آنچه لازم است در رابطه با قاعدگی در دختران و زنان بدانید

قاعدگی (پریود) یکی از مراحل بلوغ در دختران است. قاعدگی مانند بسیاری از علایم دیگر بلوغ ممکن است برای دختران گیج کننده باشد. بعضی از دختران ممکن است به نوعی از آن ترس داشته باشند یا نگران آن باشند. بسیاری از دختران و پسران درک کاملی از دستگاه تناسلی زنان و چگونگی کارکرد آن در طی یک دورة قاعدگی ندارند و همین موضوع قاعدگی را برای آنان اسرارآمیز جلوه می‌دهد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  دوران قاعدگی یکی از مهم ترین دوره‌های زندگی هر خانمی است و از آنجا که به‌ طور معمول، خانم ها را یک هفته در ماه درگیر می ‌کند، اهمیت ویژه‌ای دارد.بروز اولین قاعدگی در دختران جوان نباید موجب ترس و نگرانی آنها شود. این امر نشان می‌ دهد که آنها سالم هستند و آمادگی مادر شدن را در آینده دارند.

در ضمن مادر و خواهر بزرگ تر، اولیای مدرسه و معلمان بهداشت می‌ توانند درباره این پدیده با نوجوانان صحبت کرده و نگرانی و ترس آنها را برطرف‌ کنند و به آنها توضیح دهند که قاعدگی نه تنها بیماری نیست، بلکه امری ضروری و طبیعی برای بدن است، اگرچه ممکن است به ظاهر موجب ناراحتی شود.
یک دورة‌ قاعدگی مدت زمان اولین روز خونریزی در یک ماه تا اولین روز خونریزی در ماه بعد است. مثلاً اگر اولین خونریزی دختری در ۸ اردیبهشت باشد و روز اول خونریزی بعدی وی در ۲ خرداد باشد دورة قاعدگی او ۲۴ روز طول کشیده است (از ۸ اردیبهشت تا ۱ خرداد).

بلوغ و قاعدگی

زمانیکه دختری به بلوغ می رسد (معمولاً در سنین۸ تا ۱۳ سالگی)، بدن و ذهن در بسیاری جهات شروع به تغییر و تحول می‌کند. هورمونها در بدن رشد فیزیکی جدیدی را آغاز می‌کنند، مثلاً پستانها شروع به رشد می‌کنند. حدود۲ الی ۵/۲ سال بعد از شروع رشد پستانها، اولین خونریزی قاعدگی در یک دختر اتفاق می افتد. حدود ۶ماه قبل از آغاز اولین دورة قاعدگی، دختر ممکن است متوجه افزایش ترشح از دستگاه تناسلی خود شود که مسأله‌ای شایع در میان دختران است و نباید از آن نگران باشد مگر آنکه این ترشحات بسیار بد بو باشد یا باعث خارش گردد. اولین قاعدگی زمانی اتفاق می‌افتد که همة اجزاء دستگاه تناسلی دختر بالغ شده باشند و بتوانند با یکدیگر کار کنند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  دختر بچه‌ها در بدو تولد با تخمدان‌ها، رحم و لوله‌‌های تخمدانی یا لوله های فالوپ (لوله‌هایی که در ادامة رحم در دو سمت تا تخمدانها کشیده می شوند) به دنیا می آیند. تخمدانها تخم مرغی شکل هستند و در دو طرف رحم در پایین شکم که لگن نامیده می‌شود، قرار می‌گیرند و حاوی هزاران تخمک هستند. دو لولة تخمدانی (فالوپ)، لوله هایی نازک و دراز هستند درست مثل یک رشته ماکارونی (البته کمی ضخیم‌تر) که داخل آن سوراخ باشد. هر لولة‌ فالوپ از رحم به سمت یک تخمدان کشیده می‌شود. رحم به شکل یک گلابی وارونه است که در وسط لگن قرار دارد. دیوارة رحم از عضلات قوی تشکیل شده است و وظیفة آن نگهداری از جنین در حال رشد است. پس از کامل شدن جنین، رحم با عضلات قوی خود، جنین را به بیرون می‌فرستد و بدین ترتیب جنین با عبور از داخل واژن (عضوی که از دهانة‌ رحم تا بیرون بدن امتداد می‌یابد) از بدن بیرون می‌آید و بدین وسیله نوزاد متولد می‌شود.

با بلوغ دختر، هورمونهایی از هیپوفیز (یکی از غدد موجود در مغز) ترشح می‌شود که این هورمونها تخمدانها را وادار به ساخت هورمونهای زنانه می‌کنند. این هورمونهای زنانه استروژن و پروژسترون نامیده می‌شوند که اثرات زیادی در بدن دختر دارند و به رشد جسمی و بالغ شدن او کمک می کنند.

پس شروع دوره های قاعدگی یک دختر، در هر ماه یک تخمک کوچک –بسیار کوچک که با چشم دیده نمی‌شود- از درون تخمدان آزاد می‌شود که به این عمل تخک گذاری می‌گویند. تخمک وارد لوله‌های فالوپ می‌شود و از طریق آن به سمت رحم حرکت می‌کند. اگر در طی این مسیر تخمک توسط یک اسپرم مرد بارور شود تخم ایجاد می‌شود و تخم به سمت رحم رفته و در آنجا لانه گزینی می‌کند و با چسبیدن به دیوارة رحم شروع به بزرگ شدن و رشد می‌نماید تا در پایان ۹ماه به یک نوزاد کامل تبدیل شود.

در صورتیکه تخمک با اسپرم برخورد نداشته باشد – مسأله‌ای که در اکثر دروه‌های قاعدگی اتفاق می‌افتد- تخمک بارور نمی‌شود و از بدن دفع می‌شود. در این صورت رحم که خود را آماده پذیرایی از تخم بارور کرده بود و با اضافه کردن مخاطات خود را برای لانه گزینی تخم آماده نموده بود، با تشکیل نشدن تخم (بارور نشدن تخمک) به حالت اول خود برمی‌گردد و برای این کار مخاطات و بافت اضافی رحم شروع به ریزش می‌کند. ریزش بافت و مخاطات که خونی است همان خونریزی قاعدگی است. باید توجه کرد که همانطوریکه توضیح داده شد، خونریزی قاعدگی فقط شامل خون نیست بلکه بافت اضافی و مخاطات خونی است که از رحم به بیرون ریخته می‌شود.

این وقایع هر ماه یکبار اتفاق می‌افتد. رحم خود را برای پذیرش تخم در طی یک ماه به تدریج آماده می‌کند و در نتیجه مخاطات و بافت اضافی در داخل آن بوجود می‌آید. در حدود اواسط یک دوره قاعدگی تخمک گذاری انجام می‌شود که در صورت عدم باروری تخمک با اسپرم مرد، در انتهای ماه همة بافت‌ها و مخاطات اضافی رحم به همراه تخمک به صورت خونریزی قاعدگی از بدن خارج می‌شود و این وقایع ماهانه ادامه می‌یابد تا اینکه زن در حدود سن ۵۰سالگی به یائسگی برسد. یائسگی به این معنی است که زن همة تخمک‌های موجود در تخمدانها را آزاد کرده است و دیگر تخمک ندارد. بنابراین دوره‌های قاعدگی نیز تمام می‌شود و دیگر امکان بچه‌دار شدن برای او نیست.

خونریزی قاعدگی هر چند وقت یک بار تکرار می‌شود؟

همانگونه که سن شروع بلوغ در دختران متفاوت است، دوره‌های قاعدگی نیز برای دختران متفاوت است. دورة زمانی میان دو خونریزی را دورة قاعدگی می‌گویند. دورة‌ قاعدگی برای بعضی دختران ممکن است ۲۸روز، برای بعضی دیگر ۲۴روز، ۳۰روز و یا حتی ۳۵روز طول بکشد. حتی این زمان از یک دوره تا دورة بعد ممکن است فرق داشته باشد.

دختران نوجوان و جوان ممکن است قاعدگی نامنظم داشته باشند که بخصوص در اولین دوره‌های قاعدگی بیشتر دیده می‌شود. برای مثال یک دختر که به تازگی قاعده شده است ممکن است ۲ماه متوالی دور‌های ۲۸روزه داشته باشد و در طی یک ماه بعد هیچ خونریزی نداشته باشد یا حتی دو خونریزی متوالی با فاصلة‌ زمانی بسیار کم بین آنها داشته باشد. معمولاً پس از چندین ماه، دوره‌های قاعدگی از نظم بهتری برخوردار می‌شود امّا بعضی از زنان حتی تا بزرگسالی نیز دوره‌های نامنظم دارند. با گذشت زمان و آشنایی بیشتر دختر با شرایط دوره‌های قاعدگی خود، معمولاًً دختران می‌توانند دورة‌ خونریزی بعدی خود را حدس بزنند.

