آشنایی با آزمایش پاپ اسمیر

خرداد ۲۳, ۱۳۹۱ توسط :   موضوع : آموزش سلامت, اخبار مامایی, مشروح اخبار

سرطانهاي سينه، ريه، روده، رحم، تخمدان و سرطانهاي سيستم لنفاوي جلوتر از سرطان دهانه رحم هستند ولي در كشور ایران سرطان گردن رحم شايع‌تر است و از قضا در خانم‌هايي كه سطح اقتصادي و سواد پايين‌تري دارند ديده مي‌شود. اكثر مرگ و ميرهای ناشی از اين بيماری در كشورهاي در حال توسعه اتفاق مي افتد؛ فقط به اين دليل كه راه های شناسايی و تشخيص بيماری در آنها عقب‌تر از كشورهای پيشرفته است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  سرطان دهانه رحم سالانه جان دست‌كم 290 هزار زن را در سراسر جهان می گيرد. در كشورهاي توسعه يافته اين سرطان در رده هفتمين سرطان زنان قرار مي‌گيرد.

اكثر زنان در مناطق محروم كه فاقد مراكز آزمايشگاهي براي غربالگري اين بيماري هستند و آگاهي نسبت به راه‌هاي شناسايي اين بيماري ندارند، جان خود را از دست مي‌دهند.

اهميت سرطان دهانه رحم در اين است كه در صورت تشخيص در مراحل ابتدايي، كاملا قابل درمان است.

– پايين‌ترين و در دسترس‌ترين قسمت رحم را گردن يا دهانه رحم مي‌گويند . براي بارداري ترشحات دهانه رحم بسيار لازم است؛ به طوري كه اين ترشحات اگر طبيعي نباشد در باروري يك خانم تاثير منفي دارد. اين عضو از بدن مي‌تواند در معرض يك سري از بيماري‌هاي مقاربتي هم قرار بگيرد.

به طوري كه ثابت شده سرطان گردن رحم يك بيماري مقاربتي است كه توسط ويروس پاپيلوماي انساني منتقل مي‌شود. اگرچه زمينه ايمونولوژيك فرد نيز در بروز اين بيماري موثر است ولي در 90 درصد موارد عامل ايجاد‌كننده اين بيماري ويروس پاپيلوماي انساني است.

آیا می دانید چه كساني بيشتر در معرض آلودگي اين ويروس قرار دارند؟

– خانم‌هايي كه تعدد ازدواج دارند و يا همسران‌شان تعدد ازدواج داشتند و يا كساني كه  در سنين پايين‌تري ازدواج مي‌كنند، در ريسك بالاتري براي ابتلا به اين بيماري هستند. همچنين معمولا تعدد حاملگي‌ها و اعتياد به سيگار يك خانم را بيشتر در معرض ابتلا به اين بيماري قرار مي‌دهد.

این سرطان تا مراحل پیشرفته علامتی ایجاد نمی کند براي همين بايد برنامه‌هاي غربالگري اجرا كرد. يعني برنامه‌هايي كه با آن‌ها در ميان همه آدم‌هاي ظاهرا سالم، كساني كه در معرض خطرند يا در مراحل اوليه بيماري هستند را تشخيص داد. غربال‌گري اين بيماران به اين صورت است كه معمولا خانم‌ها بعد از ازدواج از سن 21 سالگي، سالي يكبار بايد تحت آزمايش سلول شناسي دهانه رحم به نام «پاپ اسمير» قرار بگيرند. وقتي كه اين تست سه بار انجام شد و منفي بود فواصل آن را مي‌توان طولاني‌تر كرد يعني دو تا سه سال يك‌بار آن را انجام داد.

●  واقعا دردسر انجام اين تست به فوايدش مي‌ارزد؟

–  ارزش اين تست براي تشخيص سرطان دهانه رحم اين است كه اين سرطان يك دوره طولاني دارد يعني ابتدا از يك‌سري تغييرات سلولي شروع مي‌شود و 10 سال طول مي‌كشد تا اين كه اين تغييرات به يك سرطان مهاجم تبديل شود.

بنابراين اگر خانمي در اين مراحل مورد آزمايش قرار گيرد، به راحتي مي‌توان در مراحل اوليه بيماري را تشخيص داد و با درمانهاي ساده‌تري كه به صورت تخريب به وسيله ليزر و يا برداشتن مخاط دهانه رحم به وسيله چاقو است، آن بيماري را كاملا از بين برد.

●  آيا اين كارها تاثيري هم در طول عمر فرد مبتلا به سرطان دارد؟

اگر غربال‌گري به درستي انجام نشود بيماري به مراحل پيشرفته خواهد رسيد و طول عمر بيمار كاهش خواهد يافت. چون اين تومور به طور موضعي در لگن پيشرفت مي‌كند و روي مجاري ادراري اثر فشاري مي‌گذارد و اكثرا اين بيماران به علت اورمي يعني افزايش اوره خون و اختلال  در كاركرد كليه جان خود را از دست مي‌دهند تا مسئله خونريزي. گاهي نيز در مراحل پيشرفته سوراخ شدگي مثانه و روده ايجاد مي‌شود و اختلال در دفع ادرار بوجود مي‌آيد.

●  در ابتداي بيماري، فرد با چه علائمي به پزشك مراجعه مي‌كند؟

– گفتم كه  متاسفانه بيماري در مراحل اوليه هيچ علامت خاصي ندارد و فقط با تستهاي پاپ اسمير قابل تشخيص است، ولي در مراحل پيشرفته به صورت خونريزي، ترشحات متعفن و گاهي در مراحل پيشرفته‌تر به صورت توده‌هايي كه به احشاء مقابل فشار وارد مي‌كند و باعث درد لگني، اختلالات ادراري و اختلالات دفع گوارشي ايجاد مي‌شود، تظاهر مي‌كند.

معمولا خونريزي به صورت لكه‌بيني حين اعمال زناشويي خودش را نشان مي‌دهد. حتي ممكن است در حين نمونه‌گيري و معاينه اين خونريزي ايجاد شود بنابراين خانمها با ديدن لكه‌هاي غير طبيعي و ترشحات مداوم بايد براي انجام آزمايش مراجعه كنند.

●  بيشتر كدام گروه سني از زنان دچار اين علائم مي‌شوند؟

–  بيشتر در خانم‌هاي مسن تظاهر مي‌كند، به دليل آنكه خانم‌هاي مسن بعد از سن باروري ديگر مراجعه پزشكي نمي‌كنند، در حالي‌كه حداكثر سن شروع سرطان تهاجمي گردن رحم 55 سالگي است. براي همين هر شش ماه يكبار انجام آزمايشهاي پاپ اسمير لازم است.

●  به جز پاپ اسمير آيا روش تشخيصي ديگري براي سرطان دهانه رحم وجود دارد؟

– به جز تست پاپ اسمير روشهاي تشخيصي ديگري هم هست مثل ديدن دهانه رحم به وسيله يك ميكروسكوپ سه بعدي كه به آن كولپوسكوپي مي‌گويند. وقتي كه سلولهاي  غير طبيعي در تست پاپ اسمير ديده شدند، صلاح است كه فرد با اين ميكروسكوپ مورد بررسي قرار گيرد.

اين ميكروسكوپ بدترين ضايعه دهانه رحم  را نشان مي‌دهد و بايد از آنجا بيوپسي تهيه شود. در حقيقت با بيوپسي تشخيص بافت‌شناسي داده مي‌شود. در حقيقت پاپ اسمير تستي است كه تشخيص اوليه مي‌دهد ولي با كلوپوسكوپي و بيوپسي مي‌توان تشخيص قطعي بيماري را داد. تست ديگر براي تشخيص اين سرطان تست ويروسي است كه در آن آنتي‌ژن ويروس مورد بررسي قرار مي‌گيرد.

●  امروزه بيشتر از كداميك از اين تستها استفاده مي‌شود؟

بيشتر تست ويروسي استفاده مي‌شود. به نظر مي‌رسد دقت اين تست در تشخيص اين بيماري بيشتر از تستهاي پاپ اسمير است ولي فقط نوع اوليه آن در چند آزمايشگاه در ايران انجام مي‌شود و نوع پيشرفته‌تر آن هنوز وارد كشور نشده.

●  نحوه آزمايش پاپ اسمير چگونه است؟

-بهتر آزمايش از دوش واژينال نيز نبايد استفاده شده  باشد.

اما آزمايش پاپ اسمير بسيار ساده است. به طور كلي تستهاي غربالگري موقعي ارزشمند هستند كه ساده و غير تهاجمي باشند. همچنين اين آزمايش نسبت به هزينه پيشگيري بسيار مقرون به صرفه است. اين تست دردي هم ندارد. نحوه آزمايش به اين صورت است كه وسايل خاصي به نام «اسپاچولا» را داخل دهانه رحم مي‌گذارند و آن را360 درجه حركت مي‌دهند. اين كار باعث مي‌شود كه از دور تا دور سوراخ دهانه رحم سلولها كنده شوند. بعد از آن اين سلولها به آزمايشگاه فرستاده مي‌شوند و پاسخ آزمايش براي پزشك يا بيمار فرستاده مي‌شود.

●  چرا هر خانمي در سنين باروري بايد مرتباً تست سرطان يا پاپ اسمير انجام دهد ؟

سرطان دهانه رحم حدود ۵۰ سال پيش اولين علت مرگ و مير ناشي از سرطان در کشورهاي پيشرفته بوده است ، اما ميزان مرگ ومير ناشي از آن اکنون به دو سوم تقليل پيدا کرده است و در حال حاضر هشتمين علت مرگ و مير ناشي از سرطان است . ( شايع ترين سرطان ها در زنان به ترتيب عبارتند از : ريه ، پستان ، روده بزرگ ،‌لوزالمعده ، تخمدان ،‌غده لنفاوي و خون )‌

علت چنين کاهشي در مرگ و مير ، تشخيص زودرس و بموقع بيماري است که بسياري از اين رامديون آزمايش سلول شناسي به روش پاپانيکولا يعني پاپ اسمير مي باشيم .

●  علت سرطان دهانه رحم چيست ؟

اين سرطان يکي از سرطانهايي است که علت آن نسبتاً شناخته شده است وويروس پاپيلوماي انساني ( HPV )‌ از علل اساسي آن است . اين ويروس امروزه به عنوان يک عامل قطعي سرطان شناخته شده است . اين ويروس انواع کم خطر و پرخطر دارد . نوع کم خطر آن اغلب باعث زگيل تناسلي مي شود و نوع پرخطر بيشتر تبديل به سرطان مي گردد . البته وجود اين ويروس شرط لازم است اما کافي نيست . هر خانمي در طول زندگي خود ۷۹٪ احتمال ابتلا به اين ويروس را دارد و حدود ۹۰٪ اين عفونت ها خود به خود بهبود مي يابند .

سرطان دهانه رحم در طبقات پائين اجتماعي – اقتصادي بيشتر ديده مي شود . همچنين پائين بودن سن اولين آميزش جنسي ، تعدد شريک جنسي و همچنين تعداد شريک جنسي در همسر فرد نيز عوامل مؤثري هستند ( اين سرطان بدون مقاربت جنسي ديده نمي شود ) . ساير علل مؤثر عبارتند از : سيگار کشيدن ، تعدد بارداري ، سابقه فاميلي ، عفونت ها و عدم ختنه شدن شريک جنسي .

●  تشخيص سرطان دهانه رحم چگونه صورت مي گيرد ؟

امروزه خانم ها با مراجعه به پزشکان متخصص زنان يا ماماها مي توانند به راحتي آزمايش پاپ اسمير بدهند . وسايل مختلفي براي نمونه برداري وجود دارد . اين نمونه برداري خيلي راحت و بدون درد و بدون بيهوشي در مطب صورت مي گيرد و نمونه سلولهاي دهانه رحم با وسيله چوبي يا پلاستيکي  روي لام شيشه اي کشيده شده و ثابت ميگردد . سپس براي رنگ آميزي و بررسي ميکروسکوپي به آزمايشگاه ارسال مي گردد و متخصص پاتولوژي يا سلول شناس آن را بررسي مي کند .

در اين بررسي ها تغييرات قبل از بدخيمي ، علائم عفونت با ويروس پاپيلوما و تغييرات بدخيمي واضح و پيش رفته دهانه رحم ديده مي شود . علاوه بر آن عفونت هاي دهانه رحم و واژن ( مهبل ) مثل کانديدا ، تريکومونا ، کوکوباسيل و … نيز خود را نشان مي دهند . گاهي نيز علائم بدخيمي در ساير قسمت هاي تناسلي زنان مثل رحم ،  واژن و لوله ها هم مشخص مي شود اما اين آزمايش روش مناسبي براي غربالگري اين بدخيمي ها نيست و فقط به طور اتفاقي اين بيماريها را ممکن است نمايان کند . علاوه بر اين با اين آزمايش مي توان وضعيت هورموني بدن را هم در شرايط خاصي بررسي کرد . براي بررسي ابتدا بايد نمونه مناسب باشد . تعداد کافي ( ۸تا ۱۲ هزار سلول ) ازاين ناحيه بايد در اسلايد ديده شود . خون ، مواد زايد و سلولهاي التهابي نبايد روي لام را گرفته باشند ، لام بايد سالم و نشکسته باشد .

●  قبل از نمونه گيري چه مسائلي بايد رعايت شود ؟

۱ – بهتر است نمونه گيري در زمان قاعدگي يا زماني که ترشحات خيلي زياد هستند و عفونت خيلي واضحي وجود دارد صورت نگيرد .

۲ – قبل از نمونه گيري نبايد به مدت ۴۸ ساعت نزديکي صورت گرفته باشد .

۳ – از پمادهاي داخل واژن يک هفته قبل از نمونه گيري استفاده نشده باشد .

انجام اين آزمايش براي کليه خانم هايي که فعاليت جنسي دارند يا داشته اند در تمامي سنين الزامي است و بايد در ابتداي شروع فعاليت جنسي در سه سال اول ،  هر سال يکبار و بعد در صورتي که آزمايش طبيعي باشد هر ۳ سال يکبار انجام شود .

البته گاهي اوقات با توجه به تغييرات خاص يا عفونت ها ، پزشک متخصص زنان تشخيص مي دهد که اين فواصل کمتر شود و پس از درمان نيز با يک آزمايش ديگر نتايج درمان بررسي شود .

●  بعد از تشخيص، هميشه نيازي به برداشتن كامل رحم است؟

– در خانمي كه باروري‌اش كامل شده و نيازي به  حاملگي ندارد يك روش بهتر اين است كه رحم به طور كامل برداشته شود به خصوص در مواقعي كه سرطان تمام مخاط دهانه رحم را گرفتار كرده است.

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar