به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرزبه نقل از ایرنا ،  رویانا” اولین گوسفند شبیه‌سازی شده ایران و خاورمیانه، در ‪ ۷۰‬روزگی در سلامت کامل به سر می‌برد. او که بامداد روز شنبه نهم مهرماه از طریق فناوری شبیه‌سازی با استفاده از سلولهای بنیادی متولد شد، اکنون حدود ‪ ۴۰‬کیلوگرم وزن دارد و از وضعیت فیزیکی خوبی برخوردار است.

با تولد موفقیت آمیز رویانا به همت پژوهشگران پژوهشکده رویان با استفاده از تکنیک شبیه‌سازی، ایران به عنوان نخستین کشور خاورمیانه در دستیابی به این فناوری پزشکی به شمار می‌رود.
* شبیه‌سازی در پژوهشکده رویان
کار بر روی شبیه‌سازی گوسفند از سال ‪ ۱۳۸۳‬در قالب طرح تحقیقاتی ‪NT‬ در تهران و اصفهان آغاز شد. در ابتدا کارهای لازم جهت بدست آوردن تخمک انجام شد و سپس مطالعات گسترده‌ای در مورد انتخاب نوع سلولی که هسته آن انتقال پیدا می‌کند انجام گرفت و نهایتا مقرر شد که از سلول‌های فیبروبلاست گوش استفاده شود.

مطالعه در دو فاز لقاح خارج رحمی (‪ (IVF‬و شبیه‌سازی در گوسفند انجام شد.

در نتیجه لقاح خارج رحمی (‪ (IVF‬برای اولین بار در ایران، اولین بره حاصل از لقاح خارج رحمی و بلوغ آزمایشگاهی تخمک، اول مهرماه ‪ ۱۳۸۵‬با عمل سزارین بدنیا آمد.

تا قبل از این در ایران و خاورمیانه از روش باروری آزمایشگاهی برای باردار کردن دامها استفاده نشده بود و تلقیح مصنوعی در دامها به سبک سنتی انجام می‌شد.

در این مطالعه که توسط محققین پژوهشکده رویان جهاد دانشگاهی انجام شد تخمک‌های نابالغ گوسفند نژاد فشم تهران با روش آزمایشگاهی بالغ شد و تخمک‌های بالغ شده با اسپرم گوسفند نژاد مرینوس استرالیایی مجاورسازی شد.

جنین‌های حاصل شده از این روش پس از هفت روز در مرحله بلاستوسیست به تعداد ‪ ۲‬تا‪ ۳‬جنین به گوسفند میزبان منتقل شد و حاصل این کار گوسفند دوقلویی بود که یکی از آنها در حین زایمان از بین رفت.

در فاز شبیه‌سازی از تعداد ‪ ۲۳۰‬جنین منتقل شده به ‪ ۷۷‬گوسفند میزبان، دو بره شبیه‌سازی شده حاصل شد که بره اول در یازدهم مرداد ماه سال ‪۱۳۸۵‬ از یک راس گوسفند که فاز بارداری را به پایان رسانده بود کاملا سالم از نظر ظاهر با وزن حدود سه کیلوگرم طی عمل سزارین بدنیا آمد.

البته این بره پنج دقیقه بعد از تولد بدلیل مشکلاتی که بطور کلی در بره‌های شبیه‌سازی شده در طول بارداری و پس از تولد وجود دارد از بین رفت.

ولی بره دوم که همان “رویانا” است تاکنون که حدود ‪ ۷۰‬روز از تولدش می‌گذرد همچنان در سلامت کامل بسر می‌برد.

شبیه‌سازی به معنی تولید مثل به روش غیر جنسی است به گونه‌ای که نسل ایجاد شده از نظر محتوای ژنتیکی کاملا شبیه همتای خود است که اساس این کار انتقال هسته سلول غیر جنسی (پیکری یا بنیادی) به تخمک بدون هسته می‌باشد.
* انواع شبیه‌سازی
شبیه‌سازی به دو صورت “شبیه‌سازی تولید مثلی” و “شبیه‌سازی درمانی” انجام می‌شود.

“شبیه‌سازی تولید مثلی” با هدف بقای نسل و دارا شدن فرزندی همتای والد (از نظر محتوای ژنتیکی) صورت می‌گیرد در این روش از سلول سوماتیک یا پیکری جهت انتقال هسته استفاده می‌شود.

هدف اصلی “شبیه‌سازی درمانی” به دست آوردن سلول بنیادی جنینی است تا بتوان از آن در درمان ناتوانی‌ها و درمان بیماری‌ها بخصوص بیماری‌های تحلیل برنده استفاده کرد.

سلول‌های بنیادی سلول‌های تمایز نیافته‌ای هستند که تحت شرایط مناسب توانایی تمایز به انواع سلول‌های بالغ را دارند و از قابلیت چند ظرفیتی برخوردارند.

شبیه‌سازی با استفاده از چنین سلول‌هایی برای بدست آودن بافتها یا اندام‌های دچار مشکل، می‌تواند چشم اندازی روشن از آینده‌ای زیباتر در درمان بیماری‌ها فراهم کند.

اگر چه در ابتدای امر، ورود شبیه‌سازی درمانی از نوع پیوند عضو به قلمرو پزشکی غیرممکن به نظر می‌رسید اما اکنون این روش به اندازه‌ای قدرتمند شده است که خارج از مرزهایی که پیش از این طب را محدود کرده بود کارایی دارد.
* کاربردهای شبیه‌سازی
یکی از کاربردهای شبیه‌سازی کاربرد در علوم پایه است این کاربرد یکی از کاربردهای شبیه‌سازی در بیولوژی یا زیست شناسی تکوینی است که در آن به دقت، روند تکوین جنین بررسی می‌شود.

در اینجا با بررسی تمایز زدایی در سلولها، تشخیص روند تشکیل سلول های تمایز یافته مشخص خواهد شد.

یکی دیگر از کاربردهای شبیه‌سازی کاربرد در درمان است .در اینجا تولید جنین شبیه‌سازی شده تا مرحله بلاستوسیت یا مرحله ‪ ۱۶‬سلولی انجام می‌گیرد تا با استفاده از آنها بتوان سلول‌هایی بنیادی با قدرت ایجاد سلول‌هایی با توانایی بالا برای تبدیل به بافتهای مختلف و تکثیر نامحدود می‌باشند تولید کرد.

یکی دیگر از کاربردهای شبیه‌سازی که از اهمیت زیادی هم برخوردار است کاربرد اقتصادی است که عمده‌ترین کاربرد آن در شبیه‌سازی حیوانات است.

یکی از این موارد تکثیر صفات ممتاز طبیعی است به عنوان مثال یک اسب قهرمان را می‌توان با این تکنیک تکثیر کرد.

تکثیر صفات مصنوعی و ایجاد حیوانات ترانس ژن از دیگر کاربردهای شبیه‌سازی از نظر اقتصادی است به عنوان مثال می‌توان گوسفند یا بزی را شبیه‌سازی کرد که در شیر آن آلبومین و یا انسولین انسانی وجود داشته باشد.

همچنین با استفاده از تکنیک‌های شبیه‌سازی می‌توان گونه‌های در حال انقراض را حفظ کرد.
* مراحل فرایند شبیه‌سازی حیوانات
شبیه‌سازی حیوانات یک فرایند چند مرحله‌ای است که این مراحل شامل مرحله سلول اهداکننده هسته، مرحله سلول گیرنده، خروج هسته از تخمک گیرنده، فرایند انتقال هسته و مرحله کشت و انتقال جنین است.

سلول‌های اهداکننده هسته شامل سلولهای کومولوس (توده اپی تلیال اطراف فولیکول تخمدان)، سلول‌های سرتولی (سلول‌های نگهدارنده اسپرم)، فیبروبلاست جنینی، سلول‌های گرانولوزا، سلولهای بدست آمده از موجودات کلون شده (سلول‌های نسل دوم) و سلول‌های بنیادی می‌باشند.

در مرحله خروج هسته از تخمک گیرنده، روش بی‌هسته‌سازی توسط سوزن بسیار ظریف مخصوصی در شرایط آزمایشگاهی انجام می‌شود و هسته تخمک خارج و به یک تخمک بدون هسته تبدیل می‌شود.

فرایند انتقال هسته فرایندی است که اجازه انتقال هسته یک سلول‌دهنده را به یک سلول گیرنده می‌دهد.سلول گیرنده اغلب تخمک بالغ پستانداران است که کروموزوم آن خارج شده و در واقع حکم سیتوپلاست را دارد.

در مرحله کشت و انتقال جنین، جنین بازسازی شده حداقل به مدت پنج روز در محیط کشت جنین، نگهداری می‌شود تا به میزان قابل توجهی از تکامل برسد و در صورت امکان اجازه انتقال آن به روش غیر جراحی صادر می‌شود.

در چنین فرآیندهایی جنین به روش لاپاراتومی و از طریق لوله رحمی به رحم منتقل می‌شود بنابراین لازم است تا جنین مراحل ابتدایی تکامل یعنی مرحله هشت سلولی را طی کند.

همگام با روند پیشرفت شبیه‌سازی ، دانشمندان جهت بهره‌وری بیشتر، با اقداماتی مانند حذف یا افزودن ژنهای بیماری زا، تغییرات دلخواه را در ژنوم هسته سلول‌دهنده ایجاد می‌کنند. این تکنیک می‌تواند خدمات موثری را در زمینه‌های پژوهش، تشخیص و درمان بیماری‌ها ارایه نماید.

فرایند انتقال هسته شامل دو قسمت اساسی خروج هسته از تخمک و جایگزین نمودن آن توسط سلول‌دهنده است که این تکنیک نخستین بار در سال ‪ ۱۹۳۸‬میلادی توسط “هانس اسیمن” انجام شد.

مشکلات بسیاری در راه شبیه‌سازی پستانداران وجود داشت تا اینکه محققین اسکاتلندی توانستند گوسفند شبیه‌سازی شده به نام “دالی” (‪ (Dolly‬را تولید کنند و به این صورت آنچه که در ذهن محققین و دانشمندان غیرممکن بود، ممکن سازند.

اکنون شبیه‌سازی آرام آرام مسیر ترقی و پیشرفت خود را طی می‌کند.

بازدید کننده  محترم

در صورتی که به اطلاعات بیشتری در رابطه با این موضوع احتیاج دارید اینجا را کلیک کنید

شما همچنین می توانید از این صفحات بازدید کنید( کلیک کنید)

,  همچنین می توانید  از مطالب گروه سلولهای بنیادی دیدن کنید ( کلیک کنید)