خونریزی به چه میزان است و چند روز طول می کشد؟

مدت زمان خونریزی نیز ثابت نیست و ممکن است تغییر کند. بعضی دختران فقط ۳-۲روز خونریزی دارند.

بعضی دیگر ممکن است ۷روز و یا حتی بیشتر خونریزی داشته باشند.

مقدار خونریزی نیز ممکن است متفاوت باشد. بعضی از دختران آنقدر مقدار خونریزی اندکی دارند که حتی ممکن است شک کنند که آیا قاعده شده‌اند یا نه. بعضی دیگر ممکن است خونریزی شدیدتری داشته باشند. برای اکثر دختران خونریزی در حد چند قاشق غذاخوری تا کمتر از نصف یک استکان (حدود ۱۲۰میلی‌لیتر) است که ممکن است زیاد به نظر آید ولی طبیعی باشد. خونریزی بسیار شدید در طی قاعدگی امکان پذیر است اما شایع نیست. در واقع ممکن است خونریزی بسیار شدیدتر از معمول، نشاندهندة اشکالات انعقادی خون باشد که نیازمند مراجعه به پزشک و بررسی بیشتر است.

باید متوجه بود که حتی از یک ماه به ماه بعد ممکن است مقدار خونریزی و تعداد روزهای خونریزی در یک دختر متفاوت باشد. در صورتیکه از بی‌نظمی و یا مقدار خونریزی خود نگرانی دارید بهتر است تا با یک پزشک مشورت کنید.
دل پیچه، ناخوشی قبل از قاعدگی و جوش

– بعضی از دختران ممکن است در حوالی قاعدگی دچار تغییرات بدنی و احساس شوند. دل پیچه‌های قاعدگی بسیار شایع است. در حقیقت بیش از نیمی از زنانی که قاعده می‌شوند می‌گویند که در طی چند روز اول قاعدگی دچار دل‌پیچه می‌شوند. پزشکان فکر می‌کنند که علت این دل‌پیچه‌ها ماده‌ای به نام پروستاگلندین باشد که باعث انقباض عضلات رحمی می‌شود.

انقباض عضلانی ممکن است مبهم، دردناک، تیرکشنده و یا شدید باشد و گاهی ممکن است در پشت یا حتی پاها و یا در شکم احساس شود. معمولاً با افزایش سن شدت این دل‌پیچه‌ها کمتر می‌شود و حتی ممکن است کاملاً از بین بروند. بعضی از داروهای بدون نیاز به نسخه مانند استامینوفن، ایبوپروفن و مفنامیک اسید می‌تواند این دل‌پیچه‌ها را از بین برد. قرار دادن یک حولة گرم یا یک دوش گرم ممکن است به تسکین دل‌پیچه‌ها کمک کند. داشتن فعالیت جسمی مناسب در کل طول دورة قاعدگی معمولاً باعث کاهش شدت دل‌پیچه می‌شود. در صورتیکه این اقدامات کمکی نکرد می‌توانید با پزشک خود مشورت نمایید.

– بعضی از دختران احساس می‌کنند که در طی چند روز یا هفته قبل از قاعدگی ناراحت، بی حوصله و افسرده و یا بشیار حساس شده‌اند. ممکن است بیش از معمول گریه کنند و یا به راحتی عصبانی شوند.

بعضی دیگر ممکن است مشتاق به خوردن غذاهای خاص شوند. ابن علائم معمولاً در چند روز پس از اتمام قاعدگی بهبود می‌یابد. به این علائم ناخوشی قبل از قاعدگی می‌گویند. علت ناخوشی قبل از قاعدگی تغییرات هورمونی است. افزایش و کاهش هورمونهای زنانه در طی یک دورة قاعدگی می‌تواند باعث تغییرات جسمانی و احساسی دختر شود. به همین دلیل بعضی از دختران دچار علائم جسمی نیز می‌شوند. مثلاً ممکن است احساس کنند که پف کرده‌اند یا پستان آنها متورم شده است و دردناک است و یا دچار سردرد شوند.

پزشکان معمولاً توصیه می‌کنند که دختران به ورزش و فعالیت بدنی بپردازند. بعضی از داروها نیز می‌توانند کمک کننده باشند که توسط پزشک تجویز می‌شود.

– بعضی از دختران در زمانهای خاصی از دور‌ة قاعدگی دچار تشدید جوش و آکنه بدن می‌شوند که این هم به علت تغییرات هورمونی در بدن است. این مشکل معمولاً با افزایش سن بهبود قابل ملاحظه‌ای پیدا می‌کند.

تامپون و نوار بهداشتی
پس از شروع قاعدگی شما نیاز دارید که از وسیله‌ای برای جذب خون استفاده کنید. برای این منظور می‌بایستی تامپون و یا نوار بهداشتی تهیه کنید. برای انتخاب نوع نوار بهداشتی می‌توانید با پدر و مادر، معلمان بهداشت و یا خواهر بزرگتر خود مشورت کنید. نوار بهداشتی در بسیاری از داروخانه‌ها و سوپر مارکت‌ها قابل تهیه است.
تسکین علائم پیش از قاعدگی

نشانگان پیش از قاعدگی (PMS) بسیاری از زنان را پیش از شروع قاعدگی مبتلا می‌کند. علائم این سندروم از جمله ممکن است شامل نوسان خلق، خستگی، بی‌خوابی، دل‌آشوبه و درد عضلانی باشد.
این توصیه‌ها را برای تخفیف علائم سندروم پیش از قاعدگی در نظر داشته باشید:

 – روزانه یک مولتی‌ویتامین حاوی اسید فولیک، و مکمل کلسیم به همراه ویتامین D مصرف کنید.

 – به مقدار کافی ورزش کنید.

 – یک رژیم غذایی سالم شامل غلات سبوس‌دار، میوه و سبزی، پیش و در حین پریودتان مصرف کنید.

– از نمک، قند، کافئین و سیگار به خصوص با علائم PMS پرهیز کنید.

– سعی کنید که هشت ساعت در شب بخوابید.

 – با صحبت کردن با دوستان‌تان، ورزش کردن و نوشتن یادداشت‌های روزانه استرس را تخفیف دهید.

– از مسکن‌های معمول برای تخفیف درد بدن، عضلات، سردرد و چنگه‌های شکمی دردناک استفاده کنید .
اختلال قاعدگي در نوجوانان

آخرين مرحله بلوغ در دختران، قاعدگي است كه در اين مرحله هورمون‌هايي از هيپوفيز (يكي از غدد موجود در مغز)‌ ترشح مي‌‌شود كه تخمدان‌ها را وادار به ساخت هورمون‌هاي زنانه مي‌كند كه اين هورمون‌ها استروژن و پروژسترون ناميده مي‌شوند و اثرات زيادي در بدن دختران داشته و رشد جسمي و بالغ شدن آنها را سبب مي‌شود.

بهترين راه‌حل بهبود و ادامه تنظيم قاعدگي را توجه به رژيم غذايي مناسب ذكر كرده و مي‌افزايد: در اين دوران مصرف مواد قندي با شيريني بالا و چربي‌ها، بسيار مضر هستند.

دختران در اين زمان بايد تا جايي كه ممكن است از خوردن غذاهاي حاضري (فست‌فودها)‌ و موادي كه حاوي مواد افزاينده‌اند خودداري كنند چرا كه تمامي اين مواد باعث تغييرات هورموني در بدن مي‌شود كه باعث به هم خوردن سيستم تعادل هورموني و در نتيجه كمبود يا اختلال در عملكرد مناسب تخمدان مي‌شود و از آنجا كه تمامي رشد اعضاي بدن، بخصوص قد، سينه‌ها و شكل‌گيري اندام  در اين برهه اتفاق مي‌افتد، با عدم كنترل مناسب، چاقي‌هاي موضعي هنگام بلوغ و پايدار ماندن تغييرات بدني، عارض مي‌شود كه به رژيم غذايي مقاوم مي‌شوند.

همچنین مصرف بيش از حد مواد چربي (سوسيس، كالباس، سس‌ها و چاشني‌هاي مصنوعي)‌ از دلايل رشد بيشتر موهاي زائد است .

