بیکاری پزشکان و کمبود پزشک در ایران، تناقضی آشکار

شهریور ۳۱, ۱۳۸۵ توسط :   موضوع : اخبار علمی پزشکی

در حالی که بیش از هفت هزار پزشک عمومی بیکار در ایران در جست و جوی شغل مناسب هستند، کمبود پزشک در مناطق محروم پارادوکسی را در ایران شکل داده است که گویا لاینحل است.

به گزارش خبرنگار اجتماعی فارس، در کشور ایران حدود ۱۰۰ هزار فارغ التحصیل رشته پزشکی وجود دارند که بر اساس آمارهای موجود بین ۷ تا ۸ هزار نفر از آنان بیکارند یا به شغلهای غیر مرتبط با حرفه پزشکی اشتغال دارند با این وجود به علل مختلف از جمله توزیع نامناسب پزشکان در ایران در بسیاری از روستاهای کشور و حتی برخی شهرهای کوچک با کمبود شدید و گاه فقدان پزشک مواجه هستیم.
در این میان البته هر کس از منظر نگاه خود این مسئله را به گونه‌ای طرح می‌کند، گروهی معتقدند بی سیاستی وزارت بهداشت و به طور کلی نظام آموزش پزشکی کشور در تربیت بیش از حد پزشکان طی سالهای گذشته بیکاری پزشکان را باعث شده و از طرف دیگر عده‌ای معتقدند نظام آموزش پزشکی تعداد کمی پزشک تربیت می‌کند و با توجه به کمبود پزشک در کشور، افزایش جمعیت در آینده و لزوم اجرای وسیع طرح پزشک خانواده از هم اکنون باید به تربیت پزشک مطابق با استانداردهای جهانی و برای رسیدن به یک جایگاه بالاتر از نظر شاخصهای سلامت در سال ۱۴۰۰ اقدام کنیم.
به این ترتیب با طیفی از نظرات مواجه‌ایم که در یک سر آن معتقدان به کاهش پذیرش تعداد دانشجوی پزشکی برای جلوگیری از بیکاری بیشتر پزشکان و لطمه به حیثیت این حرفه نشسته‌اند و در سوی دیگر این طیف، گروهی هستند که به تربیت پزشک به ازای هر ۵۰۰ نفر یک پزشک برای سال ۱۴۰۰ اعتقاد دارند.
علی عباسپور تهرانی فرد، رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس معتقد است: با وجودی که طی سالهای اخیر امکانات دانشگاههای علوم پزشکی کشور افزایش قابل قبولی داشته است اما آمار پذیرش دانشجو در همین مدت کاهش یافته است و این عدم تناسب به خصوص با توجه به نیاز روز افزون کشور به پزشک و لزوم بهبود شاخصهای کمی سبب بروز بحران کمبود پزشک طی سالهای آینده خواهد شد.
به نظر او دانشگاه‌های علوم‌پزشکی تا سال ۷۴ حدود ۳۷۰۰ دانشجو در رشته پزشکی پذیرش می‌کردند در حالی که امسال این آمار به ۲۶۰۰ نفر رسیده است.
وی می‌گوید: دانشگاههای علوم‌پزشکی امسال بیش از ۱۳درصدافزایش ظرفیت پذیرش دارند اما ‌بیشتر ظرفیتهای جدید در رشته‌های کاردانی و کارشناسی است و در رشته‌های تخصصی فقط ۵/۶ درصد افزایش ظرفیت پذیرش صورت پذیرفته است.
عباسپور نسبت مناسب تعداد پزشک به جمعیت را در جامعه ما یک به ۸۰۰ نفر می‌داند و با انتقاد از روند فعلی پذیرش دانشجو می افزاید: با طرحهایی همچون پزشک خانواده و پزشک روستا که الزام قانون برنامه توسعه است و حتما باید در سراسر کشور اجرا شود طی سالهای آینده با بحران کمبود پزشک مواجه می‌شویم، ضمن اینکه تعداد پزشک به جامعه نیز از مرز یک پزشک برای هزار نفر در سالهای آینده خواهد گذشت.
رئیس کمیسون آموزش و تحقیقات مجلس معتقد است: در کشورهای پیشرفته نسبت پزشک به جامعه یک به ۵۰۰ نفر است و در صورتی که ما از امکانات دانشکده‌های پزشکی کشور درست استفاده کنیم در بحث پذیرش دانشجوی پزشکی و نیاز جامعه مشکلی نخواهیم داشت و می‌توانیم به این نسبت برسیم.
اما حسینعلی شهریاری، دیگر نماینده مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس که چند سالی ریاست دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمان زاهدان را نیز بر عهده داشته است نظر دیگری دارد، او معتقد است: استاندارد تعداد پزشک به جمعیت برای کشور ما همان یک پزشک به هزار نفر است و اکنون که جمعیتی حدود ۷۰ میلیون نفر داریم به ۷۰ هزار پزشک در کشور نیاز داریم در حالی که اکنون با احتساب پزشکان متخصص بیش از ۱۱۰ هزار پزشک در کشور وجود دارد بنابراین هیچ کمبودی از نظر تعداد پزشک در کشور وجود ندارد.
وی اضافه می‌کند: علاوه بر این، در زمان حاضر سالی بیش از ۲ هزار پزشک در ۴۱ دانشگاه علوم پزشکی کشور تربیت می‌شود و تا ۱۵ سال آینده حداقل ۳۰ هزار پزشک دیگر به جامعه پزشکی کشور اضافه می‌شود که می‌توانند جایگزین پزشکان بازنشسته شوند بنابراین هیچ نگرانی از نظر کمبود پزشک نداریم بلکه دلمشغولی ما این است که نتوانیم این پزشکان را جذب کار کنیم و امکانات لازم را به خصوص در مناطق محروم در اختیار آنها قرار دهیم، مسئله اصلی توزیع ناعادلانه پزشک در کشور است.
وی اضافه می‌کند: البته در برخی رشته‌های پیراپزشکی ممکن است کمبودهایی داشته باشیم که دانشگاههای علوم پزشکی نیز به این مسئله واقف هستند و به همین علت طی سالهای اخیر بیشترین افزایش ظرفیتهای پذیرش به رشته‌های مورد نیاز جامعه تعلق گرفته است.
این متخصص چشم پزشکی می‌افزاید: دانشگاههای علوم پزشکی در زمان حاضر باید بیشترین نیروی خود را در ارتقای سطح کیفی آموزش پزشکی و احیانا افزایش پذیرش در برخی رشته‌های تخصصی و فوق تخصصی مورد نیاز جامعه به کار گیرند و در این زمینه برنامه ریزی داشته باشند.
شهریاری می‌گوید: گروهی در مجلس و خارج آن هستند که نسبت به ادغام آموزش پزشکی در وزارت بهداشت موضعگیری دارند و خواستار بازگشت آموزش پزشکی به وزارت علوم هستند به همین علت گاهی در این زمینه انتقادهایی مطرح می‌کنند در حالی که ادغام آموزش پزشکی در نظام خدمات سلامت و وزارت بهداشت یکی از افتخارات ملی ماست که الگوی موفقی را در ارتقای سطح خدمات بهداشتی و درمانی به دنیا عرضه کرده است.
محمدرضا نوروزی، معاون آموزشی سازمان نظام پزشکی و دبیر شورای عالی نظام پزشکی نیز در این مورد می‌گوید: آماری که در مورد پذیرش دانشجوی پزشکی در هر سال اعلام شده است، صحیح نیست زیرا آمار دانشگاه آزاد محاسبه نشده است و در صورتی که آمار دانشگاه آزاد را هم حساب کنیم احتمالا سالانه بیش از ۴ هزار دانشجوی پزشکی در کشور پذیرش و همین حدود نیز فارغ التحصیل می شوند.
وی ادامه می‌دهد: در مورد نسبت پزشک به جمعیت نیز گر چه استاندارهای متفاوتی مطرح است ولی در کشور ما تقریبا همان استاندارد یک پزشک به هزار نفر پذیرفته شده است که در این صورت نه تنها کمبود پزشک نداریم بلکه تعداد زیادی پزشک مازاد هم داریم زیرا در زمان حاضر حدود ۱۱۰ هزار پزشک عمومی و متخصص در کشور وجود دارد که برای جمعیت ۷۰ میلیونی ایران کافی است.
این متخصص اورولوژیست معتقد است: در زمان حاضر با وجودی که تعداد پزشکان و جمعیت کشور تقریبا به یک روند متعادل رسیده است، رشد جمعیت پزشکی بیش از رشد جمعیت کشور است زیرا خوشبختانه در سالهای اخیر رشد جمعیت کشور به نحو مطلوبی کنترل شده است.
وی می‌گوید: مسئله مهم امروز، بیکاری پزشکان و ناراضی بودن آنها از درآمدهایی است که از راه طبابت به دست می‌آورند، نامناسب بودن وضع تعرفه‌های پزشکی، توزیع نامناسب پزشک در کشور و نبود امکانات مناسب برای زندگی پزشکان در مناطق دورافتاده و محروم اکنون مسائل مهمتری هستند که برنامه ریزان و سیاستگذاران کشور باید به آن توجه بیشتری داشته باشند.
آمارهای رسمی منتشر شده از سوی سازمان نظام پزشکی حاکی از آن است که اکنون حدود ۹۳ هزار پزشک، ۱۹ هزار دندانپزشک، ۳۰ هزار ماما و حدود ۱۴ هزار کارشناس گروههای وابسته به پزشکی عضو این سازمان هستند بنابراین بر اساس جمعیت ۷۰ میلیونی ایران در صورتی که توزیع مناسبی داشته باشیم تقریبا برای هر ۷۵۰ نفر یک پزشک وجود دارد.
محمدعلی محققی، معاون آموزشی وزارت بهداشت معتقد است: کمبود پزشک نداریم بلکه مشکل توزیع نامناسب پزشک در کشور است که به علت کمبود امکانات و مشکلات اعتباری به وجود آمده است.
وی می‌گوید: آموزش پزشکی در کشور اکنون به یک جایگاه متعادل رسیده است و با احتساب پذیرش دانشگاه آزاد سالانه حدود ۵ درصد به جمعیت فارغ التحصیلان پزشکی کشور اضافه می‌شود.
به گفته معاون وزیر بهداشت در حالی که جمعیت زیادی از پزشکان فارغ التحصیل ما بیکار هستند و زمینه اشتغال مناسب برای آنها فراهم نیست باید با یک رشد منطقی و معقول، دانشجوی پزشکی در کشور پذیرش شود به همین علت در تعیین ظرفیت رشته‌های پزشکی دانشگاههای علوم پزشکی کشور همه جوانب کار بر اساس شواهد علمی از نظر نیاز جامعه، شرایط استخدام و بازار کار و نیروهای خروجی دیده می‌شود.
محققی می‌افزاید: با توجه به نیاز جامعه اکنون ترجیح وزارت بهداشت این است که افزایش پذیرش دانشجو در دانشگاههای علوم پزشکی بیشتر معطوف به رشته‌های غیرپزشکی مثل کاردانی فوریتهای پزشکی باشد که نیاز مبرم جامعه است، به همین علت ظرفیت پذیرش در این رشته امسال ۲۰ برابر شده است.
وی ادامه می‌دهد: در گروه پزشکی بیشترین نیاز فعلی جامعه در برخی از رشته‌های تخصصی است و در مورد پزشکی عمومی اکنون نیازی وجود ندارد بلکه بیشتر باید به استخدام و اشتغال پزشکان بیکار فعلی توجه شود. با این وجود اگر بودجه و امکانات لازم در اختیار وزارت بهداشت و سایر دستگاههای مرتبط برای جذب این پزشکان قرار داده شود و بتوانیم تسهیلات مناسبی را برای ترغیب پزشکان برای رفتن به مناطق دور افتاده بپردازیم، می‌توانیم با توجه به شرایط جدید در مورد ظرفیتهای پذیرش رشته پزشکی نیز تصمیم گیری متناسب با واقعیتهای جدید جامعه داشته باشیم.
محققی می‌گوید: افزایش پذیرش پزشک تا سال ۷۴ بر اساس نیازی بود که در کشور احساس می‌شد زیرا تا سالهای نه چندان دور با کمبود شدید پزشک در کشور مواجه بودیم و حتی پزشکان هندی و بنگلادشی وارد می‌کردیم اما با یک حرکت شتابی توانستیم این کمبود را جبران کنیم و اکنون به حالت تعادل رسیده‌ایم و نیازی به افزایش ناگهانی ظرفیت پذیرش پزشک وجود ندارد.
به گفته این مسئول: در مورد طرح پزشک خانواده نیز بیشترین نیاز جذب و کمبود نیرو مربوط به روستاها است که اکنون غالب نیروهای مورد نیاز به جز معدودی از روستاهای بسیار محروم جذب شده‌اند و اگر ظرفیت باقیمانده‌ای هم وجود دارد به علت کمبود پزشک نیست بلکه به علت نبود امکانات و تسهیلات لازم برای استقرار پزشکان در این مناطق است.

گزارش از: افشین شاعری

مطالب مرتبط جهت مطالعه بیشتر

روشن بودن بیش از حد تلویزیون در خانه ، می تواند موجب اختلال یادگیری زبان در نوزادان شود

کسانی که همیشه کمتر از شش ساعت در شب می خوابند بیشتر در معرض ابتلا به دیابت قرار دارند

زوج‌های انگلیسی، برای تعیین جنسیت نوزاد خود به خارج سفر می کنند

ممکن است سیب‌ زمینی سرخ‌ شده و چیپس‌ به شکل تجاری و در رستورانها ( نه در آشپزخانه خانه شما ) سرطان ‌زا باشد

نکاتی در مورد سوراخ کردن گوش ها

به غیر از مولکولهای NMDA واقع در منطقه هیپوکامپ ، مسیرهای دیگری نیز برای ذخیره حافظه وجود دارد

مصرف ماده سی اف سی ( CFC ) که در یخچال سازی و تهیه فوم کاربرد دارد ولی برای حفاظت لایه ازون مضر است در کشور ایران ممنوع اعلام شد

آسیب های ناشی از تلفن همراه سلامت ایرانیان را تهدید می کند

آنزیم Jmjd6 ، بطور مستقیم در فرایند بریدن و چسبانده "cut and pasted" جهت تولید پروتئین های خاص دخالت دارد

میزان بالای فلوراید در دراز مدت باعث ایجاد لکه‌های سفید گچی و قهوه‌ای در روی دندانها می شود.

  • مجله اطلاعات پزشکی



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar

*