نگرانی اروپا از کاهش نرخ رشد جمعیت

فروردین ۸, ۱۳۸۵ توسط :   موضوع : اخبار اجتماعي, اخبار پزشكان بدون مرز

نیروی کار در اروپا به دلیل افت نرخ باروری در این قاره، رو به کاهش بوده است. این موضوع کشورهای عضو اتحادیه اروپا را بر آن داشته تا علت یابی کنند و در پی راه حلی برای آن باشند.

نگرانی زیاد دولتمردان اروپایی از آنجاست که کاهش “جمعیت سن کار” معمولا با کاهش رشد اقتصادی رابطه ای مستقیم دارد.

کاهش جمعیت سن کار در اروپا، دولت ها را با مشکلات مالی بی سابقه ای روبرو کرده است چون این جوانان شاغل هستند که با پرداخت مالیات از جمله حقوق بازنشستگی و بیمه درمانی سالمندان را تامین می کنند.

این طور که به نظر می رسد نسبت گروه سنی بالای ۶۵ سال به گروه سنی که هنوز قابلیت اشتغال دارد، تا سال ۲۰۵۰ میلادی دو برابر خواهد شد، یعنی از یک به چهار به یک به دو تغییر خواهد کرد.

اروپا، که به طور روز افزون تلاش دارد در منزلت جهانی وزنه ای برابر با آمریکا باشد، به نظر می رسد که در مسابقه نرخ رشد جمعیت به طور چشمگیری از آمریکا عقب خواهد ماند.

اگر پیش بینی کارشناسان درست باشد، جمعیت آمریکا – که در حال حاضر ۱۶۰ میلیون نفر کمتر از اتحادیه اروپاست – تا سال ۲۰۵۰ برابر با اتحادیه اروپا خواهد شد.

برخی می گویند گشودن درها بر روی مهاجران یکی از راه های موثر در مقابله با سیر نزولی جمعیت در اروپاست.

افزایش مهاجرپذیری اروپا در کلام شاید راه حلی کارساز برای اروپا باشد اما بیشتر کارشناسان بر این عقیده اند که در جو سیاسی کنونی چنین روشی قابل اجرا نیست.

گروهی دیگر هم تاکید دارند که افزایش جمعیت مهاجر در اروپا، در دراز مدت چاره ساز نخواهد بود. چون مهاجران نه تنها به مرور زمان خود به جمعیت سالمند جوامع اروپایی می پیوندند بلکه مانند این دست جوامع به فرزند کمتر راغب می شوند.

راه دیگر، افزایش بهره وری از جمعیت سن کار است. این روش به دو صورت قابل اجراست: جذب شمار بیشتری از مردم به عرصه اشتغال و طولانی تر کردن عمر کاری. اما افزایش عمر کاری و بالا بردن سن بازنشستگی همواره جنجال برانگیز بوده است. رای دهندگان در زمان انتخابات معمولا در این زمینه حساسیت زیادی نشان می دهند.

به این ترتیب یکی از راه های مطمئن تر تقویت نرخ باروری است.

به باور برخی تحلیلگران ادامه سیر نزولی نرخ جمعیت سن کار در اروپا و عواقب آن خیلی هراس انگیز نیست و نباید در این باره اغراق کرد.

آنها می گویند چطور می توانیم همزمان نگران آینده منابع طبیعی و فضای قابل زیست باشیم و هم نگران کاهش نرخ جمعیت.

در همین حال، نباید فراموش کرد که حق انتخاب زنان برای تعداد فرزند تحولی مثبت در جامعه بشری است که به رهایی آنها از باروری های پی در پی انجامیده است.

گروهی که موافق تقویت نرخ باروری است لزوما این استدلال را رد نمی کند. اما این سوال را مطرح می کند که علت جلوگیری زنان از زاد ولد چیست؟ حق انتخاب و عدم تمایل به فرزند بیشتر یا نگرانی های مالی و امنیت شغلی؟

پیامهای متناقض

بسیاری از کشورهای اروپایی از چندی قبل سیاست هایی را در این ارتباط به اجرا گذاشته اند که برخی از آنها به طور اخص برای ترغیب باروری بوده اند.

