پزشکان بدون مرز درمان
خانه / آموزش سلامت / پيش گيرى از خشونت خانگى

پيش گيرى از خشونت خانگى

هدف اصلى اين فصل آشنايى شما با مفهوم خشونت خانگى و تاثير مصرف مواد توسط همسران بر كيفيت و ميزان آن میباشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از سایت وزارت بهداشت، همچنين در اين مقاله خوانندگان با رو شهاى پي شگيرى از خشونت خانگى آشنا خواهند شد. انتظار داريم در پايان اين فصل :

1. با انواع خشونت و عوارض آن آشنا شويد
2. عوامل خطر ارتكاب خشونت و قربانى خشونت بودن را بشناسيد
3. با اقدامات ضرورى جهت پيشگيرى از خشونت يا اجتناب از آن آشنايى پيدا كنيد.
نيز انتظار داريم خوانندگان در پايان اين فصل بتوانند:
1. وجود و شدت خشونت را در زندگى شخصى خود ارزيابى كنند
2. عوامل خطر ارتكاب خشونت و قربانى خشونت بودن را در خود و همسرش تشخيص دهند.
3. يك برنامه عملى را براى پيشگيرى از خشونت، كاهش دفعات و شدت آن طراحى كنند.

-مقدمه

احتمالا اخبار مربوط به خشونت بر عليه زنان را بارها از راديو تلويزيون يا اقوام و دوستان خود شنيده ايد و يا در روزنامه ها خوانده ايد؟ فكر مى كنيد اين خشونت شامل چه رفتارهايى است؟ آيا فقط زنى كه توسط يك غريبه مورد تجاوز قرار مى گيرد يا زنى كه پدر، همسر و يا حتى فرزندش او را كتك مى زنند مورد خشونت قرار گرفته است؟ آيا انواع ديگر خشونت نيز وجود دارد؟

بطور كلى خشونت بر عليه زنان مشكلى است كه در تمام دنيا ديده مى شود و زنان از هر مليت، طبقه اقتصادى -اجتماعى و در هر سنى ممكن است آن را تجربه كنند. اين خشونت ممكن است شكل هاى مختلفى داشته باشد و شامل ضرب و جرح، حمله و تجاوز جنسى و خشونت خانگى مى شود. در خشونت خانگى يكى از اعضاى خانواده عضو ديگر را مورد بدرفتارى قرار مى دهد. خشونت خانگى ممكن است نسبت به فرزندان، همسر ، والدين، سالمندان و اعضاى معلول و بيمار خانواده صورت گيرد ولى در اينجا تمركز ما روى خشونتى است كه مردان نسبت به همسرانشان نشان مى دهند.

اگرچه عوامل مختلفى در خشونت و پرخاشگرى افراد نسبت به همسرانشان تاثير دارد ولى عامل مهمى كه احتمال بدرفتارى مرد يا زن را افزايش مى دهد مصرف الكل و مواد است.

آمارها نشان مى دهد كه حدود نيمى از مردان يا زنانى كه مرتكب خشونت نسبت به همسرانشان مى شوند سوءمصرف مواد دارند و همچنين تعداد دفعات و شدت خشونت نيز در آنها بيشتر از افرادى است كه مواد مصرف نمى كنند. اين ممكن است به دليل اثرات مستقيم خود مواد (مثل كاهش كنترل فرد روى خود) يا پيامدهاى مصرف مواد مثل جرو بحث در مورد پولى كه صرف تهيه مواد مى شود، باشد. براى مثال ممكن است وقتى فرد معتاد مى خواهد از خرج روزانه خانه يا فروش زيورآلات و اسباب و اثاثيه پول لازم را براى تهيه موادش فراهم كند و همسر او مخالفت مى كند، مورد بدرفتارى قرار گيرد.
از طرف ديگر، زنانى كه قربانى خشونت همسرانشان مى شوند بيشتر احتمال دارد كه براى تسكين درد جسمى و روانى ( اضطراب، افسردگى ،شرم، نااميدى و …) از داروهاى آرام بخش و مسكن استفاده كنند و يا حتى شروع به مصرف مواد كنند.  همچنين در بعضى موارد ممكن است زنان به اجبار همسرشان و بخاطر ترس از عصبانيت و خشونت او مواد مصرف كنند. در هر حال زنانى كه مواد مصرف مى كنند بيشتر در معرض خشونت همسرانشان قرار مى گيرند و به اين ترتيب دور باطلى از مورد خشونت قرار گرفتن ،مصرف مواد، تجربه خشونت بيشتر و … شكل مى گيرد.

