تری گلیسیرید خون چیست ؟

تري گليسريد، نوعي چربي موجود در بدن است. وقتي شما بيش از حد مورد نياز خود، انرژي دريافت مي کنيد (يا غذا مي خوريد)، اين کالري اضافي به تري گليسريد تبديل مي شود و در سلول هاي چربي بدن شما ذخيره مي شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، تري گليسريدها به عنوان يک منبع ذخيره انرژي براي بدن عمل مي کنند. هنگامي که شما به مقدار زيادي انرژي نياز داشته باشيد، بدن اين چربي ها را تجزيه مي کند و به انرژي تبديل مي کند تا سلول ها بتوانند از آن استفاده کنند.

تري گليسريدها تركيب شيميايي هستند كه در مواد غذايي ، بدن و پلاسماي خون، موجودند و همراه با كلسترول ليپيدهاي پلاسما را تشكيل مي‌دهند.

ليپيدها ، نوعي چربي هستند و در بدن انسان نقش حياتي دارند. براي مثال غشاهاي سلولي، بدون ليپيدها از بين مي‌روند اما وقتي سطوح تري گليسريد كه نوعي ليپيد است افزايش مي‌يابد، مشكل‌آفرين مي‌شود.

اما افزايش مقدار تري گليسريد در خون مي تواند سرخرگ ها را مسدود کند و به پانکراس آسيب برساند.

مقدار طبيعي تري گليسريد خون کمتر از 150 ميلي گرم در دسي ليتر است. اگر مقدار تري گليسريد بيشتر از 200 شود، نشان مي دهد خيلي بالاست. تري گليسريد معمولاً در کنار ساير چربي هاي خون يعني LDL کلسترول و HDL کلسترول اندازه گيري مي شود.

تری گلیسریدها ترکیب شیمیایی هستند که در مواد غذایی، بدن و پلاسمای خون، موجودند و همراه با کلسترول لیپیدهای پلاسما را تشکیل می‌دهند. تری گلیسریدهای پلاسما ناشی از چربی مواد غذایی هستند و یا از سایر منابع انرژی مانند کربوهیدراتها در بدن ساخته می‌شوند.

انرژیی که از طریق غذا وارد بدن می شود فورا توسط بافت‌ها مورد مصرف قرار نمی‌گیرد، بلکه به تری گلیسرید تبدیل شده و به سلول‌های چربی منتقل می‌گردد تا ذخیره شود.

هورمون‌های بدن، آزاد شدن تری گلیسریدها را از بافت چربی تنظیم می‌کنند. لذا بین وعده‌های غذایی ، انرژی مورد نیاز بدن تامین می‌شود.

هنگامی که تری گلیسریدها به پروتئین‌های حامل متصل می‌شوند، لیپوپروتئین‌ها به وجود می‌آیند و ممکن است اضافات چربی در عروق کرونر(عروق خون رساننده به عضله قلب) باقی بمانند. مطالعات مختلف نشان داده‌اند افزایش تری گلیسرید خطر بیماری قلبی را به شدت افزایش میدهدحتی زمانی که هیچ ریسک فاکتور(عامل خطر)دیگری وجودنداشته باشد.

بالا بودن تری گلیسیرید در زنان به خصوص زنان میانسال بیشتر از مردان پیش بینی‌کننده احتمال بروز بیماری قلبی است.

تري‌گليسريد و خطر سكته مغزي :

مطالعات، ارتباط بين سطوح بالاي چربي تري گلسيريد را با افزايش خطر سكته مغزي نشان داده‌اند.

پس از در نظر گرفتن ساير ريسك فاكتورهاي سكته مغزي، احتمال نوع ايسكميك(عدم خون رسانی به مغز بر اثر لخته شدن خون) يا tia در افرادي با تري گلسيريد بيش از 200 ميلي گرم در دسي ليتر خون تقريبا 30 درصد بيشتر است.

سكته مغزي ايسكميك زماني روي مي‌دهد كه يك لخته خون يا رگ باريك شده مانع رسيدن خون به مغز ‌شود.اين سكته مسوول حدودا 80 درصد همه موارد سكته مغزي است. 20 درصد باقيمانده موارد سكته مغزي به پارگي عروق خوني در مغز مربوط مي‌شود.

