چه غذاهایی برای سرماخوردگی مفيد هستند؟

سرماخوردگى یک عفونت دستگاه تنفسى فوقانى است، بیمارى شایع و نسبتاً بى ضرر، اما مطمئناً وقتى به آن مبتلا مى شوید چنین احساسى ندارید.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  ممکن است آبریزش  بینى، گلو درد و سرفه داشته باشید یا اینکه آبریزش از چشم، عطسه کردن و احتقان بینى آزاردهنده شما را کلافه کند. ممکن است هم همه این علائم با هم شما را آزار دهد.

در واقع به علت آنکه بیش از ۲۰۰ ویروس مختلف ممکن است سرماخودرگى ایجاد کنند، علائم سرماخوردگى بسیار متفاوت است.

متاسفانه هر فرد بزرگسالى احتمال دارد ۲ تا ۴ بار در سال به سرماخوردگى مبتلا شود. کودکان به خصوص در سنین پیش از مدرسه بین ۵ تا ۹ بار سالانه سرما مى خورند.

سرماخوردگى به خصوص در کودکانى که به مهدکودک مى روند شایع است. اما خبر خوب این است که معمولاً سرماخوردگى در طول یک هفته بهبود پیدا مى کند، گرچه بعضى از سرماخوردگى ها تا دو هفته هم به طول مى انجامند.

براي اين كه سيستم ايمني بدن به بهترين نحو به وظيفه‌اش كه مبارزه عليه ويروس‌هاي سرماخوردگي و آنفلوانزا است، عمل كند بايد مواد مغذي حياتي را دريافت كند.

 

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  از جمله منابع اصلي طبيعي تامين‌كننده ويتامين ث كه در درمان سرماخوردگي موثرند عبارت اند از:

ـ پرتقال، گريپ فروت، انواع توت، فلفل دلمه‌اي، توت فرنگي، سيب زميني و سبزيجات برگ سبز از قبيل انواع كلم. دريافت زياد و منظم ويتامين ث به كاهش بروز، شدت و طول مدت سرماخوردگي كمك مي‌كند.

ـ غلات سبوس‌دار و حبوبات، منابع غذايي خوب يكي از ويتامين‌هاي گروه ب به نام پانتوتنيك اسيد هستند. كمبود پانتوتنيك اسيد، سبب بروز عفونت‌هاي مكرر دستگاه تنفسي فوقاني مي‌شود.

ـ سير داراي آهن، روي و آليسين است كه سبب تقويت سيستم ايمني و كمك به كاهش خطر عفونت‌هاي ويروسي مي‌شود.

ـ ماهي قباد، قزل‌آلا، ساردين و ماهي‌هاي روغني غني از اسيدهاي چرب امگا 3 هستند. همچنين تخم كتان،‌ دانه كدو حلوايي و روغن شاه‌دانه نيز از ديگر منابع خوب امگا 3 هستند.

ـ دانه كنجد، تخمه كدو حلوايي و آفتاب‌گردان منابع غني اسيدهاي چرب امگا 6 هستند. اين اسيد‌هاي چرب در مبارزه عليه عفونت‌هاي سرماخوردگي به سلول‌هاي دستگاه تنفسي كمك مي‌كنند.

ـ جگر، انواع ماهي از جمله قزل‌آلا،‌ قباد و شاه ماهي، كره و تخم‌مرغ منابع ويتامين آ هستند. هويج، انبه، سيب‌زميني،‌ زردآلو، كدو حلوايي و سبزيجات سبز تيره نيز تامين‌كننده بتاكاروتن هستند كه در بدن به ويتامين آ تبديل مي‌شوند. عفونت‌هاي مكرر تنفسي در كودكان با كاهش ذخاير ويتامين آ مرتبط است. يك رژيم غذايي متنوع و مخلوط حاوي اين غذاها، مواد كافي براي يك كودك در حال رشد را تامين مي‌كند.

ـ ماهي، مرغ، گوشت قرمز بدون چربي، لبنيات و مخلوطي از حبوبات مغزها، دانه‌ها و غلات سبوس‌دار، تامين كننده پروتئين هستند. كمبود دريافت پروتئين خطر ابتلا به عفونت را افزايش مي‌دهد.

ـ گوشت، شير، غلات و حبوبات تامين كننده ويتامين‌هاي ب‌ـ6 و پانتوتنيك اسيد هستند كه براي تامين سلامتي سيستم ايمني از اهميت بسياري برخوردارند.

ـ غلات صبحانه (برشتوك)، نان و عصاره مخمر،‌ تامين كننده اسيدفوليك هستند كه براي سلامتي و تقويت سيستم ايمني ضروري است. به علاوه چغندر، لوبيا چشم بلبلي و انواع كلم منابع خوب فولات (فرم طبيعي اسيد فوليك) هستند.

ـ انواع صدف، گوشت‌هاي قرمز بدون چربي و غلات سبوس‌دار حاوي روي هستند. روي يك ماده معدني مورد نياز براي سيستم ايمني است

زنجفيل يا زنجبيل:
 
 زنجفيل يا زنجبيل قسمت زيرزميني(ريزوم) گياهي با نام علمي Zingiber officinalis و با نام عمومي Ginger است كه از زمان باستان به عنوان دارو و غذا مورد استفاده بوده است.

زنجفيل داراي طبيعت بسيار گرم بوده و به عنوان فرآورده اي گياهي، محرك و معرق مي باشد.

اين خواص به همراه اثرات خوب ضد ميكروب و ضد درد آن، باعث شده كه در تسكين و درمان سرماخوردگي بسيار مفيد باشد.
زنجفيل داراي خواص ديگري از جمله ضد تهوع و استفراغ در موارد حاملگي، ماشيني شدن و شيمي درماني است و داراي اثر كاهش تورم مفاصل در آرتروز و دردهاي دست، پا، كمر و گردن مي باشد.
زنجفيل هم چنين داراي خاصيت ضد آلزايمر و كاهش غلظت خون است. اين خواص باعث شده اند تا صنايع داروسازي زيادي فرآورده هاي متنوعي از آن را به بازار عرضه كنند.
جديدا قطره اي از زنجفيل به نام آرومين(Arheumin) در ايران توليد شده كه در آينده نزديك در داروخانه ها توزيع مي گردد و بدون نسخه در اختيار مصرف كنندگان قرار مي گيرد.
نعناع :
نعناع نيز گياهي خوراكي و دارويي با نام علمي Menttha piperita است كه در ايران به نام نعناع فلفلي مشهور است. اين گونه نعناع در جهان به نام(mint) و يا(Pepper mint) ناميده مي شود.
اسانس نعناع داراي خاصيت ضد ميكروب قوي، ضد درد، ضد احتقان(گرفتگي بيني)، هضم كننده ي غذا، آرام بخش، ضد تهوع، ضد نفخ و اسپاسم مي باشد.
از نعناع دو نوع فرآورده در بازار دنيا وجود دارد؛ نوعي كه به صورت خوراكي مصرف مي شود و داراي خاصيت ضد نفخ، درد و اسپاسم است و دوم، فرآورده هاي موضعي كه به صورت لوسيون هاي پوستي و تنفسي مي باشند.
از فرآورده هاي موضعي موجود در بازار قطره منتول(Menthol) مي باشد كه در داروخانه ها، بدون نسخه عرضه مي شود و براي عوارض سرماخوردگي بسيار اثربخش است.
 