در اين فصل میخواهيم در مورد خشونت بر عليه زنان و بخصوص خشونتى كه در خانواده اتفاق میافتد صحبت كنيم تا شما با انواع رفتارهاى خشونت آميز آشنا شده و بتوانيد در صورتى كه چنين رفتارهايى نسبت به شما هم صورت میگيرد آن را تشخيص داده و اقدامات لازم را براى جلوگيرى از وقوع مجدد آن ويا كاهش دفعات و شدت آن انجام دهيد.

تمرين فكرى
به نظر شما چرا زنى كه مواد مصرف میكند ممكن است بيشتر در معرض بدرفتارى و خشونت همسرش قرار گيرد؟

-تعريف خشونت خانگى و انواع آن

خشونت خانگى الگويى از بدرفتارى جسمى، جنسى، روانى و هيجانى است كه « الگو » توسط يكى از اعضاى خانواده نسبت به اعضاى ديگر صورت مى گيرد. كلمه اشاره به اين موضوع دارد كه اين رفتار به كرات اتفاق مى افتد و بنابراين حادثه اى كه فقط يك بار اتفاق افتاده، بدرفتارى درنظر گرفته نمى شود. بدرفتارى ممكن است انواع مختلفى داشته باشد كه در اينجا به آنها اشاره شده است.

الف- بدرفتارى جسمى

بدرفتارى جسمى شامل انواع رفتارهايى است كه موجب صدمه جسمى به قربانى میشود:

– هل دادن، پرت كردن، سيلى زدن، كشيدن مو
– لگد زدن، مشت زدن، چنگ زدن
– استفاده ازكمربند، تركه، سيخ يا ميله فلزى و چاقو
– سوزاندن بدن با سيگار، آهن داغ و مايعات داغ
– پرت كردن اشيا سخت و سنگين به طرف همسر

ب- بدرفتارى جنسى

بدرفتارى جنسى هر رفتار يا عمل جنسى است كه بدون رضايت و موافقت همسر صورت مى گيرد.
– مجبور كردن همسر به رابطه جنسى با يا بدون استفاده از خشونت
– مجبور كردن همسر به عمل جنسى كه وى آن را دوست ندارد يا با آن راحت نيست
– مجبور كردن همسر به عمل جنسى كه در او احساس بدى در مورد خود يا احساس شرم ايجاد ميكند
– حمله به اندام هاى جنسى همسر

ج- بدرفتارى روان شناختى

رفتارى است كه براى اعمال كنترل و تحت سلطه قراردادن همسر صورت میگيرد.
– محدود كردن ارتباط وى با خانواده، اقوام و دوستان
– فشار مالى از طريق جلوگيرى از استقلال مالى همسر، گرفتن پول از او، ندادن پول كافى براى تامين مخارج روزمره يا حساب كشيدن از او براى هر ريالى كه به وى میدهد
– پنهان كردن، سرقت يا تخريب اموال همسر
– تهديد به خشونت
– تهديد به استفاده از سلاح مثل چاقو
– تهديد به صدمه زدن به خود و همسر در صورتى كه اورا ترك كند
– تهديد به صدمه زدن به بچه ها درصورتى كه اورا ترك كند
– تهديد به ندادن بچه ها به او در صورتى كه او را ترك كند
د- بدرفتارى هيجانى
رفتارى است كه براى صدمه زدن يا تخريب عزت نفس همسر صورت مى گيرد.
– فحاشى، ناسزاگويى و داد و فرياد
– اسم گذاشتن روى همسر و تحقير و تمسخر وى
– فحاشى و تحقير و تمسخر همسر در حضور ديگران
– توهين و اهانت به خانواده، اقوام و دوستان همسر
– انتقاد از افكار و عقايد همسر
– سرزنش همسر براى هر مشكلى كه در خانواده پيش مى آيد
– حسادت افراطى و متهم كردن همسر به عشوه گرى يا خيانت
-افسانه ها و واقعيتها در مورد خشونت بر عليه زنان
يك سرى باورهاى غلط در مورد خشونت برعليه زنان وجود دارد كه ممكن است موجب ادامه خشونت شده يا مانع از انجام اقداماتى براى جلوگيرى از آن شود:

1) فرد معتاد كنترلى روى رفتار خود ندارد و بنابراين مسئول رفتارهاى خشونت آميز خود نيست.
واقعيت: درست است كه برخى مواد ممكن است احتمال پرخاشگرى و خشونت را افزايش دهند ولى همه معتادان پرخاشگر نيستند و همه افراد خشن نيز مواد مصرف نمى كنند. افراد تحت هر شرايطى كه باشند در نهايت خود آنها هستند كه تصميم مى گيرند چه رفتارى داشته باشند و به همين دليل مسئول آن هستند. اين باور غلط كه مواد موجب خشونت مى شود از يك طرف مانع از جدى گرفتن اين رفتار و پذيرش مسئوليت آن مى شود و از طرف ديگرموجب مى شود كه فرد هيچ اقدامى براى حل اين مشكل رفتارى خود انجام ندهد.

تمرين عملى: آيا مورد بد رفتارى قرار مى گيريد؟

سوالات زير را بخوانيد و به آنها پاسخ بلى – خير بدهيد. اگر پاسخ شما به حتى يكى از آنها بله است نشان مى دهد كه بايد مراقب باشيد و در اين مورد با كسى كه مى تواند به شما كمك كند مشورت كنيد.

– آيا تابحال همسرتان شما را هل داده يا كتك زده است؟
– آيا تابحال شما را با چاقو يا سلاح ديگرى تهديد كرده است؟
– آيا تابحال احساس كرده ايد كه از او مى ترسيد و وحشت داريد؟
– آيا فحاشى مى كند، با حرف هايش شما راتحقير مى كند يا چيزهايى مى گويد كه آزارتان مى دهد؟
– آيا شما را جلوى ديگران دست مى اندازد و مسخره مى كند؟
– آيا شما را وادار به انجام كارهايى كه دوست نداريد مى كند؟
– آيا احساس میكنيد كه میخواهد شما را تحت سلطه كامل خود در آورد؟
– آيا مانع ديدن يا صحبت كردن شما با خانواده و اقوام اتان مى شود؟
– آيا تقصير مصرف مواد يا مشكلات زندگى را به گردن شما مى اندازد؟
– آيا خيلى حسود است يا احساس ميكند مالك شماست؟

2) وقتى فرد معتاد اعتيادش را ترك میكند خشونتش نيز خودبخود از بين میرود.

واقعيت:

چون يك ارتباط علت و معلولى مستقيم بين مصرف مواد و خشونت وجود ندارد پس ترك مواد نيز الزاما با كاهش يا برطرف شدن خشونت همراه نيست. حتى گاهى ممكن است وقتى فردى مواد را ترك مى كند خشونت و پرخاشگرى اش زيادتر هم بشود. اين حقيقت نشان مى دهد كه چنين افرادى بايد براى كاهش پرخاشگرى خود از يك متخصص كمك بگيرند.
3) اين يك موضوع كاملا شخصى است كه بايد درخانواده بماند و جايى بازگو نشود.
واقعيت: وقتى موضوع امنيت جسمى و روانى شما و فرزندانتان مطرح است هيچ چيز شخصى وجود ندارد. شما بايد براى تامين امنيت خود و بچه هاى آتان از افراد مورد اعتماد و ذى صلاح كمك بگيريد.
4) حتما زن يك كارى مى كند كه همسرش رفتار خشونت آميزى دارد.
واقعيت: درست است كه بعضى حرف ها و يا كارها ممكن است موجب عصبانيت شود ولى عصبانيت يك موضوع است و خشونت موضوع ديگر. درحاليكه عصبانيت يك احساس و هيجان طبيعى است ولى خشونت و پرخاشگرى اصلا طبيعى نيست و هيچ كس حق ندارد به صرف عصبانى بودن به ديگران صدمه بزند. مشكلات در هر ارتباطى وجود دارد و هيچ كس حق ندارد از آن به عنوان عذر و بهانه اى براى خشونت استفاده كند.

5) اگر اوضاع اينقدر بد است پس چرا طلاق نمى گيرد.