تري گلسيريد بالا و سطوح كم HDL (كلسترول خوب خون) كه معمولا با هم همراهند ريسك فاكتور مهمي براي نوع عمده سكته مغزي، ايسكميك، در ميان مبتلايان به بيماري قلبي محسوب مي‌شود.نكته مهم درباره سنجش تري گلسيردي در خون اين است كه حتما 8 تا 12 ساعت قبل از آن چيزي خورده نشود.

محققان مي‌گويند نسبت تري گلسيريد به HDL يكي از مهم‌ترين فاكتورهاي پيش‌بيني كننده بيماري قلبي است.به طوري كه اگر رقم آن كمتر از 2 باشد شخص در معرض خطر كمتري قرار مي‌گيرد. بنابراين هر چه تري گلسيريد پايين‌تر يا HDL بيشتر باشد اين نسبت كوچكتر مي‌شود.

مطالعات مختلف نشان داده‌اند سطوح تري‌گلسيريد در خون به پيش‌بيني خطر حمله قلبي كمك مي‌كند.تري گلسيريد بالا به تنهايي احتمال حمله قلبي را سه برابر مي‌كند و افرادي با بالاترين نسبت تري گلسيريد به HDL بيشتر در معرض خطر حمله قلبي هستند.

عوامل افزایش تری گلیسیرید :

اکثر مردم در مورد تری گلیسرید اطلاع کافی ندارند و از سویی داروهای کاملا موثری که عوارض جانبی نداشته باشند نیز برای کاهش آن موجود نیست. محققان می‌گویند بیماران باید اطلاع بیشتری در این مورد پیدا کنند. علاوه بر بیماری مغزی و قلبی، افزایش تری گلیسرید بر خطر بیماری کلیوی و پانکراتیت(التهاب لوزالمعده) نیز می‌افزاید.

اغلب چربی‌های موجود در غذاها و بدن، به شکل تری گلیسیرید هستند، زیاد شدن مقدار این چربی ها عامل خطر جدی برای رخداد بیماری قلبی محسوب می‌شود. تری گلیسیریدها نوعی از چربی‌ها هستند که بدن می‌تواند آنها را از قند و کربوهیدارتهای(قند موجود در غذاها) دیگر و یا با دریافت کالری بیش از حد(استفاده از غذاهای پرچرب و پرخوری)، تولید کند. بنابراین در صورت پرخوری حتی اگر به شکل خوردن مقادیر بسیار زیاد کربوهیدارتها باشد مثل خوردن قند و یا نان بسیار زیاد، بدن آنها را به تری گلیسیرید تبدیل خواهد کرد.

مقدار تری گلیسیرید در صورت مصرف زیاد الکل، استرس، برخی بیماری‌ها، مصرف برخی داروها و هورمونها و در بعضی ساعات روز نیز افزایش می‌یابد.
طبقه‌بندي سطح تري گلسيريد:

كمتر از 150 ميلي‌گرم دردسي ليتر — نرمال
199-150 ملي‌گرم در دسي ليتر —- سطح مرزي – بالا
499-200 ميلي‌گرم در دسي ليتر — بالا
500 ميلي گرم در دسي‌ليتر — بسيار بالا

افزایش تری گلیسرید چه خطراتی دارد؟

میلیون‌ها نفر در جهان دچار کلسترول بالا هستند اما تنها تعداد کمی از آنها می‌دانند چرا تری گلیسریدها بخش خطرناک نمای کلسترول خون هستند.

لیپیدها ، نوعی چربی هستند و در بدن انسان نقش حیاتی دارند. برای مثال غشاهای سلولی، بدون لیپیدها از بین می‌روند اما وقتی سطوح تری گلیسرید که نوعی لیپید است افزایش می‌یابد، مشکل‌آفرین می‌شود.

تری گلیسریدها ترکیب شیمیایی هستند که در مواد غذایی ، بدن و پلاسمای خون، موجودند و همراه با کلسترول لیپیدهای پلاسما را تشکیل می‌دهند.

تری گلیسریدهای پلاسما ناشی از چربی مواد غذایی هستند و یا از سایر منابع انرژی مانند کربوهیدرات‌ها در بدن ساخته می‌شوند.

