علایم حیاتی یک مصدوم

علایم حیاتی علايمي هستند كه ما را از نحوه كاركرد دستگاه هاي بدن مطلع مي سازند ، علايم خطرناك را هشدار مي دهند و كاركرد دستگاههاي عصبي ، تنفسي و گردش خون را گزارش مي دهند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  علايم‌ حياتي‌ مي‌توانند در شناسايي‌ مشكلات‌ خاص‌ و تعيين‌ هرگونه‌ تغيير در وضعيت‌ مصدوم‌ به‌ شما كمك‌ كنند. كنترل‌ علايم‌ حياتي‌ را به‌طور مرتب‌ ادامه‌ بدهيد و يافته‌هاي‌ خود را در نمودار ثبت‌ مشاهدات‌، ثبت‌ كنيد و آن‌ را به‌ امدادگران‌ گروه‌ پزشكي‌ كه‌ مراقبت‌ از بيمار را بر عهده‌ خواهند گرفت‌، تحويل‌ دهيد .

پس از ارزیابی اولیه مصدوم  باید علایم حیاتی  او را ارزیابی کنید.

علایم حیاتی  مهم عبارتند از:

1- درجه هوشیاری

2- تنفس

3- نبض

4- فشار خون

5- درجه حرارت بدن

6- رنگ پوست

7- قطر مردمک چشمها

هر یک ازاین علایم را به طور خلاصه توضیح می دهیم:

1-  درجه هوشیاری:

درجه هوشیاری مصدوم را با تکان دادن ملایم شانه های مصدوم  و صدا کردن او بررسی کنید.

در واقع با تکان دادن شانه های مصدوم سر وگردن او تکان نخورد.

2-تنفس :

در بررسی تنفس مصدوم به سه مورد زیر توجه کنید:

الف- تعداد تنفس :

برای تعیین تعدادتنفس آن را در مدت یک دقیقه بشمارید در افراد بالای12 سال که در حال استراحت هستند تعداد تنفس طبیعی 12تا20 است. در کودکان یک تا 12ساله بین 15تا30 می باشد. نوزادان تا یک ماهه

در حالت طبیعی بین 25تا50 است.

ب – عمق تنفس:

دقت کنید که تنفس مصدوم  عمیق است یا سطحی .

ج– نظم تنفس :

ببینید آیا پس از یک تنفس عمیق  نفس بیمار قطع میشود. یا نه؟

عمل تنفس شامل دو قسمت دم و بازدم است . شما بايد قادر باشيد بيمار را از نظر وجود يا عدم وجود تنفس ، عمق و نظم آن بررسي كنيد .

افراد بالغ متوسط الجثه به طور طبيعي تقريباً16 بار و كودكان 30-20 بار در دقيقه تنفس مي كنند .

جهت بررسي وجود تنفس پس از بازكردن راه هوايي ، گوش خود را به دهان و بيني بيمار نزديك كنيد ، درحالي كه به قفسه سينه بيمار نگاه مي كنيد در اين حالت صداي تنفس را مي شنويد ، گرماي بازدم را با گونه لمس مي كنيد و حركات قفسه سينه را مي بينيد . به مرور با كسب تجربه مي توانيد عمق تنفس كافي را حدس بزنيد .

سرعت تنفس مي تواند با مداخله مركز تنفسي در مغز به عنوان واكنشي نسبت به برخي عوامل مثلاً در پاسخ به سطوح غير طبيعي اكسيژن يا دي اكسيد كربن در خون ، هيجانات روحي ، ورزش ، سوانح و بيماري ها تغيير كند كه معمولاً به صورت افزايش سرعت خواهد بود .

در ضمن ، طبق اراده و ميل شخصي نيز مي توان عمق و سرعت تنفس را تغيير داد.

3- نبض:

خون‌ به‌ داخل‌ شريان‌ها پمپ‌ مي‌شود و موجي‌ از فشار توليد مي‌شود (مبحث‌ « قلب‌ و رگهاي‌ خوني‌ » را ببينيد). در محل‌هايي‌ كه‌ شريان‌هادرست‌ زيرسطح‌ پوست‌ قرارمي‌گيرند (مثلاً در داخل‌ مچ‌ دست‌ يا در گردن‌)، مي‌توان‌ موج‌ فشار را به‌ صورت‌ نبض‌ لمس‌ كرد.

در بزرگسالان‌، تعداد نبض‌ به‌طور طبيعي‌ 80-60 ضربان‌ در دقيقه‌ است‌. تعداد نبض‌ در كودكان‌ تندتر است‌ و در بزرگسالاني‌ كه‌ از آمادگي‌ جسمي‌ بالايي‌ برخوردارند، مي‌تواند آهسته‌تر باشد. نبضي‌ كه‌ به‌طور غيرطبيعي‌ تند يا كند شده‌ است‌، مي‌تواند نشانه‌اي‌ از يك‌ بيماري‌ خاص‌ باشد.