واقعيت: تصميم گيرى براى جداشدن و طلاق براى هيچ زنى ازجمله زنانى كه مورد خشونت قرار ميگيرند اصلا كار آسانى نيست. زنان به دلايل زيادى ممكن است در يك رابطه خشونت آميز باقى بمانند. ممكن است همسرش را دوست داشته باشد و به او وابسته باشد، ممكن است پولى براى تامين زندگى خود وبچه هايش نداشته باشد، شايد جايى براى رفتن نداشته باشد يا پدر و مادرش مخالف طلاق او باشند ، ممكن است فكر كند خشونت براى مرد طبيعى است يا چون همسرش خيلى تحت فشار كارى يا مالى است زود از كوره در میرود و پرخاشگر میشود ، ممكن است بترسد كه اگر اورا ترك كند بلايى سر او و بچه هايش بياورد ، ممكن است اميدوار باشد كه همسرش بالاخره روزى رفتارش را تغيير دهد و ممكن است خودش هم مواد مصرف كند و براى تهيه مواد به همسرش وابسته باشد.

-سيكل خشونت در زندگى زناشويى

معمولا خشونت در زندگى زناشويى بتدريج و در طى مراحلى اتفاق مى افتد. اين مراحل در زير توضيح داده شده است.

1. ماه عسل

در آغاز زندگى مشترك اكثر زن و شوهرها رفتار خيلى خوبى با هم دارند. مرد عاشق و علاقمند بنظر مى رسد و زن از اين توجه و علاقه لذت مى برد. در اين مرحله سوءمصرف مواد وجود ندارد يا ممكن است فقط بصورت تفريحى باشد.

2. بروز تنش

با گذشت زمان ممكن است كم كم روابط زناشويى دچار تنش شود. مرد ممكن است بدخلق و تحريك پذير شود و سر هرچيز كوچكى از قيافه، حرف زدن، رفتار يا خانه دارى همسرش ايراد بگيرد. زن كم كم نگران میشود و احساس میكند كه شوهرش هر آن ممكن است منفجر شود . در اين مرحله مرد ممكن است انفجارهاى خفيف خشم بصورت پرخاشگرى كلامى يا بدنى خفيف ( هل دادن ملايم يا سيلى زدن)داشته باشد. در اين مرحله مرد معمولا شروع به مصرف مواد كرده ويا مقدار مصرف را افزايش میدهد و اين ممكن است خشونت خفيف را تبديل به پرخاشگرى شديد كند.

3. خشونت جدى

در اين مرحله خشونت تشديد میشود بطوريكه موجب صدمه ديدن جدى زن میشود. اين صدمات ممكن است به صورت شكستگیها، ضرب ديدگیها و جراح تهاى سطحى يا عميق باشد. در اين مرحله معمولا مرد شديداً به مواد وابسته است و زن نيز ممكن است براى تسكين درد جسمى و روانى ناشى از مورد خشونت قرارگرفتن، شروع به مصرف مواد كند. اگر بچ هاى هم وجود داشته باشد معمولا مورد غفلت يا بدرفتارى قرار میگيرد.

4. ماه عسل دوباره

مرد بخاطر خشونت و پرخاشگرى اش احساس گناه م ىكند، معذرت خواهى م ىكند و قول م ىدهد كه ديگر هرگز اين كار را تكرار نكند. دوباره مثل اوايل ارتباط رفتار م ىكند، ابراز علاقه م ىكند ، م ىگويد او را خيلى دوست دارد و بدون او نم ىتواند زندگى كند. زن سعى م ىكند باور كند كه همسرش تغيير كرده و ديگر به او صدمه نم ىزند. حتى مرد ممكن است قول بدهد كه مواد را ترك كند و حتى اقدام به اين كار هم بكند. اما معمولا اين ماه عسل چندان طول نم ىكشد و دوباره مرحله بروز تنش و خشونت تكرار م ىشود.

اين سيكل ممكن است در زندگى زناشويى يك مرد و زن، بارها و بارها تكرار شود و معمولا نيز با هربار تكرار، هم سرعت انتقال از يك مرحله به مرحله ديگر بيشتر مى شود و هم شدت خشونت افزايش مى يابد.

-چه عواملى احتمال خشونت و بدرفتارى را در مردان افزايش م ىدهد؟
عوامل مختلفى ممكن است در بدرفتارى مردان نسبت به خانواده از جمله همسرانشان تاثير داشته باشد كه هرچه تعداد اين عوامل بيشتر باشد احتمال بروز خشونت نيز افزايش م ىيابد. اين عوامل را م ىتوان به عوامل فردى و اجتماعى/ محيطى تقسيم كرد.

الف- عوامل فردى

– عزت نفس پايين و عدم اعتماد به ديگران
– عدم پذيرش مسئوليت اشتباهات خود و سرزنش ديگران
– نياز شديد به اعمال قدرت وكنترل در روابط بين فردى نزديك
– انحصارگرايى و احساس مالكيت نسبت به همسر
– اعتقاد به باورهاى سنتى در مورد زنان به عنوان افرادى كه بايد مطيع و فرمانبردار باشند
– نوسانات خلقى شديد
– تحمل پايين استرس
– فقدان مهارت مقابله سالم با استرس و هيجان هايى مثل خشم و عصبانيت
– اعتقاد به برترى مردان نسبت به زنان
– سابقه قبلى خشونت و پرخاشگرى
– ويزگى هاى ضداجتماعى مثل قانون شكنى، دعوا و درگيرى هاى زياد و…
– سوءمصرف الكل و مواد
ب- عوامل اجتماعى و محيطى
– وجود سوءمصرف مواد و خشونت در خانواده وى
– شاهد يا قربانى خشونت خانگى بودن در كودكى
– مشكلات جسمى و روانى در خانواده
– تعارض ها و اختلافات شديد خانوادگى
– فقر و بيكارى
– استرس در محيط كار و خانواده
– انزواى اجتماعى
– هنجارهاى اجتماعى كه برترى و اعمال كنترل مردان بر زنان را تاييد مى كند
– هنجارهاى اجتماى كه بصورت ضمنى خشونت مردان نسبت به زنان را تاييد مى كند مانند موجه دانستن خشونت براى تنبيه زن خيانت كار

-چه زنانى بيشتر ممكن است در معرض خشونت همسرانشان قرار گيرند؟

زنان در هر سن و طبقه اقتصادى – اجتماعى ممكن است قربانى خشونت و بدرفتارى همسرانشان شوند ولى يك سرى عوامل اين احتمال را افزايش مى دهد.

الف- عوامل خطر فردى

– جوان بودن
– نداشتن استقلال مالى
– عزت نفس پايين
– احساس شرم، گناه و درماندگى
– افسردگى
– نداشتن مهارت هاى ارتباطى كافى
– سوءمصرف الكل و مواد

بحث كنيد

يك بار ديگر به اين سوال فكر كنيد كه چرا زنانى كه مواد مصرف مى كنند بيشتر ممكن است مورد خشونت قرار گيرند؟ با توجه به اطلاعاتى كه در مورد عوامل خطر قربانى خشونت شدن بدست آورديد در مورد اين موضوع با هم بحث كنيد.

ب- عوامل اجتماعى و محيطى

– فقدان حمايت از سوى خانواده
– فقدان ساير حمايت هاى اجتماعى
– فقدان حمايت هاى قانونى
– فشارهاى اجتماعى و فرهنگى براى حفظ زندگى زناشويى تحت هر شرايطى

-چرا مصرف مواد، خشونت و بدرفتارى را در مردان افزايش م ىدهد؟

همانطور كه قبلا گفته شد سوءمصرف مواد يكى از عواملى است كه احتمال بدرفتارى با خانواده و بويژه با همسر را افزايش مى دهد. البته اگرچه بين سوءمصرف مواد و خشونت خانگى ارتباط وجود دارد ولى اين يك ارتباط علت و معلولى مستقيم نيست. زيرا تمام كسانى كه سوءمصرف مواد دارند مرتكب خشونت نمى شوند و از طرف ديگر تمام افرادى كه رفتار خشونت آميز دارند الكل و مواد مصرف نمى كنند.  علاوه براين ترك مواد هميشه موجب كم شدن خشونت و بدرفتارى نمى شود وحتى گاهى در مواردى تشديد نيز مى شود. بنابراين ماهيت دقيق ارتباط بين اين دو معلوم نيست ولى روشن است كه آنها با هم ارتباط داشته و يكديگر را تشديد مى كنند.

در مورد تاثير سوءمصرف مواد بر افزايش خشونت خانگى نظرات مختلفى وجود دارد كه در زير به اختصار توضيح داده شده است.

الف- اثرات مواد

اثراتى كه مواد روى مغز مى گذارند ممكن است احتمال ارتكاب خشونت از جمله خشونت بر عليه همسر را افزايش دهند:

1. مهارگسيختگى يا از بين رفتن بازدارى ها: برخى مواد مانند الكل، بازدارى هاى معمول فرد را كاهش داده و موانع اخلاقى موجود در برابر خشونت را كنار مى زند و از اين طريق احتمال بروز رفتارهايى مانند خشونت نسبت به همسر را افزايش مى دهد.

2. برون ريزى خشم: خشم يكى از عواملى است كه خطر خشونت و بدرفتارى را زياد مى كند و مصرف موادى مثل الكل و مواد محرك مانند شيشه و كوكايين كنترل فرد را روى رفتارهاى خود كاهش داده و به اين ترتيب امكان ابراز خشم و عصبانيت را به صورت خشونت افزايش مى دهند.

3. اختلال شناختى: سوءمصرف مواد از طريق ايجاد اختلال در عملكر دهاى شناختى مانند حل مسئله م ىتواند احتمال بروز خشونت را افزايش دهد. علاوه براين سوءمصرف مواد موجب اختلال قضاوت در مورد رفتارهاى ديگران شده و از اينرو احتمال واكنشهاى نامناسب در چنين موقعي تهايى را زياد م ىكند. براى مثال مردى كه سوءمصرف مواد ندارد ممكن است دير آمدن همسرش را به منزل نشانه بى توجهى وى بداند ولى مردى كه الكل يا مواد مصرف م ىكند ممكن است آن را دليلى برخيانت همسرش تفسير كند.

ب- پيامدهاى سوءمصرف مواد

خشونت برعليه همسر ممكن است بيش از اثرات خود ماده به پيامدهاى آن مربوط باشد. براى مثال سوءمصرف مواد به روابط زن وشوهر صدمه زده و موجب دعوا و مشاجره دائمى در مورد آيا مواد مصرف كند وكى ، كجا و چقدر اين كار را انجام دهد. همچنين ممكن است مسائل مالى و پولى كه همسر خرج موادش مى كند يكى از مهمترين علل درگيرى زن و شوهر باشد.

ج- نياز به قدرت وكنترل

كسانى كه نياز زيادى به قدرت و اعمال كنترل برديگران دارند ممكن است براى ارضاى اين نياز از الكل و مواد و خشونت استفاده كنند. الكل و مواد موجب ايجاد يك احساس كاذب قدرت و كنترل در موقعيت هاى بين فردى شده و لذا فرد مى تواند با استفاده از مواد وخشونت به صورت مكمل اين نياز خود را ارضا كند. بنابر اين اعتياد و خشونت تا حدى نتيجه نياز به قدرت بويزه در روابط بين فردى نزديك است كه با سوءمصرف مواد و خشونت ارضا مى شود.

د- باورها و نگرش هاى اجتماعى

در بسيارى از جوامع اين باور وجود دارد كه خشونت مانند بسيارى از مشكلات ديگر متاثر از اعتياد، كاملا ناشى از سوءمصرف الكل و مواد بوده و لذا فرد كنترلى بر آن ندارد. چنين باورهايى علاوه براينكه خشونت مردان معتاد را از نظر اجتماعى تاحدى قابل تحمل م ىسازد اين امكان را براى آنان فراهم م ىكند تا مسئوليت اعمال خود را نپذيرفته و از الكل و مواد به عنوان عذر و بهان هاى براى رفتار خشونت آميز خود استفاده كنند.

-عوارض خشونت خانگى

خشونت خانگى موجب صدمات جدى به سلامت جسمى و روانى فرد قربانى، فرزندان و كل خانواده مى شود كه در زير به آنها اشاره مى شود.

الف- عوارض جسمى

1. صدمات بيرونى: كبودى ها، زخم ها، بريدگ ىها و خراشيدگ ىها در نواحى مختلف بدن
2. صدمات داخلى: آسيب به اندام هاى داخلى يا كاركرد آنها شامل كليه ،طحال، ريه، عفونت مجارى ادرار و عفونت هاى مكرر دستگاه تناسلى
3. صدمات استخوانى: ضرب ديدگى ها و شكستگى هاى دست، پا ،فك، ستون مهره ها، جمجه و لگن
4. سوختگى ها: سوختگى هاى سطحى و عميق در قسمت هاى مختلف بدن

ب- عوارض روانى

1. بيمارى هاى روان تنى، شكايت هاى معدى روده اى، سردردهاى مزمن، درد هايى كه هيچ دليل پزشكى ندارند، مشكلات تنفسى و مشكلات جنسى
2. كاهش عزت نفس و هيجانهاى دردناك شرم، درماندگى، نااميدى و خشم
3. علائم افسردگى
4. علائم اضطراب
5. وابستگى به داروهاى آرام بخش و خواب آور
6. سوءمصرف يا وابستگى به الكل و مواد

ج- عوارض جسمى و روانى خشونت خانوادگى روى فرزندان

شاهد خشونت بودن مى تواند منجر به بروز يك سرى علائم جسمى و روانى در كودكان شود. شايع ترين عوارض جسمى شامل سردرد و دردهاى سيستم گوارش و شايع ترين عوارض روانى ،مشكلات خواب ،عزت نفس پايين، اضطراب و افسردگى، اختلال رفتارى و عملكرد تحصيلى ضعيف مى باشد. علاوه بر اين كودكانى كه شاهد خشونت خانگى بوده اند در بزرگسالى در خطر بيشترى براى سوء مصرف مواد و نيز ارتكاب خشونت ( در پسرها) و قربانى خشونت شدن ( در دخترها) قرار دارند.

-اقدامات و مداخلات لازم براى همسران افراد معتادى كه در معرض خشونت قرار دارند
هدف اصلى مداخلاتى كه در اين زمينه انجام مى شود پيشگيرى از خشونت و يا مداخله اوليه به منظور كاهش دفعات و شدت آن ، تضمين امنيت زنان و فرزندان ونيز كاهش آسيب هاى ناشى از خشونت خانگى بويزه پيشگيرى از سوءمصرف مواد در همسران افراد معتاد مى باشد. رئوس كلى اين اقدلمات در زيرآمده است:

– افزايش آگاهى در مورد خشونت خانگى، انواع و پيامدهاى آن
– ارزيابى سطح خشونت در زندگى شخصى خود
– شناخت علائم هشداردهنده اوليه خشونت در همسر
– برنامه ريزى از قبل براى انجام اقداماتى جهت پيشگيرى از بروز خشونت و تامين امنيت خود و فرزندان هنگام بروز خشونت ( در زير يك نمونه از چنين طرحى آمده است)
– آشنايى با مراكز اورزانس اجتماعى و مداخله در بحران و نحوه دسترسى به اين مراكز در مواقع مورد نياز
– مراجعه به مركز مشاوره و انجام مشاوره با متخصصين و مددكاران ( مددكارن اجتماعى م ىتوانند راههاى مناسبى را براى مقابله با اين مشكل پيش پاى شما بگذارند)
– كمك گرفتن از افراد و سازما نهايى كه در شبكه حمايتى شما وجود دارند ( فصل هفتم را مطالعه كنيد).
– تقويت مهارتهاى زندگى بخصوص مهار تهاى مقابل هاى و تاب آورى ( فصلهاى هفتم را مطالعه كنيد).
– آشنايى با قوانين و مقرراتى كه م ىتواند از حقوق قانونى شما حمايت كند. مطالعه كتابهاى مرتبط و مشورت با افراد حقوق دان براى اين منظور مناسب است.
-راهكارهايى براى تامين امنيت خود و فرزندان
مهمترين موضوع در مورد خشونت خانگى، تامين امنيت قربانى يا قربانيان خشونت است.  شما ممكن است قادر به پيشگيرى كامل از خشونت همسرتان نباشيد ولى م ىتوانيد كارهايى را انجام دهيد تا از صدمه ديدن خود و بچه هايتان جلوگيرى كنيد. در زير راه كارهايى براى اين منظور پيشنهاد شده است ولى بياد داشته باشيد كه شما بهتر از هركسى موقعيت زندگى و همسرتان را م ىشناسيد و م ىدانيد چطور از خود و فرزندانتان مراقبت كنيد.

