آفتاب سوختگی

آفتاب سوختگی نوعی التهاب پوستی است که در اثر مجاورت طولانی مدت در آفتاب یا سایر منابع پرتو ماورائ بنفش حاصل می‌شود. این سوختگی در اثر پرتو ماورائ بنفش موجود در نور خورشید یا دستگاه‌های برنزه کننده (سولاریوم) به‌وجود می‌آید.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، از نشانه‌های آن می‌توان سرخی بیش از حد پوست، دردناک شدن و گاهی ایجاد تاول را نام برد.

آفتاب سوختگی هنگامی رخ می‌دهد که مقدار تابش اشعه خورشید یا سایر منابع نوری حاوی پرتو ماورائ بنفش بیش از توانایی رنگدانه محافظت کننده پوست بدن یعنی ملانین باشد.

از خورشید دو نوع اشعه ماوراءبنفش ساطع می شود:

۱ –  UVA  كه در سطوح عمیق پوست نفوذ كرده و باعث چین و چروك های زودرس می شود.
۲ –  UVB كه این اشعه بر لایه های سطحی تر پوست تاثیر گذاشته و آن را تغییر رنگ می دهد.

در میان دو اشعه فوق اگرچه هر دو می توانند عاملی برای ایجاد سرطان های پوست شوند ولی تحقیقات نشان داده است كه احتمال بروز این بیماری از طریق تابش UVA خورشید بیشتر است. لازم به ذكر است كه هر دوی این اشعه ها در ابر نیز نفوذ می كند.

در واقع پوست شما در روز ابری و یا حتی در اثر بازتاب اشعه خورشید از سنگ (در كوهستان)، آب (در كنار دریا) و برف نیز می تواند در معرض بدترین عوارض ناشی از تابش نور خورشید قرار گیرد. توجه داشته باشید اشعه های ماوراءبنفش نه تنها در آب به خوبی نفوذ می كنند بلكه تشدید نیز می شوند.

بنابراین افرادی كه به لحاظ شغلی مجبور به حضور طولانی مدت در زیر آفتاب هستند و یا ورزشكارانی مانند اسكی بازان، كوهنوردان، شناگران (در استخرهای روباز) باید برای حفظ هرچه بیشتر پوستشان از صدمات احتمالی كوتاه مدت و درازمدت تدابیری شخصی بیندیشند.

لازم به ذكر است كوهنوردان و اسكی بازی با هر ۳۰۰ متر صعود به طور ناگهانی به میزان ۴درصد بیشتر در معرض شدت تابش اشعه های خورشید قرار می گیرند.

 

عوامل خطرساز مسمومیت با آفتاب

از جمله مواردی که فرد را مستعد مسمومیت با آفتاب می‌کند عبارت‌اند از:

– داشتن پوست سفید و موهای قرمز

– استفاده از داروهایی نظیر تتراسایکلین، دیورتیک‌های تیازیدی، داروهای سولفا و قرص‌های پیشگیری از بارداری، ضدافسردگی‌ها، آلبینیسم، لوپوس، پورفیری، ویتیلیگو

– استفاده از محصولات آرایشی، محلول، عطر یا صابون‌های حاوی متیل کومارین، روغن لیمو، PABA، پسورالن، کولتار یا سالیسیلیک‌اسید

عواملی که حساسیت شخص را نسبت به آفتاب‌سوختگی افزایش می‌دهد عبارتند از:
در معرض آفتاب قرار گرفتن در ساعت اوج آفتاب (10 صبح تا 4 بعدازظهر)خصوصآ در نوزادان و کودکان که نسبت به بزرگسالان پوست حساس‌تری دارند.
روشنی پوست: افراد با پوست های روشن با احتمال بیشتری نسبت به افراد با پوست تیره‌تر دچار آفتاب‌سوختگی می‌شوند.
استفاده از برخی داروها از جمله بعضی از آنتی بیوتیک‌ها و قرص‌های ضدبارداری.
استفاده از روش های برنزه‌کردن.
آفتاب سوختگى به معناى سوختن پوست به علت در معرض قرارگيرى به نور خورشيد يا ساير منابع اشعه ماوراى بنفش است.