اختلال در نظم قاعدگي

تحقيقات نشان داده يكي از مسائل مهمي كه در زمان بلوغ براي دختران جوان مشكل‌ساز مي‌شود، اختلال در نظم قاعدگي (پريود)‌ دختران است و از آنجا كه هنوز محور مغز  تخمدان تكامل پيدا نكرده است ممكن است فرد تا چندين ماه دچار ديركرد پريود شود  يا به صورت نامنظم و به صورت لكه‌بيني دچار خونريزي شود. بهترين راهكار «حفظ آرامش» است . در اين سن تغييرات هيجاني همراه بحران‌هاي روحي مي‌تواند مسائل را تشديد كند.

گاهي از سوي برخي پزشكان به  دختران جوان، قرص‌هاي ضدبارداري تجويز مي‌شود كه بايد گفت مصرف اين قرص‌ها نه تنها كمكي به وضعيت فرد نخواهد كرد بلكه براي وي پريودي مصنوعي و كوتاه مدتي را  به همراه خواهد داشت كه طي آن هورمون اضافه‌اي نيز به بدن تحميل مي‌شود.

مصرف قرص‌هاي ضدبارداري را در صورت صلاحديد پزشك، فقط در مواقع خونريزي‌هاي زياد و ظهور كيست‌هاي تخمداني توصيه مي‌كند.

همچنين بهتر است يك تا 2 سال پس از شروع پريود فرصت تنظيم سيكل‌هاي قاعدگي به بدن داده شود و در اين دوران فرد با مصرف رژيم‌هاي غذايي مناسب، ورزش آهسته و پيوسته (يوگا  و مديتيشن)‌ و جلوگيري از افزايش وزن و رژيم‌هاي غذايي توخالي، كاهش وزن و تناسب اندام را در كارهاي خود بگنجاند.

اختلالات انعقادي

برخي اوقات اختلالات انعقادي در خانواده‌‌ها به صورت نهفته وجود دارد كه با شروع پريود در دختران جوان، خود را نشان مي‌دهند به همين دليل پريودهاي طولاني مدتي كه در سونوگرافي، دليل خاصي نيز ندارند (كيست تخمدان)‌، حتما بايد اختلالات انعقادي بررسي و جهت درمان كم‌خوني اقدام شود. درد پريود امري اجتناب‌ناپذير است و سيكل‌هايي كه همواره همراه با تخمك‌گذاري صورت مي‌گيرند خواه ناخواه درجاتي از اين درد شكم را در زمان پريود (قاعدگي)‌ دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  يكي از دلايل تشديد درد قاعدگي مي‌تواند به دليل چرخ محور رحم به صورت آناتوميك باشد، يعني از آنجا كه رحم در حالت عادي به سمت جلو خم است، اين حالت در برخي بيش از حد معمول است، به همين دليل زاويه و گردن رحم مقداري بسته شده و خروج خون با اشكال مواجه مي‌شود.

بنابراين دردهاي پريود به دليل افزايش انقباضات رحمي، براي تسهيل خروج خون بيشتر است كه طبق نظر پزشك، چگونگي مراحل استراحت در اين ايام به فرد توصيه مي‌شود.

همچنين گرم كردن موضعي و استفاده از مسكن‌هايي كه مقدار درد و خونريزي را به ميزان قابل توجهي مي‌كاهند از راه‌هاي بهبود است. گفته مي‌شود داروهاي ضدالتهابي غيراستروئيدي همچون ديكلوفناك، ايندومتاسين و ايبوپروفن مي‌توانند در كاهش اين عوارض موثر باشند.

رژيم غذايي مناسب

برخلاف اين كه زنان در زمان قاعدگي ميل به خوردن سبزي و ميوه‌جات ندارند، ولي در اين ماه، رژيم غذايي پركلسيم و پروتئين‌دار و پرهيز از نمك و شيريني‌جات مي‌تواند تا حد زيادي در روند بهبود موثر باشد، مصرف برخي از داروهاي گياهي همچون «رازيانه» و قرص‌هاي جديد evening prime rose oil  نيز بسيار موثرند.

ميزان خونريزي بستگي به اندازه رحم دارد و بيش از 80 سي‌سي آن در طول يك دوره از عادت ماهانه غيرطبيعي است و ممكن است منجر به كم‌خوني شود. بخصوص كه در تغذيه ايراني، مواد حاوي پروتئين يا آهن با موادي همچون «نان» تركيب و باعث كاهش ميزان جذب آهن مي‌شود.

كيست‌هاي تخمدان

«PCOD» (بيماري تخمدان‌هاي پلي‌كيستيك)‌ است. در اين بيماري كيست‌هاي ريز به صورت محيطي در اطراف تخمدان وجود دارد و به دليل اختلال تخمك‌گذاري و ناشي از اختلالات هورموني وارد بدن شده و ميزان ترشحات هورمون مردانه را افزايش داده و در نتيجه باعث بروز ناباروري‌هاي بعدي مي‌شود كه از مشخصه‌هاي آن، تغييرات هورموني در آزمايشات، فاصله‌هاي زياد زمان پريود، چاقي و جوش‌هاي صورت مقاوم به درمان است.

البته با توجه به ضرورت استحمام در زمان قاعدگي، ولی ورزش «شنا» در اين دوران توصيه نمي‌شود.

 با توجه به اين كه «تامپون» وسيله‌اي براي عدم خروج خون است، ولي استفاده از اين روش جهت شنا، توصيه نمي‌شود چراكه باعث مي‌شود خون به داخل لگن برگردد و بروز برخي از عفونت‌هاي پنهان، چسبندگي‌هاي داخل لگن و نازايي را براي فرد ايجاد كند.

اختلالات قاعدگی

یک سیکل (دوره) قاعدگی طبیعی معمولا بین 21 تا 35 روز طول می کشد. در صورتیکه زمان یک سیکل کمتر از 21 روز یا بیشتر از 35 روز باشد، باید برای بررسی بیشتر به پزشک مراجعه نمایید. طول یک سیکل قاعدگی  تعداد روزها از زمان اولین روز شروع خونریزی  تا اولین روز شروع خونریزی در سیکل بعد است.

 – طول سیکلهای قاعدگی معمولا با اختلاف یک یا دو روز از یک سیکل به سیکل دیگر متفاوت است . بخصوص در سنین پایین تر و در اوایل بلوغ این نامنظمی بیشتر دیده  می شود و معمولا با افزایش سن، نظم سیکلها افزایش می یابد. در صورتیکه سیکلهای تقریبا منظم داشته اید و اخیرا اختلاف تعداد روزهای سیکلها از یک سیکل به سیکل دیگر بیشتر از 7 روز شده است  و این نامنظمی در چند ماه متوالی وجود داشته باشد باید به پزشک مراجعه نمایید. 

–  مقدار کل خونریزی قاعدگی در هر سیکل معمولا بطور متوسط 35 میلی لیتر (کمتر از نصف استکان) و حداکثر 80 میلی لیتر است. یکی از راههای تخمین میزان خون قاعدگی، جمع آوری نوارهای مورد استفاده در یک کیسه نایلونی کاملا دربسته و وزن کردن آن و سپس کم کردن وزن بدست آمده از وزن نوارهای خشک است. در صورتیکه میزان خونریزی بیش از 80 میلی لیتر باشد، برای بررسی بیشتر باید به پزشک مراجعه کنید. در صورت تأخیر در درمان ممکن است کم خون شوید. همچنین درصورتیکه در ظرف 2 ساعت نیاز به تعویض نوار بهداشتی داشته باشید، نشاندهنده خونریزی زیاد است و باید بررسی گردد.

– یک قاعدگی طبیعی نباید بیش از 7 روز به طول بینجامد. در صورت طولانی شدن خونریزی قاعدگی بررسی پزشکی لازم است.

– آمنوره زمانی است که دختری 16 سال دارد ولی تا کنون قاعده نشده است و یا سه سال از زمان بلوغ او می‌گذرد ولی هنوز قاعده نشده است و یا علایم بلوغ را تا سن 14 سالگی از خود نشان نداده است. همچنین در کسی که قبلاً قاعده شده است ولی برای مدت طولانی دیگر بدون آنکه حامله باشد، قاعده نشده است.  در این موارد بررسی پزشکی مورد نیاز است.

بررسي علل خونريزي ‌هاي غيرطبيعي رحم‌

 تقريبا عادت ماهانه زنان هر 28 روز يكبار رخ مي‌دهد و ممكن است خصوصيات اين دوران در هر زني نسبت به ديگري متفاوت باشد، ولي اغلب اين خونريزي‌ها 5 تا 7 روزه است و خفيف، شديد، دردناك و بدون دردبودن آن امري طبيعي است، ولي گاهي نيز زنان و دختران دچار خونريزي‌هاي غيرطبيعي مي‌شوند كه معمولا اين خونريزي‌ها به چهار گروه سني، قبل از بلوغ، نوجواني، توليد مثل و بعد از يائسگي تقسيم مي‌شوند.

