلول‌هاي ملانين‌ساز ايجاد مي‌شوند اما تعداد كمي از اين خال‌ها مي‌توانند بدخيم شوند. تشــخـيص اين خال‌هاي مسـتعد به بدخـيمي بسيار راحـت است.

هـر خالي كه تغيير رنگ و شكل ويا اندازه پيدا كـند مي تواند استعداد بدخيمي داشته باشد. البته نه به اين معنا كه حتما بدخيم مي‌شود اما درصد بدخيمي در خال‌هايي كه تغيير پيدا مي‌كنند، بيشتر است.

مواردي كه نام برده مي‌شود نياز به آزمايش و در صورت لزوم برداشتن دارند:

بزرگ شدن سريع خال

رنگ‌ ضايعه‌ از خرمايي‌ تا قهوه‌اي‌ تيره‌ در يك‌ زمينه‌ صورتي‌رنگ‌

قطر 5 تا 15 ميلي‌متر (بزرگتر از خال‌هاي‌ معمولي)

تعدادبسيار زياد (افراد داراي‌ خال‌هاي‌ بدخيم‌ ممكن‌ است‌ تا حدود 100 خال‌ پوستي‌ داشته‌ باشند در حالي كه بيشتر افراد معمولي‌ حداكثر 15 تا 20 خال‌ دارند.)

افزايش رنگ خال (تيره تر شدن )

هـر نـوع تغيير در رنگ خال به صورت نامتقارن

رشد قسمتي از خال و نامتقارن شدن از نظر شكل خال

تغيير در حاشيه خال از نظر رنگ يا شكل

زخمي شدن خال و ايجاد خونريزي

دردناك شدن يا خاريدن

شايع‌ترين نوع خال، نوع گوشتي آن است كه به صورت گنبدي شكل و قهوه‌اي‌رنگ كه به تدريج به رنگ قرمز گوشتي تبديل ميشود و يا به صورت مدور يا بيضيشكل، قرينه، نرم، قهوهاي روشن يا سياهرنگ و يا به صورت تغييررنگ پوست بدون برآمدگي يا مدور و به رنگ قهوهاي روشن يا سياه كه حدود صاف مشخصي دارد، ديده مي‌شود.

اين خال‌ها به خودي خود خوشخيم هستند و نيازي به برداشتن آنها نيست ولي اگر در ناحيه‌اي قرار داشته باشند كه به طور مكرر در معرض صدمات فيزيكي باشد مثل خال در سر – كه در معرض آسيب مكرر توسط شانه كردن است – و يا خال در صورت مرداني كه با تيغ اصلاح مي‌كنند و به صورت دورهاي در رنگ و اندازه آنها تغييراتي ديده مي شود، بايد خانواده فرد از نظر وجود سابقه سرطان پوست بررسي شوند و در صورت مثبت بودن سابقه خانوادگي حتما بايد اين خال برداشته شده و بررسي شود. خال‌هاي بزرگ مادرزادي كه موي بلند و تيره از آنها خارج مي‌شود نيز، بهتر است برداشته شوند. 

بااستعدادهاي بدشانس

افرادي كه سابقه‌ خانوادگي‌ خال‌هاي‌ بدخيم‌، ملانوم‌ يا ساير سرطان‌هاي‌ پوستي‌ را دارند و يا افراد داراي‌ نژاد اروپاي‌ شمالي‌ با موهاي‌ روشن‌ و كك‌ومك‌ پوستي‌ استعداد بيشتري براي ابتلا دارند. افرادي كه پوستي لطيف با موهاي فرفري دارند و آنهايي كه بر روي پوستشان به ميزان زيادي خال وجود‌ ‌دارد نيز بيشتر از بقيه با سرطان پوستي تهديد مي‌شوند. 

خال‌هاي سرطاني

متخصصان توصيه مي‌كنند از تركيبات‌ ضد آفتاب‌ با قدرت‌ ضدآفتابي‌  (SPF 15) يا بالاتر كه‌ قادر به‌ محافظت‌ پوست‌ در برابر اشعه‌ ماوراي بنفش‌ A و B هستند (بيشتر تركيبات‌ ضدآفتاب‌ تنها در برابر اشعه‌ ماوراي بنفش B اثر محافظتي‌ دارند) استفاده‌ كنيد و در صورت‌ امكان‌ از قرار گرفتن‌ در معرض‌ آفتاب‌ بين‌ ساعت‌های 10 صبح‌ تا 3 بعدازظهر اجتناب‌ كنيد. ‌در صورت‌ وجود سابقه‌ خانوادگي‌ خال‌هاي‌ بدخيم‌ يا سرطان‌ پوست‌ معاينه‌ فيزيكي‌ منظم‌ توسط‌ پزشك‌ براي‌ شناسايي‌ هرگونه‌ ضايعه‌ جديد يا شناسايي‌ تغيير در ضايعات‌ موجود توصيه‌ مي‌شود.

براي‌ افراد در معرض‌ خطر زياد، تناوب‌ اين‌ معاينات‌ ممكن‌ است‌ هر سه‌ ماه‌ يكبار باشد. ‌همچنين‌ معاينه‌ معمول‌ پوست‌ به وسيله‌ خود بيماران‌ براي‌ تشخيص‌ هرگونه‌ تغيير در‌ ‌ضايعات‌ موجود توصيه‌ مي‌شود. براي‌ نواحي‌ از پوست‌ كه‌ مشاهده‌اش‌ براي‌ خود فرد‌ ‌مشكل‌ است،‌ مي‌توان‌ از يكي‌ از اعضاي‌ خانواده‌ كمك‌ گرفت.

به طور كلي حتي اگر هيچ ضايعه مشكوكي هم نداريد، توصيه مي‌شود در سال حداقل يك بار به متخصص پـوست مراجعه كنيـد و همواره از وضعيت پوست بدن خود آگاه باشيد.

براي پيشگيري از سرطان پوست بايد از ويتامين‌هايي نظير C، E و A و همچنين سلنيوم به وفور استفاده كنيد. كارتنوئيدها نيز در بدن به صورت آنتي‌اكسيدان عمل كرده و از ابتلا به سرطان پوست جلوگيري مي‌كنند. استفاده از ميوه‌ها و سبزي هاي تازه 5 نوبت در طول روز شما را در مقابل بسياري از بيماري‌ها بيمه مي‌كند. يك نفر از هر سه نفر آمار قابل‌توجهي براي قربانيان سرطان است. به توصيه هايي كه به آن اشاره شد، توجه كنيد تا نام شما در شمار فهرست سياه قربانيان قرار نگيرد.

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



نظرات مسدود است