موارد استفاده ي منتول كه از اسانس نعناع تهيه شده است در سردرد، دردهاي اسكلتي، سرفه، گرفتگي بيني، كوفتگي و دردهاي حاصل از سرماخوردگي و تنگي نفس حاصل از آسم و يا حساسيت ها مي باشد.
اين محصول مي تواند به شكل بخور براي فضاهاي بسته با دستگاه بخور و يا بدون وجود دستگاه مورد استفاده قرار گيرد كه در اين حالت گذشته از ضدعفوني كردن محيط، براي برطرف نمودن عوارض سرماخوردگي در محيط هاي جمعي بسيار مفيد است.
آويشن :
آويشن گياهي با نام علمي Thymus vulgaris مي باشد كه در جهان به نام Thyme مشهور است. اين گونه گياه در ايران به نام آويشن باغي مشهور است.
آويشن به علت وجود اسانس، حاوي تركيبات فنلي با خاصيت بسيار قوي ضد ميكروب به خصوص ميكروب هاي تنفسي مي باشد.
آويشن از قديم به عنوان دارويي براي تسكين و درمان علايم و عوارض سرماخوردگي مصرف مي شده و در سال هاي اخير به شكل شربت آويش مصرف مي شود.
از طرفي، عسل داراي خاصيت ضد سرفه و خلط آور خوبي بوده و براي رفع گرفتگي صدا بسيار مفيد است. تحقيقات نشان داده اند كه مخلوط آويشن و عسل، اثرات يكديگر را تقويت مي كنند و به همين دليل جديداً شربتي از مخلوط اين دو در ايران توليد شده و به نام هاني تيم (honeythyme) نامگذاري شده است. اين شربت داراي خاصيت خلط آور، ضد سرفه و رفع گرفتگي صدا مي باشد. توزيع اين شربت از آينده نزديك در داروخانه ها شروع خواهد شد.
شلغم :
شلغم گياهي است با نام علمي Brassica napus و نام عمومي turnip از خانواده شب بو. قسمت مورد استفاده ي شلغم، ريشه ي متورم آن است كه در ايران به نام شلغم مشهور مي باشد.
 
اين گياه داراي واريته هاي مختلف است كه واريته Esculentha از آن، خوراكي مي باشد.
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، شلغم داراي خواص فراواني از جمله مُدر بودن، حل كننده ي بعضي سنگ هاي ادراري، ضد التهاب مثانه و ضد نقرس مي باشد.
بعضي از گياهان خانواده ي شب بو و از جمله شلغم داراي تركيبات گوگردي هستند و به همين دليل داراي خاصيت ضد ميكروب و ويروس مي باشند، لذا پختن شلغم در مناطق سربسته باعث تبخير مواد گوگردي آن و در نتيجه كاهش ميكروارگانيزم هاي سرماخوردگي و آنفلوانزا مي شود.
ضمن اين كه مصرف خوراكي آن در زمستان مي تواند در جلوگيري و درمان سرماخوردگي و آنفلوانزا موثر باشد.
همچنين مي توان از شلغم محصولي تهيه نمود كه به عنوان ضد سرفه و خلط آور مفيد باشد براي اين كار شلغم را رنده مي كنند و با هم وزنش عسل، در ظرفي ريخته و مي پزند. از اين مخلوط مي توان روزي چندين نوبت و هر نوبت يك قاشق غذاخوري مصرف نمود. اين مخلوط براي كودكان نيز مفيد مي باشد.

‌زينک يا روي:

ماده معدنى روى به صورت قرص مکيدنى غير تجويزي، اسپرى و ژل بينى موجود است. اين ماده معدنى با جلوگيرى از تشکيل پروتئين مورد نياز ويروس هاى سرما خوردگى براى تکثير، وارد عمل مى شود.

على رقم بحث هاى فراوان در مورد نقش درمانى روى در سرماخوردگي، بايدگفت که مطالعات علمى در اين زمينه اندک است. بعضى از مطالعات مدعى است که فرم قرص مکيدنى روى براى درمان موثرتر عمل مى کند و بعضى ديگر معتقدند که ژل بينى اين ماده بهتر است.‌ ‌

‌ويتامينC ‌:

‌طرفداران اين ويتامين معتقدند که اين مکمل ويتامينى سرماخوردگى را از همان شروع و آغاز نابود مى کند. البته بعضى از محققان معتقدند که اين ويتامين نقشى در کوتاه کردن دوره سرماخوردگى ندارد. در مطالعه اى ديگر ثابت شده که مصرف ويتامينC ‌ ‌بعد از شروع سرماخوردگى باعث کوتاه شدن دوره بيمارى و يا حتى شدت آن نمى شود. اما اگر به طور روزانه مصرف شود مى تواند به مقدار کمى دوره بيمارى را کوتاه کند.

(در بزرگسالان8 % و در بچه ها14%). اما بايد گفت : اغلب مطالعات مدعى است که ويتامينc ‌ ‌نقش پيش گيرنده ندارد و تنها به مقدار کم در درمان سرماخوردگى موثر است.‌ ‌

 ‌سرخارگلEchinacea :

‌مانند ويتامينc ‌ اين داروى گياهى نيز در بين متخصصان سرماخوردگى طرفدار بسيار دارد. در واقع طرفداران اين داروى گياهى معتقدند که اين گياه سيستم ايمنى بدن را ارتقا مى بخشد. بنابر اين در پيشگيرى از بيمارى مفيد است. در مطالعه اى ثابت شده که اين دارو باعث کاهش شدت و پيشرفت بيمارى تا 58% و کاهش دوره سرماخوردگى مى شود.‌ ‌

‌ ‌سوپ مرغ:

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  طرفداران اين غذا معتقدند که خوردن سوپ باعث تسکين التهاب ناشى از سرماخوردگى مى شود. در واقع علائم را برطرف مى کند. همچنين آب از دسته رفته بدن را در هنگام سرماخوردگى و آنفولانزا جبران مى کند.‌

اگر مادران هميشه مصرف سوپ مرغ را توصيه مي کنند در حال حاضر تحقيقات نيز بر اين امر صحه مي گذارد .

تحقيقي که در دانشگاه نبراسکا انجام شده نشان مي دهد سوب مرغ روي گلبولهاي سفيد خون به نام نوتروفيل ها اثر دارد و باعث کاهش التهاب مجاري هوايي مي شود .

هنگامي که بدن شما با ويروس سرماخوردگي يا ساير عفونت ها مبارزه مي کند ، سوب مرغ باعث کاهش خس خس سينه ، سرفه و احتقان مي شود . مصرف مايعات گرم و در حال تبخير نيز اثر ملين و تسکين دهنده دارد .

هنوز دقيقا” نمي دانيم چه مواد شيميايي در سوب اين کار را انجام مي دهند ولي تحقيقات بيشتر جواب را مشخص خواهد کرد .

از چه غذاهايي پرهيز كنيم؟

غذاهاي آماده بسته بندي شده و كنسروها از لحاظ ويتامين‌ها و مواد معدني فقير هستند. بنابراين به جاي مصرف اين نوع غذاها از انواع ميوه و سبزيجات تازه، گوشت، ماهي، غلات، مغز‌ها و دانه‌ها استفاده كنيد.

نكته:

استفاده از بخور براي رفع گرفتگي بيني كمك مي‌كند. براي اين كار، به مدت 10 دقيقه سر را بر روي بخارات يك ظرف آب در حال جوشيدن بگيريد. بهتر است دستمال يا حوله‌اي را روي سر بگذاريد و اين عمل را سه بار در روز تكرار كنيد. مي‌توان مقداري روغن منتول يا اوكاليپتوس به آب در حال تبخير اضافه كنيد تا عمل تنفس را تسهيل كند.

ـ مقدار زيادي مايعات مصرف كنيد. در طول حملات شديد آنفلوانزا، بهتر است از مايعات مقوي و مغذي مثل انواع سوپ‌ها و آش‌ها به عنوان جايگزين وعده اصلي استفاده كنيد. البته به شرطي كه تعادل صحيحي از انواع مواد مغذي را دارا باشد.

ـ تا جايي كه مي‌توانيد استراحت كنيد. سيستم ايمني براي تجديد قوا به استراحت نياز دارد. عدم توجه به علائم يك عفونت ويروسي و سعي در ادامه كار و فعاليت در حين بيماري، مدت ابتلا را طولاني مي‌سازد .

روشهاى پيشگيرى از سرماخوردگي

متخصصان معتقدند که شستن دست ها به صورت مرتب و بعد از تماس با اشيا و سطوح بهترين روش پيشگيرى در فصل شيوع سرما خوردگى است.

ويروس هاى سرما خوردگى در همه جا وجود دارد، حتى روى کنترل تلويزيون يا کليد برق. ويروس معمولا از طريق تماس دست آلوده با چشم و بينى وارد بدن مى شود. ويروس به تنهايى از طريق هوا انتقال نمى يابد . بلکه به روش هاى گفته شده وارد بدن مى شود.

تنفس در هواى مرطوب و مصرف مايعات به اندازه کافى روشى ديگر براى پيشگيرى است.‌ ‌اما با تمام اين اوصاف همان طور که در ابتداى مطلب بيان شده سرما خوردگى غير قابل درمان است و بايد دوره خود را طى کند. اين دوره معمولا 10روز است.

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



نظرات مسدود است