درمان دیابت نوع یک با انسولین

انسولین از سلولهای بتا جزایر لانگر هانس ترشح می شود واز طریق تسهیل برداشت و مصرف گلوکز توسط سلولهای عضلانی,کبدی و چربی غلظت گلوکز را پس از خوردن غذا پایین می آورد.در غیاب انسولین کافی دارو درمانی ضرورت دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  وقتی فردی به بیماری دیابت نوع یک دچار می شود ، هیچ چاره ای به غیر از تزریق روزانه انسولین نخواهید داشت. همچنین بعضی از مبتلایان به مرض قند نوع ۲ که با رژیم غذایی و مصرف قرصهای پایین آورنده قند خون، میزان قند خون آنها همچنان بالا می باشد، مجبورند که از تزریق روزانه انسولین برای کنترل قند خونشان استفاده نمایند.

انسولین با اثر به سلول‌های کبد باعث می‌شود این سلول‌ها با گرفتن قند از خون و ذخیرهٔ آن به صورت گلیکوژن، قند خون را کاهش دهند و با تجمع گلیکوژن در سلول‌های ماهیچه‌ای -به عنوان یک منبع سوخت- انرژی را افزایش دهد.

همچنین با اثر به بافت‌های چربی، استفاده از چربی به عنوان منبع سوخت را متوقف می‌کند. در صورت نبود یا کمبود انسولین در خون، بدن از چربی به عنوان منبع سوخت استفاده می‌کند. انسولین به عنوان مرکز کنترل متابولیسم بدن عمل می‌کند.

●  انسولین درمانی:

تزریق انسولین به بافت زیرجلدی به وسیله سرنگ های مخصوصی انجام می گیرد.

●  نگهداری انسولین:

انسولین های کدر و شیری رنگ را بایستی قبل از مصرف و کشیدن ان به داخل سرنگ,با برگرداندن آرام ویال آن و غلتاندن در بین دو دست کاملا مخلوط کرد.ویال انسولین های کوتاه اثر ویا طولانی اثر که استفاده نمی شود بایستس در یخچال نگهداری شود.نباید اجازه داد که انسولین منجمد شود و نباید در معرض نور خورشید قرار داده شود.

●  انتخاب سرنگ ها:

در انتخاب سرنگ انسولین مناسب سه نکته لازم است:

سرنگ ها باید با غلظت انسولین مطابقت داشته باشند.امروزه سه نوع سرنگ انسولین ۱۰۰ واحدی در دسترس می باشد:

سرنگ ها ۱ میلی لیتری(۱ سی سی)با گنجایش ۱۰۰ واحد انسولین,سرنگ های نیم میلی لیتری با گنجایش ۵۰ واحد انسولین,سرنگ های ۳/۰ میلی لیتری با گنجایش ۳۰ واحد انسولین.

●  آموزش بیمار جهت تزریق انسولین به خود:

o  نوع انسولین باید کنترل گردد مثل انسولین رگولار و غیره.

o  غلظت انسولین و نوع سرنگ باید صحیح باشد.

o  آسپیره کردن سوزن ضروری بوده تا اینکه به طور سهوی وارد رگ خونی نشود.

o  در صورت لاغری ناحیه مورد نظر را بین دو انگشت جمع کرده و در صورت چاقی ناحیه تزریق باید کشیده شود, در هر دو حالت منظور تزریق انسولین به درون زیر جلد است.

o  هرتزریق انسولین باید حداقل نیم تا یک اینچ از محل تزریق قبلی فاصله داشته باشد.

o  برای استفاده مجدد از یک نقطه برای تزریق انسولین ۳-۲ هفته فاصله گذاشت.

o        نباید انسولین را به اندامی که فعالیت خواهد کرد تزریق کرد زیرا در اثر جذب سریع تر انسولین ممکن است هیپوگلیسمی ایجاد شود.

o  بهتر است در هر زمان از روز,یک ناحیه آناتومیک مشخص برای تزریق استفاده شود(مثلا صبح ها شکم و عصرها ران یا بازو) تا تغییرات روزانه قند خون(به علت سرعت جذب متفاوت نواحی تشریحی مختلف) به حداقل برسد.

o  سرعت جذب انسولین در شکم سریع تر بوده و در بازو, ران و باسن به ترتیب کاهش می یابد.

o  زاویه تزریق باید ۴۵ تا ۹۰ درجه باشد که بستگی به توده عضله دارد.بااین وجود در کودکان سن مدرسه, استفاده از زاویه ۴۵ درجه بهترین است.

o  نیازی به ماساژ پس از تزریق نیست.روش پذیرفته عبارتست از نگهداشتن گلوله پنبه ای در محل تزریق به مدت چند دقیقه است.

o  چنانچه انسولین در یخچال نگهداری شود پیش از تزریق باید چند دقیقه ای در حرارت اتاق قرار داد چونکه انسولین خنک غالبا می تواند سبب لیپودیستروفی در ناحیه تزریق شود.

●  چرا باید انسولین را تزریق کرد و آن را بصورت قرص نمی سازند؟

تزریق انسولین تنها راه مؤثر برای رساندن این هورمون به گردش خون می باشد. خوردن انسولین باعث می شود که قسمت عمده آن هضم شده و غیر فعال می گردد و در نتیجه نتواند وظیفه خود را بخوبی انجام دهد. گرچه سایر روشهای مصرف انسولین نیز امتحان شده اند، اما تمام آنها دارای مشکلاتی هستند، بنابراین در حال حاضر تنها راه مصرف انسولین، تزریق آن می باشد.

●  چرا انسولین را زیر پوست تزریق می‌کنند؟

در تئوری می توان انسولین را به داخل ورید یا عضله نیز تزریق نمود. با اینحال در عمل، تزریق انسولین چندبار در روز به داخل ورید بسیار مشکل می باشد و همچنین تزریق داخل عضلانی انسولین نیز بسیار دردناک می باشد. از هر دوی این روشها گاهی اوقات و در بعضی شرایط استفاده می شود، مثلاً در هنگامی که شما به سختی بیمار هستید یا نمی توانید بطور منظم بخاطر عمل جراحی که داشته اید غذا بخورید.

●  انواع انسولین چه هستند؟

تفاوت عمده انواع انسولین، در نحوه سرعت اثر آنها می‌باشد، بنابراین می توان انسولین‌ها را به انواع کوتاه اثر، با اثر متوسط و طولانی اثر تقسیم نمود.

انسولین‌های کوتاه اثر، شفاف و بی‌رنگ هستند و مهمترین انسولین کوتاه اثر انسولین کریستال یا رگیولار (Regular) می باشد و در روی بر چسب آن حف بزرگ (R) به چشم می خورد.در حالی که انواع با اثر متوسط و طولانی اثر بعلت وجود مواد افزودنی که باعث کند شدن جذب آنها می‌شود، به رنگ کدر می‌باشند.اثر این نوع انسولین با تاخیر ظاهر شده و برای مدت زمان نسبتا طولانی تری ادامه می یلابد.

دو نوع انسولین متوسط الاثر عبارتند از :

انسولین NPH (ان-پی-هاش) و انسولین لنت (Lente) . اثر انسولین کوتاه اثر در حدود نیم ساعت (۳۰ دقیقه) پس از تزریق آن شروع می گردد. حداکثر اثر آن تقریبا دو ساعت بعد از تزریق بوده و تا چهار ساعت دوام می یابد. طول مدت اثر این انسولین در بدن شما در حدود هشت ساعت است.

می‌توان انسولین‌های کوتاه اثر و با اثر متوسط را با هم در یک سرنگ مخلوط کرد، اما باید مراقب باشید که انسولین شفاف با انسولین کدر آلوده نکنید. برای این منظور، همیشه ابتدا انسولین کوتاه اثر را با سرنگ بکشید و سپس سرنگ را بداخل انسولین متوسط الاثر فرو نمایید.

هرسه نوع انسولین را می‌توان از منابع حیوانی (خوک و گاز) و یا با استفاده از مهندسی ژنتیک از هورمون انسولین انسان بدست آورد. انسولین‌هایی که اصطلاحاً به آنها انسولین انسانی گفته می‌شود در واقع منشاء حیوانی دارند اما در آنها تغییراتی داده می‌شود که شبیه انسولین انسان شوند. انسولین انسانی بیشتر از انسولین حیوانی تجویز شده و مورد استفاده قرار می‌گیرد.

●  چند نکته مهم در رابطه با مخلوط کردن انسولین ها

هنگامی که پزشک معالج شما تزریق مخلوطی از انسولین ها را توصیه می کند نوع و مقدار هر یک را مشخص خواهد کرد.نکته مهم این است که شما می توانید تنها انواعی از انسولین را با هم مخلوط کنید و نه تمامی انسولین ها را.

●  انواعی از انسولین ها را که می توانید مخلوط کنید عبارتند از :

* انسولین کریستال و انسولین ان پی اچ ( کوتاه الاثر + متوسط الاثر)

* انسولین کریستال و انسولین لنت ( کوتاه الاثر + متوسط الاثر)

* انسولین کریستال و اولترالنت ( کوتاه الاثر + طویل الاثر)

همیشه به رنگ و ظاهر انسولین خود توجه کنید

کنترل ظاهر و رنگ انسولین قبل از هر تزریق ضروریست.

انسولین ان پی اچ ، لنت و اولترالنت بعد از تکان دادن شیشه محتوی آنها رنگ دودی ( غبار آلود) یا شیری دارند. به منظور اطمینان از به هم خوردن  کامل ، شهشه حاوی انسولین های فوق را قبل از هر استفاده به آرامی تکان دهید. بعد از اینکه شیشه محتوی انسولین های ان پی اچ ، لنت  و اولترالنت را به دقت هم زدید توجه کنید که رنگ آنها دودی یا شیری باشد.

●  در موارد زیر استفاده از انسولین های فوق الذکر خودداری کنید:

* اگر بعد از به هم زدن کامل محلول انسولین ماده سفیدی در ته شیشه باقی بماند و مایع بالای آن شفاف باشد.

* چنانچه بعد از تکان دادن شیشه محتوی انسولین توده های شناور ( ذرات شناور) در متن آن پدیدار گردد.

* اگر پس از به هم زدن محلول انسولین ذرات متراکم چسبیده به ته یا جدار شیشه در آن نمایان شود.

* توجه نمائید که انسولین کریستال شفاف و بی رنگ است در صورت پیدایش هر گونه تغییر رنگ در آن نباید مورد استفاده قرار بگیرد.

●  منابع تهیه انسولین:

۱- انسولین گاوی: که از لوزالمعده گاو تهیه می شود.

۲- انسولین خوکی: که از لوزالمعده خوک استخراج می شود.

۳- مخلوط انسولین گاوی و خوکی: مخلوطی است از انسولین استخراج شده از لوزالمعده گاو و خوک.

۴- انسولین انسانی: که به طریق بیوسنتز با استفاده از تکنولوژی نو ترکیبی DNA و یا بوسیله تغییر در ساختمان انسولین خوک ساخته می شود. اگرچه این انسولین درست همانند انسولینی است که در بدن افراد تولید می شود لیکن منبع آن لوزالمعده انسان نمی باشد.

●  آیا انسولین انسانی بهتر از انسولین حیوانی است؟

این سؤال مورد بحث‌های زیادی قرار گرفته است و بعضی از بیمارانی که مدتها انسولین حیوانی را مصرف می‌کرده‌اند و به تازگی به انسولین انسانی روی آورده‌اند اینطور عنوان می‌کنند که وضعیت آنها وقتی که از انواع حیوانی انسولین استفاده می‌کرده‌اند بهتر بوده است. بنظر می‌رسد که انسولین انسانی کمی سریعتر از انسولین حیوانی در زیر پوست جذب می‌شود. با اینحال، هیچ تفاوت محسوسی در میزان قند خون کسانی که از انسولین حیوانی و انسانی استفاده می‌کنند وجود ندارد. علیرغم این موضوع، بعضی از بیماران ترجیح می‌دهند که از انسولین حیوانی استفاده نمایند.

●  نکات مهم

۱- مقدار و تعداد دفعات تزریق انسولین را آنگونه که توصیه شده بدقت رعایت کنید. هرگز تزریق انسولین را به تعویق نیندازید حتی اگر قادر به صرف غذا نباشید.

۲- برنامه انسولین درمانی ، نوع ، مقدار  و زمان تزریق انسولین روزانه خود را ثبت کنید.

۳- در هر تزریق روش صحیح تزریق را به دقت رعایت کنید.

۴- همیشه رنگ و ظاهر انسولین مورد استفاده خود را قبل از تزریق کنترل کنید.

۵- تزریقات و برنامه انسولین درمانی خود را با برنامه غذائی و فعالیت فیزیکی خود متناسب نمائید.

۶- قبل از هر گونه تغییر در میزان ، تعداد دفعات و نوع انسولین خود حتما با پزشک معالجتان مشورت کنید.