انرژی که از طریق غذا وارد بدن شده فورا توسط بافت‌ها مورد مصرف قرار نمی‌گیرد ، به تری گلیسرید تبدیل شده و به سلول‌های چربی منتقل می‌گردد تا ذخیره شود.

هورمون‌ها رها شدن تری گلیسریدها را از بافت چربی تنظیم می‌کنند لذا بین وعده‌های غذایی انرژی مورد نیاز بدن تامین می‌شود.

هنگامی که تری گلیسریدها به پروتئین‌های حامل متصل می‌شوند، لیپوپروتئین‌ها به وجود می‌آیند و ممکن است اضافات چربی در عروق کرونر باقی بماند.

مطالعات مختلف نشان داده‌اند تری گلیسرید بالا به شدت خطر بیماری قلبی را افزایش می‌دهد حتی زمانی که هیچ ریسک فاکتور دیگری وجود نداشته باشد.

اکثر مردم در مورد تری گلیسرید اطلاع کافی ندارند و از سویی داروهای موثری نیز برای کاهش آن موجود نیست.

محققان می‌گویند بیماران باید اطلاع بیشتری در این مورد پیدا کنند.

علاوه بر بیماری قلبی، سطوح بالای تری گلیسرید بر خطر بیماری کلیوی و پانکراتیت نیز می‌افزاید.

میزان طبیعی این چربی ۱۵۰ میلی گرم در دسی لیتر خون است و زمانی که به ۲۰۰ می‌رسد احتمال بیماری عروق کرونر دو برابر می‌شود.

اگر از این حد نیز بالاتر رود و کلسترول خوب زیر ۴۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر باشد احتمال بیماری عروق کرونر چهار برابر می‌شود.

وقتی تری گلیسرید به ۲۰۰ می‌رسد بیماری قلبی در میان زنان شایع‌تر از مردان است.

بیماران دیابتی نیز مستعد تری گلیسرید بالا هستند بنابراین باید به دقت آن را تحت کنترل داشته باشند.

كاهش تري گلسيريد :

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، خوشبختانه افزايش تري گلسيريد يكي از مشكلاتي است كه با رژيم غذايي مناسب اصلاح شده و با محدود كردن دريافت قند و دانه‌ها (گندم، جو، برنج، ذرت… )ميسر مي‌شود.

قندها و محصولات دانه‌اي نيازمند ترشح انسولين هستند كه يك محرك قوي براي توليد تري گلسيريد توسط كبد است و براي كاهش اين چربي در خون لازم است مصرف قند و غلات كاهش يابد.

تري گلسيريد بالا اغلب در خون افراد چاق ديده مي‌شود اما حتي افرادي كه اضافه وزن ندارند ممكن است ذخيره‌هايي از چربي در عروقشان باشد كه نتيجه مقاومت انسوليني است.

اين تري گلسيريدها در خون مستقيما از كربوهيدرات حاصل از مواد غذايي توسط اثر انسولين ايجاد مي‌شوند.

تري گلسيريدها مستقيما از چربي غذايي حاصل نمي‌شوند بلكه از هر قند اضافي كه در كبد براي انرژي مصرف نشده به وجود مي‌آيند.دانه‌ها از جمله غلات نيز به سرعت به صورت قندهاي ساده متابوليزه مي‌شوند كه با افزايش سطوح تري گلسيريد ارتباط دارند. اقدام مناسب ،  كاهش مصرف همه قندهاي ساده و غلات است.

در مقايسه با گزينه‌هاي دارويي كه معمولا مورد استفاده قرار مي‌گيرند، جايگزين كردن سبزيجات داراي برگ سبز، به جاي قند و غلات  ، آسان‌تر و مقرون به صرفه ‌تر است و به علاوه اثرات جانبي ندارد.

بنابراين مهم‌ترين اقدام كاهش دريافت كربوهيدرات‌هاست زيرا افزايش اين مواد تبديل گلوكز به تري گلسيريد را تحريك مي‌كند.

بسياري از موارد توصيه شده در رژيم غذايي براي يك قلب سالم به كاهش تري‌گلسيريد و كلسترول كمك مي‌كنند.بسياري از مواد غذايي براي كاهش كلسترول به طور طبيعي در تقليل سطوح تري گلسيريد هم موثر است.

