پزشکان بدون مرز درمان
خانه / بيماريهاي غير واگير شايع / سندرم میلودیسپلاستیک MDS

سندرم میلودیسپلاستیک MDS

MDS یک نوع نارسایی مغز استخوان میباشد که در اون یکی از پیش ساخت های خونی (گلبول قرمز-سفید-پلاکت) به صورت کم وناقص تولید می شوند. خود بیماری طبق سازمان های جهانی به چند نوع تقسیم میشود که بعدا راجع به کلاس بندی بیماری مفصل بحث خواهیم کرد. و اطلاعاتی همراه با نرم افزار محاسبه نوع MDS در اختیارتون میذارم.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، MDS در مردان بیشتر از زنان است و نسبت آن ۴٫۵ مرد به ۲ زن در ۱۰۰۰۰۰ مورد میباشد. ۸۶ درصد بیماران بالای ۶۰ سال سن دارند و میانگین سنی مبتلایان ۷۳ سال میباشد. شایان ذکر است در سنین پایین هم اتفاق می افتد.در ۳۰ درصد از مبتلایان MDS به AML یا سرطان خون تبدیل شده است.چه چیزی باعث بیماری می شود؟؟علت های مختلفی دارد که گفته می شود تشعشعات رادیو اکتیو و بنزن و حتی سیگار و یا چند سال شیمی درمانی میتواند باشد .در تصویر زیر سمت راست مغز استخوان طبیعی و سمت چپ مغز استخوان با MDS را میبینید.

سندرم میلودیسپلاستیک (Myelodysplastic Syndromes – MDS) ناهنجاری در تقسیم سلول بنیادی خون بوده از نظر کمی و کیفی در نقصان تولید سلول‌های خونی نقش دارد. MDS در کم‌خونی‌ای که نیاز به تزریق خون مزمن داشته باشد دیده می‌شود. در بیشتر مواقع به دلیل افزایش نارسایی مغز استخوان هر یک از سلول‌های خونی گویچه سرخ، گویچه سفید و یا پلاکت دچار کاهش تولید می‌شوند.

سندرم های میلودیسپلاستیک،ناهنجاری کلونال استم سل خونی است. به طور معمول در این بیماری ها پانسیتوپنی محیطی (pancytopenia) و مغز استخوان هایپرسلولی (hypercellular) آشکار است.به طور کلی علت این بیماری ها را به علت اپوپتوز (apoptosis) سلول های مغز استخوان میدانند که باعث خون سازی غیر موثر (ineffective hematopoiesis) می شود . به طورمعمول ، بررسی مورفولوژی مغزاستخوان نشان دهنده دیسپلازی در هر سه رده و ضایعات مولکولی در pluripotent hematopoietic precursors (سلول پیشتاز)است که  رده میولوئیدی ، مونوسیتی ، اریتروئیدی و مگاکاریوسیتی را تحت تاثیر قرار می دهد . این سندروم ها حساسیت زیادی برای پیشرفت بهسوی AML دارند و اغلب بیماران نسبت به درمان های فعلی و در دسترس مقاوم هستند . تحقیقات جدید این نظریه را پیشنهاد می کند که یک فرایند چند مرحله ای  در ژن های کنترل کننده چرخه سلولی ابنرمال ، گیرنده های فاکتور رشد، مولکول های RAS و عوامل رونویسی در این سندروم ها دخیل هستند. بسیاری از اختلالات کروموزومی در MDS شامل حذف در کروموزوم های ۵ و ۷ و ۱۱ و ۱۲ و ۱۳ و یا ۲۰ است . این اطلاعات نشان دهنده این است  که ژن های مربوط به تومور ساپرس ها نقش بسزایی را در MDS  بازی می کنند .

اگر شما مدل مولکولی ژنتیکی AML امروزی  را در نظر بگیرید در معرفی MDS به نکات خوبی خواهیم رسید . به طور اساسی AML بر اساس دو نوع کلاس جهش است که باعث افزایش AML می شود . در کلاس یک جهش ، سیگنال پرولیفراتیو (proliferative ) و / یا سیگنال بقا را به سوی سلول پیشتاز(hematopoietic progenitors) میفرستد .این عمل باعث جهش نقطه ای در رسپتور تیروزین کیناز مانند FLT3 و c-KIT می شود .جهش های کلاس ۲ ، فاکتور های رونویسی سلول بنیادی را هدف میگیرند که اولین مشکل ، مشکل در تمایز و اختلال بعدی مشکل در آپوپوتز هست . این مدل را میتوان برای MDS هایی که داری ترانس لوکیشین یکسانی هستند ،  هم تعمیم داد اگر چه بعید میرسد که به طور کلی اینکار را کرد .

