مروری بر سرطان استخوان (Bone Cancer)

مرداد ۲۵, ۱۳۹۰ توسط :   موضوع : بيماريهاي غير واگير شايع, مشروح اخبار

سرطان استخوان از سنین شیرخوارگی تا سالمندی می تواند ایجاد شود و سبب فلج عضو و یا مرگ فرد مبتلا شود . سرطان استخوان به سارکوم Sarcome نیز شهرت دارد و در تمام دنیا شایع است . سرطانهای دیگر بدن از جمله سرطان پستان ، ریه ، پروستات ، تیروئید و کلیه ها نیز قادرند به استخوانها منتقل شده و آن را تخریب کنند .
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ،  سرطان استخوان زماني اتفاق مي افتد که سلولهاي استخوان ساز دچار مشکل شوند. هر ساله در ايالات متحده، اين سرطان به شکل تومر استخواني در بيش از دو هزار نفر تشخيص داده مي شود. اين سرطان در کودکان و نوجوانان شايع تر است و در افراد بزرگسال به خصوص هرچه پيرتر مي شوند، کمتر ديده مي شود اما دليل بر اين نيست که اصلاً براي بزرگسالان اتفاق نيفتد. سرطان استخوان  متاستاتيک در بزرگسالان شايع تر است. اين نوع سرطان از يک ناحيه سرطاني ديگر به استخوانها شيوع مي يابد.

سرطان استخوان انواع مختلف دارد. شش نوع متداول دارد که با استئوسارکوم شروع مي شود. اين متداولترين نوع سرطان استخوان است و بيشتر در جنس مذکر بين سن 10 تا 25 سالگي اتفاق مي افتد. معمولاً تومرهاي استخواني در استخوانهاي دراز دستها و پاها، اطراف زانوها و شانه ها ايجاد مي شود. احتمال پخش شدن اين سرطان به ريه ها بسيار زياد است.  احتمال زنده ماندن در 5 سال، 65% مي باشد.

يک نوع بسيار حاد سرطان استخوان تومور اوينگ است که معمولاً در بچه هاي بين 4 تا 14 سال اتفاق مي افتد. اين نوع سرطان نيز در جنس مذکر شايع تر است و به ندرت در افراد بالاي 30 سال اتفاق مي افتد. اين سرطان معمولاً در وسط استخوانهاي دراز دستها و پاها خود را نشان مي دهد. احتمال زنده ماندن در سه سال تقريباً 65% مي باشد.

کندروسارکوم تومر سرطاني است که تقريباً يک چهارم همه تومرهاي بدخيم را شامل مي شود و دومين نوع جدي سرطان استخوان به حساب مي آيد. اين سرطان در سلولهاي غضروفي ايجاد مي شود و به طور شگفت انگيزي غيرقابل پيشبيني است. اين تومرها ممکن است پخش شونده باشند و يا روند شکل گيري کندي داشته باشند. در آندسته از سرطانها که روند شکل گيريشان کندتر است احتمال زنده ماندن تقريبا 90% است. در دسته ديگر که شکل گيري سريع دارند شانس زنده ماندن در 5 سال فقط 30% است.

فيبروسارکوم يکي از انواع نادر سرطان استخوان است و در بزرگسالان بين 35 تا 55 سال اتفاق مي افتد. اين سرطان معمولاً در استخوانهاي پا و پشت زانو اتفاق مي افتد و در مردها شايع تر است. کوردما نيز يکي از سرطان هاي نادر استخوان است که شانس زنده ماندن آن خيلي بالا نيست. اين سرطان هم در مردها شايعتر است و معمولاً بعد از 30 سالگي اتفاق مي افتد.

علائم سرطان استخوان باگذشت زمان وخيم تر مي شوند. مهمترين علامت آن درد است. اين دردها در ابتدا بيشتر شب ها يا در زمان فعاليت اتفاق مي افتند. علائم سرطان استخوان ممکن است چند هفته، چند ماه يا حتي سالها طول بکشد. گاهي اوقات مي توان اين تومرها را به شکل يک توده يا غده دقيقاً روي استخوان يا بافت هاي اطرافش حس کرد.

ساير علائم سرطان استخوان عبارتند از: تب، سرد شدن بدن، عرق کردن در شب، و کاهش وزن بي دليل. اما اين علائم اگر تومر سرطاني به قسمت هاي ديگر بدن سرايت نکرده باشد، چندان متداول نيستند. گاهي اوقات سرطان استخوان هيچ نشانه خاصي ندارد. اين سرطان معمولاً در چکاپ هاي معمولي تشخيص داده مي شود.

