كنترل ميكرو ارگانيسم ها

عوامل ميكروبي در محيط زيست پراكنده اند و همواره سلامت انسان حيوان و گياه را به مخاطره مي اندازد و موجب فساد و ضايع شدن مواد غذائي مي شوند و بسياري از عوامل مفيد را از بين مي برند . 

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  با استفاده از عوامل فيزيكي و شيميايي مختلف مي توان بسياري از ميكروارگانيسم ها را نابود كرد و يا موجب توقف رشد آنها شد . براي انجام اين عمل عوامل و روشهاي متفاوت و متنوعي وجود دارد كه هر كدام بنحوي موثر بوده و در ضمن ء محدوديت هاي خاص خود مي باشداصولاميكروارگانيسم ها علاوه بر منابع انرژي و غذائي ء مي بايد از نظر عوامل فيزيكي و شيميايي شرايط مساعدي داشته باشند ء و اگر چنين وضعيتي را نداشته باشند نه تنها رشد و زندگي آنها به خوبي برقرار نمي شود ء بلكه ممكن است به طور كلي نابود شوند .

كنترل ميكروبي علاوه بر مكانهايي مثل بيمارستانها و… در تهيه مواد غذائي سالم ء داروسازي ء مواد آرايشي و ديگر محصولاتي كه در خارج يا داخل بدن انسان مورد استفاده قرار مي گيرند بسيار  مفيد هستند .

خصوصيات يك ماده ضد عفوني كننده ايده آل :
1-    بر كليه ميكروارگانيسم هاي بيماريزا ( باكتري ء ويروس ء قارچ ء تك ياخته و … ) موثر باشد .
2-    در مدت زمان كوتاهي اثر نمايد .
3-    براي نسوج بدن انسان سمي و محرك نباشد .
4-    بر اثر خون ء ترشحات زخم و مواد آلي ديگر از فعاليت آن كاسته نشود .
5-    قدرت نفوذ كافي داشته باشد .
6-    در مجاورت هوا ء نور و يا حرارت فاسد نشود و تغيير ماهيت ندهد .
7-    به پارچه و وسايل پزشكي آسيب نرساند .
8-    فاقد بوي زننده بوده و پس از مصرف ء ايجاد رنگ ننمايد .
9-    محلول در آب بوده و به سادگي و به مقدار زياد قابل تهيه باشد .
10- ارزان و بسهولت قابل حمل باشد .

گندزدائي و گندزدا
گندزدائي از بين بردن اشكال رويشي بالقوه خطر ناك و ارگانيسم هاي بيماريزا بر روي اشياء بيجان است ء و نمي تواند با اطمينان كافي كليه ميكروبها را نابود سازد . يك عامل گندزدا ء الزاما” سبب استريل شدن شئي نمي گردد.
تعريف رسمي گندزدائي كه مورد قبول انجمن بهداشت عمومي آمريكا مي باشد به اين صورت بيان گرديده است :
گندزدائي عبارتست از كشتن عوامل بيماريزا به وسيله مواد شيميايي و يا وسايل فيزيكي .
اين تعريف مورد موافقت وزار بهداشت بريتانيا و ساير دولتها واقع گرديده است . اغلب ء گندزدائي را نسبت به فاكتورهائي نظير زمان ء درجه حرارت و غلظت و غيره ارزيابي مي نمايند .
اسپورهاي باكتريايي ء باسيل سل و بسياري از ويروس ها نسبت به گندزداهاي معمولي مقاومت نشان مي دهند .گندزداها مانند عوامل استريل كننده فقط بر روي اشياء بيجان استفاده شده و روي سطوح بدن به كار نمي روند .
معمولا” گندزدائي هنگامي به كار مي رود كه عمل استريليزاسيون غير ممكن و يا غير ضروري مي باشد . هدف از گندزدائي به حداقل رساندن خطر عفونت و يا فساد محصولات است كه اغلب با كاربرد مواد شيميايي و از طريق كاهش تعداد ميكروبها بويژه ميكروبهاي بيماريزا در محيط بيجان صورت مي گيرد .
گندزدا ماده شيميايي است كه موجب نابودي ميكرو ارگانيسم هاي مفيد يا بيماريزا مي شود و بيشتر در مورد فرمهاي رويشي كاربرد دارد و معمولا” شامل اسپور باكتريها نمي شود .

ضد عفوني كردن و ضد عفوني كننده

ضد عفوني كردن جلوگيري از عفونت با استفاده از عوامل ضد عفوني كننده مي باشد . ضد عفوني كننده به عواملي اطلاق مي گردد كه از رشد و تكثير ميكروبها در نسوج زنده جلوگيري كرده و يا موجب نابودي آنها مي گردند و به طور اختصاصي در مورد سطوح زنده كاربرد دارد .
بين گندزدا و ضد عفوني كننده هيچ مرز مشخصي وجود ندارد جزء اينكه معمولا” گندزدا براي سطوح غير زنده و       ضد عفوني كننده براي موجودات زنده به كار مي رود .غلظت ضد عفوني كننده ها بايستي نسبت به گندزداها كمتر باشد تا از آسيب به بافتها اجتناب گرددو به همين دليل ضد عفوني كننده ها نسبت به گندزداها از سميت كمتري برخوردارند .

مهمترين عوامل موثر بر فعاليت ضد ميكروبي
1-    نوع ارگانيسم ( باكتري گرم مثبت و منفي – ويروس ها – كپك ها و مخمها – مايكوباكتريها و اسپورها )
2-    تعداد ميكرو ارگانيسم
3-    غلظت عامل ضد ميكروبي ( گندزدا )
4-    زمان تماس
5-    امكان دسترسي به ميكروارگانيسم ها
6-    دما
7-    PH
8-    رطوبت
9-    حضور مواد مزاحم

كنترل ميكروارگانيسم ها با استفاده از عوامل فيزيكي
به كمك عوامل و روشهاي فيزيكي گوناگون مي توان ميكروارگانيسم ها را از بين برده و يا كنترل نمود. وسايل و لوازم مورد استفاده در پزشكي و جراحي بايد عاري از ميكروارگانيسم هاباشند تا باعث ايجاد عفونت در بيماران نشوند . همچنين براي از بين بردن آلودگي در لباسء رختخواب وساير وسايل و قسمتهاي مختلف محيط انجام عمل گندزدائي الزامي است . انتخاب و استفاده از يك روش و يا عامل فيزيكي بستگي به فاكتورهاي متفاوتي دارد و هنگامي مي توان در امر استفاده از آن مطمئن بود كه ارزيابي دقيقي از كليه شرايط اختصاصي و جوانب امر به عمل آمده باشد .
معمولترين روشهاي فيزيكي كنترل استفاده از حرارت مرطوبء حرارت خشكء پرتوها و صافي ها  مي باشد .

كنترل ميكرو ارگانيسم ها با استفاده از عوامل شيميايي
روشهاي شيميايي كنترل ميكروارگانيسم ها تنها زماني بايد مورد توجه قرار گيرند كه انجام روشهاي حرارتي غير ممكن بوده و رعايت نظافت نيز نتواند نياز مورد نظر را بر آورده سازد . در انتخاب تركيبات شيميايي به عنوان ضد عفوني كننده و يا گندزدا بايستي به عواملي از قبيل كارآيي سهولت كاربرد و قيمت محصولات مزبور توجه داشت .
ميزان كارآيي و تاثير اين مواد را با ارزيابي محصول و بر اساس مشخصات گروهي كه در آن طبقه بندي مي شوند تعيين   مي كنند و نبايد تنها پيشنهادهاي فروشندگان ملاك قرار گيرد و همچنين بايستي از خريداري و مصرف  محصولاتي كه گروه بندي مشخصي ندارند اجتناب گردد .
در مورد سهولت كاربرد نيز بايستي تعدد محصولات انتخاب شده تا حد امكان كم و محدود باشد تا از حجم كار كاسته شده و از بروز اشتباهات در غلظتهاي انتخابي و نحوه مصرف ممانعت گردد.
خوشبختانه قيمت گندزداها و ضد عفوني كننده هاي شيميايي در بسياري از موارد در ميزان كارايي آنها تاثيري ندارد و بايد با انتخاب آگاهانه و صحيح آنها از تحميل هزينه هاي بي جهت و هنگفت به جامعهء جلوگيري گردد .
بايستي همواره توجه داشت كه تبليغ گسترده اينگونه محصولات به منزله افزايش قيمت آنهاست و هزينه هاي تبليغ را در واقع مصرف كنندگان مي پردازند .
خصوصيات يك ماده شيميايي ايده آل و مطلوب جهت گندزدايي و ضد عفوني عبارتند از :
1-    تاثير بر ميكروارگانيسم هاي بيماريزا : اولين شرايط لازم براي اينكه بتوان از تركيبي بعنوان گندزدا و يا ضد عفوني كننده استفاده نمود وجود خاصيت ميكروب كشي آن تركيب است . چنين تركيبي بايد بتواند در غلظتهاي كم روي انواع عوامل بيماريزا ( قارچ – باكتري – اسپور – ويروس – پروتوزوئر – تخم انگل ) اثر داشته باشد و بتواند كليه اين عوامل را از بين ببرد .
2-    نداشتن ميل تركيبي با خون . ترشحات زخم . چرك وساير مواد آلي : از آنجايي كه بسياري از مواد شيميايي با پروتئين ها و ساير مواد آلي موجود در محيط تركيب مي شوند . در صورت استفاده از اين تركيبات در چنين محيطهايي . قسمت اعظم ماده شيميايي گندزدا يا ضد عفوني كننده بر اثر تركيب . غير فعال خواهد شد .
3-    عدم سميت براي انسان و يا ساير موجودات زنده با توجه به كاربرد : يك تركيب شيميايي در چنين حالتي بايد فقط بر ميكروارگانيسم هاي زيان آور موثر باشد و براي انسان و ساير حيوانات خطري در بر نداشته باشد .
4-    قابليت انحلال : تركيب شيميايي بايد تا حد لازم جهت مصرف در آب و يا ساير حلالها قابل حل بوده و به سادگي و به مقدار زياد بتوان تهيه نمود .
5-    پايداري : گندزدا يا ضد عفوني كننده نبايد در اثر نگاهداري با گذشت زمان . در مجاورت هوا . نور و يا حرارت اثر خود را از دست بدهد و يا فعاليت ضد ميكروبي آن تغيير يافته و دگرگون شود .
6-    نداشتن اثر خوردگي و يا تخريبي : تركيب شيميايي نبايد باعث زنگ زدگي . خوردگي . رنگ و يا خرابي در سطوح مورد كاربرد شود .
7-    اثر پاك كنندگي : در صورتي كه ماده شيميايي داراي اثر پاك كنندگي نيز باشد خاصيت ضد عفوني و گندزدائي تركيب . افزايش خواهد يافت .
8-    سازش با صابونها و يا ساير مواد شيميايي .
9-    قدرت نفوذ كافي .
10- در زمان كم بر عوامل ميكروبي موثر باشد .
11- از نظر قيمت ارزان بوده . فراوان و به راحتي قابل حمل ونقل باشد .
12- فاقد بوي زننده باشد .
13- عدم ايجاد مقاومت ميكروبي .

طبقه بندي عوامل شيميايي در كنترل ميكروارگانيسم ها
الف – مشتقات هالوژنها شامل :
1- مشتقات هالوژنه آلي مانند ازوكلوراميد – كلرآمين  T  و T.C.P
2- مشتقات هالوژنه معدني مانند آب ژاول ((Kclo آب لابارك ( Naclo) و محلول داكين ‌‌‌‌‌(Ca(OCl)2) .
ب – عوامل اكسيد كننده : نظير آب اكسيژنه (H2O2). پرمنگنات پتاسيم .
ج – تركيبات آلي فلزات سنگين : مانند مركوركروم – مرتيولات (جيوه ) – متافن (جيوه )
تركيبات معدني فلزات سنگين : كلرور مركوريك ( سوبليمه ) – فنيل مركوريك – نيترات – يدور جيوه –پروتئينات نقره ( آرژيرول )
د- مشتقات قطران : مانند فنول – كروزول (ليزول )- كلروگزيلنول (دتول ) – تيمول – كلرهگزيدين (هيبيتان )- ساولن (ستريمايد + كلرهگزيدين )
ه- رنگهاي آكريدين : مانند پرفلاوين . آكريفلاوين .
و- ساير رنگها : مانند ريوانل – ويوله دوژانسين – فوشين .

ضد عفوني كردن وسايل مورداستفاده در آرايشگاه
در دو دهه اخير مسئله حفاظت وايمني كاركنان و مراجعه كنندگان مراكزيكه امكان انتقال بيماري در آنها بالا است توجه بسياري از مراكز علمي را به خودجلب كرده است .دهه هشتاد با پيدايش وگسترش وهمه گيري بيماري ايدز زنگ خطر را براي كاركنان اين مراكز به صدا در آورد وسازمانهاي بين المللي مانند :سازمان بهداشت جهاني و مركز كنترل بيماريها ومركز حفاظت از كاركنان وبسياري از مراكز علمي را بر آن داشت كه مقررات ويژه اي براي حفاظت كاركنان .مراجعه كنندگان وايمني محيط كار تدوين گردد با اين وجود هميشه دغدغه خاطر بسياري از كاركنان ومراجعه كنندگان به مراكز اين مسئله بوده كه چگونه بايد خودرا از ابتلا به بيماريهاي عفوني خطرناك حفظ كنيم؟ چگونه با ميگروارگانيسم هايي كه تاكنون آنها را جدي تلقي نمي كرديم مقابله كنيم؟ وچه راهكارهايي براي پيشگيري احتياطي بكار بريم؟ يكي از مهمترين مسائلي كه در اين راستا مورد بحث محافل علمي جهان است استفاده ازموادضدعفوني كننده ها هر روز نوع تازه اي از اين مواد را به بازار عرضه مي كنند ولي پس ازچندي بي خاصيت بودن آنها معلوم مي گردد ودراين ميان ترفند ميگروارگانيسم ها وجهش هاي پياپي آنان به صورت پديده مقاومت دانشمندان را به چاره انديشي واداشته است .علاوه برآن دانشمندان درصدد پيداكردن مواد و روش هاي مناسب تري جهت ضدعفوني كردن هستند كه علاوه بركارايي بالاتر وايمن تر (چه ازنظر عوارضي كه براي پرسنل ومراجعه كنندگان دارد وچه ازنظر تخريب وسايل ومحيط)نيزباشند.
بعنوان مثال تركيبات آلدئيدي بدليل سميت بالا وعوارض زيادي كه دارند (خورندگي وسايل .ايجاد آسم آلرژيكوسرطان زايي) بسيار محدود شده است وامروزه مصرف مواد ضدعفوني كننده فاقد آلدئيدها ارجحيت دارد .بنابراين افراد مسئول بايد آشنايي كامل با مواد وطريقه صحيح مصرف آنها داشته باشند تا مناسب ترين ماده را انتخاب كنند بهترين ماده .ماده اي است كه درحداقل زمان وحداقل غلظت بالاترين كارآيي وكمترين عوارض را د اشته باشد.

ضدعفوني كردن:
عمل ضدعفوني كردن عبارت از حذف تمامي ميگروارگانيسم هاي بيماريزاي فعال است وبا عمل استريل كردن تفاوت دارد درعمل استريل كردن علاوه برميكرو ارگانيسم هاي بيماريزاي فعال .نوع غير فعال آنها كه همان اسپورها هستند نيز ازبين مي روند لازم به ذكر است كه انجام مرحله ضدعفوني كردن قبل از مرحله استريليزاسيون ومرحله پاكسازي قبل از مرحله ضدعفوني كردن لازم است وكليه اين مراحل حلقه هاي زنجيره اي بنام چرخه ابزار هستند كه باحذف هركدام از اين مراحل حلقه هاي زنجيره اي بنام چرخه ابزار هستند كه با حذف هركدام از اين حلقه ها كل چرخه نابود شده وبي اثر مي گردد.
استفاده از ابزار __ رفع آلودگي از روي ابزار __ پاكسازي __ ضدعفوني كردن___ بسته بندي___استريل كردن

طريقه ضدعفوني كردن وسايل :
جهت ضدعفوني وسايل ولوازم (فلزي وغيرفلزي) انتخاب ماده مناسب وطرزصحيح عمل از اهميت بسزايي برخوردار است. ماده ضدعفوني كننده بايد علاوه برقابليت از بين بردن ميكرارگانيسم هاي بيماريزا عوارض سويي نيز بر روي وسايل از جمله خورندگي و غيرو را نداشته باشند.
روش كار با موادضدعفوني :
ابتدا ظرف درب دارمناسبي را تهيه كرده ظرف ازجنس مناسب كه اثري بر روي محلول ضدعفوني كننده ومتعاقبا محلول نيز اثري بر روي آن نداشته باشد مانند ظرف (دكو باكس) سپس طبق دستور كارخانه توليد كننده ماده ضدعفوني كننده رقت مناسبي از آن را تهيه كرده ودرظرف فوق مي ريزيم بعد از رفع آلودگيها از روي ابزار و وسايل (مو.پرزوغيره) آنهارا درون ظرف قرار داده وبعد از طي مدت زمان لازم كه از طرف كارخانه توليدكننده ذكرشده است ابزار را خارج كرده و زير آب شير شستشو مي دهيم .بعد از اتمام كار از كارآيي وسايل اطمينان حاصل كرده ودر صورت نياز آنها را روغن كاري مي كنيم .

ضدعفوني سطوح:
يكي از اصول لازم جهت اطمينان از رعايت اصول بهداشتي در محيط كارضدعفوني سطوح (كف زمين .سطح ميز.و     سرويس هاي بهداشتي ) با استفاده از مواد مناسب است ابتدا كف سالن وسطح ميز وصندلي يا سطوح سرويس هاي بهداشتي را از مواد آلوده مثل (پرز و مو وغيره ) پاك كرده سپس رقت مناسب از محلول ضدعفوني كننده را تهيه كرده وبا دستما ل يا تي سطح مورد نظر را پاك مي كنيم.

ضدعفوني دست :
اصل ديگر در حفظ بهداشت محيط كارضدعفوني دستها مي باشد كه اهميت بسيار بالايي دارد زيرا دستهاي آلوده يكي از عمده ترين راههاي انتقال عفونت وبيماري است ماده     ضدعفوني كننده اي كه جهت دستها به كار مي رود بايد علاوه بر كار آيي بالاي آن اثر سوئي بر روي پوست دست نداشته باشد .بعضي از مواديكه قبلا به كار مي رفتند ممكن است بدليل بروز ناراحتي پوستي مصرف آنها براي افراد ايجاد مشكل نمايد .پوستي كه آزرده شده ودجار جراحت و زخم باشد از نظر انتقال عوامل بيماريزا مستعدتر بوده واز طرفي مانعي در استفاده از مواد ضدعفوني كننده است(بدليل سوزش وناراحتي)

دكونكس (deconex)
دكونكس 53 پلاس محلول مناسبي جهت ضدعفوني ابزار است كه با غلظت 2% ومدت زمان 15 دقيقه قابل استفاده است.
جهت ضدعفوني سطوح دكونكس 50آ_اف محلول مناسبي است كه با رقت 1% قابل استفاده مي باشد.
اسپري سولارسپت توانايي ضدعفوني كردن سريع سطوح (2دقيقه) را دارد و نيز در موارد ائرژانسي مي توان جهت ضدعفوني ابزار و وسايل نيز از آن استفاده كرد اين اسپري همچنين جهت ضدعفوني سطوح و وسايلي كه به رطوبت حساس هستند بسيار مناسب مي باشد تنها كافي است آن را بر روي سطح مورد نظر اسپري كنند وبعد از گذشت مدت زمان 2 دقيقه . تنها بايد دقت كرد كه بر روي سطوحي كه از جنس پلكسي گلاس هستند اسپري نشود (سطوح شفاف ) چون باعث كدورت اين سطوح مي گردد.
دكوسپت عمل ضدعفوني دست را انجام مي دهد  ميزان 5-3 ميلي ليتر از آن را بركف دستها ريخته و به مدت 30 ثانيه دستها را به هم مالش مي دهيم تا كاملا تمام نقاط دست به محلول آغشته گردد ونيازي به شستشوي قبلي دست نيز نمي باشد/

الكل ها
الكل ها از پر مصرفترين گندزداها و ضد عفوني كننده ها مي باشند و قادر به از بين بردن باكتريها و قارچها هستند . بعضي ويروسهاي چربي دارنيز توسط اين مواد از بين مي روند .
الكل ها را مي توان بتنهايي و يا بصورت تركيب با ديگر عوامل ضد ميكروبي مثل يد – فرمالدئيد و يا تركيبات آمونيوم كواترنر مورد استفاده قرار داد . ميزان تاثير الكل هاي مذكور با اضافه كردن فرمالدئيد افزايش مي يابد كه براي مثال    مي توان از مخلوط 10درصد فرمالين در الكل 70درصد و يا هيپوكلريتي كه 2000P.P.M.كلر قابل استفاده داشته باشد نام برد . هم چنين مي توان آنها را با آب تا غلظتهاي 50تا 90درصدرقيق كرد كه با منعقد كردن پروتئين هاي اساسي ميكروبها باعث نابودي آنها مي گردند . در صورتي كه الكل به صورت خالص مورد استفاده قرار گيرد موجب انعقاد پروتئين نمي شود ، به همين دليل وجود آب در مخلوط الكل ضروري است . تاثير مخلوط آب و الكل در غير فعال كردن باكتريهاي رويشي و ويروس ها نسبتا سريع بوده ولي روي اسپور آنها تاثيري ندارد و به همين دليل يك ماده استريل كننده حقيقي بشمار  نمي آيد .
الكل ها با از بين بردن چربي در پوست مي توانند به عنوان يك پاك كننده عمل نمايند و بر اثر حل نمودن چربي و روغن براحتي روي ميكروبها اثر مي كنند . از آنجايي كه الكل ها سريعا از سطوح تبخير مي شوند ، بنابراين كاربرد آنها جهت گندزدايي يا ضد عفوني كوتاه مدت مفيد و موثر مي باشد .
الكل اتيليك ( اتانول ) در غلظتهاي 50 تا 70 درصد بيشتر اثر ضد ميكروبي بر عليه فرمهاي رويشي را دارد و در غلظتهاي 5تا10درصد رشد باكتريها را كند كرده و در غلظتهاي بيش از 70درصد موجب مرگ باكتريها نمي شود .در يك بررسي ، مشخص شده كه هاگ باسيلوس سوبتيليس براي مدت 9سال و هاگ عامل سياه زخم براي مدت 20 سال در الكل زنده مانده است .

اثر موضعي الكل

غلظت زياد الكل سبب تحريك غشاهاي مخاطي شده و ضمنا پوست سالم را قرمز مي كند . اين اثر تحريك به علت رسوب قسمتي از پروتئين هاي سلولي و اثر دهيدراتاسيون الكل است . همچنين در زير جلد نفوذ كرده ، سبب خراب شدن پروتوپلاسم سلولي مي شود تا اينكه با مايع نسجي رقيق شود . استنشاق بخار قوي الكل سبب تحريك و بسته شدن “گلوت ” مي شود . خوردن آن سبب احساس سوزش در حلق و معده مي گردد و تزريق الكل 80تا95درصد داخل عصب يا غده عصبي سبب حذف درد در نواحي مربوطه مي شود ( به علت تخريب سلولهاي عصبي بر اثر رسوب پروتئين و             حل شدن چربي هاي آن ) .

ساولون ( ستريمايد – سي ) cavlon(cetrimide-c)

تركيبي از 3/0درصد كلرهگزيدين گلوكونات و 3درصد ستريمايد است كه تركيب دوم بيشتر اثر پاك كنندگي دارد . مجموع دو دارو سبب گرديده كه علاوه بر نفوذ سريع در پوست ، ميدان اثر وسيع نيز داشته باشد ، بدون آنكه موجب تحريك پوست گردد .
از اين محلول جهت ضد عفوني زخمها و شستن دست و بدن ( محلول 1درصد ) ، ضد عفوني پوست قبل از جراحي        ( محلول يك درصد ساولن در الكل ) ، ضد عفوني سريع لوازم جراحي ، لوله هاي پلي اتيلن ، سوندها و ظروف پلاستيكي  ( ساولن يك در 20الكل ) استفاده مي شود .
در مواردي كه سابقه حساسيت به اين دارو وجود دارد بايد از مصرف آن خودداري كرد . محلول ساولن نبايستي در تماس با چشم ، مغز ، مننژو گوش مياني قرار گيرد ، چون گزارشهايي در مورد كر شدن به دليل دخول دارو در گوش مياني وجود دارد .
در صورت بروز نشانه هاي درماتيت يا حساس شدن به نور بايد مصرف آن قطع شود .كاربرد آن در دوران بارداري و مادران شير ده بلا مانع است .

در زمينه كاربرد ساولن به نكات زير توجه شود :
1-    در صورت آلودگي چشم و گوش ، بايستي با آب بخوبي شستشو شوند .
2-    محلولهايي كه جهت زخمها يا سوختگيها به كار برده مي شوند ، بايستي قبلا” استريل شوند (30دقيقه در حرارت 115درجه سانتيگراد در اتوكلاو ) .
3-    هرگاه نگاهداري اشياء فلزي در محلول ستريمايد براي مدت بيش از 8ساعت ضرورت يابد ، جهت جلوگيري از زنگ زدن آنها لازم است 4/0 درصد نيتريت سديم به محلول اضافه شود . اين محلول بايد هفته اي يكبار تعويض گردد .
4-    سرنگ و سوزني كه جهت تزريق نخاعي به كار مي رود بايد به دقت با آب استريل شستشو شود .
5-    وسايل پلاستيكي را نبايد بيش از نيم ساعت در اين محلول نگاهداري كرد .
6-    از مصرف صابون همراه اين محلول خودداري شود ، زيرا بي اثر مي گردد .
7-    در ظرف نفوذ ناپذير و دور از نور نگاهداري شود .
8-    از به كار بردن در چوب پنبه اي براي شيشه محلول خودداري شود .
9-    قبل از مصرف جهت رقيق كردن و بمنظور جلوگيري از كف كردن زياد ، آب را به آهستگي به محلول اضافه كنيد
10- ماده سفيدكننده هيپوكلريت براي شستشوي البسه اي كه در تماس با اين محلول بوده اند نبايد به كار رود ، زيرا لكه قهوه اي رنگ بجا مي گذارد .

پويدون آيوداين (بتادين )povidon-iodine(betadin)
يكي از بهترين تركيبات يدوفور مي باشد كه ايزودين نيز ناميده مي شود . يك ضد عفوني كننده موضعي است كه اثر كشنده بر باكتريها و اسپور آنها ، قارچها ، ويروسها و تك ياخته ها دارد . تركيبي از يد و پلي وينيل پيروليدين مي باشد كه مقدار يد ، نبايد از 2درصد كمتر و از 12درصد بيشتر باشد .
بتادين به اشكال مختلف مثل محلول 10درصد براي استفاده در موضع زخم و محلول 2درصد به صورت اسپري ، پماد ، شياف مخصوص براي مهبل ( براي قارچ كانديدا ) و محلول ضد عفوني جهت عمل جراحي به كار برده مي شود و از آن جهت آماده كردن پوست قبل از عمل جراحي و يا تزريقات ، تميز كردن و درمان زخمها و سوختگيها و ضد عفوني زخم و زنان و زايمان نيز استفاده مي شود .

دستورالعمل كلي در مورد كاربرد ضد عفوني كننده ها و گندزداها
براي رقيق سازي و مصرف گروههاي مختلف مواد شيميايي نكات و جوانب مهمي وجود دارد كه رعايت آنها به منظور كنترل موثر ميكروارگانيسم ها الزامي است . برخي از اين نكات بر روي بر چسب آنها قيد شده و بعضي نيز جنبه عمومي دارد . در اينجا نكات كلي و مفيدي درباره كاربرد اين تركيبات ذكر مي گردد .
الف – ماده مصرفي را به دقت پيمانه كنيد .
ب – براي ساختن محلول ، مقدار صحيحي از آب را به ماده ضد ميكروبي بيفزائيد .
پ – براي ساختن محلول از ظروف خشك استفاده كنيد .
ت – پيش از كاربرد ماده ضد ميكروبي ، در صورت امكان لكه ها و كثافات را پاك كنيد .
ث – مازاد محلول ضد ميكروبي را در خاتمه كار روزانه ، دور بريزيد .
ج – توجه داشته باشيد كه كاربرد محلولهاي  ضد عفوني كننده و گندزدا بدون دقت و مهارت ، سبب رشد ميكروبها و گسترش عفونت مي گردد .
چ – از ضد عفوني كننده ها و گندزداها براي استريل كردن استفاده نكنيد .
ح – ابزار و وسايل تميز را در درون محلولهاي ميكروب كش نگهداري كنيد .
خ – ظروف حاوي مواد ميكروب كش را دوباره پر نكنيد .
د- از بكارگيري محلولهاي ساخته شده در روزهاي قبل پرهيز كرده و هر روز محلول تازه اي بسازيد .
ذ- از بكارگيري محلولهاي ميكروب كش كه خود به بيمارستان آورده ايد پرهيز كرده و آنچه كه بيمارستان در اختيار شما  مي گذارد استفاده كنيد .
ر- دو محلول ضد ميكروبي را با هم بكار نبريد مگر آنكه يكي از آنها الكل باشد .
ز- از تركيب و اختلاط پاك كننده ها با مواد گندزدا بپرهيزيد زيرا ممكن است هر دو بي اثر شوند .
ژ- فقط در صورتي كه كاربرد روشهاي حرارتي مقدور نباشد از محلولهاي ميكروب كش انتخابي استفاده كنيد.

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



نظرات مسدود است