علائم یائسگی چیست وچگونه ایجاد می شود ؟

آبان ۳, ۱۳۸۵ توسط :   موضوع : اخبار مامایی, بهداشت عمومي

هورمون استروژن به وسیله تخمدانها تولید می شود . با افزایش سن تغییرات مهمی در افراد رخ می دهد که بر تولید این هورمون تأثیر می گذارد . دو تخمدان اندامی بیضوی شکل کوچک هستند که در دو طرف بالای رحم قرار گرفته اند . در زمان تولد آنها حاوی ۰۰۰/۷۰۰   فولیکول کیسه مانند بوده که هر کدام یک تخمک را محصور کرده است . از این تعداد تنها حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ فولیکول بطور کامل بالغ شده و تخمک در طی سیکل های قاعدگی آزاد می شوند . بقیه فولیکول ها در طی گذشت زمان از بین رفته و ناپدید می شوند . فولیکول های بالغ در تولید استروژن و بالغ شدن تخمک نقش دارند .

در طی سنین باروری هیپوتالاموس ( قسمتی از مغز ) هورمون رها کننده گنادوتروپین ( GnRh ) را آزاد می کند . این هورمون بر روی غده هیپوفیز که در قسمت پایه مغز قرار گرفته اثر کرده و منجر به ترشح هورمون LH و FSH از غده هیپوفیز می شود . هورمون LH  و FSH به نوبه خود سبب بالغ شدن فولیکول ها در تخمدان شده و یک تخمک جدید از فولیکول هر ماه آزاد می شود . فولیکول همچنین تولید هورمون های جنسی استروژن و پروژسترون را افزایش داده که این هورمونها سبب ضخیم تر شدن پوشش داخلی رحم می شود . این پوشش داخلی خود را آماده کرده تا تخمک بارور شده را بپذیرد و آن را تغذیه نماید . در صورت عدم لقاح ، مقدار استروژن و پروژسترون کاهش یافته و پوشش داخلی رحم کنده و ریزش می کند  و خونریزی قاعدگی شروع می شود . همزمان با رسیده به حوالی یائسگی ،‌ تخمدانها شروع به مقاومت در برابر هورمون FSH  کرده و غده هیپوفیز بیشتر و بیشتر FSH تولید کرده تا سطح استروژن را بالا نگه دارد . این حالت سبب سیکل قاعدگی نامرتب شده و خونریزیهای سنگین و غیرقابل پیش بینی در طول پریودها رخ می دهد .

عدم وجود پریود در یک سال و سطح FSH ( معمولاً بالای ۳۰ تا ۴۰ واحد بین المللی نمایانگر یائسگی می باشد .

با توجه به اینکه میزانFSH در حوالی یائسگی در حال بالا و پایین رفتن می باشد لذا تنها یک نتیجه آزمایش FSH برای تشخیص یائسگی کافی نمی باشد . حتی بعد از یائسگی ، تولید استروژن بوسیله تخمدانها همیشه بطور کامل متوقف نمی شود . اگر چه سطح استرادیول (‌یک فرم از استروژن ) کاهش می یابد ، فرم ضعیف تر استروژن ( استرون ) به تولید خود بخصوص در بافت چربی با کمک غدد  فوق کلیه ادامه می دهد . اگر چه این فرم استروژن ضعیف تر از استرادیول تولید شده بوسیله تخمدانهای همیشه بطور کامل متوقف نمی شود .  اگر چه این فرم استروژن ضعیف تر از استرادیول تولید شده بوسیله تخمدانها می باشد اما تولید آن با افزایش سن و یا میزان بافت چربی افزایش می یابد .

پروژسترون هورمون جنسی دیگر است که بوسیله تخمدانها تولید می شود . کار این هورمون کمک به آماده شدن رحم برای تخمک بارور شده و ریزش پوشش داخل رحم اگر تخمک بارور نشود است . اگر تخمدان به اندازه کافی پروژسترون تولید نکند تا این عمل را انجام دهد ، پوشش داخلی ممکن است به رشد خود ادامه داده تا زمانیکه یک کاهش در مقدار استروژن در یک سیکل رخ دهد . دراین پریود خونریزی شدید ممکن است دیده شود ، زیرا رحم بطور غیرمعمول پوشش کامل خود را از دست می دهد.

بسیاری از مردم فکر می کنند که یائسگی سبب کاهش علاقه در رابطه جنسی می شود . مردان و زنان هر دو احساس می کنند با افزایش سن زمان بیشتری طول می کشد تا از نظر جنسی تحریک شوند . در صورتیکه داروهایی همچون ضدافسردگی ها ، آرام بخش ها و ضدفشار خون بالا که در زمان یائسگی بیشتر استفاده می شود می تواند عامل جلوگیری کننده از پاسخ جنسی شما باشد .

پژوهشگران مشخص کردند که چنین تغییراتی به کاهش استروژن ارتباطی نداشته بلکه به فاکتورهای دیگری همچون خلق و خوی ، سلامتی کلی و شرایط زناشوئی ارتباط دارد . کاهش استروژن تنها به درد در طی نزدیکی ارتباط دارد .

بدن زنان همچنین تعدادی از هورمونهای مردانه ، تستوسترون را تولید می کند . بعضی از دانشمندان فکر می کنند که تغییرات در سطح تستوسترون می تواند منجر به کاهش تمایل جنسی شود . دلایل بسیار کمی اشاره بر آن دارد که تعدادی از زنان ممکن است از تجویز مقدار کم تستوسترون سود ببرند اما اثر این درمان نیازمند مطالعات بیشتری می باشد .

اثرات جانبی تستوسترون در زنان مشکلات پوستی همچون افزایش مو در صورت و بدن و تغییر صدا می باشد .

رفع مشکلات یائسگی بدون دارو

قاعدگی های نامنظم
کنترل خونریزیهای شدید قاعدگی و یا قاعدگی های نامنظم بوسیله اقدامات ساده و درمانهای غیردارویی مشکل می باشد. یک رژیم غذایی متعادل داشته باشید. خوردن مکمل های ویتامینی (بویژه ویتامین ب شش B6) به همراه آهن و منیزیوم می تواند سودمند باشد. خوردن داروهای گیاهی نیز در بعضی موارد موثر واقع می شود. اگر خونریزی های شما شدید شده بوده و چند روز طول می کشد شما باید به پزشک مراجعه نمایید تا اقدام به درمان آن نماید. این وضعیت ممکن است بعلت یائسگی نباشد و مشکل دیگری مثل فیبروئیدها و یا بیماری تیروئید باعث آن شده باشد.
مشکلات روحی و روانی
اکثر افراد در مواقعی از زندگی شان احساس افسردگی می نمایند اما معمولا این احساس را تحت کنترل خود درآورده و آن را برطرف می کنند. تغییرات هورمونی که در هنگام یائسگی پدید می آید می تواند باعث شود که کنار آمدن با این وضعیتها مشکل تر شود. پیدا کردن راههایی برای رسیدن به آرامش، داشتن یک رژیم غذایی سالم و متعادل و به اندازه کافی ورزش کردن، همگی باعث خواهند شد که وضعیت روحی و روانی شما بهبود یابد، اما در صورتی که انجام این اقدامات ساده در رفع مشکلات شما تغییری ایجاد نکرد باید برای برطرف کردن آنها به پزشک مراجعه نمایید.
سردردها
اکثر سردردهای غیرمیگرنی بر اثر بعضی عوامل زمینه ای مثل بی خوابی، گرسنگی و غذا نخوردن و دردهای عضلانی ایجاد می شوند. برای تسکین چنین سردردهایی باید علت ایجاد آنها را برطرف نمود مثلا اگر سردرد به علت گرسنگی ایجاد می شود باید همیشه سر ساعت وعده های غذایی را مصرف نمود. سردردهای میگرنی نیز می توانند به همین دلایل شروع شوند و بنابراین با پرهیز از چنین مسائلی می توان از شدت حملات سردردهای میگرنی کم نمود.
مصرف داروهای مسکن می تواند به کنترل این سردردها کمک نماید اما سعی کنید بیشتر از دو روز در هفته از این داروها استفاده نکنید. درمانهای خاص سردردهای میگرنی باید تحت نظر پزشک انجام شود.
درد عضلات و مفاصل
مالیدن پمادها یا ژل های مسکن، گاهی اوقات می تواند باعث تسکین درد عضلات و مفاصل شود اما ممکن است در موارد شدید نیاز به مصرف قرصهای مسکن باشد. سعی نمایید ورزشهای ساده ای مثل دوچرخه سواری یا شنا را انجام دهید. کنترل رژیم غذایی و مصرف مکمل های روغن ماهی ممکن است در بیماری التهاب مفاصل (آرتریت) موثر باشد.
اختلال در فعالیت جنسی
در دوران یائسگی بهتر است برای اینکه مهبل را مرطوب و نرم نگهداریم تا در هنگام مقاربت دچار درد نشویم، از نرم کننده های غیر روغنی استفاده نماییم. هیچگاه در چنین مواقعی از نرم کننده های روغنی مثل وازلین استفاده نکنید زیرا روغن باعث می گردد که هوا به پوست نرسیده و خطر ایجاد عفونت افزایش یابد.
اگر شما مستعد ابتلاء به برفک مهبل (عفونت قارچی) هستید از شورتهایی که از الیاف طبیعی ساخته شده اند استفاده نمایید. استفاده از اسپری های ضد بو (دئودورانت) برای مهبل لزومی نداشته و می تواند باعث تحریک بیشتر شود.
از دست دادن میل جنسی ممکن است بر اثر تغییرات هورمونی رخ دهد، بخصوص اگر خشک شدن مهبل باعث دردناک شدن مقاربت ها شود. با این حال کاهش یا از دست دادن میل جنسی ممکن است یکی از علائم افسردگی یا وجود یک بیماری دیگر باشد.
مشکلات ادراری
درمان بی اختیاری ادراری مشکل می بشد اما پزشک شما می تواند تمرینهای ورزشی ای به شما یاد بدهد که باعث قوی شدن عضلاتی که مثانه را کنترل می کنند شود.
انقباض عضلات برای متوقف کردن ادرار در اواسط آن، باعث قوی تر شدن عضلات دهانه خروجی مثانه می گردد.
استفاده از یک مخروط پلاستیکی به شما کمک خواهد نمود که در هنگام این تمرینات ورزشی، فقط عضلات خاصی که در کف لگن قرار دارند تقویت شده و از افتادن مخروط پلاستیکی به بیرون جلوگیری شود. استفاده روزانه از مخروطهای پلاستیکی و افزودن تدریجی وزن آنها به قوی تر شدن عضلات کمک نموده و باعث بهبود بی اختیاری ادرار می شود.
التهاب مثانه (سیستیت) را می توان با داروهایی که از داروخانه گرفته می شود درمان نمود. در هنگام التهاب مثانه، نوشیدن آب به همراه بی کربنات سودا باعث خواهد شد که ادرار قلیائی شود. در چنین مواقعی باید آب زیاد بیاشامید اما از مصرف قهوه یا الکل خوداری نمایید زیرا باعث تحریک مثانه خواهند شد. اگر علائم التهاب مثانه (سیستیت) با انجام این کارها در عرض یکی دو روز برطرف نشد، به پزشک مراجعه نمایید زیرا ممکن است احتیاج به مصرف آنتی بیوتیک داشته باشید.
پوست و مو
برای آنکه موهایتان راحت تر فرم بگیرد آنها را کوتاه نگه دارید و برای اینکه از خشک شدن پوستتان جلوگیری نمایید از کرمهای مرطوب کننده استفاده کنید. در هنگام رفتن به بیرون از خانه در هنگام روز از کرمهای ضدآفتاب استفاده نموده و نیز یک کلاه بر روی سر بگذارید. اگر بطور منظم برای شنا کردن به استخر می روید بعد از بیرون آمدن از استخر و دوش گرفتن از مقادیر زیادی از مرطوب کننده ها استفاده نمایید زیرا کلری که در آب استخر زده می شود باعث خشکی پوست می گردد.
اضافه شدن وزن و چاقی
شواهد زیادی وجود دارد که نشان می دهد اضافه شدن وزن بعد از یائسگی، یک راه طبیعی برای تولید بیشتر هورمون استروژن می باشد. بعد از یائسگی، مقداری استروژن در بافت چربی بدن تشکیل می شود. بنابراین هر چه شما چاقتر باشید، استروژه بیشتری تولید خواهید کرد. این موضوع نشان می دهد که چرا بطور کلی خانمهای چاق دارای استخوانهای قوی تر نسبت به خانمهای لاغر هستند. واضح است که تعادلی در اضافه شدن وزن باید وجود داشته باشد زیرا چاقی با بروز بیماریهای قلبی ارتباط دارد. یک توصیه ساده این است که در بیشتر موارد اگر شما یک رژیم غذایی متعادل داشته و تناسب اندام خود را حفظ نمایید، وزن شما در سطح طبیعی خود باقی خواهد ماند.
سلامتی در دراز مدت
برای کاهش احتمال وقوع بیماریهای قلبی و پوکی استخوان در خانمها در سنین بعد از یائسگی راههای مختلفی وجود دارد. بسیاری از عوامل خطرزای بیماری قلبی را می توان با کم کردن وزن، عدم استعمال دخانیات، اصلاح رژیم غذائی و انجام تمرینات ورزشی بیشتر، کاهش داد.
تغییر در نحوه زندگی برای پیشگیری از ابتلاء به پوکی استخوان شامل انجام تمرینات ورزشی کافی و رژیم غذائی سرشار از کلسیم می باشد تا از شکستگی استخوانها جلوگیری شود.
با این حال جلوگیری موثر از پوکی استخوان باید خیلی زودتر صورت بگیرد (ترجیحا از سنین کودکی) و کارهای زیادی است که شما می توانید برای پیشگیری از پوکی استخوان کودکانتان انجام دهید. فرزندانتان نیاز به انجام تمرینات ورزشی و داشتن یک رژیم غذائی خوب دارند. همچنین باید به آنها از مضرات استعمال دخانیات هشدارهای لازم را داد.
افراد بالغ در سنین بین ۲۵ تا ۴۰ سالگی دارای حداکثر توده استخوانی خواهند بود. حداکثر توده استخوانی در آقایان ۲۵ تا ۳۰ درصد بیشتر از خانمها می باشد به همین دلیل است که خطر بروز پوکی استخوان در خانمها خیلی بیشتر از آقایان است. از دست دادن استخوانها و ایجاد پوکی استخوان بلافاصله بعد از اینکه توده استخوانی، به حداکثر خود رسید آغاز می شود که این از دست دادن استخوان در خانمها خیلی زودتر اتفاق می افتد و با پیدایش یائسگی، این وضعیت تشدید می گردد و سریعتر می شود.
تمرینات ورزشی
ارزش تمرینات ورزشی را نمی توان نادیده گرفت. تمرینات منظم ورزشی باعث کاهش خطر ابتلاء به بیماریهای قلبی شده و با قوی تر کردن استخوانها، از شکستگی آنها جلوگیری می کند.
هیچگاه برای شروع تمرینات ورزشی خیلی زیاد دیر نمی باشد. در تحقیقی که اخیرا انجام شده نشان داده شده است که یک فرد ۸۰ ساله با انجام تمرینات ورزشی به همان میزان عضلاتش تقویت می شود که یک فرد ۲۵ ساله به آن دست می یابد. همچنین شروع تمرینات ورزشی از سنین بالاتر بهتر از این است که از سنین پایین شروع به تمرینات منظم ورزشی نماییم. اما یک دفعه آنها را کنار بگذاریم. فقط قلب و استخوان ها نیستند که از انجام تمرینات منظم ورزشی بهره مند می شوند بلکه عضلات بدن نیز قوی تر شده و باعث می گردند که در صورتی که شما به زمین خوردید، آسیب کمتری را متحمل شوید.
گرچه بهترین توصیه در مورد انجام تمرینات ورزشی عبارتست از انجام ۲۰ تا ۳۰ دقیقه فعالیت در روز و سه بار در هفته، اما لازم نیست از آن بترسید.راحت ترین و مناسب ترین تمرین ورزشی، راه رفتن می باشد زیرا این فعالیت در مقابل جاذبه زمین عمل نموده و بنابراین باعث می گردد که فشار موثر بیشتری بر روی استخوان ها وارد شود. ابتدا مسافتهای کم را طی نمایید و سپس به تدریج و به آرامی میزان این مسافتها را افزایش دهید. انجام تمرینات کششی باعث افزایش نرمی و انعطاف پذیری عضلات می شوند اما اثر کمی بر روی استخوان ها دارند. اگر شما دچار مشکلات و بیماری های مفصلی هستید، شنا کردن می تواند برای شما خیلی خوب باشد زیرا شنا کردن باعث وارد آوردن فشار زیادی بر روی مفاصل نمی شود.
مهمترین دلیلی که افراد از انجام تمرینات ورزشی امتناع می کنند، وقت نداشتن آنها می باشد. بنابراین سعی نمایید که برای تمرینات ورزشی، زمانی را در طی روز در نظر بگیرید. شما می توانید بجای استفاده از اتوبوس یا اتومبیلتان، پیاده یا با دوچرخه به جاهایی که می خواهید بروید. اگر هم می خواهید با اتوبوس به جایی بروید، یک ایستگاه قبل از محل مورد نظرتان از اتوبوس پیاده شوید و بقیه راه را پیاده بروید.
اگر می خواهید در باشگاههای ورزشی اقدام به تمرینات ورزشی نمایید، این کار را بکنید اما اهمیت زیادی دارد که از انجام تمرینات بیش از حد در مراحل اولیه خودداری نمایید زیرا این کار باعث می شود که شما بیش از حد خسته شوید و دست از تمرینات ورزشی بکشید. همیشه در ابتدای انجام تمرینات، بدن خود را به تدریج گرم نمایید و نیز در انتهای تمرینات نیز بدن خود را به آرامی سرد نمایید تا از کشیدگی عضلات جلوگیری کنید. همچنین اگر به سرماخوردگی یا یک بیماری عفونی مبتلا هستید از انجام تمرینات شدید ورزشی خودداری نمایید. بخاطر داشته باشید که یک برنامه تمرینی خوب باید در تمام طول زندگی انجام شود و نه اینکه فقط به مدت چند هفته یا چند ماه آنها را انجام داد.
رژیم غذایی مناسب
یک رژیم غذایی خوب و مناسب، بخصوص در طی سالهای یائسگی از اهمیت زیادی برخوردار است. همیشه مطمئن شوید که رژیم غذایی شما دارای مقادیر کافی از ویتامین ها و مواد معدنی می باشد.
استروژن های طبیعی
بعضی از دانشمندان اعتقاد دارند که استروژن های طبیعی را می توان دمواد غذایی گیاهی، بویژه در لوبیا و حبوبات یافت و مصرف این مواد باعث می شوند که از بروز پوکی استخوان، بیماریهای قلبی و سرطان پستان جلوگیری شود. در کشور ژاپن که مردم آن از سویا که حاوی استروژن می باشد به مقدار زیادی مصرف می کنند و به عنوان جزء مهمی از رژیم غذایی آنها می باشد، وقوع چنین بیماریهایی بسیار کمتر از کشورهای غربی می باشد.
کلسیم
وجود کلسیم برای رشد و قوی ماندن استخوان ها ضروری می باشد، بنابراین یک رژیم غذایی سالم و مناسب باید حاوی مقادیر کافی کلسیم باشد. در دوره هایی از زندگی که بطور آشکاری رشد سریعتر اتفاق می افتد نیاز به کلسیم افزایش می یابد، بنابراین نوجوانان، جوانان و خانمهای حامله به مقادیر بیشتری کلسیم نیاز دارند. لبنیات مثل شیر، پنیر و ماست از بهترین منابع کلسیم می باشند که به راحتی جذب گردش خون بدن می شوند. متاسفانه بسیاری از خانمهایی که رژیم لاغری می گیرند بعلت اینکه لبنیات دارای مقادیر زیادی چربی می باشد آن را از رژیم غذایی خود حذف می کنند. این گروه از خانمها بهتر است بجای اینکه لبنیات را از رژیم غذایی خود کنار بگذارند، از انواعی از آن که دارای چربی کمتری است استفاده نمایند. (مثل شیر کم چربی یا ماست کم چربی).
ماهی ها و بویژه ساردین دارای مقادیر زیادی کلسیم می باشند اما در هنگام کنسرو کردن آنها، این مقدار کاهش می یابد.
ویتامین د D
در طی سالیان اخیر، مقدار ویتامین د در رژیم غذائی افراد کاهش پیدا نموده و شاید به همین دلیل هم باشد که میزان شکستگی های استخوان در طی این مدت در جامعه افزایش پیدا کرده است، زیرا وجود ویتامین د برای جذب کلسیم در بدن بسیار ضروری می باشد. ماهی های چرب حاوی مقادیر فراوانی از ویتامین د هستند تحقیقات به عمل آمده نشان داده است که مصرف دو دعده غذایی ماهی چرب در طی یک هفته می تواند باعث کاهش خطر بروز شکستگی های استخوان تا ۲۰ درصد شود.
داروهای حاوی ویتامین و مواد معدنی
داروها یا مکمل های حاوی کلسیم را می توان در مواردی که رژیم غذائی دارای کلسیم کافی نمی باشد مصرف نمود، بخصوص در اوایل زندگی که استخوانها در حال رشد هستند. شواهد کمی وجود دارد که مصرف مکمل های کلسیمی در سنین بالا بتواند باعث کاهش خطر بروز شکستگی ها شوند. با این حال بسیاری از خانمهایی که از داروها و مکمل های کلسیمی استفاده می کنند از سایر اقدامات نیز برای پیشگیری از پوکی استخوان استفاده می نمایند، بنابراین به درستی مشخص نمی گردد که اثر مصرف تنهایی کلسیم در پیشگیری از استخوان به چه میزان می باشد.
ویتامین د نیز بصورت قرص در دسترس می باشد. هیچ گاه در مصرف قرصهای ویتامین د زیاده روی نکنید زیرا مصرف بیش از حد آنها باعث افزایش خطر ایجاد سنگهای کلیوی می شود.
کنترل وزن
در تحقیقات دانشمندان بطور تعجب انگیزی دیده شده است که افزایش وزن که در میانسالی ایجاد می شود یک راه طبیعی برای حفاظت از استخوان ها می باشد. رد این تحقیقات نشان داده شده است که خانمهایی که از یک رژیم غذایی سخت برای لاغر شدن در طی بیش از شش ماه استفاده نموده اند، نه تنها چربی خود را از دست داده اند بلکه استخوان های آنها نیز نازک تر شده است. این گروه از خانمها وقتی دوباره وزنشان اضافه می گردد، توده استخوانی آنها نیز به وضعیت طبیعی خود باز می گردد. شاید به همین علت باشد که هورمونهایی که از غدد فوق کلیوی و تخمدانها بعد از یائسگی تولید می شوند در سلولهای چربی بدن به استروژن تبدیل می شوند.
شاخص توده بدن یا BMI ( Body Mass Index) یک شاخص مفید برای تعیین اندازه گیری و مشخص نمودن وزن مناسب برای هر فردی می باشد ومی توان آن را به راحتی با دانستن قد و وزنتان محاسبه نمایید. برای پیشگیری از ابتلاء به پوکی استخوان و بیماریهای قلبی، توصیه می شود که شاخص توده بدنی ( BMI) شما باید بین ۲۰ تا ۲۵ باشد. برای محاسبه شاخص توده بدنی، وزن خود را تقسیم بر قدتان به توان دو نمایید
توقف استعمال دخانیات
سیگار کشیدن باعث افزایش خطر بروز بیماریهای قلبی، شکستگی ها و سرطان ها می شود. خانمهای سیگاری نسبت به خانمهای غیرسیگاری، یکی دو سال زودتر دچار یائسگی می شوند.
معاینه پستان ها
معاینه پستان ها توسط خود شخص از اهمیت زیادی برخوردار است. پستانهای هر خانمی با خانم دیگر متفاوت می باشد، بنابراین برای شما خیلی راحت تر است که تغییراتی که در پستانتان رخ می دهد را متوجه می شوید تا شخص دیگر این کار را برای شما انجام دهد. کتابها و جزوه های زیادی تهیه شده اند و در اختیار خانمها قرار داده شده اند تا نحوه معاینه پستانها را یاد بگیرید، این کار بهتر است در هر ماه و بعد از پریود انجام شود. اگر هرگونه تغییر غیرمعمولی در پستانتان مشاهده نمودید به پزشک مراجعه نمایید.
تمام خانمها باید از ۵۰ سالگی بطور منظم ماموگرام بگیرند که این کار با دستگاههای ماموگرافی که از اشعه ایکس استفاده می کند انجام می شود. این کار باعث شده است که از میزان مرگ و میر به علت سرطان پستان کاسته شود.

  • آسان طب



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar

*