1) تامين امنيت قبل از بروز خشونت

– مطمئن شويد كه سلاح گرم يا سردى در خانه نيست.
– اگر همسرتان سلاحى را در خانه نگهدارى مى كند او را تشويق كنيد تا آن را از خانه بيرون ببرد.
– چاقو و ساير وسايل تيز و برنده را از جلو چشم و دست او دور كنيد
– مقدارى پول، كليدهاى اضافى و اسناد مهم را در جاى مطمئنى بگذاريد تا در صورتيكه مجبور شديد خانه را ترك كنيد آنها را با خود برداريد.اسناد مهم شامل شناسنامه خود و بچه ها ، كارت ملى، دفترچه بانكى، دفترچه بيمه، سند ازدواج، سند خانه( در صورتى كه به اسم شماست) و ساير اسناد مالكيت خود مى باشد.
– به بچه هايتان آموزش دهيد تا در صورتى كه به آنها علامت خاصى را داديد از ديگران كمك بگيرند.
– به بچه ها شماره تلفن هايى را كه مى توانند هنگام بروز خشونت همسرتان با آن تماس بگيرند و درخواست كمك كنند، ياد بدهيد.
– به همسايگان قابل اعتماد خود بگوييد تا درصورتى كه سروصداى مشكوكى را از منزل شما شنيدند، به خانواده تان يا 110 زنگ بزنند.

2) تامين امنيت در طى خشونت

– از اتاق يا مكانى كه امكان خروج از آن سخت است يا امكان دسترسى به چاقو و وسايل خطرناك وجود دارد، خارج شويد
– چادر يا مانتو و روسرى و كيف دستى خود را نزديك خود نگه داريد تا در صورتى كه لازم است خانه را ترك كنيد بتوانيد سريع اين كار را بكنيد.
– در صورت لزوم، در يك فرصت مناسب بدون اينكه همسرتان متوجه شود به يك فرد قابل اعتماد، اورژانس اجتماعى 123 يا پليس 110 تلفن بزنيد تا به كمك شما بيايند.
– درصورت لزوم در يك فرصت مناسب و بدون اينكه همسرتان متوجه شود به بچه هايتان علامت بدهيد كه از همسايه ها كمك بخواهند و يا براى درخواست كمك به شماره اى كه قبلا به آنها ياد داده ايد، زنگ بزنند.

-خلاصه

خشونت بر عليه همسر يكى از معضلاتى است كه در مردانى كه مواد مصرف مى كنند ديده مى شود. اگرچه يك رابطه علت و معلولى بين مصرف مواد و بدرفتارى با همسر وجود ندارد ولى آمارها نشان مى دهد كه حدود نيمى از مردانى كه زنان خود را مورد بدرفتارى قرار مى دهند سوءمصرف مواد دارند و دفعات و شدت خشونت نيز در اين مردان بيشتر است.

از طرف ديگر، زنى كه قربانى خشونت مى شود ممكن است براى كاهش و تسكين درد بدنى و روانى ناشى از اين خشونت و بدرفتارى شروع به مصرف خودسرانه قرص هاى مسكن و آرام بخش كرده ويا حتى مواد مصرف كند. خشونت ، انواع و شكل هاى متعددى داشته و ممكن است به صورت جسمى ، روانى، هيجانى و جنسى باشد. خشونت بسته به نوع آن با عوارض متعدد جسمى و روانى روى همسر و بچه ها همراه است.عوامل خطر مختلفى وجود دارد كه ممكن است احتمال ارتكاب خشونت را در مردان و قربانى خشونت شدن را در زنان افزايش دهد.

مهمترين عوامل خطر ارتكاب خشونت ، مصرف مواد، سابقه قبلى خشونت و پرخاشگرى، اعتقادات سنتى مبنى بر برترى مرد و لزوم مطيع بودن زن، نداشتن مهارت كنترل عصبانيت، فقر، بيكارى و استرس ها، مشكلات و اختلافات شديد خانوادگى است.

مهمترين عوامل خطر قربانى بودن نيز شامل سن كم ، نداشتن استقلال مالى، سوءمصرف مواد، افسردگى و عزت نفس پايين و نداشتن حمايت هاى خانوادگى و اجتماعى مى باشد.  زنانى كه همسران معتاد دارند بايد نسبت به احتمال وقوع خشونت از سوى همسرشان و شكل هاى مختلف خشونت آگاهى داشته باشند باشند تا در صورت بروز آن بتواندد اقدامات لازم را براى جلوگيرى از وقوع مجدد آن يا كاهش دفعات وشدت آن انجام دهند.

تلگرام

مطلب پیشنهادی

مدت مکالمه با تلفن همراه را کاهش دهید

مطالعات نشان می دهد اگر شما بیش از دو دقیقه با تلفن همراه صحبت کنید، …

خواندن و تایپ پیامک در رانندگی مانند رانندگی با چشم‌های بسته است

در زمان خواندن یا فرستادن پیامک توسط فرد در حین رانندگی، نه تنها نگاه فرد …