پزشکان بدون مرز درمان
خانه / آموزش سلامت / چگونه سرطان را در مراحل اولیه تشخیص دهیم ؟

چگونه سرطان را در مراحل اولیه تشخیص دهیم ؟

تشخیص زودرس سرطان، از طریق غربالگری (بیماریابی) منظم یکی از بهترین راه‌ها برای مقابله با سرطان است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، غربالگری عبارت است از استفاده از معاینه و آزمایش های ساده در بین افراد سالم جامعه برای شناختن افرادی که بیماری خاصی را دارند ولی هنوز علامتی پیدا نکرده اند. مثال هایی از آن عبارتند از انجام ماموگرافی دوره ای برای تشخیص زودرس سرطان پستان یا بررسی سیتولوژی پاپ اسمیر برای تشخیص زودرس سرطان گردن رحم.

بررسی های غربالگری به شرطی انجام می شوند که آزمایش به حد کافی حساس و اختصاصی باشد(مثبت یا منفی کاذب کمی داشته باشد)، امکانات و نیروی انسانی لازم برای پوشش دادن تقریبا تمام افراد مورد نظر در اختیار باشد، برای افراد جامعه راحت و پذیرفتنی باشد، تشخیص زودرس بر سیر درمان و سرنوشت بیمار تاثیر واضح داشته باشد و با توجه به شیوع بیماری و مرگ ومیر ناشی از آن در جامعه مورد نظر، و سایر عوامل مؤثر، اثربخشی غربالگری در مقایسه با هزینه و نیروی صرف شده معقول باشد.

بر اساس شواهد موجود، انجام غربالگری برای تشخیص زودرس سرطان های زیر، در شرایطی که امکانات آن موجود باشد قابل پیشنهاد هستند:

– پستان :  با معاینات دوره ای هر ماهه توسط خود بیمار و هر 3 سال معاینه بالینی (توسط پرستار دوره دیده، ماما یا پزشک) از سن 20 سالگی به بعد و معاینه بالینی سالانه و ماموگرافی سالانه از سن 40 به بعد.

گردن رحم- با پاپ اسمیرپس از سن 21-18 سالگی

– کولون ورکتوم : از سن 50 سالگی با بررسی خون مخفی مدفوع به طورسالانه یاسیگموئیدوسکوپی هر 5 سال یا هر دو باهم یا کولونویکوپی یا باریم انمای دابل کنتراست هر 5 سال

– پروستات : با معاینه بالینی و بررسی سالانه psa سرم از سن 50 سالگی به بعد(در افرادی که بیش از 10 سال عمر برای آنها قابل پیش بینی است)

لازم به ذکر است که در گروه هایی از بیماران که به دلیل زمینه ژنتیک و خانوادگی در معرض شیوع بیشتری از یک یا چند نوع سرطان می باشند لازم است غربالگری اختصاصی آن گروه یعنی با شدت و کیفیت دقیق تری انجام شود. مثل خانواده بیماران مبتلا به آدنوم فامیلیال کولون یا د ر جهش ژن brca.

● انجمن سرطان  آمریکا برای غربالگری سرطان این اصول راهنما را پیشنهاد می‌کند:

– زنان از سن 40 سالگی برای بیماریابی سرطان پستان هر سال ماموگرافی انجام دهند.

– معاینه شخصی پستان باید از 20 سالگی ٱغاز شود. و از 40 سالگی به بعد هر سال باید دکتر این معاینه را انجام دهد. پیش از 40 سالگی که زمینه خاصی برای سرطان پستان ندارند، باید هر سه سال یک بار بوسیله دکتر معاینه شوند.

– از 50 سالگی به بعد مردان و زنان باید برای سرطان‌های روده‌ بزرگ و راست روده مورد بررسی قرار گیرند. غربالگری افرادی که در معرض خطر بیشتر این سرطان هستند، از سنین پایین‌تر آغاز می‌شود.

– زنان باید به طور مرتب تست “پاپ اسمیر” (Pop smear) را برای سرطان گردن رحم انجام دهند. پاپ اسمیر باید 3 سال پس از اولین تماس جنسی یا در سن 21 سالگی- هر کدام زودتر بود- شروع شود.

– مردان بالای 50 سال باید هرسال معاینه انگشتی راست روده (توش رکتال) و  آزمایش آنتی‌ژن‌ اختصاصی پروستات (PSA) را انجام دهند.

– مردانی که در معرض خطر بیشتر این سرطان هستند، باید این آزمایش را در سن 45 سالگی آغاز کنند.

لازم به یادآوری با رعایت نکات زیر می توان سرطان پستان را در مراحل اولیه تشخیص داد :

– با معاينات ماهيانه سينه و تشخيص زود به هنگام توده در سينه

– با معاينات مكرر هر 6 ماه توسط پزشك

– با انجام ماموگرافي از 40 سالگي

همه زنان از سن 20 سالگي بايد خودآزمايي پستان را انجام دهند و نسبت به وضعيت طبيعي پستان هاي خود اگاهي داشته باشندوهر گونه تغيير جديد راهر چه زودتر به پزشك اطلاع دهند.

بهترين زمان معاينه ماهيانه: قبل از يائسگي بهترين زمان 5تا10روز بعد از قاعدگي وپس از يائسگي يك روز از ماه مثلااول هر ماه

مراحل خود آزمايي :

1-مشاهده

2- لمس

مرحله مشاهده:

جلوي آينه بايستيد وبه ظاهر اندازه وشكل  پستان در حالت هاي مختلف دست دقت كنيد.

ابتدا دستها در كنار بدن قرار داده ونگاه كلي به تمام قسمتهاي پستان نماييد.

دست ها را بالاي سر برده وبه قسمتهاي خارجي پستان دقت كنيد. براي بهتر ديدن قسمت هاي تحتاني پستان دست ها را پشت سر ببريد. و در نهايت دست ها را به كمر فشار دهيد وكمي به جلو خم شويد در اين حالت به قسمت هاي فوقاني پستان توجه كنيد.

مرحله لمس:

روي يك سطح صاف بخوابيد ويك بالش زير سرتان قرار دهيد.ابتدا در شروع با كف دست در جهت عقربه هاي ساعت دنبال توده بگرديد ، سپس بانوك سه انگشت وسط دست مقابل در حالي كه در كنار هم قرار دارند بصورت حركات كوچك دايره وار از مركز به سمت خارج در جهت عقربه هاي ساعت بدنبال توده بگرديد.س

توجه كنيد كه :

نواحي زير بغل وقسمت هاي فوقاني پستان ها راحتما” از نظروجود توده بررسي كنيد و هر گونه تغيير ظاهري در پوست پستان را مهم تلقي كنيد.

درنهايت :

به ترشحات دقت كنيد .تر شحات يك طرفه خوني كه از يك مجرا خارج مي شوند را مهم تلقي كنيد.

نتيجه گيري :

سرطان پستان را مي توان در مراحل ابتدائي تشخيص داد و بدينترتيب از مرگ و مير و عوارض آن پيشگيري كرد ! براي اين هدف بايد كمي وقت بگذاريم ،حوصله را مختصري بيشتر كنيم و دقيقتر باشيم !

توجه کنید در صورتیکه سرطان پستان در مراحل پايينتر تشخيص داده شده، بجاي اينكه كل پستان برداشته شود فقط بخشي كه همراه غده است تخليه مي شود و بقيه پستان براي بازسازي در آينده باقي مي ماند.

● تشخیص زودرس سرطان دهانه‏ی رحم

پاپ اسمیر روشی مؤثر در تشخیص زودرس سرطان دهانه‏ی رحم است که در آن با یک معاینه ساده چند سلول از دهانه رحم برداشته شده و زیر میکروسکوپ پس از رنگ آمیزی دیده می شود و در صورتی که تغییرات سلولی در جهت بدخیم شدن از خود نشان بدهد برای پیشگیری از ایجاد تومور و مشکلات بعدی ، اقدامات زودرس انجام می شود.

این کار در همه خانم هایی که فعالیت جنسی را آغاز کرده اند( پس از ازدواج ) انجام می شود و مخصوصاً افرادی که از سن پائین فعالیت جنسی را آغاز کنند به دلیل خطر بیشتر باید مورد توجه خاص قرار گیرند.

در کشورهای غربی که ارتباط جنسی آزاد است و احتمال ارتباط با چند نفر وجود دارد این خطر بالاتر است در این جوامع هم تعداد مبتلایان به سرطان گردن رحم بیشتر است و هم ابتلا در سنین پائین تر دیده می شود.

برای انجام پاپ اسمیر پزشک شما را معاینه کرده و در همان حالت با استفاده از یک وسیله چوبی یا برس ظریف چند سلول ازقسمت ابتدائی گردن رحم برداشته و روی یک قطعه شیشه‏ی نازک می گذارد و با یک اسپری یا محلول خاص آنرا فیکس می کند تا خراب نشود و به بخش پاتولوژی می فرستد.

پزشک پاتولوژیست این سلول ها را زیر میکروسکوپ مشاهده می کند و در صورت وجود تغییرات مشکوک در آن، گزارش می کند و پزشک زنان با توجه به این گزارش ،تصمیم برای درمان داروئی یا نمونه برداری مجدد می گیرد.

برای انجام پاپ اسمیر به این نکات توجه کنید:

۱- در هنگام عادت ماهیانه پاپ اسمیر انجام ندهید، زیرا وجود خون تشخیص دقیق را مشکل می سازد.

۲- از ۲۴ ساعت قبل از انجام پاپ اسمیر از نزدیکی بدون کاندوم خودداری کنید، چون نتیجه پاپ اسمیر را مخدوش می کند.

۳- از ۴۸ ساعت قبل از انجام پاپ اسمیر، استفاده از داروهای واژینال (شیاف و پماد) را قطع کنید.

تلگرام

مطلب پیشنهادی

تاثیر مدت شیردهی بر راست دست یا چپ دست شدن کودک

محققان دانشگاه واشنگتن عنوان می کنند شیوع چپ دستی در بین نوزادانی که با شیر …

تقویت بینایی با تمرینات و ورزش های مخصوص چشم

اگر حس می کنید چشم هایتان ضعیف شده و مثل قبل نیست ورزش های چشم …