وضعیت انواع هپاتیت در ایران :***

علت عمده بروز بیماری هپاتیتA  ( ای)  ‪ در ایران رعایت نکردن بهداشت غذایی است

دولت با کلرینه کردن آب آشامیدنی وظیفه خود را در راستای پیشگیری از بیماری هپاتیت انجام می دهد، و مردم باید با ضدعفونی کردن میوه، سبزیجات و رعایت بهداشت فردی از ابتلا به‌این بیماری جلوگیری کنند.

 مقاومت ویروس هپاتیت E در  آبهای آلوده و فاضلابها بیشتر است، در نتیجه درصورت رعایت نکردن بهداشت محیط زیست و بهداشت عمومی جامعه، این بیماری می‌تواند بصورت اپیدمی شدید شیوع پیداکند.

آمارهای دقیق درخصوص وضعیت و شاخصهای بیماریهایی نظیر هپاتیت در کشور ایران وجود ندارد و جالب است که وزارت بهداشت و سازمان های وابسطه نه تنها فعالیتی در رابطه با آمارگیری صحیح در مورد موارد بیمار و آلوده انجام نمی دهد بلکه جلوی انجام فعالیت تحقیقی سازمان ها و افراد را جهت انجام  بصورت تحقیق را می گیرد.

در حال حاضر هپاتیت B یکی از مشکلات عمده سلامت کشور ایران است و نزدیک به ۲ الی ۷ درصد افراد جامعه به نوعی با این بیماری درگیر هستند.( درگیر بودن به معنی بیمار بودن همه این افراد نیست).
واکسنی که به منظور پیشگیری از این بیماری در حال حاضر  در ایران وجود  داردبا تزریق یک دوره کامل تقریبا می تواند افراد را کاملاً در برابر هپاتیت B مصون کند.

در ایران بدلیل آلودگی بالا لازم است،در بخش سلامت اقدامات کافی جهت افزایش آگاهی افراد، ارتقای سطح بهداشت فردی و اجتماعی و آموزش به گروه های پرخطر انجام پذیرد.

گروه های پرخطر در مورد هپاتیت” B “و “C” را شامل کلیه پرسنل پزشکی، بیماران دیالیزی، بیمارانی که به هر دلیل خون دریافت می کنند، معتادان تزریقی و نوزادانی که از مادر مبتلا به هپاتیت به دنیا می آیند،

مشکل ۹۰ درصد بیماران هپاتیتی با اقدامات ساده نگهدارنده کنترل می شود اما ۱۰ درصد باقی مانده ممکن است دچار شکل پیشرونده و مزمن بیماری شده و امکان بهبودی نداشته باشند.

ویروس هپاتیت بی در مقابل حرارت و رطوبت مقاوم است .

دانشمندان به منظور ایجاد روش موثر برای درمان هپاتیت B، یک فن‌آوری ژنتیکی را تحت کنترل درآورده‌اند آنها روشی را برای تزریق ملکول‌های کوچک به نام RNA های مداخله‌گر کوچک به جریان خون یافته‌اند که ژن‌هایی که در تکثیر ویروس نقش مهمی دارند را خاموش می‌کنند. این ملکول‌ها در پوشش چربی قرار داده شده و سپس به خون تزریق می‌شوند. در این بررسی تزریقات انجام شده سطوح ویروسی را در حیوانات آلوده تا ۹۰ درصد کاهش داده‌اند

هپاتیت B شدیدترین عفونت ویروس کبدی در جهان است و ظاهرا عامل اصلی سرطان کبد است. طبق تخمین سازمان جهانی بهداشت هپاتیت B منجر به مرگ بیش از یک میلیون نفر در سال می‌شود.
برای حفاظت در برابر این بیماری واکسن‌هایی وجود دارد اما درمان دارویی آن گران و تقریبا غیرموثر است.
دانشمندان در نظر دارند سال آینده اولین آزمایشات را بر انسان آغاز کنند.
 کارشناسان وزارت بهداشت ایران می گویند یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر در کشور ایران به هپاتیت B و C آلوده اند.ولی آمار غیر رسمی می گوید   در کشور ایران  حدود ۲ میلیون نفر آلوده به ویروس هپاتیت B و بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار نفر مبتلا به هپاتیت C داریم. به عبارتی، ۷/۱ درصد جمعیت کشور ناقلین مزمن هپاتیت B و ۱/۳ درصد جمعیت کشور نیز به ویروس هپاتیت C آلوده هستند.

 البته خوشبختانه اکثر کسانی که در ایران به هپاتیت B آلوده هستند، هپاتیت غیرفعال دارند (کسانی که فقط ویروس در بدنشان وجود دارد) و فقط باید هر ۶ ماه یک بار آزمایش بدهند، ولی در عوض، متاسفانه هپاتیت C و B بیشتر در سنین بین ۲۰ تا ۴۰ سالگی دیده می‌شود.

سالانه نزدیک به ۱۰ هزار نفر آلوده به هپاتیت B و C در کشور گزارش می شود.

در ایران آمار مربوط به هپاتیت B و Cاز سال ۱۳۷۷تا کنون بین ۷ هزار تا ۱۱ هزار مورد آلوده در سال به صورت متغیر بوده است، به گونه ای که در سال ۷۷ حدود ۷ هزار مورد آلوده به این نوع هپاتیت ها در کشور وجود داشت اما در سال های اخیر ۱۰ هزار مورد بوده که شایع ترین آنها هپاتیت B و بیش از ۸ هزار مورد است.و از میان ۸ هزار مورد آلوده به هپاتیت B نزدیک به دو هزار نفر فاز بیماری را طی می کنند.

مطالعات ایران  بر روی جمعیت عمومی کشورنشان می دهد ، که ۷/۱ درصد جمعیت کشور را آلوده شدگان به هپاتیت B و در سایر مطالعات این میزان ۲ تا ۳ درصد را شامل می شود همچنین ۱/۰ درصد نیز آلوده به هپاتیت C در کشور تخمین زده می شود.البته کارشناسان غیر دولتی این آمار را واقعی نمی دانند و درصد افراد آلوده را بیشتر تخمین می زنند.

از آنجا که ۶۰ تا ۸۰ درصد افراد آلوده به هپایتت C به سمت مزمن شدن  بیماری می روند ،بنابراین اگر چه شیوع آن نسبت به هپاتیت B کمتر است اما مشکلات و معضلات مربوط به هپاتیت C بیشتراست چرا که درصد کمی از افراد آلوده به هپاتیت B، بیماری آنها مزمن می شوند.

زمانی که هپاتیت اثر منفی خود را بر کبد بگذارد ، سبب از بین رفتن سلول های کبدی و از کارافتادن سیستم فعالیت کبدی می شود که به دنبال آن  آسیب شکمی را به همراه دارد بنابراین نگرانی های مربوط به بیماری هپاتیت زمانی است که این بیماری به سمت مزمن شدن می رود.

هپاتیت A در کشور ایران شیوع بالایی دارد اما خوشبختانه از نوع هپاتیت هایی است که سرانجام خوبی دارد چرا که درصد بسیارکمی از افراد آلوده به این نوع هپاتیت به طرف مزمن شدن می روند، به گونه ای که بسیاری از افراد ممکن است در کودکی به این بیماری مبتلا و یا نسبت به آن ایمن شده اند اما چون در صورت ابتلا به آن نیز، سیر طولانی و مزمن شدن را طی نمی کند بنابراین نمی تواند مشکل ساز باشد.

پس از ادغام برنامه واکسیناسیون هپاتیت B در نوزادان و برنامه کشور ی در خصوص کنترل هپاتیت B  ایران به موفقیت هایی رسیده است به گونه ای که میزان هپایتت  B در جمعیت کشور ایران تا حدودی کاهش یافته است.
 

تعداد مبتلایان به هپاتیت C در کشور زیر یک درصد است. البته از کل انواع هپاتیت اطلاعات دقیقی در دست نیست.با توجه به این که ایران در مجاورت کشورهایی با آمار بالای هپاتیت ‌ C و B  ‌قرار دارد،  همیشه در معرض خطر است . 

 در سال ۱۳۷۹ در زندان‌های کشور ایران  اپیدمی هپاتیت C در حدود ۲۰ درصد بود که با توزیع سرنگ یک بار مصرف در بین زندانیان و تغیر اعتیاد آن‌ها از تزریقی به خوراکی، این بیماری کاهش یافت به گونه‌ای که در سال ۸۴ حدود ۵ درصد از معتادان تزریقی به هپاتیت C مبتلا بوده‌اند.

۲۰۰ میلیون ناقل هپاتیت C در جهان وجود دارد، و با توجه به این که رفتارهای خطرساز و اعتیاد تزریقی در دنیا روند رو به رشدی دارد، تعداد مبتلایان به هپاتیت C نیز در حال افزایش است.

  در حال حاضر حدود ۲۰۰ هزار بیمار هپاتیت C در ایران شناسایی شده‌اند.

همچنین هپاتیت B در مردان شایع‌تر از زنان است، و بیماری هپاتیت B در افرادی مانند بیماران تالاسمی و هموفیلی‌ها که به صورت مداوم خون و فراوده‌های خونی دریافت می‌کنند، شایع‌تر است که البته با کارهای صورت پذیرفته در زمینه سالم‌سازی خون در سازمان انتقال خون ایران تعداد این بیماران نیز کاهش یافته است، به گونه‌ای که از سال ۷۵ تاکنون تنها ۲ مورد بیماری هپاتیت در هموفیلی‌های کل کشور ایران  گزارش شده است.

واکسیناسیون هپاتیت نقش موثری در کاهش تعداد مبتلایان به هپاتیت B داشته است و از سال ۷۲ به بعد تمام نوزادان متولد شده در ایران در بدو تولد واکسن هپاتیت B را دریافت می‌کنند و متولدان ۶۸ تا ۷۲ نیز از امثال این واکسن را دریافت کرده اند.

 از ۱۵ اسفند ماه سال ۱۳۸۵  متولدان سال ۶۸ این واکسن را دریافت کرده‌اند و متولدین سال‌های ۶۹ تا ۷۲ نیز در سال‌های بعد در برابر بیماری هپاتیت B واکسینه خواهند شد.

لازم به ذکر است به علت افزایش رفتارهای پرخطر در بین معتادان تزریقی ، ویروس هپاتیت B در کشور ایران رو به افزایش است.

هم اکنون ۳ درصد جمعیت جهان به ویروس B  و C مبتلا هستند ،گرچه اطلاعات آماری دقیق در ایران وجود ندارد ولی به نظر می رسد این رقم در ایران حدود یک درصد باشد. البته این رقم در برخی از استانهای کشور نیز متغییر است.

با ساخت و تولید واکسن های هپاتیت در کشور ایران ، هم اکنون شیوع این ویروس در ایران بسیار کاهش یافته و در سطح کشورهای همسایه نیز ، ایران در وضعیت بهتری قرار دارد.

هم اکنون ویروس هپاتیت B  و C بیشتر افراد در گروههای سنی ۲۰ تا ۴۰ سال جامعه را مبتلا کرده است.

لازم به ذکر است  هپاتیت B شایع ترین نوع هپاتیت در کشور ایران است و این هپاتیت هم اکنون به عنوان یکی از اصلی ترین بیماریهای کبدی در ایران گزارش شده است.

هم اکنون برای کاهش و مبارزه با ویروس هپاتیت B در کشور ایران مطالعات این ویروس در چند استان کشور آغاز شده است.

در حال حاضر ما در کشورمان حدود ۲ میلیون نفر آلوده به ویروس هپاتیت B و بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار نفر مبتلا به هپاتیت C داریم. به عبارتی، ۷/۱ درصد جمعیت کشور ناقلین مزمن هپاتیت B و ۱/۳ درصد جمعیت کشور نیز به ویروس هپاتیت C آلوده هستند.

مناطق جغرافیایی دنیا از نظر درصد انسان‌های آلوده به هپاتیت به ۳ دسته تقسیم می‌شود:‌ ۱ – مناطقی با آلودگی کم، که میزان ناقلین هپاتیت آن کمتر از ۲ درصد و شامل آمریکا و اروپاست. ۲ – مناطق با آلودگی متوسط، بین ۲ تا ۷درصد است. ۳ – مناطقی با آلودگی بالا که میزان ناقلین بیش از ۷ درصد و شامل کشورهایی همچون چین و تایوان است.

 ایران تا ۱۰ سال پیش در منطقه با شیوع متوسط قرار داشت (حداقل ۳درصد ابتلا به هپاتیت در کشور) اما باز جای شکرش باقی است که در حال حاضر با پیشگیری و اجرای واکسیناسیون کشوری، در برخی از نواحی، میزان ابتلا به زیر ۲ درصد رسیده است؛ به عنوان مثال در تهران میزان شیوع کمتر از ۲ درصد است.

بازدید کننده محترم

 جهت کسب اطلاعات کامل و جامع در رابطه با انواع بیماری هپاتیت می توانید به مقاله  انواع هپاتیت ( مرجع کامل اطلاعات) مراجعه نمایید

همچنین جهت مطالعه موضوعات مرتبط با هپاتیت اینجا را کلیک کنید

  دفتر بیماریهای واگیر       ،

 سایت پزشکان بدون مرز