مثلا کشور سوئد، به جای این که مستقیما بگوید می خواهد نرخ باروری را تقویت کند، موضوع تساوی جنسیتی را مطرح کرده و برای مادر و پدرها امکانات مختلفی را در نظر گرفته است: حقوق بالاتر برای زنان، قابلیت تغییر و تعیین ساعت کاری برای زوجین و امکانات عالی برای نگهداری از کودک.

در همین حال، فرانسه، علنا و با مباهات برنامه های ترغیب باروری خود را مطرح می کند و برای ترغیب زوج ها به داشتن فرزند بیشتر برای آنها انگیزه های مالی ایجاد کرده است.

برخی از کشورهای اروپایی دیگر هم در حال بررسی انگیزه های مالی به عنوان راه حلی برای مقابله با کاهش میزان باروری هستند. لهستان، که جمعیت آن در شش سال گذشته به میزان نیم میلیون نفر کاهش یافته است، اخیرا قانونی را تصویب کرده که بر اساس آن به مادران به ازای تولد هر بچه پولی پرداخت می شود.

در ایتالیا، که در صورت ادامه روند فعلی احتمال دارد جمعیت آن تا سال ۲۰۵۰ به میزان یک سوم کاهش یابد، نیز پرداخت پول به طور پراکنده آغاز شده است. در شهری در ایتالیا به زوج ها در ازای هر نوزاد ده هزار یورو داده می شود.

این که پرداخت وجه تا چه حد انگیزه ای موفق برای ترغیب زاد ولد است هنوز روشن نیست. بنابر مطالعه ای در این زمینه حتی وقتی پرداخت وجه نقد برای بچه دار شدن تا ۲۵ درصد افزایش یافته، میزان باروری تغییر محسوسی نکرده است. (شاید تا حد شش دهم درصد.)

بررسی ترفندهای دیگر، مانند مرخصی زایمان طولانی و کمک هزینه برای نگهداری از کودک نیز هنوز به نتیجه گیری نهایی نرسیده است.

نرخ باروری در فرانسه و سوئد شاید از دیگر نقاط اتحادیه اروپا بالاتر باشد اما این دو کشور هنوز به حد نصاب ایده آل ۱/۲ درصد کودک برای هر زن، که برای تثبیت جمعیت در اروپا لازم است، نرسیده اند.

مقوله باروری در اروپا، تاریخچه ای پرفراز و نشیب داشته است. بسیاری دوران حکومت فاشیسم و برخورد آن با این موضوع را به یاد دارند: موسولینی در ایتالیا مردان مجرد را با مالیات سنگین تنبیه می کرد و هیتلر به زنان برای داشتن فرزند زیاد مدال می داد.

این قاره به نوعی هنوز هم با موضوع باروری درگیر است. برخی می گویند شاید اروپا باید بپذیرد که همواره شماری از زنان تصمیم خواهند گرفت که بچه دار نشوند یا به خانواده ای کوچک اکتفا کنند.

شواهد تازه از آلمان حاکی است که بسیاری از زنان تک فرزندی را ترجیح می دهند و البته یقینا شماری هم کلا بی فرزندی را می پسندند.

در اروپا برای حفظ نرخ مطلوب رشد جمعیت هر زن به طور میانگین باید ۱/۲ درصد فرزند داشته باشد. میانگین در کشورهای مختلف:
ایرلند: ۹۹/۰
فرانسه: ۹۰/۱
نروژ: ۸۱/۱
سوئد: ۷۵/۱
بریتانیا: ۷۴/۱
هلند: ۷۳/۱
آلمان: ۳۷/۱
ایتالیا: ۳۳/۱
اسپانیا: ۳۲/۱
یونان: ۲۹/۱
یورواستت – آمار ۲۰۰۴
  • آسان طب



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar

*