يكي از دلايل خونريزي‌هاي رحمي قبل از سن بلوغ به دليل عفونت‌ها، ضايعات و خارش‌ها است .  ورود اجسام خارجي و ضربه‌هاي وارد شده، سوءاستفاده‌هاي جنسي و زگيل‌هاي تناسلي كه كودك در تماس با والدين خود دچار مي‌شود را مي‌توان از علل شايع خونريزي قبل از بلوغ دختران دانست.

البته شايع‌ترين علت خونريزي در زنان را عدم تخمگذاري (تخمك‌گذاري نامرتب)‌، استفاده از استروژن عنوان كرده و يادآور مي‌شود: گاه تماس‌هاي جنسي باعث حاملگي‌هاي ناخواسته و بروز خونريزي‌هاي نامرتب مي‌شود.
اختلالات انعقادي در نخستين قاعدگي در دختران بين سنين 10 الي 11 سال نيز باعث بلوغ زودرس مي‌شود كه در نتيجه سيكل‌هاي آن سريع‌تر حالت طبيعي پيدا مي‌كند، ولي هر قدر كه اين اتفاق ديرتر انجام شود، تكامل سيستم ديرتر اتفاق افتاده و خونريزي‌هاي نامرتب و عدم تخمك‌گذاري در آنها مشهود است.
معمولا در 2 سال اول بلوغ دختران تخمك‌گذاري ناقص است و طول دوره از 21 تا 40 روز متفاوت است و تا وقتي اين مدت سيكل منظم 23 تا 35 روز ادامه پيدا كند، اغلب خونريزي‌هاي دوره شديد و حتي با افت شديد هموگلوبين خون همراه خواهدبود كه با درمان‌هاي هورموني قابل درمان خواهد بود.

اختلالات خوني همانند كمبود فاكتورهاي انعقادي ‌ (iTP) (كمبود پلاكت)‌، مسائل غددي (كم‌كاري و پركاري تيروئيد)‌ و بيماري PCO (سندرم تخمدان پلي‌كيستيك)‌ كه در دوران نوجواني دختران به دليل عدم فعاليت كامل سيستم هورموني بدن موجب كيست‌هاي ريزي در تخمدان شده و با بروز اختلالات هورموني (چاقي  پرمويي  ريزش مو)‌ خونريزي رحمي ايجاد مي‌كند.

خونريزي در سنين باروري‌

تحقيقات نشان داده خونريزي‌هاي ناشي از قاعدگي در سنين باروري از علل مختلفي برخوردار است كه مهمترين علت آن‌ (DUB) يا همان خونريزي‌هاي ناشي از اختلال عملكرد رحم است كه معمولا با توجه به سن، راه‌هاي درماني گوناگوني دارد.
خونريزي‌هاي مرتبط با حاملگي مي‌تواند باعث سقط يا بروز حاملگي خارج از رحم شود .  30 درصد از زنان با مصرف قرص‌هاي ضدبارداري دچار لكه‌بيني مي‌شوند كه يكي از علل آن كم‌كاري و يا پركاري تيروئيد است كه خونريزي‌هاي كم قاعدگي، فاصله زياد بين دو قاعدگي و افزايش تعداد دفعات قاعدگي از علايم و نشانه‌هاي آن است.

همچنين فيبرم رحمي (افزايش توده عضلاني رحم)‌ نيز باعث لكه بيني و خونريزي مي‌شود كه ميزان آن به موقعيت و جايگاهي كه فيبرم قرار دارد، متفاوت است، اگر فيبرم در نزديكي عروق رحمي باشد، خونريزي‌هاي نامرتب ايجاد مي‌كند و اگر پشت مثانه قرار گرفته باشد، باعث بروز علايم ادراري خواهد شد.

 10 درصد از سرطان‌هاي رحمي در سنين بالاي 35 سال، به شكل خونريزي خود را نشان مي‌دهند كه با نمونه‌برداري از داخل رحم (كورتاژ تشخيصي)‌ مي‌توان دليل خونريزي را مشخص كرد، اما آنچه مهم است اين است كه گاهي پس از تراشيده شدن سطح رحم (به اصطلاح شستشوي رحم)‌ درمان حاصل شده و خونريزي قطع مي‌شود.

بنابراين توصيه مي‌شود زناني كه در اقوام درجه يك خود سابقه سرطا‌ن‌هاي وابسته به رحم از جمله سرطان سينه، تخمدان و كولون دارند، پس از 35 سالگي، نسبت به انجام كورتاژ تشخيصي اقدام كنند.

يكي از روش‌هاي درمان خونريزي‌هاي غيرطبيعي و بدون علت رحم را تجويز مسكن‌هاي ضدالتهابي همچون ايبوپروفن و مفناميك اسيد ذكر كرده و خاطرنشان مي‌كند با مصرف 6 الي 8 ساعت يك بار اين داروها مي‌‌توان خونريزي را كنترل كرد، همچنين اين افراد با توجه به اختلال عملكرد رحم خود‌ (DUB) مي‌توانند دستگاه IUD (آيودي)‌ استفاده كنند و سطح خونريزي خود را به صفر برسانند و طي دوره‌اي 5 ساله از بروز حاملگي‌هاي ناخواسته، به طور جدي جلوگيري كنند.

خونريزي پس از يائسگي‌

30 درصد از علت‌هاي خونريزي پس از دوران يائسگي، زمينه‌ساز سرطان‌هاي رحم است ولي آنچه بيش از اندازه مشهود است، استفاده از هورمون‌هاي استروژن و پروژسترون است.
 اخيرا درمان‌‌هاي هورموني براي زنان پس از دوران يائسگي توصيه نمي‌شود و فقط در موارد گرگرفتگي و يا پوكي استخوان‌هاي شديد، براي اين دسته از بيماران، هورمون‌ درماني انجام مي‌شود.

يكي ديگر از علل خونريزي‌هاي پس از دوران يائسگي را خشكي رحم و واژن عنوان مي‌كند كه به علت تحليل رفتن بافت‌هاي رحم شكنندگي و در نتيجه خونريزي ايجاد مي‌شود كه درمان آن نيز با استروژن خوراكي و يا موضعي صورت مي‌گيرد.

چند توصيه مفيد

پزشكان متخصص بر اين باورند كه هنگام خونريزي از خوردن قرص‌هاي «آسپرين» به دليل افزايش خونريزي، پرهيز شود و ورزش و رژيم غذايي مناسب، مصرف قرص‌ آهن براي جلوگيري از كم‌خوني فراموش نشود و حداقل سالي يك مرتبه آزمايش شمارش گلبول‌هاي خون و آزمايش‌هاي سالانه در برنامه كاري بانوان گنجانده شود .

نکته‌ مهم بهداشتی دوران قاعدگی

 لباس زیر مناسب:
از لباس‌های نخی استفاده کنید و آنها را زود به زود عوض کنید. لباس‌های زیر را باید جدا از سایر لباس‌ها بشویید و در آفتاب خشک کنید. هیچگاه از لباس زیر دیگران استفاده نکنید.
 ورزش:
انجام فعالیت‌ها و ورزش‌های عادی و سبک در این دوران نه تنها هیچ گونه منعی ندارد، بلکه مفید هم است و به آرامش عضلات کمک می ‌کند. باید بدانید که بدترین کار، درازکشیدن روی تخت و بی‌حرکت ماندن است.
تغذیه:
برای جبران خون از دست رفته در این دوران می ‌توانید از غذاهای مقوی مانند شیر، گوشت، حبوبات، انواع سبزی‌، لبنیات و انواع میوه‌های تازه و… بیشتر استفاده کنید. توصیه می‌ شود برای کاهش عوارض اختلالات پیش از قاعدگی، از یک هفته پیش از شروع قاعدگی از رژیم غذایی حاوی ویتامین B6 و آهن مانند گوشت، ماهی، آجیل بدون نمک و غلات سبوس‌دار مصرف کنید.

غذاهای غنی از آهن عبارتند از: گوشت ها، تخم مرغ ، جگر، سبزی های دارای برگ سبز تیره مثل اسفناج تازه و جعفری، حبوبات مثل عدس و لوبیا، نخود سبز، نان سبوس دار ، آجیل، خشکبار مثل انواع برگه، برگه آلو و هلو و زرد آلو ، توت خشک، انجیر خشک و کشمش .

