تب خال

تب خال ناشی از ویروس هرپس سیمپلكس(Herpes Simplex Virus) است ، و می‌تواند به سایر نقاط بدن یا سایر افراد سرایت كند. همچنین می‌تواند بسیار آزاردهنده باشد، اما تب‌خال را می‌توان درمان كرد. این عفونت در وهله اول به صورت یك نوع زخم صورت است كه روى لب‌ها یا پوست صورت، نزدیك منطقه ی دهان اتفاق می‌افتد و به همین دلیل ظاهرى ناخوشایند را براى فرد مبتلا پدید می‌آورد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  بیماری تب خال، زخم شایعی است كه به علت ویروس هایی از خانواده هرپسها به وجود می آید و احتمال دارد افراد چندین بار این بیماری را در زندگی خود تجربه كنند. اگر چه تب خال اغلب در گوشه و كنار لبها در محل جدایی بافت پوست صورت ولبها به وجود می آید، اما تب خال تناسلی نیز در بعضی افراد شایع است.

تب‌خال، برجستگی‌هایی قرمزرنگ یا تاول‌هایی ارغوانی‌رنگ است كه معمولاً روی لب‌ها یا اطراف دهان بروز می‌كند.
اگر علائم شما شدید است و دچار سوزش و خارش لب و تحریك دهان، درد در اطراف دهان، یا تاول‌های كوچك روی دهان كه می‌تركند هستید، استفاده از داروهایی مانند رنگ یدوكسوریدین یا داروی ضد ویروسی آسیكلوویر می‌تواند به شما تسكین دهد.
تب‌خال ممكن است برای مدت‌های طولانی پنهان باقی بماند، و برخی افراد ممكن است در اولین سرایت ویروس بیماری، علائمی نشان ندهند.

اين بيماري به طور معمول لب‌ها و ناحيه دهان و به ندرت نواحي چون قرنيه و ناحيه تناسلي را گرفتار مي‌کند. پيش از ايجاد عفونت تبخال، ويروس تا ماه‌ها و يا سال‌ها در آنجا باقي مي‌ماند و بدن شما پاد‌تن‌هايي را عليه ويروس مي‌سازد که به کنترل آن مي‌انجامد مگر اينکه عواملي موجب شوند خطر بروز آن افزايش يابد.

وجود يک بيماري که مقاومت بدن شما را کاهش دهد، حتي سرماخوردگي و يا ناراحتي خفيف گوارشي يا تب به هر علت، دوره خون‌ريزي قاعدگي و بسياري موارد اين‌چنيني مي‌تواند عوامل افزايش‌دهنده خطر محسوب شود. مصرف داروهاي سرکوب‌کننده سيستم ايمني و در کودکان، وجود اگزما مي‌تواند جزو اين دسته قرار بگيرد.

علائم :

علایم و نشانه‌هاى تبخال به این صورت است كه در مرحله اول یك تاول كوچك و دردناك پر از مایع، روى یك نقطه سرخ و دردناك پوست بروز می‌كند كه معمولا روى لب‌ها و نواحى داخلى دهان است.

سپس درد شدید و احساس مورمور شدن به سراغ بیمار می‌آید كه اغلب یكى دو روز قبل یا بعد از بروز تاول‌ها است كه این علامت بسیار مهمی ‌است. خصوصا احساس مورمور شدن و درد خفیف از علایم اولیه تبخال است كه می‌تواند به عنوان یك زنگ خطر محسوب شود.

اگر شخصى در این مرحله متوجه عفونت تبخال شود، با استفاده از اقدامات پیشگیرانه كه در ادامه در مورد آنها صحبت می‌شود می‌تواند جلوى تبخال را بگیرد.

در هر صورت پس از تشكیل تاول‌ها، سیر بیمارى ادامه می‌یابد و تاول‌ها نهایتا می‌تركند و از آنها خونابه خارج می‌شود و سپس یك زخم قهوه‌اى‌رنگ با ظاهرى ناخوشایند تشكیل می‌شود.

معمولاً ۷ تا ۱۰ روز طول مى‌کشد تا تبخال برطرف شود. تبخال معمولاً روى لب‌ها ظاهر مى شود. اما گاهى روى سوراخ هاى بینى، چانه یا انگشتان دست هم دیده مى‌شود و گرچه غیرمعمول است اما ممکن است تبخال در داخل دهان هم بروز کند _ اما تنها برروى لثه ها یا کام سخت – که در سقف قرار دارد.

اگر زخمى روى بافت هاى نرم درون دهانتان ظاهر شود ممکن است آفت باشد ولى مطمئناً تبخال نیست.

علائم تبخال ممکن است تا حداکثر ۲۰ روز پس از قرارگرفتن در معرض ویروس ظاهر نشود و معمولاً ۷ تا ۱۰ روز طول مى‌کشد. تاول ها شکل مى‌گیرند، مى‌ترکند و ترشح مى‌کنند. سپس کبره زردرنگى تشکیل مى شود و نهایتاً با ریختن آن پوست صورتى رنگى در زیر ظاهر مى‌شود و تبخال بدون گذاشتن جا بهبود مى یابد.

عوارض تبخال

تبخال مسرى است. ویروس تبخال مى‌تواند از طریق پوست با پوست از شخصى به شخص دیگر منتقل شود.

ویروس “هرپس سیمپلکس” مى تواند حتى زمانى که تاول‌ها ظاهر نشده‌اند مسرى باشد، اما بیشترین خطر عفونت در زمانى است که تاول ها ظاهر مى‌شوند تا زمانى که آنها کاملاً خشک مى‌شوند و کبره مى‌بندند.

اگر به تبخال مبتلا هستید، از تماس با نوزادان، افراد مبتلا به اگزما (التهاب پوستى ناشى از آلرژى) یا افراد دچار اختلال دستگاه ایمنى مثل مبتلایان به سرطان، ایدز یا گیرنده پیوند عضو خوددارى کنید.

عفونت تبخالى چشم که باعث ایجاد جوشگاه بر روى قرنیه مى شود یکى از علل مهم کورى است. این عارضه نیاز به مداخله فورى پزشکى دارد.

پیشگیری :

افرادی كه به علل اكتسابی یا ارثی از سیستم ایمنی ضعیف تری برخوردارند، تب خال در دهان، حلق و كام دیده می شود. رعایت چند نكته در درمان شایعترین نوع تب خال یعنی تب خال ناحیه اطراف لبها كه اغلب هنگام بیماری یا اضطراب بروز می كند، موثر است . دراین حالت مسواكی نو برای شستشوی دندانها انتخاب كنید و بعد از بهبود بیماری حتماً آن را دور بیندازید.

توصيه مي‌کنم از تماس با ترشحات بزاقي يا بوسيدن فردي که تبخال زده خودداري کنيد تا شما هم تبخال نزنيد.

همچنین مسواك خود را در جای خشك نگهداری كنید و هنگام استفاده از آن از تماس لبه خمیر دندان با مسواك خودداری كنید.

ورزش، تمدد اعصاب و دوركردن افكارمنفی و كاهش فشارعصبی واسترس در درمان و پیشگیری از تب خال موثرند .

ضمن اینكه بازگشت مكرر تب خال در اغلب افراد نشانه كمبود گروهی از ریزمغذی ها مانند آهن و گروه ویتامین ب است كه می توان با تامین آنها بازگشت تب خال را دراین افراد متوقف كرد .

به یاد داشته باشید مرحله اول بروز تبخال به صورت علايم موضعي مانند گزگز، سوزش و خارش است .  و چنانچه اين علايم پيدا شود، بروز تبخال قابل پيشگيري نيست.

اگر كسى براى اولین بار با این ویروس تماس داشته باشد، پس از بروز عفونت تبخال در ناحیه دهان، ویروس مربوطه به عمق بدن می‌رود و خود را مخفى می‌كند. بعد از سال‌ها و یا حتى در مدتی كمتر، احتمال دارد دوباره ویروس شعله‌ور و دردسرزا شود.

اینكه چه شرایطى سبب می‌شود ویروس خفته دوباره بیدار شود مقوله‌اى است كه جا براى بحث بسیار دارد. اما به طور خلاصه شرایطى همچون تب، آنفلوآنزا، سرماخوردگى، فشارهاى روحى و روانى ، صدمات به لب و یا جراحى‌هاى روى نواحى دهان و لب از جمله ی این موارد هستند.

از این رو روش برخورد با تبخال مهم‌ترین اصلى است كه در مواجهه با این بیمارى باید آموخت تا از عوارض آن در امان ماند.

هوای سرد، آفتاب داغ و تضعیف دستگاه ایمنی ممكن است به بروز مكرر تب خال در فرد منجر شود.

برای پیشگیری از انتشار تبخال به سایر مناطق بدن و یا انتقال به اشخاص دیگر روش های زیر بسیار مفید خواهد بود؛ از تماس پوستی و یا بوسیدن دیگران در زمان بروز تاولها بپرهیزید.

ویروس از راه ترشح تاولها به سرعت گسترش می یابد.

وسایل شخصی تان را با دیگران مشترک نکنید. ظروف غذاخوری، حوله ها و سایر وسایل می توانند ویروس را در زمان بروز تاولها گسترش دهند.

دستهایتان را همواره تمیز نگه دارید. وقتی تبخال زده اید دستها را به دقت قبل از تماس با افراد دیگر بشویید. در هنگام تماس با سایر نقاط بدن دقت کنید.

چشمها و آلت تناسلی مناطقی هستند که مستعد پذیرش و گسترش ویروس می باشند. از عوامل خطر ساز بپرهیزید. از موقعیت هایی که باعث بروز تبخال می شوند دوری کنید مانند قرار گرفتن به مدت طولانی در معرض آفتاب.

از ضد آفتاب استفاده کنید. به لبها و صورت قبل از قرار گرفتن در معرض آفتاب چه تابستان و چه زمستان، ضد آفتاب بزنید، تا دچار تبخال نشوید.

مراقبت شخصى

تبخال معمولاً بدون درمان ناپدید مى‌شود. در طول مدتى که تبخال وجود دارد با رعایت نکات زیر مى توانید از ناراحتى رهایى یابید:

• استفاده از کرم ها: کرم هاى معمولى که بدون نسخه پزشک به فروش مى رسند ممکن است راحتى شما را فراهم کنند، اما انتظار نداشته باشید که بهبودى را تسریع کنند.
• استفاده از مسکن ها: از جمله آسپیرین، استامینوفن و ایبوپروفن براى تخفیف درد. به کودکان هیچ گاه آسپیرین ندهید. آسپیرین مى تواند یک عارضه نادر و بالقوه کشنده را به نام نشانگان “راى” در کودک ایجاد کند.
• از گرما یا سرما
• اجازه بهبود به ضایعه بدهید: از فشار دادن، کندن یا سوراخ کردن تاول‌ها بپرهیزید.

پیشگیری از تب‌خال در کودکان

عوامل معینی ممكن است كودكان را به تب‌خال حساس‌تر كنند از جمله استرس و قرار گرفتن زیاد در معرض نور آفتاب.

اگر سیستم ایمنی كودك شما به علت بیماری یا عارضه دیگری ضعیف شده‌ باشد، با احتمال بیشتری ممكن است به تب‌خال مبتلا شود.

شما می‌توانید با فراهم آوردن یك رژیم غذایی سالم و متعادل و خواب كافی برای كودك‌تان از بروز تب‌خال در او پیشگیری كنید.

اگر كودك‌تان گرایش به تب‌خال زدن دارد، قبلاً از خارج شدن از خانه به پوستش كرم ضد آفتاب بزنید تا احتمال ابتلا به تب‌خال كاهش یابد .

درمان :

برای درمان تب خال، مصرف لبنیات و سیب زمینی به دلیل دارا بودن لیزین باید افزایش یابد و از خوردن شكلات، كاكائو، غلات، بادام زمینی و ژله خودداری كنید.

كمپرس یخ می تواند به كاهش التهاب و ورم تب خال كمك كند، اما قرار گرفتن در معرض باد و آفتاب بهبودی تب خال را به تاخیر می اندازد.

استفاده از كرم ضد ویروس آسیكلوویر و قرار دادن لایه نازكی از آن با استفاده ازگوش پاك كن بر روی تب خال هر شش ساعت دوره تب خال را كوتاه نمی كند ، اما ریزش ویروس را از روی زخم افزایش می دهد، بنابراین در بهبود آن موثر است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  پزشكان اغلب برای خشك نمودن تب خال ژل “بنزوئیل پروكسید ” را نیز تجویز می كنند كه می توان روزی سه بار از آن استفاده كرد.

در هر صورت استفاده مکرر از پماد آسيکلووير در اين مرحله مي‌تواند سير تبخال را کند نمايد و ريزش ويروس را از سطح ضايعه به ديگر مناطق کاهش دهد.

با اينکه تاثير روش‌هايي مانند کمپرس سرد، مثلا قرار دادن يک تکه يخ در حدود يک ساعت روي محل تبخال و يا ماليدن نمک به ضايعه از نظر علمي ثابت نشده است ولي در تجربه نشان داده که در بعضي بيماران مفيد است بنابراين درمان اصلي تبخال، همان پماد آسيکلووير است و در مواردي که عودهاي مکرر وجود دارد پزشک متخصص مي‌تواند با سنجيدن شرايط خاص هر بيمار حتي آسيکلووير خوراکي را تجويز کند.

در مدت عفونت از غذاهاى مایع و ولرم استفاده كنید تا لب‌ها و نواحى مبتلا تحریك نشوند و زخم انتشار پیدا نكند.

سطح لب‌ها را با كرم‌هاى مخصوص كه معمولا كرم ویتامینه A است، مرطوب و نرم نگه دارید تا لب‌ها دچار خشكى نشوند و تبخال، عفونى نشود.

در صورت به كار بردن همه این اقدامات، اگر احساس كردید بهبودى حاصل نمی‌شود سریعا به یك پزشك متخصص دهان و دندان یا یك دندانپزشك برای معالجه خودتان مراجعه كنید تا از وى طلب کمک كنید.

مراقبت نکردن و دستکاری کردن زخم ممکن است منجر به ایجاد عفونت ثانویه شود.

تبخال‌هاى خطرناك

بعضى مواقع به دلیل بى‌اعتنایى بیمار، تبخال گسترش می‌یابد و عفونت شدید به آن اضافه می‌شود. در این موارد زخم‌هاى تبخالى علاوه بر اینكه تمام نواحى لب را می‌گیرند، به داخل دهان هم سرایت می‌كنند.

در این موارد التهاب لثه‌ها از وخیم‌ترین وقایعى است كه خود را نشان می‌دهد. تمام لثه‌ها خصوصا نواحى داخلى لثه‌ها ورم می‌كنند و حالت آبسه دهانى به خود می‌گیرند و بیمار قادر نیست كه حتى لقمه‌اى غذا بخورد.

شرایط بیمار روزبه‌روز وخیم‌تر می‌شود و باید سریعا اقدامات درمانى در مورد وى انجام شود.

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



نظرات مسدود است