آفتاب سوختگى هنگامى رخ مى‌دهد که مقدار تابش اشعه خورشيد يا ساير منابع نورى حاوى اشعه ماوراى بنفش بيش از توانايى رنگدانه محافظت كننده پوست بدن يعنى ملانين باشد. [کارکردهای پوست]

آفتاب سوختگى شديد به همان اندازه سوختگى حرارتى وخيم است و ممكن است همان اثرات عمومى مانند تاول زدن، ورم و تب را داشته باشد. بنابراين نبايد آفتاب سوختگى را بى‌اهميت انگاشت. [عوامل خطرساز برای آفتاب‌سوختگی]

هرسال بسيارى از افراد در نتيجه قرار گرفتن در معرض نور شديد خورشيد فوت مى‌كنند و ميليون ها نفر دچار آفتاب‌سوختگى مى‌شوند.

آفتاب‌سوختگى برخلاف سوختگى حرارتى فوراً تظاهر نمى‌كند.

بنابراين هنگامى كه دردناكى و قرمزى پوست شروع می‌شود، آسيب پوستى از قبل رخ داده است. درد در ۶ تا ۴۸ ساعت ابتدايى پس از قرار گرفتن در معرض آفتاب شديد بيشترين شدت را دارد. در موارد شديد ممكن است پوست تاول بزند. تورم پوست، به خصوص پاها شايع است.

سمومى در بدن به علت آفتاب سوختگى آزاد مى‌شوند و باعث ایجاد تب به صورت يك علامت معمول می‌شوند. پوسته ريزى معمولاً سه تا هشت روز پس از قرارگرفتن در معرض آفتاب شديد رخ مى دهد.

عواقب درازمدت سال هاى متوالى قرار گرفتن در معرض نور تند خورشيد نیز مهم هستند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، يك بار آفتاب سوختگى همراه با تاول زدن پوست احتمال سرطان سلول هاى رنگى پوست (ملانوسيت ها) را كه ملانوم ناميده مى شود دو برابر مى‌كند. قرار گرفتن مداوم در معرض نور خورشيد باعث پيرى زودرس پوست و ايجاد چين و چروك در آن مى شود. لكه هاى پيرى (lentigo) نتيجه تابش نور خورشيد به پوست هستند.

سرطان پوست (چه از نوع سلول پايه اى و چه از نوع سلول فلسى) مستقيماً با ميزان قرار گرفتن در معرض آفتاب (كه بر حسب دو عامل رنگدانه هاى پوست و ساعات زير آفتاب بودن معين مى شود) ارتباط دارد.

نهايتاً در معرض قرارگيرى به نور خورشيد و صدمه ناشى از اشعه ماوراى بنفش در ايجاد آب مرواريد دخيل دانسته شده است.كرم هاى ضد آفتاب بسيار موثرى براى محافظت در برابر اشعه هاى ماوراى بنفش A و B (به ترتيب اشعه ماوراى بنفش داراى طول موج بلند و كوتاه)، كه اجزاى نور خورشيد هستند، مسئول سوختن و تغييرات سرطانى در پوست هستند.

كرم هاى ضدآفتاب، لباس هاى پوشاننده و عينك هاى آفتابى ضد اشعه ماوراى بنفش، همگى براى پيشگيرى از قرار گرفتن در برابر نور خورشيد توصيه مى‌شوند.

استفاده از كرم ضدآفتاب داراى فاکتور محافظتى نور خورشيد (SPF) بالا توصيه مى شود. اعداد بالاتر SPF بيانگر قدرت محافظت بيشتر كرم است. متاسفانه راهى براى “برنزه شدن بى خطر” در آفتاب وجود ندارد.

اگر دچار آفتاب سوختگى شديد:

* دوش يا حمام آب سرد بگيريد يا پارچه مرطوب و سرد روى سوختگى قرار دهيد.
* کرم‌های حاوى بنزوكائين، ليدوكائين و وازلين روی پوست نمالید.
* اگر تاول پوستى به وجود آمده است، پانسمان خشك ممكن است از عفونت جلوگيرى كند.
* •اگر پوستتان تاول نزده است، از كرم هاى مرطوب كننده براى تسكين ناراحتى استفاده كنيد.
* داروهاى مسكن مانند ايبوپروفن را براى تخفيف درد مصرف كنيد.

 
اگر به هر دلیلی با قرار گیری در معرض نور شدید خورشید به آفتاب سوختگی مبتلا شدید، پیشنهادات و نكات ارائه شده در زیر می توانند شما را در بهبودی و كاهش تاثیرات ناشی از سوختگی پوست تان در راستای مراجعه به پزشك (در صورت نیاز) یاری دهند.

توضیح اینكه كلیه موارد توسط پزشكان و متخصصین مربوطه توصیه و تایید می شوند.

۱ _ استفاده از كمپرس های تسكین دهنده: اولین و مهمترین اقدام برای درمان سوختگی های سطحی از هر نوعی كه باشند، كاهش دمای آن قسمت سوخته شده است. آفتاب سوختگی نیز از این امر مستثنا نیست. پوست به هنگام آفتاب سوختگی نیز داغ و ملتهب می شود؛ لذا برای این منظور راه های گوناگونی وجود دارد كه كمپرس كردن مهمترین آنها است. شما می توانید با یكی از مواد زیر دمای اضافی را كاهش دهید:
الف آب سرد: برای پایین آوردن گرمای موجود در پوست از آب سرد شیر آب استفاده كنید. به این ترتیب كه پارچه ای را در آب سرد فرو كرده و بر روی سطح سوخته پوست قرار دهید. این پارچه را مرتب با پارچه آغشته شده به آب سرد دیگری تعویض كنید. این كار را چندین بار در روز و هر دفعه ۱۰ الی ۲۰ دقیقه تكرار كنید.
ب _ یخ: اگر سوختگی دارای حدی متوسط باشد، می توانید از یخ برای تسكین سریع عوارض آن استفاده كنید. به صورتی كه مقداری یخ را درون تكه پارچه و یا كیسه پلاستیكی پیچیده و بر روی سطح سوخته پوست قرار دهید. اگر تحمل یخ برای پوست صدمه دیده شما راحت نیست و یا آب شدن آن مشكل ساز است، در صورتی كه نخودفرنگی برای فصل زمستان در فریزر نگهداری كرده اید، از آن استفاده كنید، به این صورت كه مقداری نخودفرنگی فریز شده را در كیسه فریزری ریخته و آن را بر روی قسمت آفتاب سوخته قرار دهید. تحمل این كیسه كمپرس راحت تر است.
۲ _ حمام آب سرد: بهترین پیشنهاد برای آن دسته از سوختگی هایی كه دارای وسعت زیادی هستند مانند سوختگی هایی كه حاصل از آفتاب گرفتگی طولانی مدت بوده، حمام آب سرد است. برای این منظور دو راه وجود دارد: هم می توانید از دوش آب ولرم رو به سرد استفاده كرده و یا آنكه وان حمام را از آب ولرم متمایل به سرد پر كرده و ۱۵ الی ۲۰ دقیقه در آن بخوابید و در همین حین به ناحیه صورت هم مرتب آب بپاشید. برای سوختگی های با وسعت كمتر از لگن های بزرگ آب هم می توان استفاده كرد. پس از طی این مدت پوست خود را به آرامی با حوله ای تمیز و نرم خشك كنید. مراقب باشید جهت خشك كردن، حوله را با شدت بر روی پوست خود نمالید.
چند توصیه:

 

از آنجایی كه سوختگی ها به طور كلی دارای مشكلاتی از قبیل درد، تورم، سوزش و خارش نیز هستند، اضافه كردن برخی مواد به آب داخل وان یا لگن می تواند كمی تسكین دهنده باشد:
الف _ جوش شیرین:

مقداری جوش شیرین (۲ قاشق غذاخوری) را در آب ولرم موجود در وان یا حتی لگن بزرگ ریخته و پوست آفتاب سوخته را در محلول آب و جوش شیرین به مدت ۱۵ دقیقه قرار دهید. در آخر نیز برای خشك شدن از حوله استفاده نكنید و مدتی صبر كنید تا پوست شما در معرض هوا خشك شود. در واقع هدف، ماندگاری بیشتر این محلول بر روی پوست شما است.
ب _ سركه سیب:

یك فنجان سركه سیب را به آب سرد داخل وان یا لگن اضافه كنید. این مورد نیز از جمله مواردی است كه توسط متخصصین پوست جهت كاهش دردهای سوختگی توصیه می شود.
توجه:

مراقب باشید به هنگام قرار گرفتن در هر یك از محلول های فوق، این مواد با چشم شما برخورد نكنند.