ویتامین B6 در نان ها و بیسکویت های سبوس دار، ماءالشعیر، جوانه گندم ، مرغ، ماهی، جگر، میوه ها مثل موز، آب پرتقال، سیب، سبزیجات مثل هویج، گل کلم، گوجه فرنگی و در مغزها وجود دارد.
 حمام کردن:
حمام‌کردن در دوران قاعدگی نه تنها ضرر ندارد، بلکه لازم است. البته باید از نشستن کف حمام خودداری کرده و تا حد امکان به شکل ایستاده حمام کنید تا بدن شما به آلودگی‌های میکروبی کف حمام آلوده نشود. اما لازم است بدانید که در این دوران باید از رفتن به استخر یا دریا اجتناب کنید.
نوار بهداشتی:
سعی کنید در دوران قاعدگی از نوار بهداشتی استفاده کرده و آن را مرتب و زود به زود تعویض کنید. اهمیت این موضوع به‌خصوص زمانی که خون‌ریزی بیشتر است، روشن می ‌شود. با این کار، علاوه بر رعایت بهداشت جسم، از آلوده شدن لباس‌های دیگر نیز خودداری می ‌شود. هنگام تعویض نوار بهداشتی، باید آن را داخل کاغذ پیچیده و دور بیندازید.

دقت کنید نوار بهداشتی را نباید به طور مستقیم در توالت بیندازید، زیرا موجب گرفتگی چاه توالت می ‌شود. چنانچه امکان استفاده از نوار بهداشتی را ندارید، می ‌توانید از پارچه‌های معمولی و قابل شستشو استفاده کرده و سپس آنها را با آب سرد و صابون شسته و در آفتاب خشک و در صورت امکان اتو کنید. سعی کنید تا حد امکان از پنبه یا دستمال کاغذی استفاده نکنید و در صورت استفاده، یک عدد گاز استریل روی پنبه قرار دهید، زیرا ممکن است قطعات خرد شده دستمال و پنبه جذب شده و موجب عفونت شود. با توجه به اینکه در اوایل بلوغ، شروع قاعدگی نامنظم است، می‌ توان با علامت‌زدن تاریخ شروع قاعدگی در تقویم، آن را به خاطر بسپارید و نوار بهداشتی را به‌خصوص در مدرسه به همراه داشته باشید تا مشکلی ایجاد نشود.
 استفاده از مسکن:
وجود درد در روزهای اول قاعدگی، مسئله‌ای طبیعی است. علت این امر، آزاد شدن موادی در جداره داخلی رحم است که موجب انقباض رحم و در نتیجه درد می‌ شود. در صورت شدت درد می ‌توانید با تجویز پزشک، از داروهای تسکین‌دهنده استفاده کنید. البته بهتر است 48 تا 72 ساعت پیش از شروع قاعدگی از این داروها استفاده شود. در ضمن، استفاده از حوله یا پارچه گرم در موضع درد هم مفید است، زیرا گرما موجب شل‌شدن عضلات شده و می‌ تواند انقباضات را متوقف کند. استراحت کافی و رژیم غذایی مناسب و اجتناب از مصرف زیاد شکر، قهوه و چای نیز می ‌تواند در تسکین درد موثر باشد.
7- بهداشت ناحیه تناسلی:
در خانم‌ها به علت نزدیک بودن مقعد به فرج و نیز مجرای خروج ادرار، امکان انتقال انواع میکروب‌ها به دستگاه تناسلی وجود دارد، بنابراین برای پیشگیری از وقوع عفونت، به هنگام طهارت باید ابتدا فرج یا قسمت جلویی دستگاه خارجی تناسلی و سپس مقعد شسته شود. در دوران قاعدگی نیز باید پس از هر بار دست‌شویی رفتن به‌خصوص پس از اجابت مزاج، شستشو به طریقه فوق صورت گیرد و پس از شستشو، در صورت امکان با دستمال تمیز خشک شود. تا حد امکان سعی کنید برای طهارت از آب سرد استفاده نکنید، زیرا ممکن است سبب به‌ وجود آمدن انقباض و درد زیر شکم شود. دقت کنید هیچگاه با دست کثیف یا آلوده طهارت نگیرید.
 آکنه:
یکی از عوارض شایع دوران نوجوانی آکنه یا جوش غرور است که علت آن تغییرات هورمونی در بدن است و در دختران، به خصوص پیش از شروع عادت ماهیانه شدت می ‌یابد. آکنه با عواملی مانند پوست چرب و شیوه تغذیه نادرست شدت می ‌یابد.بنابراین راه درمان آکنه‌های معمولی رعایت بهداشت پوست ، شستشوی مرتب صورت با صابون‌های غیرمحرک و پرهیز از دست‌زدن به آنهاست.

قاعدگی دردناک یا دیسمنوره یکی از شایع ترین مشکلات در حیطه بیماری های زنان است و در حدود ۵۰% از زنانی که دارای دوره های قاعدگی هستند، دیده می شود.

۱% زنان در سنین باروری به علت دیسمنوره های شدید به مدت ۱ تا ۳ روز در ماه از انجام فعالیتهای روزانه باز می مانند.

انواع دیسمنوره

۱٫  –   دیسمنوره اولیه: به قاعدگی دردناک در غیاب بیماریهای واضح لگنی اطلاق می شود و ۷۵% از دردهای قاعدگی را شامل می شود.

۲٫  –   دیسمنوره ثانویه: عبارت است از قاعدگی دردناک ناشی از بیماریهای لگنی زمینه ای مانند: آندومتریوز، بیماری التهابی لگن، آدنومیوز و … که ۲۵% از دردهای قاعدگی را شامل می شود.

دیسمنوره اولیه

به علت افزایش پروستاگلاندین های آندومتر است که باعث بروز انقباض در عضلات صاف و بروز دردهای کولیکی شبیه دردهای زایمانی می شود.

بسیاری از عوامل بر انقباضات رحمی ناشی از پروستاگلاندین ها تاثیر می گذارند به عنوان مثال ورزش شدید اغلب سبب تشدید و مصرف کافئین سبب تخفیف علایم دیسمنوره در زنان می شود.

علائم دیسمنوره اولیه

۱٫ –  درد شکمی از چند ساعت قبل از عادت شروع و بین ۱۲ تا ۷۲ ساعت طول می کشد.

۲٫ –  تهوع و استفراغ

۳٫ –  سر درد و احساس خستگی

دیسمنوره اولیه با گذشت عمر کمتر درد ناک می ماند، یک حاملگی منجر به تولد باعث کاهش نشانه ها می شود و پس از ۱ سال از مصرف قرص خوراکی جلوگیری از بارداری اکثر بیماران کاهش علایم را تجربه می کنند حتی اگر مصرف قرص را قطع نمایند.

درمان دیسمنوره اولیه

۱٫  –  استفاده از مسکن های ایبوپروفن یا ناپروکسن سدیم یا مفنامیک اسید. این داوها در ۸۰% موارد برای درمان دیسمنوره اولیه موثرند ولی باید درست قبل یا در زمان شروع قاعدگی مصرف انها شروع شود.

۲٫  – داروهای ضد باردرای خوراکی(LDوHD): مناسب برای خانم هایی است که می خواهند پیشگیری از بارداری نیز انجام دهند. اگر درمان با این دارو پس از ۳ تا ۶ ماه باعث کاهش قابل توجه دیسمنوره نشد باید از لحاظ دیسمنوره ثانویه مورد بررسی قرار گیرد.

۳٫  –  استفاده از داروهای ضد درد مخدر: در موارد بسیار شدید به مدت ۲ تا ۳ روز در ماه و همراه سایر درمانها از داروهای ضد درد مخدر مانند ترکیبات کدئین استفاده می کنند.

۴٫ –  طب سوزنی

۵٫  –  قطع عصب رحمی: اگر به هیچ درمانی پاسخ ندهد و اگر بیمار تمایل به بچه دار شدن دارد در موارد نادر استفاده می شود.

۶٫ –  برداشتن رحم: اگر خانمی تمایل به بچه دار شدن ندارد و به هیچ درمانی پاسخ نمی دهد از این درمان استفاده می شود.

*دیسمنوره اولیه بطور شایعی با اختلالات و استرس های روانی در ارتباط است بنابراین در برخی موارد بررسی و درمان مسائل روانی مفید خواهد بود.

درمان غیر داروئی دیسمنوره اولیه

۱٫ –  استراحت

۲٫  – استفاده از حوله گرم روی قسمت پایین شکم و پشت

۳٫ –  تغییر سبک زندگی ( ورزش منظم، قطع سیگار، کاهش مصرف الکل و کافئین، کاهش وزن)

دیسمنوره ثانویه

به علت وجود یک مسئله پاتولوژیک در لگن است.

علائم دیسمنوره ثانویه

۱٫  –  شروع ان نسبت به دیسمنوره اولیه در سنین بالاتری است (اغلب بعد از ۲۰ سالگی )

۲٫ –   معمولا درد از ۱ تا ۲ هفته قبل از عادت ماهیانه شروع شده و تا چند روز بعد از قطع خونریزی ادامه می یابد.

۳٫  –  با گذشت زمان شدت آن بیشتر می شود.

۴٫ –   اغلب بیماران از دردهای لگنی در غیر از زمان خونریزی های قاعدگی شکایت دارند.

۵٫ –   به درمان با داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی و یا قرص های خوراکی پیشگیری از باردرای پاسخ مناسب نمی دهد.

درمان دیسمنوره ثانویه توسط متخصص زنان و زایمان و با برطرف کردن عامل ایجاد آن انجام می شود.

قاعدگی نامنظم Irregular periods

قاعدگی نامنظم به سیکل قاعدگی گفته می شود که در آن مدت زمان بین قاعدگی های متوالی اختلاف زیادی با یکدیگر دارند.
سن:شایعترین سندرست بعد از بلوغ و درست قبل از یائسگی است .
نحوه زندگی:استرس و ورزشهای سنگین و شدید و کم وزنی شدید عوامل خطر می باشند .
ژنتیک:عامل قال توجهی به شمار نمی آید .
قاعدگی در هنگام بلوغ آغاز می شود و تا هنگام یائسگی ادامه می یابد.میانگین سیکل قاعدگی 28 روز می باشد . اما ممکن است قاعدگی ه همان اندازه هر 24 روز یا ه ندرت هر35 روز اتفاق افتد .پس از بلوغ ، در اغلب خانمها یک سیکل قاعدگی منظم با یک طول زمان نسبتا ًثابت ین دو قاعدگی رخ می دهد.به هر حال در بعضی خانمها ،قاعدگی بی نظم باقی می ماند .خونریزی در قاعدگی بطور طبیعی بین7-2 روز طول می کشد . میانگین مدت زمان خونریزی 5 روز می باشد.

علل بی نظمی

اختلاف و تغییر در طول سیکل قاعدگی معمولا نتیجه یک عدم تعادل موقتی هورمونی است .تغییرات مقادیر هورمونی در طی بلوغ موج می گردد که قاعدگی ها در ماه های اولیه بی نظم باشند و تغییرات زیادی در الگوهای خونریزی طبیعی خانمها در چند ماه اول پس از زایمان و در نزدیک یائسگی شایع است .در سایر مواقع عدم تعادل هورمونی ممکن است بعلت عواملی چون استرس ،افسردگی و بیماریهای شدید طولانی مدت ایجاد شود . ورزشهای سنگین و از دست دادن شدید وزن ،همچنین از عوامل شایع ایجاد اختلالات هورمونی می باشند که می توانند موج قاعدگی نامرتب گردند . گاهی پلی کیستیک قاعدگی نامنظم ممکن است علامتی از بیماری تخمدان یا رحم باشد. برای مثال سندرم تخمدان پلی کیستیک که در آن سندرم عدم تعادل هورمونهای جنسی وجود دارد ، یا آندومتریوز که در این بیماری تکه ای از بافت رحم جابجا می گردد و به عضو دیگری در لگن می چسبد، می توانند باعث اختلال قاعدگی شوند . در بعضی موارد که فرد نسبت ه حاملگی بی اطلاع است خونریزیهای نا  منظمی ایجاد می شوند که می تواند ه آسانی به عنوان یک قاعدگی اشتباه تلقی شود . روز یک قاعدگی تاخیری و شدید می تواند ناشی از سقط جنین اشد . اگر شما یک قاعدگی تاخیری که ا دردهای شدید شکمی همراه است دارید، باید در جستجوی فوری توجهات طبی باشید. زیرا این امر ممکن است ناشی از یک حاملگی خارج از رحم باشد. در عضی موارد ، علت بی نظمی قاعدگی نا شناخته است .

اقدامات درمانی

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  قاعدگی های بی نظم ناشی از تغییرات هور مونی طبیعی که به دنبال بلوغ یا زایمان است معمولا ً در طول زمان منظم می گردند. در خانمهایی که در سن یائسگی هستند ، قاعدگی های بی نظم سر انجام ه کلی متوقف خواهد شد در تمام این موارد ، معمولاً درمان ضرورت ندارد . به هر حال اگر این مشکل مداومت یافته یا ر نحوۀزندگی خانمی تاثیر گذارد ، ممکن است داروهایی برای تنظیم قاعدگی تجویز شوند . این داروها شامل داروهای ضد حاملگی خوراکی رای خانمهای جوان و درمان جایگزینی هورمونی برای خانمهای نزدیک یائسگی است . قاعدگی بی نظمی که ه دلیل از دست دادن شدید وزن ، تمرینات و ورزشهای سخت ،استرس یا افسردگی باشد  به محض رفع این مشکلات از میان بروند ،منظم تر می گردند .اگر عامل واضحی برای بی نظمی در قاعدگی شما وجود نداشته و الگوی آشکاری برای خونریزی قاعدگی وجود ندارد ، پزشک ممکن است آزمایشاتی  برای جستجوی یک بیماری زمینه ای ترتیب دهد . این آزمایشات شامل تستهای حاملگی ،تستهای خون جهت اندازه گیری میزان هورمونها و اولتراسونوگرافی از ناحیه لگن باشد که به منظور بررسی تخمدانها و رحم انجام می گیرد . اگر بیماری زمینه ای کشف گردید ،درمان آن در اکثر موارد باید موجب تنظیم قاعدگی گردد.
آمنوره Amenorrhoea

عدم قاعدگی برای حداقل سه ماه در خانمی که به طور معمول قاعدگی داشته است را آمنوره گویند .
سن :بین بلوغ و یائسگی اتفاق می افتد .
ژنتیک :در بعضی موارد ناشی از ناهنجاریهای کروموزومی است .
نحوه زندگی : استرس و ورزشهای شدید و کم وزنی از عوامل خطرند .

دو نوع آمنوره وجود دارد :اولیه و ثانویه . در صورتیکه در دختری تا سن شانزده سالگی قاعدگی شروع نشود به آن آمنوره اولیه گفته می شود . در صورتی که قاعدگی در طی بلوغ ایجاد شده است توقف آن در دوران حاملگی و چند ماه پس از زایمان تا هنگام شیر دادن ، موقتا ً پس از قطع قرصهای ضد حاملگی و به طور دائمی در منوپوز یا یائسگی ،طیعی می باشد . اگر در غیر این مواقع ، قاعدگی حداقل رای سه ماه قطع گردید ، این حالت به عنوان آمنوره ثانویه شناخته می شود .
علل آمنوره

اغلب آمنوره به علت اختلال هورمونهای جنسی زنانه ایجاد می شود که این اختلال می تواند ه دلیل عوامل استرسی یا افسردگی باشد . تمرینات و ورزشهای سخت یا کاهش وزن ناگهانی ممکن است منجر به اختلال هورمونی گردند و عوامل شایع آمنوره در ورزشکاران ، ژیمناستها و بالرین ها می باشند . تغییرات هورمونی ممکن است منجر به آمنوره اولیه یا ثانویه گردند که این ستگی به زمان رخ دادن آمنوره دارد . آمنوره اولیه مشخصه و اختصاصی تاخیر بلوغ می باشد و ممکن است به علت ناهنجاری کروموزومی باشد . عدم توانایی شروع قاعدگی در بلوغ ممکن است ناشی از وضعیت پرده بکارت باشد که در این مورد پرده کارت سوراخی ندارد و خون قاعدگی قادر به خارج شدن از بدن نیست . در موارد نادر، رحم از هنگام تولید وجود ندارد . بنا براین قاعدگی نمی تواند بوجود آید. آمنوره ثانویه ممکن است ناشی از اختلال غده صنوبری باشد که از این اختلالات می توان تومورصنوری را نام برد . بعضی خانمها یائسگی زود رس دارند که در این موارد قاعدگی قبل از 35 سالگی متوقف می شود. سایر عوامل ممکن آمنوره شامل اختلالات تخمدانها نظیر سندرم تخمدان پلی کیستیک و درمانهایی نظیر رادیو تراپی و شیمی درمانی می باشند که این عوامل می توانند باعث آسیب به تخمدان گردند.