● علت ایجاد سرطان استخوان

اختلالات ژنتیکی و تغییراتی که در قسمت های خاصی از هسته سلولی صورت می گیرد باعث تبدیل پروتئین های غیرفعالی به نام پروتوانکوژن به نوع فعال آن به نام انکوژن ها می شود. انکوژن ها پروتئین هایی را در سلول تولید می کنند که نظم کنترل شده تکثیر سلولی را تحت تاثیر قرار داده و باعث ازدیاد سلولی و تکثیر بیش از حد آنها در بدن می شوند که به آنها تومور استخوانی می گویند. اینکه چه عواملی باعث این اختلالات ژنتیکی می شوند هنوز به خوبی مشخص نشده است. برخی عوامل محیطی مانند تابش اشعه های یونیزان و برخی مواد شیمیایی و همچنین برخی از ویروس ها در این امر مقصر شناخته شده اند.

● تومور استخوانی چیست ؟

اگر سلول های استخوان ساز بدن که به آنها استئوبلاست نیز گفته می شود شروع به تکثیر غیرعادی و غیرقابل کنترل کنند توده استخوانی در محل ایجاد می شود که به آن تومور استخوانی گفته می شود. بیماران برحسب محل توده و یا قابلیت دست اندازی آن به نقاط دیگر بدن از خود علائم خاص آن بیماری را نشان می دهند.

● انواع تومورهای استخوانی

تومورهای استخوانی می توانند اولیه و یا ثانویه باشند. تومورهای اولیه توده هایی هستند که به طور اولیه از تکثیر سلول های استخوان ساز در محل ایجاد می شوند. اگر تومورهای غیراستخوانی با سرایت به سیستم اسکلتی آن را دچار تخریب کنند به آن تومور ثانویه استخوان گفته می شود. این نوع تومورهای ثانویه و یا تومور های متاستاتیک استخوان برخلاف نوع اولیه آن در سنین بالا دیده شده و یک نمونه بارز آن سرایت سرطان پستان به سیستم اسکلتی در خامن هایی است که قبلا به دلیل سرطان پستان درمان شده اند.

تومورهای اولیه که در این مطلب منحصرا در مورد آنها بحث خواهد شد می توانند خوش خیم بوده و یا سیر بدخیمی و سرطانی داشته باشند. تومورهای اولیه خوش خیم که انواع کیست های استخوانی نیز از آن دسته هستند بسیار شایع تر از انواع بدخیم بوده و تمایل دارند تا به صورت خودبه خود بهبودی کامل پیدا کنند. در مقابل تومورهای اولیه بدخیم احتیاج به درمان های دارویی و جراحی داشته و در سیر خود تمایل دارند تا از محل ابتدایی خود جدا شده و در نقاط دیگر بدن ایجاد توده بکنند که به این قابلیت آنها متاستاز گفته می شود و اکثرا این حالت در ریه ها اتفاق می افتد. شایع ترین نوع سرطان اولیه استخوان استئوسارکوم نامیده می شود.

● علائم سرطان استخوان

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ،  درد، نخستین علامت و شروع آن خفیف است که با مسکن های معمولی نیز بر طرف می شود. با توجه به اینکه این تومور ها اکثرا در افراد جوان و فعال ایجاد می شود و در این مرحله معمولا کوفتگی ها و ضربات حین ورزش را اشتباها عامل ایجاد درد قلمداد می کنند. به تدریج بر شدت درد افزوده شده و در نهایت درد حالت مداوم و طاقت فرسایی پیدا می کند و بخصوص درد شبانه شدید اکثرا مانع از آن می شود که بیمار به خواب برود و یا پس از خواب از شدت درد بیمار بیدار می شود. در این مرحله رشد تومور سریع بوده و به بافت نرم اطراف نیز دست اندازی می کند و ایجاد تورم در ناحیه را می کند. پس از ایجاد ورم است که خانواده ها متوجه جدیت موضوع شده و به پزشک مراجعه می کنند که در نتیجه با انجام رادیولوژی های خاص بیماری تشخیص داده می شود.

برآمدگی در محل استخوان،گرم شدن ناحیه تورم،نازک شدن جدار استخوان و خوردگی استخوان ، کم خونی و ضعف عمومی،براق شدن پوست در سطح تومور از علائم دیگر سرطان استخوان می باشند.

● راه های تشخیص بیماری

وجود درد و تورم در اندام یک فرد جوان پزشک را بر آن می دارد که با عکسبرداری ساده چرخه تشخیصی بیماری را شروع کند. معمولا یک رادیوگرافی ساده برای تشخیص تومور استخوانی کفایت می کند اگرچه روش های پیشرفته رادیولوژیک (، سی تی اسکن ، MRI، اسکن هسته ای ، تستهای اختصاصی و آزمایشگاهی ، بیوپسی از تومور) جهت ارزیابی وسعت ضایعه لازم است. بیماران مبتلا به سرطان استخوان بر خلاف مبتلایان به سرطان های احشائی و خون حال عمومی خوبی دارند و به جز موارد نادر علائمی مانند تب کاهش وزن و بی حالی در مراحل اولیه دیده نمی شود. هیچ یافته آزمایشگاهی نیز در تایید این بیماری وجود ندارد و قطعی ترین راه تشخیصی انجام نمونه برداری از تومور استخوان است که این کار بایستی توسط همان پزشکی صورت گیرد که جراحی نهایی را بر روی بیمار انجام خواهد داد.
● نقش توارث و ژنتیک در ایجاد سرطان استخوان چیست و آیا افراد دیگر خانواده در معرض ابتلا می باشند؟

انطور که گفته شد تغییرات ژنتیکی عامل اصلی ایجاد اکثر تومرهای بدخیم میباشند  ولی سرطان استخوان ارثی نمی باشد و این بدان معنی است که این تغییرات ژنتیکی پس از تولد در سلولها ایجاد میشود و از پدر و مادر به فرزندان منتقل نمی گردد. همچنین سرطان استخوان مسری نبوده و امکان ابتلا افراد دیگر خانواده برابر با افراد دیگر جامعه می باشد و بیشتر از آنها نیست.


● درمان سرطان استخوان

درمان سرطان استخوان نیاز به همکاری تیم های مختلف پزشکی و غیرپزشکی دارد. از بین پزشکان جراحان ارتوپدی که در جراحی تومور های ارتوپدی دوره های تکمیلی دیده اند در راس کار قرار می گیرند.

در کنار آنها پزشکان متخصص خون و انکولوژی، متخصصان پرتودرمانی، رادیولوژیست ها و پاتولوژیست ها قرار می گیرند. علاوه بر گروه پزشکی، مددکاران اجتماعی، متخصصان ساخت ارتوز و پروتز، روان شناسان و فیزیوتراپیست ها نقش مهمی در تکمیل تیم درمانی دارند. بیمار مبتلا به سرطان استخوان نیاز به انجام شیمی درمانی قبل و بعد از عمل و گاهی انجام رادیو تراپی خواهد داشت. هدف از انجام جراحی خارج کردن ضایعه تومورال به طور کامل و با حاشیه مطمئن از بدن بیمار است.

● راههای پیشگیری

عدم تماس با ترکیبات رادیواکتیو و هسته ای . در صورتی که استعداد ژنتیکی وجود داشته باشد انجام آزمایشات طبی در هر ۶ ماه توصیه می شود .

● سرطان استخوان در چه کسانی و در کدام قسمت از بدن شایع تر است؟

متاسفانه سرطان اولیه استخوان اکثرا در گروه سنی نوجوان و جوان و بین ۱۰ الی ۳۰ سالگی شایع است. نسبت ابتلا در دختران و پسران مساوی است. شایع ترین محل بروز تومور در اطراف زانو، اطراف شانه و لگن خاصره است.

● نقش توارث و ژنتیک در ایجاد سرطان استخوان

همان طور که گفته شد تغییرات ژنتیکی عامل اصلی ایجاد اکثر تومورهای بدخیم هستند ولی سرطان استخوان ارثی نیست و این بدان معنی است که این تغییرات ژنتیکی پس از تولد در سلول ها ایجاد می شود و از پدر و مادر به فرزندان منتقل نمی شود. همچنین سرطان استخوان مسری نبوده و امکان ابتلا افراد دیگر خانواده برابر با افراد دیگر جامعه است و بیشتر از آنها نیست.
● آیا می توان از بروز سرطان استخوان جلوگیری کرد؟

با توجه به اینکه علت اصلی ایجاد سرطان استخوان ناشناخته است به نظر می رسد نتوان از ابتلا به آن پیشگیری کرد ولی اجتناب از اشعه یونیزان و برخی مواد شیمیایی خاصی که در ایجاد تومور های استخوان موثر شناخته شده اند از ابتلا به سرطان استخوان جلوگیری می کند.

● تعداد مبتلایان به سرطان استخوان

اگرچه آمار دقیقی در دست نیست ولی تصور می شود که از هر یک میلیون نفر جمعیت کشور در یک سال تعداد ۱۰ مورد بیمار، مبتلا به سرطان اولیه استخوان می شوند. با این حساب تعداد مبتلایان به سرطان استخوان در کشور ما سالیانه حدود ۷۰۰ نفر است .

●  اوستئوساركوم

اوستئوساركوم شايعترين سرطان استخوان است و در بين كودكان نيز سومين نوع متداول سرطان محسوب مي‌شود.
اگرچه ساير انواع سرطانها در نهايت مي‌توانند به بخش‌هاي مختلف از اسكلت‌بندي بدن گسترش پيدا كنند اما اوستئوساركوم يكي از معدود انواع سرطان‌هاي استخواني است كه در واقع از استخوان‌ها آغاز شده و گاهي نيز به ساير قسمت‌ها و بافت‌هاي بدن پيشرفت مي‌كند.
از آنجا كه اوستئوساركوم معمولا از سلول‌هاي اوستئوبلاست – سلول‌هاي موجب رشد استخوان‌ها مي‌شوند – آغاز مي‌شود لذا عمدتا نوجواناني را مبتلا مي‌كند كه در سن رشد قرار دارند.
لازم به ذكر است پسران به مراتب بيشتر از دختران به اين سرطان بدخيم استخواني مبتلا مي‌شوند و شايعترين نوع اين سرطان زانوها را مبتلا مي‌كند.
بيشتر موارد ابتلا به اوستئوساركوم از خطاهاي تصادفي و غير قابل پيش‌بيني در مولكول وراثتي DNE موجود در سلول‌هاي استخواني در زمان‌هاي تراكم رشد استخوان‌ها ناشي مي‌شود.
در حال حاضر روش موثري براي پيشگيري از ابتلا به اين نوع سرطان وجود ندارد، اما با تشخيص و درمان به موقع و مناسب بيشتر كودكان مبتلا به آن بهبود پيدا مي‌كنند.
– خطر ابتلا به اوستئوساركوم در دوران كودكي؛
اوستئوساركوم اغلب در پسران نوجوان شايع است و شواهد نشان مي‌دهد كه در نوجواناني كه بلند قدتر از حد متوسط همسالان خود هستند، خطر ابتلا به بيماري به مراتب بيشتر است.
همچنين احتمال ابتلا به اين سرطان در كودكاني كه يكي از سندرم‌هاي نادر سرطان را به ارث برده باشند بيشتر است.
از سوي ديگر از آنجا كه قرار گرفتن در معرض اشعه نيز يكي ديگر از دلايل ايجاد جهش ژنتيكي در مولكول DNE است از اين رو كودكاني هم كه در مرحله اوليه درمان سرطان تحت پرتودرماني قرار مي‌گيرند در معرض بيشتر ابتلا به اوستئوساركوم هستند.
– علائم اوستئوساركوم؛
شايعترين علائم اين سرطان درد و تورم در دست و پاي كودك است. اين مشكلات اغلب در استخوان‌هاي بلندتر بدن مانند استخوان‌هاي بالا يا پايين زانو و در بالاي دست در نزديكي شانه‌ها بروز مي‌كند.
اين احساس درد ممكن است در هنگام ورزش كردن يا به هنگام شب تشديد شده و پس از گذشت چندين هفته از آغاز درد ناحيه دردناك شده متورم و بزرگ مي‌شود.
در صورتي اين سرطان در پاها بروز كند كودك ممكن است پس از مدتي دچار لنگي بي دليل شود.
همچنين در برخي موارد اولين علامت بيماري شكستگي بازو يا پا است و علت آن اين است كه سرطان استخوان‌ها را تضعيف كرده و آنها را مستعد شكستگي مي‌كند.
اگر كودك يا نوجوان شما هر يك از علائم بالا را دارد بايد فورا با پزشك متخصص موضوع را درميان بگذاريد.
– نحوه تشخيص اوستئوساركوم؛

براي تشخيص اين سرطان پزشك كودك شما احتمالا از يك آزمايش جسمي، به دست آوردن جزئيات درباره سابقه پزشكي بيمار استفاده كرده و نيز براي تشخيص تغييرات ايجاد شده در ساختار استخوان‌هاي بيمار از راديوگرافي استفاده مي‌كند.

همچنين ممكن است به منظور آزمايش تومور در آزمايشگاه به نمونه‌برداري (بيوپسي) از استخوان نياز باشد.

در مراحل پيشرفته‌تر نيز از آزمايشات تخصصي تر در اين زمينه استفاده خواهد شد.
– نحوه درمان اوستئوساركوم؛

درمان اوستئوساركوم در كودكان شامل جراحي به منظور برداشتن سلول‌هاي سرطاني و يا تومورها و يا شيمي‌درماني به معني استفاده از داروهاي خاص پزشكي براي كشتي سلول‌هاي سرطاني است

برداشتن سلول‌هاي سرطاني همزمان با شيمي درماني مي‌تواند به از بين بردن باقي مانده‌هاي اين سلول‌ها در بدن كمك كند.

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



نظرات مسدود است