پزشکان بدون مرز درمان
خانه / تاریخ پزشکی / ۱۹‬آذر، نخستين سري از جوايز نوبل اهدا شد

۱۹‬آذر، نخستين سري از جوايز نوبل اهدا شد

 يكشنبه، ‪ ۱۹‬آذر برابر با دهم دسامبر ‪ ۲۰۰۶‬است. ‪ ۱۰۵‬سال پيش در چنين روزي نخستين سري از جوايز نوبل اهدا شد.

جايزه نوبل نخستين جايزه بين‌المللي است كه به يادبود “آلفرد نوبل” (بنيان گذار جايزه نوبل) از سال ‪ ،۱۹۰۱‬هر ساله براي موفقيت‌ها در فيزيك، شيمي، فيزيولوژي (علوم طبيعي)، پزشكي، ادبيات و صلح وامنيت اعطا مي‌شود.

در سال ‪ ۱۹۸۶‬نيز بانك سوئد، جايزه علوم اقتصادي را سازمان داد. هر جايزه شامل يك مدال، ديپلم شخصي و وجه نقدي است.

جايزه نوبل در فيزيك: نخستين جايزه نوبل در دانش فيزيك به “ويلهلم رونتگن” كه اشعه ‪ X‬را كشف كرد در سال ‪ ۱۹۰۱‬اعطا شد.

در سال‌هاي اخير، اين جايزه بيشتر براي اكتشافات و موفقيت‌ها در تكنولوژي خطوط ارتباطي، تشعشعات كيهاني، سيالات فوق رسانا و ساختار ماده اعطا مي‌شود.

جايزه نوبل شيمي: جوايز نوبل در رشته شيمي اكتشافات و موفقيت‌ها را كه از پژوهش‌هايي در ارتباط با مواد و فرايند زندگي در خلال بيش از يك سال منجر شده، منعكس مي‌كند.

با اهداي جايزه به “جاكوف وانت هف” در سال ‪ ،۱۹۰۱‬اين مجموعه تكامل يافته، نه تنها درك ما را نسبت به پديده‌هاي شيميايي و مباني مولكولي افزايش مي‌دهد، بلكه در پشت چنين پديده‌هايي پيشرفت‌هاي تكنولوژي وجود دارد كه ما امروزه از آن لذت مي‌بريم.

جايزه نوبل در پزشكي: در سال ‪ ،۱۹۰۱‬نخستين جايزه نوبل در فيزيولوژي يا پزشكي به “اميل ون بهرينگ”، به خاطر عملكرد او بر روي معالجه طب با سرم، اهدا شد كه راه‌حلي جديد در علوم پزشكي گشود و به نجات صدها هزار زندگي كمك كرد.

اين جايزه به گستره وسيعي كه شامل ايمني‌شناسي ژنتيك ها، مطالعه بافت عصبي، تشخيص و پيشرفت دارو همچنان كه بشر همواره به ستيز در برابر بيماري ها و مرگ ادامه مي‌دهد،اختصاصي مي‌يابد.

جايزه نوبل در ادبيات: جايزه نوبل در ادبيات تمام طيف فعاليت‌هاي ادبي شامل شعر، رمان ها، داستان‌هاي كوتاه، نمايشنامه ها، مقاله‌ها و سخنراني ها را مشخص كرده است.

شروع اهدا جايزه در سال ‪ ،۱۹۰۱‬با شاعر و فيلسوف “سولي پرودهم”، نويسنده كتاب (‪ (Stances etpoets‬بود. اين جايزه به استادان ناشناخته به همان كيفيت پرداخت مي‌شود كه به نويسندگاني كه ادعاي جهاني دارند پرداخت مي‌شود.

جايزه صلح نوبل: اهداف و راه حل‌هاي دستيابي به صلح، به تعداد افراد و سازمان‌هايي كه جايزه صلح نوبل به آنها اعطا شده متفاوت است.

“هنري دونانت”، بنيان گذار صليب سرخ، نخستين جايزه را با “فردريك پسي” كه پيشتاز صلح بين‌المللي كنوني است در سال ‪ ۱۹۰۱‬تقسيم كرد.

جايزه بانك سوئد (‪ (sveriges rikbank‬در علوم اقتصادي نيز به ياد بود آلفرد نوبل براي نخستين بار در سال ‪ ۱۹۶۹‬به “دگنارفريچ” و “جان تين برگن” براي عملكرد آنان در توسعه و كاربرد مدل‌هاي پويا در تجزيه و تحليل فرآيندهاي اقتصادي اهدا شد.

اين جايزه از آن موقع تاكنون به كارهايي در محدوده اسلوب شناسي و تئوري‌هاي به كار رفته در مطالعه موثر اقتصاد و منابع مالي، اجراي وسيع اقتصادي و خط مشي اقتصادي، پيشرفت‌هاي اقتصادي، تجارت بين‌الملل و نقش اطلاعات تعلق گرفته است.

هيات‌هايي كه تحت اساسنامه بنياد نوبل فعاليت مي‌كنند، عبارتند از چهار هيات مخصوص اعطاي جايزه:يعني آكادمي علوم سلطنتي سوئد (براي شيمي وفيزيك) موسسه طبي سلطنتي كارولين (براي طب)، آكادمي سلطنتي سوئد (براي ادبيات) و كميته نروژي نوبل وابسته به پارلمان نروژ (براي جايزه صلح).