نبض‌ بازويي‌ دو انگشت‌ خود را در سمت‌ داخل‌ بازوي‌ شيرخوار قرار دهيد.

محل‌هاي‌ گرفتن‌ نبض‌ عبارتند از:

گردن‌ (نبض‌ كاروتيد) و مچ‌ دست‌ (نبض‌ راديال‌). در شيرخوران‌، يافتن‌ نبض‌ در بازو (نبض‌ بازويي‌) آسان‌تر است‌.

نبض‌ راديال‌ سه‌ انگشت‌تان‌ از درست‌ پايين‌تر از چين‌ مچي‌ كه‌ در قاعده‌ شست‌ قرار دارد، بگذاريد.

براي‌ گرفتن‌ نبض‌، به‌ جاي‌ انگشت‌ شست‌ (كه‌ خودش‌ نبض‌ دارد) از ساير انگشتان‌ خود استفاده‌ كنيد و موضع‌ را به‌ آرامي‌ فشار دهيد تا بتوانيد نبض‌ را لمس‌ كنيد. موارد زير را ثبت‌ كنيد:

– سرعت‌ (تعداد ضربان‌ در دقيقه‌)

– قدرت‌ (ضعيف‌ يا قوي‌)

– ريتم‌ (منظم‌ يا نامنظم‌)

نبض‌ كاروتيد دو انگشت‌ خود را در يك‌ طرف‌ گردن‌ قرار دهيد.

برای گرفتن نبض نوک دو انگشت بزرگ و نشانه  را باید روی محل نبض قرار دهیم .

رایج ترین نبضی که مورد معاینه قرار می گیرد نبض رادیال است.محل لمس این نبض روی مچ دست درسمت انگشت شست است.

مطمئن ترین نبض برای معاینه مصدوم نبض کاروتید است. محل لمس این نبض روی گـردن و درفرو رفتگی کنار سیب آدم اسـت.

دقت کنید:

هر دو شریان کاروتید را با هم و در یک زمان لمس نکنید و فشار زیادی روی این شریان وارد نیاورید چون ضربان قلب را  مختل می سازد.

4-فشار خون:

فشاری است که دراثر برخورد خون به دیواره رگ ها وارد می شود. فشار خون را به وسیله دستگاهی به نام فشار سنج اندازه می گیریم.

روش عمل:

ابتدا بازو بند را نه خیلی محکم و نه خیلی شل روی بازوی بیمار بسته پس از لمس گردن نبض آرنج در قسمت داخلی گوشی پژشکی را روی آن قرار دهید. پیچ تلمبه دستگاه را ببندید و بازو بند را بین 150تا200 میلی متر جیوه باز کنید به آرامی باد را خالی و منتظر شنیدن اولین صدا باشید.

در زمان شنیدن اولین صدا عددی را که دستگاه نشان می دهد نشان دهنده فشار سیستولیک یا ماکزیمم است.بتدریج به تخلیه با د دستگاه ادامه دهید وقتی صدا قطع شد عددی مشاهده شده نشان دهنده فشار دیاستولیک یا مینیمم است.

باید بدانید فشار خون را بصورت کسر نشان می دهند. صورت کسر فشار سیستولیک  و مخرج کسر فشار  دیاستولیک است فشار خون سیستولیک طبیعی بزرگسالان بین190تا140 میلی مترجیوه وفشار خون دیاستولیک طبیعی آنان بین 60تا90 میلی متر جیوه است.

5-درجه حرارت بدن:

بهترین وسیله برای اندازه گیری درجه حرارت بدن دماسنج است.

ولی اگر دماسنج در اختیار نباشد میتوان پشت یک دست را روئ پیشانی مصدوم و پشت دست دیگر را روی پیشانی خود یا یک فرد سالم قرار داده و اختلاف دما ی احساس شده را با هم مقایسه نمود. درجه حرارت طبیعی بدن بین 8/36تا 5/37 درجه سانتیگراداست.

6-رنگ پوست:

رنگ پوست طبیعی فرد صورتی رنگ است . پوست رنگ پریده در جریان شوک یا غش حمله قلبی خون ریزی و ترس و پوست  کبود در نارسایی قلبی انسداد راه هوایی و بعضی از مسمومیتها دیده می شود. در افراد تیره برای ارزیابی باید از مخاطها مانند  داخل دهان  داخل پلک و بستر ناخنها استفاده کرد.

7-قطر مردمک چشمها:

در افراد سالم و طبیعی قطر مردمک های دو چشم با هم برابر است. و بستگی به میزان نور محیط دارد. یعنی مردمکها با افزایش میزان نو رتنگ و با کاهش نور گشاد میشوند.

تغییر در اندازه مردمک یک یا دو چشم در یک مصدوم یا بیمار بسیار مهم است. مردمک های تنگ غیر طبیعی درمواردی نظیر مسمومیت با مواد مخدر وخونریزی مغزی و مردمک های گشاد غیر طبیعی در مواری نظیر مسمومیت با امفتامین یا کوکائین و مرگ مغزی دیده می شود.

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar