تنها کشور کاناداست که به زنانى که متحمل تبعیض و خشونت بوده‌اند حق پناهندگى می‌دهد. در کانادا، براى نمونه، ازدواج اجباری، استثمار جنسى و ختنه زنان می‌توانند دلایل کافى براى قبول درخواست پناهندگى باشند. هنوز بسیارى از کشورهاى جهان هستند که چنین دلایلى را براى دادن پناهندگى نمی‌پذیرند. تلاش بسیارى از سازمانهاى مدافع حقوق پناهندگان و حقوق زنان این است که این وضعیت را تغییر دهند.

بتازگى سمینارى در پاریس با شرکت استادان رشته مطالعات زنان دانشگاههاى کشورهاى مختلف برگزار شد. هدف این سمینار بحث در باره لزوم ایجاد آگاهى در این مورد بود که در سراسر جهان مردان با زنان هر کارى که می‌خواهند می‌کنند و این وضعیت باید تغییر کند. ژروم والو، استاد دانشگاه سوربون پاریس از سازماندهندگان این سمینار بود. ژروم والو در باره خشونتى که بر زنان اعمال می‌شود و حق آنان براى پناهنده شدن در کشورى دیگر گفت:

”خشونتهایى که بر زنان اعمال می‌شوند شبیه به هم هستند، مثل ختنه کردنشان، ازدواج اجباری، نگهدارى آنان به صورت برده و فحشاى اجباری. یا اینکه حقوق و آزادیهاى زنان را از آنها می‌گیرند، حقوقى که در بسیارى از اسناد بین‌‌المللى به عنوان حقوق پایه‌اى تغییرناپذیر به رسمیت شناخته شده‌اند. در بسیارى از کشورها، در بسیارى از فرهنگها، حتى در فرهنگ خود ما، میلیونها زن هستند که به این صورت قربانى خشونتهاى خاصى هستند که بر زنان اعمال می‌شود. اما بندرت کسى می‌داند که در واقع این حق زنان است که تقاضاى پناهندگى بدهند و به عنوان زنانى که زیر پیگردند درخواست حمایت کنند.“

ژروم والو می‌داند که در حقیقت به درد خاص زنان توجه چندانى نمی‌شود. افزون بر این در اروپا مدام شمار پناهجویان بیشتر می‌شود و شمار کسانى که تقاضاى پناهندگی‌شان پذیرفته می‌شود کمتر. به گفته جین فریدمن استاد دانشگاه ساوث هامپتون و یکى دیگر از سازمان‌دهندگان سمینار پاریس این مسأله باعث شده که علاقه زیادى براى توجه به حقوق زنان پناهجو وجود نداشته باشد. جین فریدمن می‌گوید:

”به طور کلى زنان نیمى از جمعیت آوارگان جهان را تشکیل می‌دهند. اما تعداد زنانى که موفق می‌شوند به اروپا بیایند و تقاضاى پناهندگى بدهند بسیار کمتر از مردان است. تنها ۳۰ درصد پناهجویان در اروپا زن هستند. این نشان می‌دهد که براى زنان، در مقایسه با مردان، بسیار دشوارتر است که پول لازم را براى سفر و پناهنده شدن در کشورى دیگر تهیه کنند. و در میان معدود زنانى هم که می‌توانند تقاضاى پناهندگى بدهند، تنها تعداد بسیار کمى هستند که تقاضایشان قبول می‌شود. براى مقامات دولتى فرقى نمی‌کند که پناهجو زن باشد یا مرد. و نمونه‌هاى کمى داریم که زنى پناهندگی‌اش قبول شده باشد چون قربانى خشونتهایى بوده که به طور خاص بر زنان اعمال می‌شود. روشن است که شیوه تفکر قانونگذاران و کسانى که پرونده پناهجویان زیر دستشان است باید تغییر کند.“

همه شرکت کنندگان در سمینار پاریس براین نظر بودند که در باره موضوع ”زنان و پناهندگی“ کار پژوهشى و علمى زیادى انجام نگرفته است. در این مورد بسیار کم تحقیق شده است که زنان همه کشورهاى دنیا روزانه از چه فشارها و اجبارهایى رنج می‌کشند. و نیز در این مورد که چه چیز زنان را مجبور به فرار و آوارگى می‌کند. در نتیجه امکان مطرح کردن این موضوع در رسانه‌ها و تبدیل آن به بحثى در پهنه همگانى محدود است. تنها چند سالى است که سازمانهاى حقوق بشر و انجمنهایى که در رابطه با حقوق پناهندگى کار می‌کنند گروههایى هم براى بررسى وضعیت زنان تشکیل داده‌اند.

خشونت علیه زنان را اغلب جدى نمی‌گیرند و با این استدلال که این خشونت زاده فرهنگ و آداب و رسوم است، آن را بی‌ضرر جلوه می‌دهند. نمونه بارز آن جنگ است که زنان نخستین قربانیان آن هستند؛ چنانچه صدهاهزار زن در سودان در منطقه دارفور قربانى جنگ شده‌اند. حقوقدان و پژوهشگر امریکایى مرى دویچ-شنایدر می‌گوید:

 ”سازمان ملل متحد می‌گوید: اگر ما فقط ۲ درصد پولهایى را که سازمان ملل سالانه خرج می‌کند تا به جنگها خاتمه دهد، خرج جلوگیرى از جنگ کنیم، می‌توانیم مانع وقوع یک تا دو جنگ در سال بشویم. به نظر من اگر ما زنان در این کار شرکت کنیم و خطرات جنگ را بشناسیم و مذاکرات براى جلوگیرى از جنگ را انجام بدهیم و طرحهاى مربوط به صلح را باجرا دربیاوریم می‌توانیم جلوى چند جنگ دیگر را هم بگیریم.“

تعداد جنگها که کمتر باشد، تعداد آوارگان و پناهجویان هم کمتر می‌شود. سازمان ملل در کنفرانس جهانى زنان در سال ۱۹۹۵ در پکن اعلام کرده بود که باید در همه سطوح جامعه به زنان حقوقى برابر با مردان داد. به گفته مرى دویچ اشنایدر اگر به این پیشنهاد سازمان ملل توجه می‌شد، با این همه خشونتى که بر زنان اعمال می‌شود روبرو نبودیم. اما در این جهت تلاشى نشد، و وسایل مالى براى پیشبرد این کار در اختیار گذاشته نشد و اراده سیاسی‌اى هم وجود نداشت که بخواهد به طور جدى برابرحقوقى زنان را متحقق کند.