اقدامات درمانی

در صورتیکه آمنوره فقط چند ماهی پس از قطع مصرف داروهای ضد حاملگی خوراکی طول بکشد یا در طی حاملگی و یا شیردهی باشد، درمانی نیاز نمی باشد . طور طبیعی چند ماهی پس از زایمان در صورت عدم شیر دهی ، قاعدگی دوباره آغاز می شود یا حدود یک ماه پس از قطع شیردهی قاعدگی شروع می گردد. پس از یائسگی آمنوره دائمی است . آمنوره ای که در اثر سایر عوامل ایجاد شود باید بررسی گردد. پزشک فرد را معاینه خواهند نمود و ممکن است تست حاملگی انجام شود همچنین فرد ممکن است نیاز به آزمایش خون جهت ررسی سطوح هورمونی داشته باشد . سونوگرافی از تخمدانها و رحم ممکن است نیاز باشد و گاه CTاسکن غده صنوبری انجام می گیرد . درمان بیماریهای زمینه ای در اغلب موارد موجب قاعدگی می شود . اگر عامل بیماری قابل درمان نباشد ، اگر قاعدگی در اثر استرس ، کاهش وزن یا ورزشهای سخت قطع شده باشد ، در صورت از بین رفتن این مشکلات باید قاعدگی شروع شود .

پاسخ به سوالات رایج در مورد قاعدگی :

تغيير رنگ در ترشحات مجراي تناسلي آيا طبيعي است يا نشانه‌اي از يك بيماري؟

قبل از هر چيز بايد بدانيد ترشحات طبيعي مهبل فوايد متعددي دارد:

 مهبل را تميز و مرطوب نگه مي‌دارد و در پيشگيري از عفونت آن كمك مي‌كند. اگر چه رنگ، مقدار و حالت ترشحات مهبل در دوران قبل و بعد از عادت ماهيانه تغيير مي‌كند و اين مسئله كاملا طبيعي است اما گاهي تغيير در اين ترشحات نشانه‌اي از وجود مشكل است. ترشحات طبيعي مهبل هر از گاهي تغيير مي‌كند: رقيق، چسبنده،‌ غليظ، حالت كشساني، در مجموع حالت آن متغير است.

نكته مهم در ترشحات مهبل آن است كه بايد شفاف،‌سفيد و يا شيري مايل به سفيد باشند. در مواردي كه مشكلي وجود دارد، ترشحات دچار تغييراتي مي‌شود، بوي آن تغيير كرده و نامطبوع مي‌شود،‌رنگ‌ آن سبز، خاكستري و يا حالتي دقيقا شبيه ترشحات عفوني مي‌شود،‌ در مهبل حالت خارش، ‌سوزش،‌ تورم و قرمزي بوجود مي‌آيد و يا حتي گاهي از مهبل در دوراني به‌غير از عادت ماهيانه خون خارج مي‌شود كه در اين موارد بايد حتما به پزشك متخصص زنان مراجعه شود. معمولا عفونت مهبل(باكتريايي يا قارچي) عامل شايعي در تغيير ترشحات آن است كه بهتر است نسبت به اين مسئله دقيق باشيد.در عفونت قارچي مهبل‌ ترشحات بسيار سفيد و غليظ مي‌شوند و شكل پيدا مي‌كنند،‌بوي ترشحات تند است و حالت خارش و سوزش در مهبل حس مي‌شود. در عفونتي كه توسط باكتري ايجاد مي‌شود، مقدار ترشحات زيادتر مي‌شود و حالت كف‌آلود پيدا كرده، به رنگ خاكستري در مي‌آيد. بوي ترشحات بسيار نامطبوع شده و مثل بوي ماهي مي‌شود. با مشاهده هر يك از علائم ذكر شده فورا به پزشك مراجعه كنيد.

 من كه سن ام از سن بلوغ گذشته، پس چرا عادت ماهيانه نمي شوم؟

عادت ماهيانه دختران بعد از رسيدن به بلوغ اتفاق مي‌افتد كه البته سن بلوغ بين ۸ تا ۱۳ سال در دختران متفاوت است. اما اينكه بعضي دخترها زودتر و يا ديرتر به بلوغ برسند، طبيعي است. معمولا اولين عادت ماهيانه ۲ تا ۲/۵ سال بعد از اولين نشانه‌هاي بلوغ (كه اغلب رشد پستان‌هاست) اتفاق مي‌افتد. البته در بعضي‌ دخترها كمتر از يك‌سال بعد از بلوغ و يا ۳ سال بعد از بلوغ هم عادت ماهيانه ديده مي‌شود كه طبيعي است. روش ديگري كه بتوان زمان اولين عادت ماهيانه را حدس زد، ترشحات مهبل است كه حدود ۶ ماه قبل از اولين عادت ماهيانه اين ترشحات به صورت شفاف، سفيد و مخاطي شكل ديده مي‌‌شوند. سن اولين عادت ماهيانه به ارث هم بستگي دارد و شايد در مادر هم اين اتفاق ديرتر افتاده باشد، بنابراين صرف اينكه ۱۴ سالگي گذشته و عادت ماهيانه رخ نداده مشكل‌ساز نيست. ديرتر شروع شدن عادت ماهيانه به عواملي ديگر هم بستگي دارد مثل لاغري شديد، ‌كم‌خوري عصبي،‌ورزشكار بودن (ورزش شديد و دائمي)، استرس‌هاي شديد يا بعضي بيماري‌هاي خاص هم در تاخير عادت ماهيانه دخالت دارند.

آیا كوچك ماندن پستانهای من نشانه اختلا‌ل در روند بلوغ من است ؟

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  تفاوت اندازه پستان‌ها كاملا طبيعي است. به‌خصوص اگر دخترها در سن بلوغ باشند. ‌البته در اكثر خانم‌ها در سنين بعد از بلوغ هم اندازه پستان‌ها يكي نيست، همان‌طور كه اندازه دو دست‌و‌پا يكسان نيست. معمولا اولين جوانه‌هاي پستان در سنين ۸ تا ۱۳ سالگي ديده و در اكثر موارد رشد و بزرگ شدن يكي از پستان‌ها سريع‌تر از ديگري است. بعضي دختر خانم‌ها بعدها هم از اين مسئله ناراحتند و فكر مي‌كنند مشكلي وجود دارد.در اين صورت اگر به يك پزشك متخصص زنان مراجعه شود، او شما را مطمئن مي‌كند كه مشكلي وجود ندارد. البته بهتر است دختر خانم‌ها هميشه در سنين بالاتر هم به پستان‌ها توجه داشته باشند و به هر نوع تغيير ظاهري آن توجه نشان دهند. به‌خصوص اينكه معاينه پستان‌ها را ياد بگيرند و هر ماه انجام دهند.

من چند وقتی است که عادت می شوم ولی چراعادت ماهيانه منظمي‌ندارم؟

گاهي اينقدر در مورد عادت ماهيانه دقت مي‌شود كه انگار قرار است همه چيز مثل ساعت كار كند. در بين خانم‌ها اين‌طور شايع شده كه عادت ماهيانه بايد هر ۴ هفته يك‌‌بار اتفاق بيفتد، در حالي‌كه در اكثر خانم‌ها بي‌نظمي‌هاي زيادي در عادت ماهيانه وجود دارد. معمولا چرخه عادت ماهيانه ۲۸ روزه است، اما اين عدد براي همه و حتي براي يك خانم‌ در تمام طول سال ثابت نيست و ممكن است بين ۲۴ تا ۳۴ روز متغير باشد. اولين روز عادت ماهيانه،‌روز اول چرخه يك خانم محسوب مي‌شود. معمولا در روز چهاردهم يكي از تخمك‌ها از تخمدان خارج مي‌شود كه به آن تخمك‌گذاري مي‌گويند و در صورت عدم حاملگي دو هفته بعد پوشش دروني رحم ريزش پيدا كرده و عادت ماهيانه اتفاق مي‌افتد.

معمولا تا ۲ سال بعد از اولين عادت ماهيانه بي‌نظمي‌هاي زيادي وجود دارد، اما بيماري،‌كاهش وزن شديد و استرس زياد هم باعث بي‌نظمي در قاعدگي مي‌شوند. حتي در مسافرت و يا تغييرات عمده زندگي (مثل مهاجرت و جابجايي) هم اختلال در زمان قاعدگي ديده مي‌‌شود. طول مدت عادت ماهيانه هم از ۲ تا ۱۰ روز متفاوت است وحتي اين مسئله هم هميشه در يك خانم ثابت نيست. بنابراين اگر داروي خاصي مصرف نشود،‌بيماري مشخصي وجود نداشته باشد و يا عدم تعادل هورموني مطرح نباشد، بي‌نظمي در قاعدگي طبيعي است اما اگر اين مسئله بسيار شديد و هميشگي شده است بهتر است با پزشك زنان صحبت شود تا مشكل زمينه‌اي به‌خصوص عدم تعادل هورموني بررسي شود، به خصوص اگر اين مسئله در دختر خانم‌ها بيش از ۳ سال طول بكشد.