علت :

اکثریت قریب به اتفاق موارد  MDS این است که هنوز علت خاصی برای آنهاتعریف نکرده اند و ناشناخته است . مطالعات اپیدمیولوژیک گزارش می دهد که ارتباط ضعیفی بین سیگار کشیدن و MDS ، در معرض نفت قرار گرفتن ، حلال های آلی، کود ها و آرسنیک و تالیوم وجود دارد. جهش ژن به ارث رسیده مانند (AML1 and NF1) برای عده ای از افراد ممکن است باعث ایجاد سندروم کند. مطالعات در مدل چند شکل ژنی (polymorphic gene variants) درحال پیشرفت است  ولی هنوز هیچ ارگانی گزارشی رسمی ارائه نکرده است . بعضی از موارد MDS مربوط به شیمی درمانی های قبلی است به خصوص مواد آلکالینی و یا بازدارنده های توپوایزومراز (topoisomerase inhibitors) که باعث ایجاد MDS ثانویه می شوند . علاوه بر موارد فوق MDS متعاقب پیوند مغز استخوان هم دیده می شود برای نمونه : پیوند مغز استخوان همولوگ برای لنفومهای غیر هوچکینی

طبقه بندی و تشخیص:

طبقه بندی وتشخصی موارد MDS عمدتا از طریق معاینه مورفولوژیکی مغز استخوان و خون به دست میآید . کاریوتایپ (karyotype) هم اطلاعات خوبی در مرحله پیش  آگاهی به ما می دهد .درحال حاضر تشخیص مولکولی برای شناسایی MDS به طور روتین استفاده نمیشود اگر چه تکنولوژی cDNA microarray در آینده ممکن است کمک بسیار زیادی کند .

دسته بندی French–American–British (FAB برای MDS در سال ۱۹۸۲ انتشار یافت. این دسته بندی در سال های اخیر مورد انتقاد قرار گرفت که برای این عرصه مفید واقع شد و حداقل ان این بود که به پزشکان اجازه دهد که در مورد این سندروم ها بحث کنند و نشان دهند که MDS گروهی از ناهنجاری های هتروژنوسی است و  آنها را با هم مقایسه کنند هر چند که امروزه هم متخصصان هماتولوژی به طور وسیع این کار شناسایی را بر عهده دارند نه پزشکان .

در دسته بندی FAB پنج زیر گروه وجود دارد که توسط خون محیطی و مغز استخوان دسته بندی شده اند :

refractory anemia (RA)
 refractory anemia with ringed sideroblasts (RARS)
 refractory anemia with excess blasts (RAEB)
 refractory anemia with excess blasts in transformation
(RAEB-T)
 chronic myelomonocytic leukemia (CMML).

در سال ۱۹۹۹ سازمان بهداشت جهانی WHO دسته بندی جدید و تازه  ای را گزارش داد . RA و RARS به عنوان دیسپلازی فقط در رده اریتروئیدی معرفی شد . RAEB هم به دو نوع RAEBI با ۵ تا ۱۰درصد بلاست و RAEBII  با ۱۰ تا ۲۰ درصد بلاست تقسیم بندی شد . سه گروه جدید refractory cytopenia با دیسپلازی همه رده ها ، سندروم دلیشن (۵q) و MDS های غیر طبقه بندی شده هم به دسته بندی اضافه شد . RAEB-T به علت شباهت به AML از رده بندی خارج شد و CMML امروزه قسمتی از بیماری های myelodysplastic/myeloproliferative است .علاوه بر اینها سازمان IPSS ، هم دسته بندی بر اساس درصد بلاست در مغز استخوان ، ویژگی های سیتوژنتیک و سایتوپنیس ایجادو معرفی کرد که بر اساس درصد خطر و ریسک MDS هم می توان ان را بیان کرد . همه این دسته بندی ها نوعی دارای مشکل هستند و باید در آینده منتظر دسته بندی های جدیدی باشیم

 سامانه تغذیه هوشمند

مطلب پیشنهادی

گوش‌ درد کودک

گوش‌درد در کودکان به چند دلیل بروز می‌کند که یکی از آنها علل عفونی است. …

درمان برونشیت مزمن

برونشیت به آماس و التهاب گذرگاه هوا بین بینی و ریه ها گفته می شود. …