۷- همیشه به تاریخ انقضا مصرف انسولین روی بر چسب شیشه محتوی آن دقت نمائید.

۸- در موقع خرید انسولین :

* به نوع انسولین توجه نمائید ( کریستال ، ان پی اچ، لنت ، اولترالنت).

* به منبع تهیه انسولین (گاوی ، خوکی ، انسانی) دقت کنید.

* غلظت (قدرت) انسولین را کنترل نمائید.(U-100).

●  چرا باید روزی چند بار انسولین تزریق نمود؟

هدف از درمان با انسولین، تقلید از وضعیت طبیعی بدن تا آنجایی که امکان دارد می باشد. در افراد سالم و طبیعی، هورمون انسولین در پاسخ به غذاهایی که می خوریم از لوزالمعده ترشح می‌گردد. از آنجایی که سطح گلوکز خون در بین وعده‌های غذایی کاهش پیدا می‌کند، ترشح هورمون انسولین نیز به صفر نزدیک می‌شود. با اینحال هیچگاه ترشح انسولین در افراد سالم متوقف نمی‌شود و همیشه می‌توان در هر لحظه از شبانه روز مقدار آن را در گردش خون اندازه‌گیری نمود. کاری که افراد مبتلاء به مرض قند باید انجام دهند، تزریق انسولین به نحوی است که از الگوی ترشح روزانه انسولین از لوزالمعده در افراد سالم پیروی کند.

روشهای مختلفی وجود دارد که با استفاده از انواع انسولین و چندین تزریق در روز می‌توان به این هدف دست یافت. برای مثال، بسیاری از بیماران از سه تزریق انسولین کوتاه اثر قبل از سه وعده غذایی، بعلاوه یک تزریق انسولین با اثر متوسط یا طولانی اثر در هنگام شب برای کنترل قند خون وقتی که در خواب هستند استفاده می‌کنند.

روش دیگری که طرفداران زیادی هم دارد، دوبار تزریق روزانه از مخلوط انسولین های کوتاه اثر و طولانی اثر می‌باشد. بسیاری از افراد از این روشها بخوبی به مدت چندین سال استفاده کرده‌اند و هیچ مشکلی نداشته‌اند.

اگر شما یکی از آن معدود افرادی هستید که نمی‌توانید روزی چند بار تزریق انسولین را انجام دهید می‌توانید فقط از یک یا دو تزریق روزانه انسولین با اثر متوسط یا طولانی استفاده نمایید.

●  چگونه و در چه محلهایی می توانیم انسولین تزریق کنیم؟

پزشک شما تمام مطالبی که در مورد تزریق انسولین باید بدانید را به شما خواهد گفت. بسیاری از افراد از سرنگ‌های مخصوص انسولین استفاده می‌کنند که بسیار بهتر از سایر سرنگها میباشد. از سرنگهای یک بار مصرف در صورتی که بخوبی نگهداری شوند می‌توان چندین بار استفاده کرد که خطر کمی در بروز عفونت خواهند داشت. معمولاً بعد از چند بار استفاده از آنها که سوزن کند می‌شود آنها را بیرون می‌اندازند.

امروزه سرنگهای جدید به شکل قلم یا خوددکار ساخته شده‌اند که کار تزریق انسولین را بخصوص در کودکانی که به خودشان تزریق را انجام می‌دهند آسان کرده است.

همانطور که قبلاً هم گفته شد، تزریق انسولین بجای عضله یا ورید، در زیر پوست انجام می‌گردد.

تحقیقات اخیر نشان داده است که بسیاری از افراد اشتباهاً بجای اینکه انسولین را در زیر پوستشان تزریق کنند، سوزن را به عمق بیشتری فور کرده و به داخل عضله تزریق می‌کنند.

تشخیص اینکه سوزن را چه مقدار باید فرو نمود مشکل است (بخصوص اگر شما لاغر هستید)، اما باید در این راه مهارت بدست آوردی زیرا اگر انسولین را به داخل عضله تزریق نمایید، جذب آن سریعتر انجام می‌گردد و باعث سقوط ناگهانی قند خون می شود.

پزشک به شما راه صحیح تزریق زیر پوست را آموزش خواهد داد. بسیاری از افراد راه ساده‌ای را برای تزریق انسولین به زیر پوست پیدا کرده‌اند و آن راه این است که پوست را با دو انگشت، نشگون گرفته و در همان حال با زاویه ۹۰ درجه سوزن را به داخل پوست فرو می‌برند.

لازم نیست که با فشار زیاد نیشگون بگیرید زیرا در هنگام فرو بردن سوزن به داخل، باعث درد می‌گردد.

در مورد محلهای مناسب تزریق نیز باید از پزشک خود سؤال نمایید. قسمتهای بالای ران ها، کفل ها وشکم، شایعترین محلهای تزریق انسولین می‌باشند. بهتر است هر دفعه در جاهای مختلف تزریق را انجام دهید، زیرا تزریقات مکرر در یک محل باعث ایجاد توده‌های چربی که اصطلاحاً به آن لیپوهیپرتروفی گفته می‌شود می‌گردد و می‌تواند باعث کند شدن جذب انسولین گردد.
احتمالاً تزریق انسولین‌های با اثر متوسط یا طولانی به ران‌ها یا کفل‌ها و نیز تزریق انسولین‌های کوتاه اثر به شکم بهتر است، اما بهترین چیز آن است که شما از محل تزریقی که انجام می‌دهید راضی باشید.

●  آیا تزریق انسولین دردناک است؟

افرادی که سالیان درازی است که تزریق انسولین را انجام می‌دهند از چیزی شکایت نمی‌کنند، اما افرادی که به تازگی شروع به تزریق انسولین کرده‌اند ممکن است در ابتدا کمی درد داشته باشند.

سعی کنید در هنگام تزریق، خود را ریلکس و شل نگه دارید و از یک روش صحیح تزریق استفاده نمایید. بعضی از افراد با مالیدن یک قطعه یخ بر روی پوست به مدت چند ثانیه، باعث می‌شوند که در هنگام تزریق، پوست بی‌حس شده و درد کمتری ایجاد شود.

کم کم که شما در تزریق انسولین مهارت پیدا کردید، درد کمتری را احساس خواهید نمود. سوزنها معمولاً خیلی باریک بوده و جایی از خود بر روی پوست باقی نمی‌گذارند.

گاهی اوقات ممکن است بعد از تزریق، کمی خونریزی و یا حتی کبودی ایجاد شود، اما نباید هیچ نگرانی در این موارد پیدا کنید زیرا احتمالاً به دلیل سوراخ شدن یکی از رگهای کوچک زیر پوست، این حوادث اتفاق می‌افتد.

داروهای مورد استفاده در مرض قند نوع ۲

●  درمان دارویی مرض قند

تزریق روزانه انسولین برای مبتلایان به مرض قند نوع ۱ ضروری می باشد. همچنین بعضی از افراد مبتلا به مرض قند نوع ۲ نیز ممکن است برای کنترل قند خونشان، نیاز به تزریق انسولین داشته باشند.

داروهای مورد استفاده در مرض قند نوع ۲

برای درمان مبتلایان به مرض قند نوع ۲، چهار نوع مختلف قرص وجود دارد که عبارتند از: (۱) سولفونیل اوره ها، (۲) بی گوانیدها، (۳) آکاربوز، (۴) تیازولیدین دیونها.

این داروها را به نام داروهای خوراکی پایین آورنده قند خون می شناسند و هر کدام از آنها را می توان به تنهایی یا بصورت ترکیبی مصرف نمود. اکثر افراد مبتلاء به مرض قند نوع ۲ از مصرف این داروها همراه با رژیم غذایی مناسب، استفاده می برند.

اگر با مصرف این داروها، دچار عوارض جانبی آنها شدید یا اینکه قند خونتان همچنان بالا بود، باید به پزشک مراجعه نمایید تا در صورت امکان در داروهای مصرفی شما تغییراتی بدهد.

●  سولفونیل اوره‌ها

داروهای گروه سولفونیل اوره، با تحریک لوزالمعده باعث می شوند که انسولین بیشتری ترشح شود و به این طریق، قند خون کاهش پیدا کند. شما باید بخاطر داشته باشید که این داروها دارای اثرات مشابه انسولین هستند زیرا آنها باعث می گردند که انسولین خونتان افزایش یابد و امکان دارد که انسولین خیلی زیاد ترشح شود.

در صورتی که این اتفاق بیفتد و انسولین زیادی ترشح گردد، قند خون شما شدیداً کاهش پیدا می کند و ممکن است علایم کاهش قند خون (هیپوگلیسمی) را پیدا نمایید. برای اینکه از چنین اتفاقی جلوگیری نماید باید به طور منظم غذا بخورید و قرصهایتان را همراه با غذا یا درست قبل از غذا مصرف کنید.

همانند انسولین، داروهای سولفونیل اوره نیز می توانند دارای اثر کوتاه، متوسط یا طولانی باشند. داروی کلرپروپامید از انواع طولانی اثر می باشد در حالی که داروی گلی بن کلامید از انواع با اثر متوسط است. داروهای طولانی اثر مثل کلرپروپامید برای افراد مسن یا کسانی که نحوه زندگی شان طوری است که نمی توانند بطور منظم و سر وقت غذا بخورند مناسب نمی باشد زیرا ممکن است خطر بروز کاهش شدید قند در آنها ایجاد شود.

بغیر از خطر بروز کاهش شدید قند خون، اکثر افرادی که از داروهای سولفونیل اوره مثل گلی بن کلامید یا کلرپروپامید استفاده می کنند شکایت زیادی از مصرف این داروها نمی کنند. با مصرف این داروها، فرد احساس گرسنگی زیاد می کند زیار قند خون کاهش پیدا کرده است. این احساس گرسنگی سبب می گردد که بیمار غذای زیادی بخورد و به وزنش اضافه شود.تعداد کمی از بیماران به داروهای سولفونیل اوره، آلرژی دارند و نمی توانند آنها را مصرف نمایند.

●  بی گوانیدها

داروهای گروه بی گوانید، حدود ۵۰ سال است که مورد استفاده قرار می گیرند. داروی متفورمین معروفترین داروی گروه بی گوانیدها می باشد. هیچ کس نمی داند که این دارو چگونه باعث پایین آمدن قند خون می شود اما بنظر می رسد که این دارو با کم کردن جذب گلوکز از روده ها و نیز با اثر گذاشتن بر روی کبد باعث این کار می شود. بنابراین اگر شما دارای مشکلات کبدی و یا کلیوی هستید، نمی توانید از این دارو استفاده نمایید.

وقتی شما داروی متفورمین را مصرف می کنید، نباید از خطر افت شدید قند خون نگران باشید زیرا این دارو باعث تحریک ترشح انسولین نیم شود. این دارو اغلب برای افراد مبتلا به مرض قندی که اضافه وزن داشته و چاق هستند تجویز می گردد زیرا باعث احساس گرسنگی و افزایش بیشتر وزن نمی شوند. معمولا ابتدا روزی یک یا دو قرص همراه با غذا مصرف می شود و سپس به تدریج مقدار آن افزایش می یابد تا به آن عادت نمایید.

مهمترین عوارض جانبی دارو، اختلالات گوارشی مثل تهوع و اسهال می باشد و بعضی از افراد بخاطر همین مشکلات از مصرف آن خودداری می نمایند.

●  آکاربوز (Acarbose)

این گروه از داروها با تداخل در تجزیه کربوهیدراتها به قندهای ساده، باعث می شوند که بدن شما نتواند گلوکز موجود در غذاها را جذب نماید. متأسفانه این کار باعث می گردد که قندهای زیادی در روده بزرگ، بدون جذب باقی بماند که در آنجا هم باکتریها و میکروبها در کمین آنها هستند.

این میکروبها با مصرف این قندها، ردش و تکثیر می کنند و باعث ایجاد مدفوع شل و افزایش باد شکم و نفخ می گردند. به غیر از این مورد، این دارو برای افرادی که نمی توانند از یک رژیم غذایی مناسب پیروی کنند داروی خوب و مناسبی می باشد.

●  تیازولیدین دیونها (Thiazolidinediones)

این گروه جدید داروها باعث افزایش حساسیت سلولها به انسولین می شوند و بنابراین سبب می گردند که اثر انسولین در پایین آوردن قند خون، بیشتر مؤثر باشد.

اولین دارو از این گروه داروی تروگلیتازون (Troglitazone) می باشد که بسیار مؤثر است اما بعلت عوارض جانبی آن بر روی کبد، مصرف آن بطور موقت متوفق شده است. در آینده نزدیک، شاهد کشف داروهای دیگری از این گروه خواهیم بود.

از آنجایی که مصرف این داروها باعث تحریک در ترشح انسولین نمی شوند، مشکلاتی همچون کاهش شدید قند خون و افزایش وزن نیز با مصرف این داروها دیده نمی شود.

●  نگهداری انسولین:

انسولین هرگز نباید منجمد شود یا در دمای بیش از ۲۷ درجه سانتیگراد نگهداری گردد. انسولین را تا یک ماه می توان در حرارت اتاق نگهداری کرد. اگر مدت یک ماه مصرف نشود باید در یخچال گذاشته شود، زیرا در غیر این صورت قدرت اثر خود را از دست خواهد داد. (قابل توجه: طبق بخشنامه واحد کنترل عفونت ویال انسولین را می توان به مدت ۲۸ روز پس از باز کردن نگهداری نمود.)

●  آماده سازی و تزریق انسولین:

انسولین کدر و شیری رنگ را باید قبل از مصرف با برگرداندن آرام ویال، غلطاندن آن در بین دو دست کاملاً مخلوط کنید و بیمار باید یاد بگیرد که چگونه انسولین را با مقدار صحیح درون سرنگ بکشد و همچنین ضمن استفاده از سرنگ شرایط استریل را رعایت نماید که هنگام گذاشتن سرپوش سوزن نکات ایمنی را رعایت کند و سرنگ های استفاده شده را در یک ظرف پلاستیکی محکم بیندازد.

●  انتخاب و چرخش محل تزریق:

استفاده مکرر از یک محل تزریق می تواند به مرور باعث آسیب به بافت گردد. تغییرات بافتی حاصله می تواند باعث کاهش جذب انسولین گردد که به عدم کنترل بیماری می انجامد. برای پیشگیری از بروز این مشکل، محل تزریق را به دقت انتخاب کرده و به طور منظم تغییر دهید و حتی الامکان از عضلاتی که فعالیت زیادی دارند استفاده نکنید زیرا کار شدید عضلانی سرعت جذب را افزایش می دهد.

●  خصوصیات محل های تزریق:

۱- به راحتی در دسترس باشند (ران، بازو، شکم، باسن)
۲- حساسیت کمی به درد داشته باشند.
۳- از نظر چشمی و لمسی طبیعی به نظر برسد.

●  تکنیک های خود تزریقی:

وسایلی که باید برای استفاده در منزل تهیه نمایید، شامل انسولین نسخه شده، پنبه و سرنگ های مورد تأیید همراه با سوزن             می باشد، استفاده از الکل برای تمیز کردن پوست توصیه می شود. با یک دست محل تزریق را بکشید و ناحیه وسیعی را با انگشتان بگیرید تا محل تزریق ثابت شود با دست دیگر سرنگ را مانند مداد بگیرید و سوزن را به صورت عمومی وارد پوست کنید و پیستون را  تا آخر فشار دهید. اگر قرار است دو نوع انسولین را در یک سرنگ مخلوط کنید ابتدا باید انسولین کریستال (بی رنگ و شفاف) را بکشید.

●  آموزش به بیمار:

۱-قبل از فعالیت و ورزش غذای کافی بخورید.
۲-وعده های غذایی را حذف نکنید.
۳-تقریباً هر ۵-۴ ساعت یک وعده غذایی یا غذای مختصر بخورید.
۴-قندخون خود را مرتب کنترل کنید.
۵-بازوبند هویت پزشکی بپوشید.
۶-به طور منظم به پزشک مراجعه کنید و مقدار انسولین را فقط تحت نظر پزشک تغییر دهید.
۷-علائم شوک انسولین و درمان آن که شامل موارد زیر است به اعضای خانواده و همکارانتان آموزش دهید:

●  علائم:تعریق، لرزش، عصبانیت، گرسنگی، ضعف.

علل: انسولین بیش از حد، فعالیت شدید و نخوردن غذای کافی که درمان آن شامل ۱۵-۱۰ گرم قند ساده و یا  نیم یا یک فنجان آب میوه و خوردن یک غذای مختصر پس از درمان اولیه شامل نشاسته و پروتئین مثل نان، پنیر، شیر و نان سوخاری یا نصف ساندویچ.

●  عوارض انسولین درمانی:

* واکنش های حساسیتی موضعی به صورت قرمزی، تورم، درد، سفتی، کهیر به اندازه ۲-۴cm در محل تزریق
* از بین رفتن بافت چربی زیر جلدی که به صورت فرورفتگی در پوست بروز کند.
* مقاومت به انسولین که شایع ترین علت آن چاقی است و با کاهش وزن بدن از بین می رود.

  • مجله اطلاعات پزشکی



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar

*