من مدتی است که عادت می شوم چرا پستان‌هایم  درد مي‌گيرند؟

درد پستان هر از گاهي اتفاق مي‌افتد. اين مسئله در دختر خانم‌ها در سن بلوغ و بعد از آن بيشتر به‌دليل رشد پستان‌هاست به‌خصوص در حمام هنگام شستشو و در خواب به‌خصوص در وضعيت امر اين درد بيشتر حس مي‌شود. با اين وجود از درد پستان‌ها هيچ وقت نبايد به راحتي گذشت.

علاوه بر مسئله فوق،درد پستان‌ها در نزديكي شروع عادت ماهيانه (يك‌هفته قبل) بسيار شايع است كه به‌دليل ترشح هورمون‌هاي استروژن و پروژسترون اتفاق مي‌افتد. اين هورمون‌ها باعث تجمع آب در بدن شده و پستان‌ها را متورم مي‌كنند. در اوايل حاملگي هم درد پستان‌ها شايع است كه دقيقا به‌علت ترشح هورمون‌ها و تاثير آنها بر پستان است. در صورتي كه درد پستان‌ها در موارد ذكر شده اتفاق بيفتد و هيچ ترشحي از پستان وجود نداشته باشد معمولا اين درد را با مصرف مسكن و يا حتي پوشيدن لباس زير مناسب‌تر برطرف كرد.

تغذيه خوب و استراحت كافي در اوايل قاعدگي در تسكين اين درد بي‌تاثير نيست. بهتر است از يك‌هفته قبل از عادت ماهيانه از مصرف غذاهاي شور و كافئين‌دار (مثل قهوه،چاي و شكلات) پرهيز شود. اگر به‌غير از مواقع ذكر شده در پستان‌ها دردي حس شد بهتر است بدون معطلي به پزشك مراجعه شود .

چرا در زمان شروع قاعدگی و حین آن خلق و خق، ما تغییر می کند  ؟

علائم پیش از قاعدگی، به دلیل این رخ می‌دهد که بدن به تغییرات هورمونی حساس می‌شوند. 10 روز قبل از شروع قاعدگی، سطح هورمون‌هایی مثل پروژسترون و استروژن به سرعت تغییر می‌کند و این تغییر سبب بروز علایمی مثل نفخ، تغییرات خلق و خو، سردرد، حساسیت پستان‌ها و خستگی می‌شود.

نزدیک 90 درصد از زنان قبل از قاعدگی شان این نشانه‌ها را تجربه می‌کنند. به نوشته نشریه آرشیو داخلی آمریکا، نزدیک کمتر از 20 درصد از آنها حتی دچار نشانه‌های شدیدتر می‌شوند که با فعالیت‌های طبیعی‌ زندگی‌شان و حتی روابط فردی آنها تاثیر می‌گذارد.

چه باید کرد: اول اینکه مطمئن شوید که از نظر جسمی مشکلی ندارید، سعی کنید ورزش کنید، مخصوصا وقتی احساس می‌کنید خلق شما تنگ شده است. مایعات فراوان بنوشید. حتی هر 2 ساعت یک بار.

اگر با این کارها بهتر نشدید از پزشک خود کمک بگیرید. مکمل‌های کلسیم و ویتامین‌ها نیز در کاهش نشانه‌های پیش از قاعدگی موثر هستند. گاهی مصرف قرص‌های ضد بارداری با نظر پزشک و در موارد شدید مصرف ضد افسردگی‌ها سبب بهبود این نشانه‌ها می‌شود.

من جدیدا دچار نامنظمی در قاعدگی‌ام شده ام علت چیست ؟

استرس، اضطراب و اتفاقات نگران‌ کننده سبب تغییر در نظم قاعدگی می‌شود. به دلیل تغییر در زمان تخمک‌ گذاری سبب بروز قاعدگی غیر از موعد مشخص می‌شود. قاعدگی طبیعی باید به فاصله 25 تا 35 روز رخ دهد. یعنی از شروع اولین خون‌ریزی تا خون‌ریزی بعدی.

بسیاری از زنان احساس می‌کنند که قاعدگی‌شان طبیعی نیست، یعنی قاعدگی در یک روز در هر ماه اتفاق نمی‌افتد. این افراد نباید نگران شوند چرا که لازم نیست دقیقا در همان روز ایجاد شود. تغییر دو سه روزی در ایجاد قاعدگی مشکل خاصی نیست. اما در صورتی که این فاصله به کمتر از 25 یا بیشتر از 35 روز برسد باید با پزشک مشورت کنید.

یکی از دلایل دیگر بی‌ نظمی یا قطع قاعدگی باروری، اضافه وزن، کاهش وزن، اختلالات تغذیه ‌ای و ورزش‌های سنگینی است. اگر بعد از گذشت یک ماه قاعدگی، وضع اول بازگشت با پزشک خود صحبت کنید.

آیا رابطه جنسی در زمان  قاعدگی احتمال بارداری دارد ؟ و آیا خونریزی ماهانه نشانه عدم بارداری است ؟

در رابطه با سوال اول ؛ بله احتمال باردار شدن وجود دارد، اما نه همیشه. کلید تعیین اینکه آیا خون‌ریزی واقعا قاعدگی بوده یا نه آن است که گاهی بین دو قاعدگی لکه‌های خون دیده می‌شود. بعضی از زنان هنگام تخمک ‌گذاری کمی خون‌ریزی دارند.

البته اگر قاعدگی شما به مدت 2 ماه قطع شود به احتمال خیلی زیاد بارداری اتفاق افتاده است. در رابطه با سوال دوم  اگر خانمی در انتهای قاعدگی‌اش مقاربت داشته باشند بسته به طول مدت قاعدگی‌اش تخمک‌ گذاری چند روز بعد اتفاق می‌افتد و اگر اسپرم هنوز در بدن‌ شما مانده باشد ممکن است باردار شوید. اما این همیشه اتفاق نمی‌افتد.

آیا شروع قاعدگی نشان دهنده  عدم بارداری است؟

نمی‌ توان صد در صد از این موضوع مطمئن بود. ممکن است خون‌ریزی در اوایل بارداری اتفاق بیفتد. توجه داشته باشید که آیا قاعدگی‌تان منظم است یا نه. اگر علایمی نظیر تهوع و استفراغ دارید حتما به پزشک مراجعه کنید. ممکن است نیاز به انجام تست بارداری باشد.

آيا رابطه جنسي حين قاعدگي به سلامتي ما آسيب ميزند؟
خون محيط مناسبي براي حضور و رشد و انتقال عوامل بيماريزاست. بنابراين درصورت آلودگي يكي از طرفين به يك عامل عفوني ميكربي يا ويروسي (مثل سوزاك، سيفيليس، كلاميديا و عامل ايدز و ويروس تب خال) امكان انتقال اين عامل به ديگري در زمان قاعدگي افزايش مي يابد.
علاوه بر اين قاعدگي ممكن است يكي از عوامل بيرون ريختن تب خال هاي تناسلي در زنان باشد. در يك مطالعه در دانشگاه ميشيگان بر اساس مصاحبه هاي انجام شده نشان داده شد كه احتمال ابتلا به عفونت هاي كلاميديايي با رابطه جنسي حين قاعدگي ارتباط مستقيم دارد. در مطالعه اي ديگر رابطه جنسي هنگام قاعدگي با افزايش احتمال خطر عفونت و التهاب لگني همراه نبوده است.

رابطه جنسي چه تاثيري بر مدت زمان  و شدت خونريزي در دوران قاعدگي دارد؟

ممكن است بدليل افزايش انقباضات رحمي ناشي از ارگاسم (و اثر هورمون اكسي توسين) بافت در حال ريزش داخلي رحم سريعتر ريزش كند و قاعدگي زودتر از زمان مورد انتظار پايان يابد. در يك مطالعه در دانشگاهي در آتن در زنان نزديك به سن يائسگي، بررسي ها حاكي از افزايش همزماني رابطه جنسي حين قاعدگي با افزايش ميزان زمان و شدت خونريزي رحمي در زنان بود.
در يك مطالعه ديگر بر روي 498 زن نازا آندومتريوز با احتمال داشتن رابطه جنسي حين قاعدگي رابطه مستقيم داشت.

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



نظرات مسدود است