حمام کنید

اضافه کردن چند قاشق ‌غذاخوری پر جوش‌شیرین به آب تقریبا سرد و حمام‌کردن با آن به تحمل آفتاب‌سوختگی کمک می‌کند.

فقط 20-15 دقیقه قسمت‌های سوخته را داخل جوش‌شیرین قرار دهید نه بیش‌تر. چون در مدت زمان بیش‌تر احتمال پوسته پوسته شدن وجود دارد.

بعد از حمام از حوله استفاده نکنید. بگذارید پوست در برابر هوا خشک شود، جوش‌شیرین را از روی آن پاک نکنید.

تسکین آفتاب‌سوختگی

اضافه کردن بلغور جو به آب سرد راه دیگری برای تسکین پوست سوخته در اثر آفتاب است.

وان را با آب نه خیلی سرد پر کنید. آب خیلی سرد حالت شوک می‌دهد، از نمک‌های حمام، روغن‌، کف‌کننده‌ها استفاده نکنید در عوض یک پیمانه بلغور جو را که تسکین‌دهنده ملایم پوست است، با آب مخلوط کنید.

به جای بلغور می‌توانید از پودر آماده جو نیز استفاده کنید. از روی جعبه دستورالعمل استفاده از آن را بخوانید.

مانند مرحله قبل بگذارید پوست در معرض هوا خشک شود و جو را از روی آن پاک نکنید.

مقداری آلوئه‌ورا استفاده کنید :

عصاره ژل مانند آلوئه‌ورا، التهاب و قرمزی آفتاب‌سوختگی را از بین می‌برد.

آلوئه‌ورا رگ‌های خون را تنگ می‌کند.

خوشبختانه این گیاه شفابخش در همه عطاری‌ها موجود است فقط کافیست برگ ضخیم آن را از وسط باز کرده و مایع ژل مانند را به صورت یک لایه ضخیم، مستقیم روی پوست آسیب‌دیده بمالید.

این کار را 6-5 بار هر روز به مدت یک هفته انجام دهید.

از کمپرس سرد استفاده کنید

یک پارچه را داخل آب سرد خیس کرده و چند دقیقه مستقیم روی قسمت‌های سوخته بگذارید. مستقیم از یخ استفاده نکنید. با خیس کردن مجدد پارچه، آن را سرد نگه دارید.

در طول روز از کمپرس چند بار تا زمانی که احساس آرامش کردید، استفاده کنید.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، می‌توانید در این مرحله هم مواد تسکین‌دهنده مانند جوش‌شیرین و بلغور جو را به آب اضافه کنید. برای این کار خیلی راحت قبل از خیس کردن پارچه، مقداری جوش‌شیرین را داخل آب ریخته هم بزنید یا جو را داخل تنظیف ریخته روی آن آب بریزید. بعد از کمی تکان دادن از آب و مخلوط جو برای کمپرس استفاده کنید.

آب بنوشید

همان طور که آفتاب پوست شما را سوزانده، آن را کم‌آب هم کرده است. آبرسانی به پوست را با نوشیدن مقدار آب کافی در طول درمان که به بهبود آفتاب‌سوختگی کمک می‌کند، فراموش نکنید.

با استفاده از وان، پوست را خنک کرده، سوزش را از بین ببرید

استفاده از وان آب‌سرد راه‌ خوبی برای خنک کردن و از بین بردن سوزش است به خصوص اگر سوختگی وسیع بوده یا در جاهایی مثل پشت در دسترس نباشد.

از صابون که باعث تحریک و خشکی پوست می‌شود، استفاده نکنید. اگر مجبور به استفاده از صابون شدید، نوع ملایم آن مانند داو را انتخاب کنید و بعد از استفاده سطح پوست را خوب آبکشی کنید.

در طول این مدت لیف و اسفنج را فراموش کنید. بعد از حمام با یک حوله نرم روی پوست ضربه‌های آرام بزنید.

اگر به ساعت‌ها داخل وان بودن تمایل ندارید، فقط یک دوش آب سرد بگیرید. قرار گرفتن بیش از حد داخل آب، می‌تواند باعث ایجاد یا تشدید خشکی پوست و افزایش خارش و لایه لایه شدن پوست شود.

از مرطوب‌کننده استفاده کنید

آفتاب سطح پوست را خشک و باعث ترک خوردن آن و از دست رفتن آب بیش‌تر می‌شود.

به جز حمام و کمپرس سرد که احساس بهتری ایجاد می‌کند، می‌توانید از لوسیون‌های مرطوب‌کننده هم بعد از حمام استفاده کنید.

برای احساس خنکی بیش‌تر، لوسیون را قبل از استفاده داخل یخچال قرار دهید و سرد مصرف کنید.

از سیب‌زمینی برای تسکین استفاده کنید

استفاده از سیب‌زمینی ساده اثر فوق‌العاده‌ای در تسکین درد دارد. وقت آن است که شما هم این روش شناخته شده در سراسر دنیا را امتحان کنید.

دو عدد سیب‌زمینی شسته شده را به صورت تکه‌های کوچک بریده و داخل مخلوط‌کن بریزید. اگر مخلوط سفت به نظر می‌آید کمی آب به آن اضافه کنید.

سیب‌زمینی را روی قسمت‌های سوخته قرار دهید. بگذارید سیب‌زمینی روی پوست خشک شود سپس دوش آب سرد بگیرید.

راه تمیزتر آن که سیب‌زمینی را داخل گاز استریل و سپس روی پوست بگذارید. باند را هر ساعت عوض کنید. این کار را چند بار در روز تا زمان کاهش درد ادامه دهید.

از آرد ذرت استفاده نمایید

قسمت‌های سوخته با پوشیدن لباس و ساییده شدن روزانه تحریک و دردناک‌تر می‌شوند. برای جلوگیری از ساییدگی قسمت‌های حساس و دور از دسترس برای زدن لوسیون و نیز خط مایو، زیر بغل، باسن و غیره را با پودر ذرت بپوشانید.

از وازلین یا روغن که با بستن منافذ، سوختگی را تشدید می‌کنند، استفاده نکنید.

اگر محل سوخته شروع به تاول‌زدن کرد، هیچ چیز روی آن نزنید.

از بی‌حس‌کننده‌های موضعی استفاده کنید

بی‌حس‌کننده‌های موضعی راه خوبی برای تسکین موقت درد و التهاب آفتاب‌سوختگی است.

به دنبال محصولاتی با ترکیب لیدوکائین باشید که احتمال ایجاد آلرژی توسط آن‌ها کم‌تر است. چون بعضی افراد به این مواد حساسیت دارند، قبل از استفاده مقداری از آن را روی قسمت کوچکی از پوست امتحان کنید.

این مواد به دو صورت کرم و اسپری وجود دارند. استفاده از اسپری به خصوص اگر سطح سوختگی زیاد باشد، بهتر است.

از زدن مستقیم اسپری روی صورت خودداری کنید. بهتر است مقداری از اسپری را روی گاز بپاشید و به صورت ضربه به صورت بزنید.

از مسکن برای کاهش درد و التهاب استفاده کنید

هیچ چیز به اندازه استامینوفن و ایبوپروفن در کاهش درد و التهاب پوست آفتاب سوخته موثر نیست.

قرص را همراه غذا مصرف کنید و به دستور‌العمل روی جعبه دقت کنید. در صورت معده درد مصرف قرص را متوقف کنید.

از هر یک از روش‌های تسکین دهنده که استفاده می‌کنید، التهاب و درد ناشی از آفتاب‌سوختگی را به خاطر بسپارید و دفعه بعد در برابر نور خورشید اقدامات احتیاطی لازم را انجام دهید.

درست است که آفتاب‌سوختگی به طور طبیعی بهبود می‌یابد ولی اثر منفی و مضر خود را روی بدن به جا می‌گذارد.

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar