لكنت زبان ( برای استفاده عموم )

خرداد ۹, ۱۳۸۵ توسط :   موضوع : بهداشت عمومي

لکنت زبان(stuttering) يک اختلال سيالی بيانِ لفظی است که بر اساس تکرارها و تطويلهای غير ارادی، صدادار يا بی صدا، به هنگام انتشار واحدهای کوچک سخن يعنی اصوات، هجاهای مجزا يا هجاهای کلمات مشخص می شود.اين اختلالها معمولآ بسيار فراوانند و به آسانی مهار نمی شوند.
بر اساس DSM4 (چهارمين راهنمای تشخيصی و آماری اختلالات روانی انجمن روان پزشکی آمريکا)،اختلال سيالی بهنجار و آهنگ سخن گفتن که با سن فرد نامتناسب است، ويژگی اصلی لکنت زبان را تشکيل می دهد. اين اختلال با تکرارها و تطويلهای صوتها و هجاها و همچنين ديگر اختلالهای سيالی گفتار (روانی کلام) همراه است.
به زبان ساده،اين اختلال موجب تکرار و طولانی شدن کلمات و از بين رفتن روانی کلام می شود. لکنت زبان در ميان پسران ۳ تا ۴ برابر دختران است.سن آغاز بين ۲ تا ۷ سالگی و بيشترين فراوانی در حدود ۵ سالگی ذکر شده است. بطور کلی در ۹۸٪ موارد لکنت زبان قبل از ۱۰ سالگی آغاز شده و به تدريج استقرار می يابد. اين اختلال در آغاز موقت، وهله ای و نا آشکار است و به تدريج بصورت مزمن در می آيد.معمولآ اختلال با تکرار حروف صامت آغاز کلمه يا تکرار بعضی از کلمات(نخستين کلمه ی جمله يا طولانی ترين کلمه) شروع می شود. در آغاز بروز لکنت، کودک ممکن است نسبت به مشکل خود هشيار نباشد اما به تدريج هشياری نسبت به اختلال پيدا کرده و مکانيزمهايی برای اجتناب از ضايعات سيالی کلامی و پاسخهای هيجانی به وجود می آيند.
تقريبآ ۵/۴ کودکان درمان می شوند. براساس DSM4 نيز معمولآ ۸۰٪ افراد الکن قبل از ۱۶سالگی درمان می شوند که ۶۰٪ اين افراد بدون استفاده از روش درمانی خاصی بهبود می يابند.
ويژگی
ويژگيهای خاص لکنت زبان در افراد مختلف بسيار متغيرند. برخی از افراد الکن تنها در تلفظ هجاها مشکلاتی دارند و برخی ديگر، نخستين تکرارها و ترديدها با شکلکها و يا حرکاتی در قسمتهای مختلف بدن همراهند(مانند:چشمک زدن، تيکهای مختلف،لرزش لبها يا چهره، تکان دادن سر،حرکتهای تنفسی، گره کردن مشتها و…). همچنين اغلب ديده می شود که فرد دستخوش يک حالت هيجانی مانند: ترس، خشم وشرم و…می شود.تحقيقات نشان داده اند که تنيدگی(stress) يا اضطراب ، لکنت زبان را تشديد می کند.
عوامل مؤثر بر لکنت زبان
۱- ضربه های شديد و شوکهای عاطفی و روانی
۲- احساس تهديد و ناامنی در خانواده
۳- تنبيه بدنی در مدرسه و خانه
۴- انتقاد شديد از کودک در هنگام زبان باز کردن
۵- اصرار والدينِ کودک چپ دست برای استفاده از دست راست
۶- تکرار والدين و اطرافيان در موقعی که کودک کلمات را نادرست بيان می کند.
۷- ابتلا به بيماريهای شديد عفونی
۸- آسيبهای قبل از تولد، حين تولد و دوران کودکی

زمانی که يک فرد الکن کمک می خواهد،احتمالا دچار تنش و قابل ملاحظه ای است که از مشکل گويايی و بزرگ جلوه دادن آن ناشی می شود.سه روش برای درمان لکنت زبان وجود دارد.روش اول:پسخوراند شنيداری درنگيده ناميده می شود و به اين صورت اجرا می شود که شخص با يک ثانيه تاخير گفتار خود را از يک گوشی می شنود.اين کار باعث می شود که به تدريج گفتار افراد الکن روان شود در حاليکه اگر افرادی با گفتار روان اين کار را انجام دهند به شدت دچار لکنت می شوند.مشکل اصلی اين درمان اينست که بيشتردر کلينيک جواب می دهد ودر خارج از اتاق مشاوره فرد را با مشکل روبهرو می کند.

تعقيب سايه به سايه،شکلی از شيوخ پسخوراند شنيداری درنگيده است.در اين روش،درمانگر از روی يک کتاب می خواند و و فرد الکن کلمات وی را بعد از مدت کوتاهی که درمانگر آنها را بيان کرد،تکرار می کند.برای انجام اين درمان لازم است که فرد الکن،به خوبی بر آنچه که درمانگر می خواند تمرکز کند و لنکت زبان خود را در اين فرايند ناديده بگيرد.

در سومين روش به نام گفتار تنظيم شده با هجا،از فرد الکن می خواهند همزمان با يک مترونوم(دستگاهی که در فواصل زمانی معين صدای تيک می دهد و درموسيقی نيز کاربرد دارد)صحبت کند.اين شيوه نيزمی تواند در منحرف کردن فرد الکن از لکنت زبان خودش تاثير بگذارد.تحقيقات نشان داده است که وقتی اين شيوه را با پاداشهايی برای لکنت نکردن همراه می کنند نتايج خوبی در جهت درمان فرد به همراه دارد.با اين حال اين سه روش تنها اميدوار کننده هستند.

سیر دراز مدت وهمراه دوره های بهبود سنی
80- 50% کودکان خود بخودخوب می شوند
در سنین مدرسه طرد اجتماعی از سوی همکلاسی ها و مشکلات تحصیلی
محدودیت انتخاب شغل ،تحصیلات عالیه
                   
           درمان :
    نه جراحی ، نه قزص ، نه شربت ، نه گفتار درمان ،نه ……!
   در مان یک تغییرات و تصمیم این تغییر، فرد لکنتی است
   تأکید درمانهای نوین براینکه ؛ لکنت رفتاری آموخته شده است نه اختلال !
  
      خود درمانی :
   حساسیت زدایی
کاهش واکنش هیجانی و ترس نسبت به لکنت
 جایگزینی رفتاری مثبت در لحظه لکنت
   
     والدین :
 
 بدانند لکنت کودک با در مان دارویی بهبود نمی یابد ، بلکه نباید رفتار وی عوض شود .
با کودک به آرامی صحبت کنند واو را تشویق کنند relax  باشد .
اطمینان خاطر بدهند :(زیزم 000 می دانم حرف زدن گاهی برایت سخت است ولی ….)
کودک را تشویق کنند درباره لکنت با ایشان صحبت کنند .

واقع دلایل بروز لکنت زبان در کودکان، تا کنون بطور دقیقی روشن نشده است. اما آنچه که تا حدودی مشخص است، آن است که لکنت نمی‌تواند علت واحدی داشته باشد. بلکه همواره معلول علت بدنی، عاطفی، اجتماعی و یا ترکیب این عوامل است. بسیاری از افرادی که لکنت زبان دارند دچار بعضی از ناراحتیهای عصبی و ناسازگاری‌های اجتماعی هستند. اما تشخیص اینکه آیا اینگونه ناراحتیهای روانی علت لکنت زبان است و یا لکنت خود حاصل حالات و فشارهای ناشی از اختلالات روانی است، بسیار مشکل است. در بعضی از مواقع لکنت ربان ممکن است حاصل نارساییها و اختلالات دستگاه عصبی  باشد و یا در مواردی نیز لکنت زبان از زمان کودکی در اثر بعضی ناهنجاریهای خفیف فیزیولوژیکی پدید می‌آید.

روشهای اصلاح و درمان لکنت زبان امروزه از روشهای مختلفی برای اصلاح، درمان و بازپروری اختلالات گویایی و لکنت زبان استفاده می‌نمایند. از جمله این روشها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

روشهای زبانی یا تلفظی برای انجام این عمل بهترین هماهنگی‌ها بین حنجره ، گونه‌ها، زبان و لب‌ها لازم است؛ اما همین که در این هماهنگی خللی ایجاد شود، زبان به لکنت می‌افتد. پیش از سن 4 یا 5 سالگی به‌ندرت معلوم می‌شود که کودک لکنت زبان دارد. کندی زبان بر اثر اختلال‌های بدنی یا برآشفتگی‌های عاطفی، در انسان رشد می‌یابد. گویا بتوان در پاره‌ای موارد، کند زبانی را از راه آموزش برطرف کرد؛ یعنی به شخص مبتلا آموخت که چگونه آهسته آهسته چیزی را بخواند؛ آهسته آهسته و با توجه خاص به حرف زدن خود، سخن بگوید و هر هجایی را با کمال دقت ادا کند.

همچنین به وی می‌آموزند چگونه به هنگام بند آمدن زبانش،  تنفس  خود را تنظیم کند. بر اثر مطالعه درباره صوتها یا ترکیب صوتهایی که چنین مشکلی را فراهم می‌آورند، به پاره‌ای از تمرینهای مرحله‌ به مرحله‌ای، برای خواندن دست یافته‌ایم که با انجام آن می‌توان تا حدود زیادی بر مشکل «کند زبانی» چیره شد. به هر حال، درمان لکنت ‌زبان باید بوسیله متخصص انجام گیرد. این نکته نیز بسیار قابل توجه است که نباید مبنای عاطفی را در کند زبانی نادیده گرفت.

روش دو جانبه یا مکمل در این روش به بازپروری و پرورش جنبه‌های دوگانه فکری و زبانی اهمیت فراوان داده می‌شود. این روش بیشتر در مورد کودکان 3 تا 7 ساله استفاده می‌شود و معمولا نتایج ثمر بخشی دارد. هدف این روش در واقع پرورش دوگانه‌ای از قدرت و صحت تفکر، قدرت و صحت بیان است. به عنوان مثال برای نیل به این منظور به کودک می‌آموزند که افکار خود را اصلاح و روشن دریابد، فقط افکار واضح و روشن خود را به زبان جاری نماید و کلمات و جملات را دقیق و رسا بازگو نماید.

روشهای روان درمانی این روشها بویژه در مورد افرادی که دچار کشمکش‌های عاطفی و اختلالات روانی عصبی هستند بکار می‌رود. روش روان درمانی برای کودکان سنین پایین ثمر بخش نمی‌باشد.

روش دارو درمانی برخی اعتقاد دارند که یکی از عوامل لکنت تنش‌ها و اضطراب و هیجانات عاطفی است. لذا  داروهای آرام بخش می‌توانند تا حدودی کودک را از اضطراب و هیجانات عاطفی به دور داشته و در نتیجه لکنت زبان او را تقلیل دهند.

رفتار درمانی یکی دیگر از روشهای متداول و نسبتا جدید در اصلاح و بازپروری لکنت زبان روش تغییرات و اصلاحات رفتاری می‌باشد. نظریه مدافعان این روش در این است که یکی از علل لکنت زبان کودک رفتارهای سازش نایافته و یا ناهنجار اوست. لذا در این روش سعی بر اصلاح رفتارها و بالطبع تقلیل لکنت زبان کودک است.

روش خود درمان گری این روش که در واقع می‌تواند نوعی روش رفتار درمانی نیز تلقی شود، بر این اساس استوار است که فرد لکنتی با انگیزه قوی و ایجاد تغییرات لازم در زمینه بازخوردها و نگرشهایش نسبت به لکنت خود به برنامه‌ای منظم، مشخص و بطور جدی و مصمم تلاش کند که اختلال گویایی خود را اصلاح کند.

 

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar