داروی فنوباربيتال Phenobarbital

مرداد ۲۶, ۱۳۸۹ توسط :   موضوع : اخبار علمی پزشکی, دارونامه, مشروح اخبار

فنوباربیتال جزء داروهای باربیتورات می باشد. این داروها اصولا در درمان انواع مختلف صرع استفاده می شوند. فنوباربیتال در درمان بی خوابی و اضطراب نیز بکار می رود. این دارو کاربردهای دیگری نیز دارد. فنوباربیتال در قالب قرص و تزریق در دسترس است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ، فنوباربيتال قديمیترين داروی ضد تشنج می باشد که هنوز هم مورد استفاده بيماران قرار می گيرد. اين دارو برای مدت طولانی در بدن باقی می ماند، بنابراين مقدار دارو در خون تقريبا ثابت باقی می ماند حتی اگر يکبار در روز مصرف شود .

دسته دارويی : ضد تشنج
اشکال دارويی : قرص های mg ١٥ ، mg ٣٠ ، mg ٦٠ ، mg ١٠٠
شربت ( مايع ) : ml ٥ / mg ٢٠

* موارد مصرف

فنوباربيتال بيش از ٨٠ سال است که جهت درمان انواع تشنجات استفاده می شود. اين دارو به مدت طولانی به تنهايی و يا همراه با ساير داروهای ضد تشنج ، جهت کنترل تشنجات پارشيال و تشنجات تونيک – کلونيک استفاده می شود. همچنين جهت پيشگيري و درمان حملات تشنجي ناشي از تب نيز مصرف مي شود.

طريقه مصرف فنوباربیتال

بسته به مشکل شما پزشک معالج دوزاژ بخصوصی از دارو را تجویز می کند. فنوباربیتال را دقیقا مطابق با دستور پزشک خود مصرف و از تغییر دوز آن جدا پرهیز نمایید. اگر فنوباربیتال را برای حملات تشنج استفاده می نمایید، لازم است که حتما دارو را طبق یک برنامه منظم که پزشک تجویز کرده است، مصرف کنید. ضمنا دستورات داخل بسته دارو را نیز به دقت مطالعه کنید. فنوباربیتال می تواند باعث ایجاد وابستگی و تحمل (حالت بی پاسخی یا کم پاسخی به دارو) شود،

بنابراین از افزایش خودسرانه دوز دارو خودداری کنید. اثرات یادشده فنوباربیتال به ویژه در صورت استفاده از دوزهای زیاد دارو برای زمان طولانی رخ می دهند. حتما قبل از ادامه درمان یا قطع مصرف این دارو با پزشک خود مشورت کنید. اگر مصرف دارو را ناگهان متوقف نمایید، ممکن است دچار علایم قطع مصرف (مثل بی خوابی، تحریک پذیری و اضطراب) بشوید و در صورتی که دارو را به دلیل صرع مصرف می کرده اید، امکان دارد دچار تشنج بشوید. پزشک طرز کاهش تدریجی استفاده از دارو را به شما آموزش خواهد داد.

* موارد منـع مصـرف : فنوباربيتال نبايد در پورفيري (يك نوع كم خوني ) مصرف شود.

* مـوارد احتياط :
در بيماران مبتلا به اختلال عملكرد كبد يا كليه ، اغماي كبدي ، درد حاد و مزمن ، حساسيت مفرط به دارو ، ضعف تنفسي و كم خوني با احتياط مصرف شود؛ و در صورت وجود هر يک اين مشكلات با پزشك خود مشورت نمائيد .

