پزشکان بدون مرز درمان
خانه / اخبار علمی پزشکی / سنگهاي کيسه صفرا

سنگهاي کيسه صفرا

معمولاً تنها علامتی که وجود دارد ، بحرانهایی در عدم هضم غذا می باشد . گاهی اوقات نیز رنگ پوست به زرد کمرنگ می گراید ولی در بسیاری از موارد که سنگ کاملاً در کیسه صفرا شکل گرفته علائم آشکار دیگری وجود ندارد برای پزشکانی که می دانند در این رابطه چگونه عمل کنند متذکر می شویم که بیمار مبتلا به این بیماری همیشه دچار سوء هاضمه می باشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ،   بیمار سنگ کیسه‌ی صفرا سالانه میلیون‌ها نفر را مبتلا می‌کند در بیشتر موارد بدون علایم ظاهری است. ولی وقتی سنگ از کیسه‌ی صفرا خارج و وارد مجرای صفراوی شود، ایجاد انسداد، درد و قولنج می‌نماید. در صورت انسداد، التهاب کیسه صفرا به‌وجود می‌آید. هم‌چنین رنگ مدفوع روشن وادرار پررنگ می‌شود و در صورت ادامه وضعیت، صفرا به عقب برگشته و موجب زردی و صدمه رسیدن به کبد می‌شود.

سنگهاي کيسه صفرا چگونه تشکيل مي شوند ؟

اين سنگها بر دونوعند :

۱) نوع کلسترولي که ۷۵٪ سنگها را شامل مي شود .

۲ ) سنگهاي رنگ دانه اي ( ۲۵٪ )

چربي کلسترول در آب غيرمحلول است ولي در صفرا به صورت محلول مي باشد . در بسياري از افراد کلسترول صفرا زياد از حد بوده و اشباع از کلسترول مي باشد . در صفراي برخي از اين افراد بلورهاي کلسترول تشکيل مي شود . رسوب تدريجي اين بلورها باعث تشکيل سنگ مي شود . بارداريهاي متعدد ، مصرف قرص ضد بارداري ، چاقي ، بيماريهاي روده باريک و تنگي مجراي کيسه صفرا ( باعث توقف صفرا مي شود ) زمينه را براي تشکيل سنگ هاي کيسه صفرا فراهم مي نمايند .

با اين حال علت اصلي تشکيل سنگهاي رنگ دانه اي به خوبي شناخته نشده است .

علائم باليني سنگ هاي کيسه صفرا :

در اکثر موارد سنگ هاي صفراوي بدون علامتند . انسداد مجراي کيسه صفرا با سنگ علت زمينه اي بروز علائم باليني سنگ هاي صفراوي مي باشد .

مهمترين علامت درد شکم مي باشد . که در ناحيه راست وبالاي شکم احساس مي شود . درد در اغلب موارد به دنبال صرف غذاي چرب بوجود آمده و منجر به تهوع و استفراغ مي شود . در صورت عفونت سنگها منجر به التهاب کيسه صفرا ( کله سيستيت )‌مي شوند . علاوه بر اينها به دنبال انسداد مجاري کبدي توسط سنگهاي صفراوي يرقان يا زردي پديد مي آيد .

پزشکان سنگهاي کيسه صفرا را با انجام سونوگرافي شکم تشخيص مي دهند .

 
مسلماً شخصی که دچار این سنگها می شود نمی تواند وضعیت خود کاملاً سالمی را داشته باشد. اولین علامتی که باید توجه بیمار را جلب کند احساس پر بودن ، سنگینی یا فشردگی معده است. ولی در اکثر موارد شخص متوجه نمی شود که چیزی خوب پیش نمی رود تا زمانی که چنان درد شدیدی احساس می کند که او را خمیده می سازد.
متأسفانه در این حالت نیز بیماران وضعیت گوارشی را مسئول این وضعیت دانسته و تصور می کنند که این درد بعلت خوردن چیز نامناسبی ایجاد شده است .
در حالی که این دردها مربوط به قلنجهای کبدی هستند . این قولنجها پس از بحرانهای سوء هاضمه ای که هفته ها و گاهی اوقات ماهها طول کشیده اند بوجود می آیند .
هنگامی که این سوء هاضمه همراه با کهیر باشد بهتر است به جستجوی علت آن بپردازید و اگر هیچ مسئله غیر عادی در رابطه با صفرا وجود ندارد امکان دارد این ناراحتیهای پوستی بر اثر تنبلی کبد ایجاد شده باشند.
ولی اگر درد شدیدی در معده و حساسیت نسبت به فشار در سمت راست و کمی بالای ناف وجود دارد احتمال دارد که علائم مورد نظر بر اثر سنگ صفراوی ایجاد شده باشند .
گاهی اوقات درد بسیار شدید بوده و یک یا دو روز طول می کشد . سپس بیمار بهبود یافته و در بعضی اوقات ماهها بدون آنکه چیز دیگری احساس کند می گذرد یا اینکه بمدت یک هفته قبل از بحران بعدی هیچ اتفاق نمی افتد .
همه این مسائل به زمانی بستگی دارد که سنگ دیگری در مجرای صفراوی جانشین سنگ قبلی شود.
این سنگها معمولاً به اشکال نامنظم و ناهموار و بریده هستند و هنگامی که از کانال صفراوی عبور می کنند درد شدیدی را ایجاد می نمایند.
با بررسی این علائم دیگر نیازی به ذکر مشکلات دیگری از قبیل زخمها ، عفونتها و سوراخهای خطرناکی که ممکن است بر اثر آنها ایجاد شوند نیست زیرا چنین مسائلی از وظایف پزشک است .
اگر پس از سوراخ شدن ورم جداره شکمی نیز ایجاد شود تنها راه نجات بیمار عمل جراحی خواهد بود همچنین امکان دارد که در صورت انسداد کامل مجرای صفرا عمل جراحی تنها راه تسکین شخص باشد اما علائمی که از این اشعه استثنایی بوده و کاملاً به مهارت جراح بستگی دارد.
در این مورد درمان ضرورتی ندارد بلکه مراقبتهای طبیعی باید به دقت انجام شوند . این مسئله چندان مهم نیست که بدانیم این انحراف تا چه حد غیر طبیعی است بلکه نکته مهم تصحیح و بازسازی این مشکل است. 