پنج كميته نوبل هم وجود دارد كه هريك براي توزيع يكي از جوايز مطالعه مي كنند كه كميته نروژي براي جايزه صلح از جمله آنها است.

به علاوه چهار انستيتو يا موسسه نوبل هم وجود دارد كه هريك براي يكي از چهار جايزه ياد شده فعاليت مي‌كنند.

كميته‌هاي پنج گانه نوبل هريك سه تا پنج عضو دارند كه توسط هيات مربوطه تعيين مي‌شوند. هيچ كس نمي‌تواند شخصا خود را نامزد دريافت جايزه نوبل‌كند.

كساني كه مي‌توانند معرف نامزدهاي جوايز نوبل باشند،شامل: برندگان سابق جوايز نوبل (در رشته مخصوص خود)، اعضاي هيات اعطاي جوايز و اعضاي كميته- هاي نوبل (در رشته مخصوص خود)، پروفسورهاي برجسته دانشگاه و آنهايي كه توسط اعطاكنندگان جوايز انتخاب مي‌شوند، رييس بنگاه نشرياتي كه اثر كانديدا را چاپ نموده (در مورد ادبيات)، اعضاي تعدادي از سازمان‌هاي پارلمان يا حقوقي بين‌المللي (براي جايزه صلح)، اعضاي پارلمان‌ها و كابينه‌ها (براي صلح) هستند.

براساس مصوبات هيات‌هاي تصميم گيرنده، جايزه نوبل علاوه بر شهرت و اعتباري كه براي برنده‌اش به ارمغان مي‌آورد، مبلغ ‪ ۱۰‬ميليون كرون (معادل يك ميليون و سيصدهزار دلار آمريكا) پول نقد نيز نصيب او مي‌كند.

تا سال ‪ ۱۹۶۰‬از تمام كشورهاي جهان فقط ‪ ۳۰‬كشور برنده جايزه نوبل شده‌اند. از تمام كشورها، آمريكا بيش از سايرين برنده جايزه داشته است. از ‪ ۳۲۵‬جايزه كه تا اين سال داده شده ‪ ۷۴‬جايزه نصيب آمريكايي‌ها شده‌است.

پس از آمريكا به ترتيب انگلستان ‪ ۵۰‬جايزه نوبل، آلمان ‪ ۴۹‬جايزه نوبل، فرانسه ‪ ۳۴‬جايزه و سوئد كه باني جايزه نوبل است ‪ ۱۵‬جايزه ربوده‌اند.

در سال‌هاي ‪ ۱۹۴۰‬و ‪ ۱۹۴۲‬جوايز صلح و ادبيات توزيع نشد و البته در بعضي سال‌هاي ديگر نيز توزيع برخي از جوايز به سال بعد موكول شد.

“آلفرد برنهارد نوبل” كه جايزه نوبل به نام اوست در ‪ ۲۱‬اكتبر ‪ ۱۸۳۳‬در استكهلم به دنيا آمد. در هشت سالگي به همراه خانواده به روسيه نقل مكان كردند و پدرش در آنجا يك كارگاه مهندسي تخصصي مكانيك به راه انداخت.

علاقه شديد و استعداد عجيب او در مسايل علمي بالاخص علم شيمي در همان سنين پائين نمايان شد. در عين حال او در عالم ادبيات و فلسفه نيز اطلاعات وسيعي كسب كرد و موفق شد كه چندين زبان روز روزگار خود را فراگيرد.

نوبل در سال ‪ ۱۸۶۷‬موفق به كشف نسخه جديدي از “نيتروگليسيرين” شد كه آن را “ديناميت” ناميد و اين اختراع را به نام خود به ثبت رسانيد.

نظريات علمي و مديريت عملي او بر فعاليت‌هاي صنعتي و علمي‌اش در اقصي نقاط اروپا بي‌نظير بود.

او اكثرا وقت خود در شبانه روز را به مطالعه مي‌گذراند و بزرگترين روياي او خدمت به بشريت بود.

در ژانويه ‪ ۱۸۹۷‬معلوم شد كه او هميشه در پي تاسيس موسسه‌اي براي حمايت از دانشمندان و اهداي جوايز سالانه به آنها بوده است و اين موسسه را براي خدمت به عالم انساني لازم مي‌دانسته است.

در ‪ ۲۹‬ژوئن سال ‪ ۱۹۰۰‬موسسه “نوبل” با هدف حمايت و كمك از كساني كه به نوعي علم را در خدمت بشريت گرفته‌اند، تاسيس شد و از آن سال هرساله در زمينه‌هاي مختلف شيمي، فيزيك، ادبيات و شاخه‌اي با عنوان صلح جوايزي اهدا مي كند كه از اعتبار فراواني برخوردار است.

همچنين در چنين روزي در سال ‪” ۱۹۳۲‬رابرت موري راس تيلور”، جراح پيوند عضو اسكاتلندي و از پيشگامان پيوند كليه در انگلستان به دنيا آمد.

وي در طول فعاليت هايش از سال ‪ ۲۰۰ ،۱۹۶۷‬پيوند كليه انجام داد و در زمان فوتش چهار مركز از پنج مركز اصلي پيوند كليه انگلستان توسط شاگردان و آموزش ديدگان او اداره مي‌شوند.

تلگرام

مطلب پیشنهادی

چارلز ديکنز” در رابطه با تغذيه ايتام در انگليس ( مانند اوليور تويست ) اغراق گويي کرده است

مروری بر تاريخچه علم ژنتيک و نقش گریگور مندل