* مصرف در دوران بارداری و شيردهی

احتمال ايجاد نقايص مادرزادی در جنين ، در مـــادرانی که در دوران بـــارداری از فنوباربيتال استفاده می نمايند نسبت به ساير داروهای ضد تشنج کمی شايعتر است. در حقيقت اکثر زنانی که در دوران بارداری فنو باربيتال مصرف می نمايند کودک طبيعی يا سالم دارند.
احتمال ايجاد نقايص مادرزادی در جنين ، در مادرانی که در دوران بارداری به خصوص در ٣ ماهه اول از اين دارو استفاده می کنند افزايش می يابد ، اما نسبتا غير شايع می باشد.
همچنين خطر بروز ناهنجاريهای جنين ، در مادرانی که در دوران بارداری بيشتر از يک داروی ضد تشنج مصرف می نمايند، و همچنين در مادران با سابقه خانوادگی تولد جنين با نقايص مادرزادی بيشتر است. بنابراين در صورت بارداری و يا اگر تصميم داريد که باردارشويد ، جهت ادامه درمان با فنوباربيتال ، با پزشک معالج مشورت نمائيد. گاهی اوقات پزشک مقدار داروی مصرفی را در دوران بارداری بتدريــج کم می کند ،اگر چه ممکن است در اين صورت احتمال بروز تشنج افزايش يابد. برخی از انواع تشنجات باعث صدمه به جنين می شود؛ بنابراين بدون مشورت با پزشک معالج ، مصرف دارو را قطع و يا مقدار آن را کم نکنيد .
زنانی که در طول مصرف دارو باردار می شوند، بايد روزانه کمتر از mg ٤ / ٠ اسيد فوليک جهت جلوگيری از ايجاد نقايص مادرزادی (نقص در تشکيل لوله عصبی جنين) مانند اسپاینا بیفیدا(کانال نخاعی بطور کامل بسته نمی شود) مصرف نمايند. اين نقايص مادرزادی بيشتر در کودکانی شايع می باشد که مادر آنها در ٤ الی ٦ هفته اول بارداری فنوباربيتال مصرف می نمايند.
زنان در معرض خطر شامل افرادی که تاريخچه ای از اين نوع نقص عصبی در حاملگی قبلی خود دارند. بنابراين ممکن است در صورت تشخيص ، پزشک برای زنان در معرض خطر ، روزانه مقدار زيادی اسيد فوليک (mg ٤) تجويز نمايد. ولی هيچ دليلی نيز وجود ندارد که مصرف اسيد فوليک بطور قطعی از ايجاد نقايص مادرزادی در دوران بارداری پيشگيری خواهد کرد .
بنابراين در صورت بارداري و در دوران شير دهي بايد با احتياط مصرف شود و جهت تنظيم مقدار دارو به پزشك مراجعه نمائيد .
مــادراني كه فنو باربيتال دريافت مي كنند براي جلوگيري از خطر خونريزي در ماه آخر بارداري، ويتامين k زير نظر پزشك تزريق كنند .