* عوامل مستعد کننده ی ایجاد سنگ های صفراوی کلسترولی عبارت است از:
1- چاقی ، که باعث افزایش ترشح کلسترول در صفرا می شود.
2- کاهش وزن سریع
3- هورمون های جنسی زنانه : هورمون استروژن، داروهای حاوی استروژن و قرص های ضدبارداری خوراکی به عنوان عوامل مستعد کننده شناخته شده اند.
4- بیماری های روده ی کوچک و یا برداشتن آن در طی عمل جراحی
5- افزایش سن
6- کاهش تحریک کیسه ی صفرا به دنبال تغذیه وریدی طولانی مدت
7- درمان با کلوفیبرات
8- کاهش ترشح اسید صفراوی به دنبال سیروز صفراوی اولیه
9- رژیم غذایی پرچرب
10- آسیب طناب نخاعی

همچنین دیده شده است که، داشتن یبوست ، مصرف رژیم غذایی پر چرب،مصرف بیش از اندازه تخم مرغ، و فقدان ورزش و فعایت بدنی نیز در ایجاد رسوب صفراوی موثر است.
عوامل موثر در ایجاد سنگ های رنگدانه ای عبارت اند از:
1- ژنیتک
2- سیروز الکلی
3- سن بالا
4- عفونت مزمن سیستم صفراوی یا عفونت انگلی
* علائم بیماری
وجود دو حالت تهوع و سرگیجه با هم دیگر از بهترین علائم سنگ صفرا و به طور کلی بیماری های کیسه ی صفراست.
اغلب بیماران مبتلا به سنگ کیسه صفرا، بانوان چاق، با قدرت باروری و با شکم بزرگ و بالای چهل یا پنجاه سال می باشند. انسداد مجرا به وسیله ی سنگ موجب افزایش فشارداخل مجرا واتساع این عضو می شود. که با انقباضات مکررصفراوی بر طرف نمی شود. نشانه ی دیگر، درد یا فشار شدید و مداوم در ناحیه ی سردل است. که اغلب به ناحیه ی بین دو کتف و کتف راست یا شانه انتشار می یابد. شروع دردها معمولاً ناگهانی است و در عرض چند دقیقه شدت آن بالا رفته و به حد ثابت می رسد. همچنین می تواند با شدت زیادی 1 تا 4 ساعت ادامه یابد و سپس به تدریج یا به سرعت بر طرف شود.

این دردها ممکن است به دنبا ل مصرف یک غذای چرب و خوردن مقادیر زیادی غذا بعد از یک دوره گرسنگی طولانی و حتی گاهی به دنبال یک غذای معمولی ایجاد شود. به طور معمول،درد در سه الی پنج ساعت بعدازصرف غذا شروع می شود ولی گاهی بلافاصله بعد از مصرف غذا هم ظاهر می شود و خود را به شکل زخم های اثنی عشر نشان می دهد، منتها با این تفاوت که با خوردن غذا بهتر نمی شود و تنها با استفراغ کردن آرام می گیرد. درد با تهوع و دل به هم خوردگی و استفراغ همراه است. بسیاری اوقات با مصرف غذاهای چرب و سنگین، تخم مرغ، شکلات، کاکائو، شیرینی های خامه ای، ، درد شروع شده یا شدت می یابد.

وجود دو حالت تهوع و سرگیجه با هم دیگر از بهترین علائم سنگ صفرا و به طور کلی بیماری های کیسه ی صفراست. نفخ و آروغ زدن و عدم تحمل غذاهای چرب و سوء هاضمه نیز همراه با این بیماری دیده می شود.
سنگ کیسه صفرا غالباً نامشخص و مخفی است و مدت ها بدون آن که علامت مهمی از خود نشان دهد یا مزاحمتی فراهم آورد، باقی می ماند .

درمان :

اکثر پزشکان ترجيح مي دهند که با برداشتن کيسه صفرا توسط عمل جراحي بيماران را درمان نمايند اما در حالتهاي خاصي که سنگهاي کيسه صفرا بدون علامتند اقدام به درمان طبي جهت حل و دفع سنگها مي نمايند .

 سامانه تغذیه هوشمند

مطلب پیشنهادی

درمان گرفتگی و درد گوش در پروازهای هوایی

بسیاری از ما احساس کیپ شدن گوش را طی پرواز داشته ایم. این حس  گاهی …

علل و درمان یبوست در کودکان

اصطلاح یبوست زمانی بکار می‌رود که مدفوع بحدی سفت باشد که نتواند براحتی از روده …