اسيدهاي چرب امگا 3 و ويتامين C همراه با يك رژيم غذايي كم كربوهيدرات سطوح تري گلسيريد خون را كاهش مي‌دهد. اين اسيدهاي چرب در كنترل كلسترول نيز نقش دارند.

اما بايد توجه داشت كه چربي‌هاي حيواني طبيعي در تخم‌مرغ و كره واقعا ضروري هستند و بدن به چربي مواد غذايي براي انجام بسياري از اعمال نيازمند است البته بايد از انواع بد چربي شامل ترانس و هيدروژنه موجود در مارگارين، غذاهاي فرآوری شده و غذاي سرد پرهيز كرد.

اين چربي‌هاي ترانس به لحاظ شيميايي تغيير يافته‌اند و به اين علت بدن نمي‌داند چگونه آنها را كنترل كند. اين چربي‌ها براي بدن ناشناخته محسوب مي‌شوند و براي سلامت خطرآفرين‌اند.

محققان توصيه مي‌كنند افراد سطوح تري گلسيريد خونشان را كنترل كنند.ميزان تري‌گلسيريد طبيعي در خون تا 199 ميلي‌گرم در دسي‌ليتر است. اين سطح تري‌گلسيريد در يك شخص سالم است.

اما ميزان بهينه آن در خون بايد زير 100 ميلي‌گرم در سي‌ليتر باشد. تست تري‌گلسيريد همراه با سه آزمايش ديگر خون احتمال دچار شدن افراد به بيماري قلبي را تعيين مي‌كند. توجه داشته باشيد كه رژيم غذايي بدون چربي خطرناك است.

بدن شما نيازمند مقادير مشخصي چربي است. آنچه بايد از آن پرهيز كنيد انواع بد چربي‌ها، ترانس و هيدروژنه است.

علاوه بر این كه یك رژیم غذایی مناسب می‌تواند نقش مهمی‌ در كاهش بیماری قلبی داشته باشد، موارد دیگری نیز وجود دارد که باید رعایت آنها را كرد. پس برای اینكه قلبی سالم داشته باشید:
·       سیگار را ترك كنید.
·       وزنتان را در محدوده مطلوب و ایده آل نگه دارید.
·       استرس نداشته باشید.
·       به طور مرتب ورزش كنید
·       مصرف گیاه شوید باعث کاهش کلسترول و تری گلیسیرید می گردد.

هیپرتریگلیسیریدمی

برای تشخیص هیپرتریگلیسیریدمی باید سطح تریگلیسیرید پلاسما در زمان ناشتا اندازهگیری شود. از آنجا که شواهد قطعی ارتباط بین هیپرتریگلیسیریدمی و   CHD ناکافی است، غلظت پلاسمایی بیشتر از %۹۰ یا ۹۵% برای سن و جنس در تشخیص هیپرتریگلیسیریدمی بهکارمیرود.

گاهی سطح بالاتر ازmg/dl 150 ـ ۱۳۰ تریگلیسیرید همراه با سطح پایین HDL کلسترول و سطح بالای LDL کلسترول متراکم و کوچک مشاهده شده است و در چند مطالعه  آنالیز سطح بالای تریگلیسیرید سرم را یک عامل خطر مستقل CHD شناخته اند.

افزایش تریگلیسیرید میتواند در ارتباط با افزایش )VLDLنوع (IV یا ترکیب افزایش VLDL و شیلومیکرونها)نوع (Vباشد. بهندرت فقط سطح شیلومیکرون)نوع (I افزایشمییابد.

تا زمانیکه سطح پلاسمای تریگلیسیرید کمتر از mmol/l5/4 یا کمتر از mg/dl400 است. پلاسما رنگ شفاف دارد، ولی اگر تریگلیسیرید بیش از مقدار فوق باشد و ذرات VLDL و یا شیلومیکرون بزرگتر شوند پلاسما کدر خواهدشد.

وجود شیلومیکرون موجب شناورشدن یک لایه کرمیرنگ روی سطح پلاسمایی که چند ساعت در یخچال نگهداریشده میشود. تاندون گزانتوما و گزانتلاسما با هیپرتریگلیسیریدمی تنها دیده نمیشود.  اما اگر تریگلیسیرید از mmol/l5/11)بیش از mg/dl1000( بیشتر شود ،  پاپولهای کوچک قرمزنارنجی به نام گزانتوم ااراپتیو روی بدن و اندامها ظاهرمیشود.

هیپرتریگلیسیریدمی ارثی

این اختلال ژنتیکی اتوزمال غالب است. در این اختلال کاهش کاتابولیسم لیپوپروتئینهای مملو از تریگلیسیرید همراه با افزایش تولید VLDL دیـدهمیشـود.

افـزایـش سـطح پـلاسـمـایـی تـریگلیسیرید نـاشتـا از mmol/l5/8 ـ ۳/۲ یا mg/dl750 ـ ۲۰۰ معمولا همراه با سطح افزایشیافته VLDLـ تریگلیسیرید است.

وقتی سطح VLDL تریگلیسیرید به شدت افزایش می یابد ، حتی بعد از ۱۴ ساعت ناشتا میتوان شیلومیکرون تریگلیسیرید را در پلاسما اندازهگیری کرد.

پیگیری ۲۰ ساله افراد با سابقه هیپرتریگلیسیریدمی ارثی نشان میدهد که این اختلال موجب افزایش متوسط خطر بیماری عروق کرونر میشود.

دلایل داشتن تری گلیسیرید بالا:

اصولا دلایل بالا بودن تری گلیسیرید درست همان دلایل كلسترول بالا می باشد :

▪ اضافه وزن و چاقی
▪ پرخوری و خوردن غذاهای پركالری و غذاهای چرب .
▪ زیاد خوردن مواد غذایی از قبیل شكر ، شكلات ، شیرینی، كیك ، عسل و كربو هیدراتها .
▪ ورزش نكردن و بی حركتی
▪مصرف بعضی از داروها مثل استروژن خوراكی ، بعضی از داروهای فشار خون و بعضی از داروهای پوستی.
▪ ناهنجاریهای ژنتیكی.
▪ چگونه تری گلیسیرید را كم كنیم :
▪ ورزش روزانه و منظم
▪ كم كردن وزن
▪ كنترل دیابت

ازخوردن موادی مانند روغن نارگیل ، روغن حیوانی، مارگارین ، خامه ، كره ، شیر، پنیرهای چرب پرهیزكنید.بجای آن ازروغن كانولا(Canola)، روغن ذرت ، روغن زیتون ، روغن بادام زمینی استفاده كنید .

مواد غذایی الیافی (فیبری) دررژیم روزانهٔ خود قرار دهید مانند : برنج ، عدس ، لوبیا ، سبزیجات و میوه ها .

سعی كنید موادی نظیر قند.شكر ، مربا ، ژله ، عسل ، شربت ، شیرینی ، شكلات و نوشابه را از رژیم خود حذف كنید. شكر موجود در خوراكی ها فورا وارد خون میشوند. وقتی میزان شكر در خون زیاد شودكبدآنرا جذب میكند تا تری گلیسیرید بیشتری تولید كند .

( از كربو هیدراتهای كمپلكس نظیر نان ، برنج و سیب زمینی استفاده كنید)اسید اوریك بالا باعث سنگ كلیه می شود وبه كلیه ها آسیب میرساند و مشكلات كلیه ای پیش خواهد آورد و ممكن است چون كلیه ها آسیب دیده است اسید اوریك نیز بالا رفته باشد

عوامل افزايش دهنده تري گليسريد:

– چاقي که مهم ترين عامل خطر است.

– ديابت، مشکلات تيروئيد و بيماري هاي کليوي .

– ارث و ژنتيک

– مصرف بعضي داروها مثل استروژن، قرص هاي ضدبارداري، بتابلوکرها و استروئيدها

– مصرف زياد مواد غذايي شيرين و چرب

– نوشيدن الکل
برنامه غذايي مناسب براي کاهش تري گليسريد:

رژيم غذايي و ورزش، بهترين راه براي کاهش تري گليسريد خون هستند.

اگر شما نمي توانيد با ورزش و رژيم غذايي، تري گليسريد خود را کاهش دهيد، بايستي تحت نظر پزشک از دارو استفاده کنيد.

در اينجا يک سري توصيه هاي غذايي را براي شما بيان مي کنيم:

1- کمتر غذا بخوريد و بيشتر فعاليت کنيد:

اگر مي خواهيد تري گليسريد خود را کاهش دهيد، بايد مقدار انرژي که مي سوزانيد بيشتر از مقداري باشد که دريافت مي کنيد.
قند و شکر

2- شيريني، شکلات، قند و شکر را از برنامه غذايي خود حذف کنيد.

کربوهيدرات هاي پيچيده بهتر از کربوهيدرات هاي ساده مثل قند و شکر هستند. منابع غذايي کربوهيدرات هاي پيچيده شامل: نان و غلات سبوس دار، سبزي ها، ميوه ها و حبوبات است.

کربوهيدرات هاي پيچيده از نظر مواد مغذي، غني هستند و داراي انواع ويتامين، املاح و آنتي اکسيدان ها هستند.

3- قند و شکر همانند يک سم براي شماست.

شکر هيچ ماده مغذي ندارد و فقط کالري دارد. خيلي سريع هم تبديل به تري گليسريد مي شود.

نوشابه ها، دسرهاي شيرين، شيريني ها، شکلات، کيک، کلوچه، آب نبات، آدامس، آب ميوه هاي مصنوعي، ژله، کرم کارامل و… همگي داراي قند هستند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، هنگام خريد مواد غذايي، اگر برچسب غذايي داشت، آن را بخوانيد. در بين مواد طعم دهنده و شيرين کننده، هر کدام به پسوند «اوز» (ose) يا «اول» (ol) ختم مي شد، احتمالاً نشان دهنده ي نوعي قند است.

4- غذاهايي را که داراي مقدار زيادي انرژي و کربوهيدرات هستند، نخوريد.

گوشت لخم، ميوه ها و سبزي ها، لبنيات کم چرب بايد قسمت عمده غذاي دريافتي شما را تشکيل دهند.

5- مقدار و نوع چربي مصرفي خود را در نظر داشته باشيد.

چربي هاي اشباع و جامد را مصرف نکنيد، مثل روغن نباتي جامد، کره، مارگارين، چربي گوشت، پوست مرغ، لبنيات پرچرب، خامه و سس مايونز.

روغن هاي گياهي مايع را مي توانيد مصرف کنيد. مصرف اسيدهاي چرب اُمگا -3 (در ماهي و روغن تخم کتان) براي شما مفيد است.

6- به هيچ عنوان الکل ننوشيد، زيرا الکل خيلي سريع مقدار تري گليسريد خون را افزايش مي دهد.

7- براي کاهش مقدار تري گليسريد خون مي توانيد رژيم غذايي DASH يا TLC را امتحان کنيد. براي کسب اطلاعات درباره هر کدام از اين رژيم ها روي آن ها کليک کنيد.

البته نتایج بدست آمده از دو مطالعه جدید نشان می دهد سطوح بالای تری گلیسیرید غیر ناشتا با مشکلات قلبی عروقی مانند حمله قلبی ارتباط دارد.

بطور معمول سطوح تری گلیسیرید در حالت ناشتا که یک ریسک فاکتور آترواسکلروزیس است اندازه گیری می شود . اما اکثر افراد بجز ساعات اولیه صبح اغلب در حالت غیر ناشتا هستند.

آترواسکلروز یک پدیده پس از صرف غذا محسوب می شود که در آن لیپوپروتئین های باقیمانده نقش مهمی ایفا می کنند.

اگر این مسئله درست باشد افزایش سطوح تری گلیسیرید در حالت غیر ناشتا که منعکس کننده بالا بودن سطوح بقایای لیپوپروتئینی است می تواند خطر سکته میوکاردیال ، بیماری قلبی ایسکمیک و مرگ را افزایش دهد.

بنابراین به گفته محققان سطوح تری گلیسیرید غیر ناشتا بطور مستقل پیش بینی کننده این مشکلات قلبی بویژه در زنان است. یافته های فوق اثر لیپوپروتئین های باقیمانده را در این بیماری ها نشان می دهد و لذا می توانند در طراحی داروهای جدید جهت کاهش سطوح تری گلیسیرید و یا تقلیل ناهنجاری های متابولیک آتروژن مفید باشند.

 

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



نظرات مسدود است