آزمایش PSA چیست ؟

آزمایش: PSA یا Prostate Specific Antigen (پروستات اسپسيفيك آنتي ژن) برای غربالگری مردان از نظر سرطان پروستات به کار می رود .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  گرچه در حال حاضر هیچ توافقي در مورد استفاده از این تست برای غربالگری مردان بدون علامت سرطان پروستات وجود ندارد، اما برای کمک به تعیین لزوم انجام بیوپسی از پروستات، برای پايش اثربخشی درمان سرطان پروستات و تشخیص عود سرطان پروستات؛ هنگامی که مردي دارای علائم مطرح کننده سرطان پروستات مانند ادرار کردن مشکل، دردناک و/ یا مکرر است؛ همچنين در طول درمان سرطان پروستات و پس از آن در فواصل منظم درخواست مي شود.

غربالگری سرطان پروستات به‌دنبال تشخيص بیماری، پیش از بروز هرگونه علامتي در فرد است. دو روش غربالگری که معمولاً در نبود علائم برای کشف سرطان پروستات به‌کار می‌رود، يكي معاینۀ انگشتي مقعد است که پزشک پروستات را از طریق مقعد برای یافتن یک ناحیة توده‌دار لمس می‌کند، و ديگري آزمایش خون است که ماده ساخته شدۀ پروستات را ـ که به آن آنتی‌ژن ویژۀ پروستات (PSA) می‌گویند ـ اندازه‌گيري مي‌كند.

این دو روش، همراه با هم، بسیاری از سرطان‌های خاموش پروستات را که هیچ علامتی بروز نمي‌دهند، شناسایی می‌کنند. به‌دلیل استفادۀ گسترده از آزمایش ‍ٍِPSA در ایالات متحده، تقریباً 90% سرطان‌های پروستات در مرحلۀ اولیه مشخص می‌شوند و درنتیجه، ‌پس از تشخیص، مردان زندگی طولانی‌تری خواهند داشت.

آزمایش PSA تام و DRE هنگامی که یک مرد علائمي دارد كه می تواند به علت سرطان پروستات باشد درخواست مي شود.

•  توضیح راجع به تست PSA

PSA پروتئیني است كه عمدتا توسط سلول ها در پروستات توليد مي شود. بیشتر PSA به داخل مایع مني رها مي شود، اما مقدار کمی از آن نیز به درون جریان خون رها مي گردد. PSA به دو شکل در خون موجود است: آزاد (Free) و کمپلکس (cPSA، متصل به يك پروتئین).

اغلب از آزمایش PSA تام، که مجموع PSA آزاد و cPSA را در خون اندازه گیری می كند، استفاده می شود.

هنگامی که پزشک آزمایش PSA درخواست مي كند، به PSA تام اشاره دارد.

در چه شرایطی تست افزایش می یابد

سطوح بالای PSA ممکن است در پروستاتیت و هیپرپلازی خوش خیم پروستات (BPH) و نيز با افزايش سن مردان دیده شود. انجام DRE، دستکاری پروستات توسط بيوپسي یا برداشتن پروستات، دوچرخه سواری، انزال در عرض 24 ساعت قبل از آزمایش و عفونت پروستات مي توانند سطح PSA را افزايش دهند.

•  آمادگي بيمار

جلوگیری از انزال به مدت 24 ساعت قبل از جمع آوری نمونه، چون انزال با افزایش سطح PSA مرتبط است

محدوده مرجع (نرمال رنج) وابسته به جنس زن/مرد

مقدار نرمال برای PSA تام، کمتر از 4ng/ml (نانوگرم در هر میلی لیتر از خون) در نظر گرفته مي شود.

•  نوع نمونه

نمونه خون از ورید بازو

بهترین زمان نمونه گیری

•  تست هاي تكميلي

Digital Rectal Exam (DRE); Tumor markers

•  طریقه جمع آوری نمونه

نمونه خون از طريق فروبردن سوزن داخل ورید بازو به دست مي آيد

•  تداخلات دارويي

برخی داروهاي شیمی درمانی مانند سیکلوفسفامید و متوترکسات، ممکن است باعث افزایش یا کاهش سطح PSA شوند.

•  اطلاعات تكميلي

نمونه باید قبل از اين كه پزشك آزمايش دیجیتالی رکتال (DRE) را انجام دهد و قبل از (یا چندین هفته بعد از) بيوپسي پروستات جمع آوری شود.

آزمايش PSA تام و DRE ممکن است براي غربالگري مردان بدون علامت و علامتدار برای سرطان پروستات مورد استفاده قرار گیرند. اگر اين دو غیرطبیعی باشند، پزشک ممکن است این آزمایش را با بيوپسي پروستات و شاید آزمایش هاي تصویربرداری مانند سونوگرافی پيگيري كند.

اگر DRE طبیعی است، اما PSA كمي افزایش داشته، پزشک ممکن است آزمایش PSA آزاد درخواست كند تا نسبت اين دو PSA را چك كند. این كار به تشخيص بین سرطان پروستات و علل غیرسرطاني ديگر كه PSA را افزایش مي دهند، كمك مي كند.

توصیه می شود که پزشکان تست هاي PSA تام و DRE را به طور سالانه براي تمام مردان، از سن 50 سالگی به بعد و براي افرادي كه احتمال خطر بيشتري براي ابتلا به سرطان پروستات دارند و مرداني كه سابقه خانوادگی ابتلا به این بیماری را دارند، از سن 40 یا 45 سالگي به بعد درخواست كنند

•  نکته :

محققان بر این باورند: تنها آزمایش PSA کافی نیست و باید متدی به نام شدت PSA وجود داشته باشد.

این متد میزان افزایش PSA بیمار را در طول مدت معینی در نظر می‌گیرد. هر چه سرعت این افزایش بیشتر باشد، سرطان بدخیم‌تر است و درمان سریع لازم می‌نماید اما هر چه سرعت این افزایش کمتر باشد، تنها مراقبت کامل و مناسب نیاز است.

محققان دریافتند: وقتی میزان PSA افزایش یافته و دو نشانه در طول یک سال قبل از عمل جراحی بوجود می‌آید یک نفر از شش نفر مبتلا در طول مدت هفت سال خواهند مرد.

آنها می‌‌گویند که فاکتورهای مستقلی مانند طول مدت وجود PSA میزان مصرف انرژی و کلسیم آن روی شدت PSA تاثیری می‌گذارند و اگر به این فاکتورها توجه نشود خیلی از بیماران به این سرطان مشمول درمان‌های جدی شدند.

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



نظرات مسدود است