مننژیوم مغزی یا مننژیوما

به توموری که از لایه های محافظ مغز منشاء می گیرد، مننژیوم گفته می شود. این تومورها اغلب خوش خیم بوده و اگر خیلی بزرگ نشده باشند مغز را درگیر نمی کنند. مننژیوم شایع‌ترین تومور مغزی است و ۳۳ درصد افراد که در آنها تشخیص تومور مغزی داده می‌شود، به این نوع تومور مبتلا هستند. مننژیوم بیشتر در زنان دیده می شود. در مردان و بخصوص در کودکان بسیار کمتر رخ می دهد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،   مننژیوم در واقع درون خود مغز نیست، بلکه از پرده خارجی مغز و نخاع به نام مننژ منشا می‌گیرد. این تومورها رشد آهسته‌اى داشته و کروى شکل هستند. مى‌توانند سبب تهاجم به استخوان شوند و خونگیرى آنها به‌طور عمده از سیستم کاروتید خارجى است (شریان مننژیال میانى و …) هنگامى که اندازهٔ تومور کوچک باشد، خارج‌کردن کامل آن منجر به بهبودى در بیش از ۹۰ درصد موارد خواهد شد.

همانطور که گفته شد مننژیوم‌ها با شیوع بیشتری در زنان مسن تشخیص داده می‌شوند. حدود ۹۰ درصد آنها خوش‌خیم هستند و رشد آهسته‌ای دارند- و در موارد نادری ممکن است بدخیم شوند- اما مننژیوم بسته به محل قرارگیری‌اش در مغز ممکن است مشکلات گوناگونی را ایجاد کند.

علائم این تومور ممکن است به صورت تغییر در بینایی، سردردی که در طول زمان بدتر می‌شود، اشکال در شنوایی یا اختلال حافظه، حمله تشنجی و ضعف و فلج در اندام‌ها بروز کند.

بسیاری از افراد دارای این تومور هم ممکن است علامتی نداشته باشند.

علائم بیماری بستگی به محل تومور دارد. از آنجا که این تومورها خوش خیم بوده و رشد آهسته ای دارند، ممکن است قبل از بروز علائم بسیار بزرگ شده باشند. اگر تومور در سطح مغز ایجاد شده باشد،

علائم بیماری عبارت خواهند بود از سردرد، تشنج، اختلالت رفتاری و یا ضعف اندام ها در یک سمت بدن. بیمار ممکن است یک یا چند علامت را داشته باشد.

دسته دیگری از این تومورها آنهایی هستند که در قائده جمجمه اتفاق می افتند. در این بیماران اختلال در عملکرد اعصاب جمجمه ای مانند بینایی، شنوایی، بویایی و امثال آن بیشتر دیده می شود.

برخی از پژوهش‌ها نشان داده‌اند که ابتلا به مننژیوم دارای یک زمینه ژنتیکی است و در برخی از خانواده‌ها بیشتر دیده می‌شود، و برخی پژوهش‌های دیگر بیانگر آن بوده‌اند که افرادی که با تحت پرتوتابی به دوز بالا به مغز قرار گرفته‌اند، بیشتر ممکن است به این تومور مبتلا شوند.

پژوهش‌های اخیر بیانگر ارتباط میان انجام مکرر رادیوگرافی دندانی و افزایش خطر دچار شدن به مننژیوم بوده‌اند.

سه گزینه درمانی بالقوه برای مننژیوم وجود دارد. یکی پرتوتابی به مغز. گزینه دوم جراحی است: بسته به اندازه و مکان تومور و علائم بیمار ممکن است جراحی برای برداشتن تومور انجام شود.

و گزینه سوم “رادیوجراحی استرئوتاکتیک” است که در آن دوزهای پرتوی با قدرت بالای متمرکز به یک ناحیه کوچک تابانده می‌شود، و ممکن است برای بیمارانی که نمی‌خواهند جراحی شوند یا نامزد خوبی برای جراحی نیستند، به کار رود.

با توجه به رشد آهسته تومور در مواردی که مننژیوم علائمی ندارد، ممکن است پزشک صرفا رشد تومور را به طور دوره‌ای با انجام اسکن مغز پیگیری کند.

مننژیوما از سلولهای اپیتلیوئیدآراکنوئید در مننژ منشاء می‌گیرد. شایعترین محل آن در امتداد لینوس ساژیتال و رویتحدب سربرال Cerebralconvexityاست. اغلب هایپراستئوز ایجاد می‌کنند.

تهاجم به استخوان بیانگر مننژیومای بدخیمنیست. به ندرت و پس از رزکسیون‌های متعدد ممکن است متاستاز به ریه رخ دهد، گرچهرشد متاستاز نیز کند است. مننژیوما در خانمها شایعتر است و ممکن است حین حاملگی یاهورمون‌تراپی سایز آن افزایش یابد.

این یافته‌ها و ارتباط مننژیوما با کانسرپستان، نقش بالقوه‌ی هورمونهای استروئیدی و رسپتورهای استروئیدی را در رشدمننژیوما بیان می‌کند. مننژیوما رسپتورهای پروژسترونی، آندروژنی و استروژنی (a ,b) دارد.

روش های درمانی در مننژیومای مغز

درمان انتظاری (پیگیری و ویزیت بیماربه صورت دوره‌یی و بدون درمان).

اغلب موارد مننژیوما، بدون علامت بودهو به طور تصادفی حین تصویربرداری به دلایل دیگر یا در اتوپسی‌ها کشف می‌شوند.

اغلب بیماران دارای مننژیوم کوچک بدونعلامت را می‌توان تحت نظر گرفت و در صورت علامتدار شدن یا بزرگترشدن تومور آن رادرمان نمود. در یک بررسی گذشته‌نگر ژاپنی روی ۱۴۳۴ بیمار مبتلا به مننژیوما که تحتنظر گرفته شده بودند، ۶۳% بیماران پس از گذشت ۵ سال شواهدی از رشد تومور نداشتند.این یافته‌ها بیانگر آن است که تحت نظر گرفتن دقیق این بیماران و عدم درمان قطعیممکن است انتخابی منطقی در بیمارانی باشد که تومور کوچک و بدون علامت دارند. باانجام CT اسکن یا MRI مغز هر سه تا شش ماه می‌توان رفتار بیولوژیکتومور را ارزیابی نمود. در صورت عدم رشد تومور می‌توان فواصل تصویربرداری را به یکسال افزایش داد.

نقش رادیوتراپی در درمان:

رادیوتراپی در همه‌ی بیماران مبتلا بهمننژیومای آتیپیک و بدخیم صرفنظر از کامل بودن جراحی توصیه می شود. همچنین بیمارانمبتلا به مننژیومای خوش خیم که رزکسیون تومور کامل نبوده است کاندیدایرادیوتراپی هستند و در موارد رزکسیون کامل ضایعه‌ی گروس می‌توان از رادیوتراپیصرفنظر نمود. اخیراً رادیوتراپی به عنوان تنها مدالیته‌ی پس از بیوپسی یا حتی پساز یافته‌های تصویربرداری (بدون بیوپسی) در چندین بررسی به کار رفته است که دربرخیبررسی‌ها بقای عاری از عود ۱۰ و ۵ ساله ۱۰۰% و در برخی دیگر بقای عاری از عود ۱۵ساله ۴۷% بوده است.

نقش رادیوسرجری در درمان :

رادیوسرجری در بررسی‌های گذشته‌نگر درموارد مننژیومای اولیه‌ی کوچک، باقیمانده پس ازجراحی، رشد مجدد پس از جراحی قبلییا ضایعات اولیه‌ی قاعده‌ی جمجمه به کار رفته است و در مجموع کنترل لوکال ۵ تا۱۰ساله ۷۵ درصد داشته است. ولی عوارض آن نسبت به جراحی بیشتر است و شامل نوروپاتیکرانیال، نقص گذرای عصبی، نکروز و ادم بدخیم می‌باشد که در ۶ تا ۴۲ درصد مواردگزارش شده است.

نقش کموتراپی در درمان:

کموتراپی نقشی دردرمان موارد تازهتشخیص داده شده و رادیوتراپی شده ندارد و تنها به عنوان مدالیته جانشین در مواردی کهامکان جراحی یا رادیوتراپی نباشد به کارمی‌رود.

داده‌های اولیه بیانگر فعال بودنهیدروکسی اوره آ در موارد unresectable یا عود بوده است.

نقش هورمون تراپی در درمان:

به رغم وجود رسپتورهای استروژنی،پروژسترونی وآندروژنی درمان با تاموکسیفن و میفپریستون (mifeperiston) نافرجام بوده است.

نقش تارگت تراپی در درمان :

Gleevec، مهارکننده‌های آنژیوژنز و مهار کننده‌های EGFR همگی ارزیابی شده‌اند که هیچیک تأثیر واضحینداشته‌اند.

به طور خلاصه باید گفت که درماناولیه‌ی مننژیوما براساس علائم و شکایات بیمار، سن، محل و سایز ضایعه می‌باشد و ممکناست یک یا ترکیبی از سه مورد زیر باشد:

۱- درمان Conservative (محافظه کارانه):در مورد بیماران بدون علامت که رشد تومور ناچیز باشد مناسبترین روش است. کشف توموردراغلب این بیماران به طور اتفاقی است.

۲-  جراحی: جراحی در درمان اولیهیا حتی عود کرده بیماری نقش عمده‌یی ایفا می‌کند.

۳- ,Radiotherapy(RT)Stereotactic Radio surgery (SRS) یاStereotactic Radiotherapy (SRT) به عنوان درمان اولیه یا درمان همراه با جراحی در مننژیومای خوشخیم به کار می‌رود. همچنین رادیوتراپی پس ازرزکسیون مننژیوم آتیپیک یا بدخیمصرفنظر ازوسعت رزکسیون توصیه می‌شود.

  • آسان طب



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar

*