* توصيه های لازم در هنگام مصرف دارو

١. دارو را فقط با تجويز پزشك معالج مصرف نمائيد .
٢. دارو را در درجه حرارت اتاق ، دور از نور و رطوبت نگهداری کنيد. شربت فنوباربيتال را از يخ زدگی محافظت نمائيد .
٣. دارو را دور از دسترس بچه ها نگهداری کنيد .
٤. شکل مصرف دارو ، بستگی به نوع داروی تجويز شده توسط پزشک دارد.(قرص ، شربت)
٥. دارو را می توان با و يا بدون غذا مصرف نمود؛ اما رعايت اين نکته بسيار مهم است که دارو را هر روز ، مانند روزهای ديگر استفاده نمائيد.(به عنوان مثال اگر دارو را با غذا مصرف نموديد بهتر است در هر نوبت مصرف، دارو را با غذا مصرف نمائيد )
٦. معمولا اين دارو يکبار در روز مصرف می شود، بنابراين جهت کاهش علائم خواب آلودگی ناشی از مصرف دارو در طی روز ، دارو را ٣٠ – ٦٠ دقيقه قبل از خواب مصرف نمائيد .
٧. می توان شربت فنوباربيتال را در بيمارانی استفاده نمود که قادر به بلعيدن قرص نمی باشد(مانند کودکان). همچنين شربت فنوباربيتال را می توان با آب ، شير و يا آب ميوه مصرف نمود .
٨. از قاشق استاندارد اندازه گيری و يا قطره چکان جهت مشخص کردن مقدار دقيق دارو مصرفی استفاده نمائيد.( جهت استفاده از شربت فنوباربيتال)
٩. دقت نمائيد در هر نوبت همان مقدار تجويز شده توسط پزشک را مصرف نمائيد.اگر يک يا دو قرص بيشتر از مقدار تجويز شده و يا يک قاشق بيشتر شربت فنوباربيتال مصرف نموديد، به پزشک و يا مرکز فوريتهای پزشکی اطلاع دهيد؛ مگر اينکه پزشک در اين زمينه دستور خاصی تجويز کرده باشد.
١٠. بدون مشورت با پزشک ، مصرف دارو را بطور ناگهانی قطع نکنيد و يا مقدار مصرف دارو را تغيير ندهيد. قطع هر نوع داروی ضد تشنج بطور ناگهانی ، برروی داروهای ديگر در بدن تاثيرگذاشته وهمچنين باعث ايجاد حمله صرع مداوم(استاتوس اپی لپتيکوس) می شود.
١١. مصرف منظم دارو در ساعت مشخص در هر روز ، در کنترل تشنجا ت بسيار مهم است.
١٢. در صورت كاهش اثر درماني دارو پس از چند هفته ، بدون مشورت با پزشك از افزايش مقدار دارو اجتناب كنيد.
١٣. به منظور جلوگيري از بروز ناگهاني حملات تشنجي يا صرع مداوم ، مصرف فنوباربيتال بايد به آهستگي قطع شود.
١٤. دوره درمان به عنوان داروی ضد تشنج بايد كامل شود. دقت شود هيچيك از نوبت هاي مصرف فراموش نگردد. در صورت فراموش شدن يك نوبت مصرف دارو ، به محض ياد آوردن، آن نوبت بايد مصرف شود. ولي اگر تقريبا زمــــان مصرف نوبت بعدي فرا رسيده باشد، در اين موارد فقط يک نوبت دارو را مصرف نمائيد؛ و مقدار دارو را دو برابر نکنيد.
١٥. اگر اغلب نوبت های مصرف دارو را فراموش می کنيد ، از جعبه مخصوص قرص و يا ساعت زنگ دار جهت ياد آوری نوبت های مصرف دارو استفاده نمائيد .
١٦. در صورت بروز سرگيجه ، خواب آلودگي و منگي بايد احتياط نمود و از انجام كارهايي كه نياز به هوشياري و دقت دارد بايد خودداري كرد.
١٧. دارو نبايد بيش از مقدار توصيه شده مصرف شود .
١٨. كارت پــــزشكي خــــود را همـــرا ه بـــا نام داروي مصرفي ، هميشه همـــراه داشته باشيد .
١٩. به منظور بررسي پيشرفت درمان ، مراجعه به پزشك ضروري است .
٢٠. در صورت هر گونه تغيير در وضعيت مغزي شامل رفتار ، احساس تحريك پذيري ، و حافظه با پزشك مشورت نمائيد .
٢١. داروهاي ضد تشنج ، تاثير دارو هاي ضد بارداري را كاهش مي دهند. بنابراين در طول مدت مصرف فنوباربيتال ، جهت جلوگيری از حاملگی و استفاده از ديگر روش های جلوگيری از بارداری با پزشک معالج مشورت نمائيد.
٢٢. مادرانی که در چند هفته آخر حاملگی از اين دارو استفاده می نمايند ، خطر ايجاد علائم ناشی از قطع مصرف دارو در نوزاد آنها وجود دارد .

* عوارض جانبی ناشی از مصرف فنوباربيتال

شايعترين عوارض جانبی ناشی از مصرف فنوباربيتال خواب آلودگی و خستگی می باشد .

سا ير عوارض جانبی شامل
افسردگی، افزايش فعاليت در کودکان (هايپراکتيویته) ،اشکال در توجه(کودکان، بزرگسالان) ، گيجی ، مشکلات حافظه ، کاهش ميل جنسی در مردان ، لکنت زبان ، ناراحتی معده ، کم خونی ، کمبود اسيد فوليک ، راش (جوش) ، تب ، کاهش سطح کلسيم ، ضعف مغز استخوان.
اگر در طول مدت مصرف دارو هر يک از اين مشکلات در شما ايجاد شد ، با پزشک مشورت نمائيد .
مصرف کلسيم و ويتامين D به پيشگيری ازپوکی مغز استخوان در اين بيماران کمک می کند . اکثر پزشکان ، آزمايش تراکم مغز استخوان را ، جهت مشخص کردن بيمارانی که به درمان پوکی مغز استخوان نياز دارند تجويز می نمايند . تست تراکم مغز استخوان يک روش کاملا بدون درد است که در اين روش کاهش تراکم مغز استخوان ديده می شود و ممکن است لازم باشد که توسط يک متخصص معاينه شويد .

* عوارض جانبی ناشی از مصرف طولانی مدت فنوباربيتال

استفاده طولانی مدت از فنوباربيتال می تواند تغييراتی در بافت نرم بدن ايجاد کند. علائم شامل درد در مفاصل ، ضخيم شدن برخی نواحی از قبيل قسمت تحتانی بدن ، کف دست و يا پا است. در صورت بروز هر يک ازاين علائم ، فورا به پزشک اطلاع دهيد .
تحقيقات نشان داده است احتمال ايجاد مشکلات رفتاری و اشکال در تفکر در کودکانی کـــه فنوباربيتال مصرف می نمايند نسبت به کودکانی که از ساير داروهای ضد تشنج استفاده می نمايند بيشتر است .

* عوارض جانبی خطرناک ناشی از مصرف فنوباربيتال

يک تاريخچه استفاده طولانی مدت و بی خطر از فنوباربيتال وجود دارد. اگرچه ممکن است عوارض جانبی خطرناک ناشی از مصرف اين دارو ، فقط يکبار در طول مدت مصرف دارو در بيمار ايجاد شود .
فنوباربيتال به گروهی از داروها تعلق دارد که در بيمار اعتياد و يا وابستگی روانی ايجاد می نمايد. بيمارانی که اين دارو را جهت درمان صرع مصرف می نمايند، هميشه و به طور شديد به اين دارو وابستگی روانی پيدا می کنند و احتمالا اين بيماران وابستگی جسمی به دارو را نيز تجربه می کنند .
اگر مصرف دارو به طور ناگهانی قطع شود و يا مقدار داروی مصرفی بتدريج کم نشود، وابستگی جسمی به دارو و يا علائم ناشی از قطع مصرف دارو در بيمار ايجاد می شود. اين علائم شامل نگرانی و يا اضطراب ، افزايش ضربان قلب ، عرق کردن ، پريشانی ، تشنج و در موارد خيلی نادر مرگ است.
می توان از ايجاد اين علائم با کاهش تدريجی مقدار داروی مصرفی در مدت طولانی جلوگيری نمو د .
افسردگی يکی ديگر از عوارض جانبی ناشی از مصرف فنوباربيتال است. بيمارانی افسردگی را تجربه می کنند که بطور صحيح از اين دارو استفاده نمی کنند؛ و يا تاريخچه ای از تمايل به خودکشی در گذشته آنها وجود دارد. بنابراين بايد دارو جهت اين بيماران با احتياط کامل تجويز شود .
زنانی که در طول بارداری از فنوباربيتال و ديگر داروهای ضد تشنج استفاده می نمايند با پزشک معالج مشورت نمايند؛ زيرا احتمال ايجاد نقايص مادرزادی با مصرف فنوباربيتال نسبت به دیگر داروهای ضد تشنج بيشتر است .
همچنين مادرانی که در ماههای آخر بارداری فنوباربيتال مصرف می نمايند، احتمال ايجاد علائم ناشی از قطع مصرف دارو در نوزاد وجود دارد .
برخی پزشکان معتقدند فنوباربيتال نبايد با داروهای حاوی الکل ، داروهای مخدر ، مسکن ها یا آنتی هيستامين مصرف شود؛ زيرا ممکن است در اين صورت بيمار وارد مرحله کما شود و يا بميرد. (به عنوان مثال بيمار در مدت زمانی که فنوباربيتال را به مقدار زياد مصرف می نمايد ، در يک شب مقدار زيادی الکل نيز استفاده نمايد.)

* عوارض ناشی از مصرف فنوباربيتال در کودکان
فنوباربيتال جهت درمان انواع تشنج در کودکان موثر است و اغلب به عنوان اولين داروی انتخابی ، جهت درمان انواع خاصی از تشنج نوزادان بکار می رود .
از اين دارو جهت جلوگيری از تشنج ناشی از تب در کودکان و يا نوجوانان نيز استفاده می شود. اين دارو بتدريج در بدن آزاد می شود بنابراين اگر بعد ازشروع تب به کودک داده شود، ممکن است دارو در بدن به اندازه کافی موجود نباشد تا مانع از بروز تشنج شود . بنابراين کودکان بايد اين دارو را هر روز مصرف نمايند.
معمولا تشنج ناشی از تب صدمات پايدار و ماندنی را در بيمار ايجاد نمی کند ، بنابراين نبايد به اکثر کودکان اين دارو جهت جلوگيری از تشنج داده شود.
عوارض جانبی در کودکان هنگامی رنج آور و سخت می شود که يا دارو به مقدار زياد به کودک داده شده است و يا مقدار داروی مصرفی در هنگام شروع درمان خيلی زياد باشد. معمولا لازم است مقدار داروی مصرفی بتدريج و در طی چند ماه زياد شود. معمولا پزشک مقدار داروی مصرفی را جهت کودک بر حسب وزن بدن تعيين می کند.

هشدارها و موارد احتياط
موارد زیر را با پزشک خود در میان بگذارید: • به فنوباربیتال یا هر داروی دیگری حساسیت دارید. • دارویی مصرف می کنید، اعم از داروهای با نسخه یا بی نسخه، بخصوص استامینوفن، داروهای ضداضطراب، عوامل ضدانعقاد خون مثل وارفارین، داروهای ضدافسردگی، داروهای درمان صرع (مثل کاربامازپین، فنی توئین و والپروات سدیم)، آنتی هیستامین ها و داروهای سرماخوردگی، آلرژی و آسم، مسدود کننده های بتا مثل آتنولول، متوپرولول و پروپرانولول؛ کلرامفنیکل، کلونازپام، سیکلوسپورین، دی سولفیرام، داکسی سیکلین، گریزئوفولوین، مترونیدازول، شل کننده های عضلانی، ضددردهای مخدری مثل کدئین، قرص های ضدبارداری، فنلزین، فنیل بوتازون، کینیدین، ریفامپین، آرام بخش ها (مثل دیازپام)، قرص های خواب، استروئیدها (همچون پردنیزولون و دگزامتازون)، تئوفیلین، ترانیل سیپرومین، وراپامیل و ویتامین ها. • مبتلا به بیماری های مقابل هستید یا سابقه ابتلا به آنها را دارید: بیماری های قلبی، کبدی، کلیوی، تنفسی یا عضلانی، پورفیری، کم خونی، آسم، پارکینسون، گلوکوم (فشار بالای چشم) و صرع. • قصد انجام عمل جراحی اعم از اعمال دندانپزشکی دارید. 
 
 

اطلاعات جانبی

حتما حین درمان با فنوباربیتال بطور منظم با پزشک خود درتماس باشید. لازم است وی برخی آزمایش های خونی و پاسخ شما به درمان را بطور مرتب بررسی کند. • فنوباربیتال می تواند حالت خواب آلودگی ایجاد کند، بنابراین تا زمان مشخص شدن میزان تاثیر آن در شما از رانندگی یا انجام کارهای پردقت پرهیز کنید. ضمنا الکل حالت خواب آلودگی و گیجی این دارو را تشدید می کند؛ تا زمان مشخص شدن میزان تاثیر فنوباربیتال از نوشیدن الکل نیز پرهیز کنید. • با توجه به اینکه فنوباربیتال ممکن است باعث کاهش اثر قرص های ضدبارداری های خوراکی گردد، پیشنهاد می شود در مدت مصرف این دارو از یک روش دیگر جلوگیری مثل کاندوم نیز استفاده کنید. • همیشه با خود یک کارت که روی آن بیماری و نوع داروی مصرفی شما نوشته شده است، همراه داشته باشید. • در صورتی که فنوباربیتال برای کنترل تشنج شما تجویز شده است و شما پس از مدتی متوجه افزایش دفعات یا شدت حملات می شوید، حتما به پزشک خود مراجعه کنید؛ وی احتملا دوز دارو را مجددا تنظیم خواهد کرد.

* تداخل های دارويی

گاهی اوقات مصرف همزمان دو دارو ، هم داروهای تجويز شده توسط پزشک و هم داروهايی که بدون نسخه پزشک(OTC) مصرف می شود مانند ويتامين ها ، داروهای گياهی و يا مصرف برخی از غذاها و سيگار می تواند برروی مکانيسم اثر داروی ديگر در بدن تاثير داشته باشد. بنابراين در صورت تجويز داروی جديد، پزشک را از داروهايی که از قبل استفاده می نموديد مطلع کنيد.
مصرف همزمان داروهای ضد تشنج زير با فنوباربيتال باعث کاهش سطح اين داروها در خون می شود. اين داروها شامل :
١. تگرتول ، کارباترول ، (کاربامازپين)
٢. لاميکتال
٣. زونگران
٤. گابابيتريل
٥. دپاکوت ، دپاکين ( والپروئيک اسيد )

داروهای زير اغلب جهت درمان ساير اختلالات موثر هستند ، بنابراين بسيار مهم است که قبل از مصرف هر يک از اين داروها نيز با پزشک مشورت نمائيد:
١. ضد افسردگــی ها
٢. داروهای آلـرژی
٣. کــومـــاديـــن ( وارفاريـــن )
٤. تئوفيــليـــن
٥. تاگامت ( سايميتدين )
٦. قرصهای ضد بارداری خوراکی
٧. ضد درد های مخدر ( perrcocet)
٨. مسکن ها از قبيل Nembutal , seconal
٩. استروئيدها مانند Medrol , Deltazone
١٠. داروهای تسکين دهنده از قبيل Xanax , Valium

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



نظرات مسدود است