مراقبت بهداشت دهان و دندان در دوران بارداري

دی ۲۵, ۱۳۸۵ توسط :   موضوع : عمومی

مراقبت بهداشت دهان و دندان در دوران بارداري 

يكي‌ از عواملي‌ كه‌ در سلامت‌عمومي‌ انسان‌ نقش‌ مؤثري‌ دارد دهان‌ ودندان‌ سالم‌ است‌، تا آنجا كه‌ برخي‌دهان‌ را آينه‌ تمام‌ نماي‌ بدن‌ مي‌دانند.بهداشت‌ دهان‌ و دندان‌ يكي‌ ازشاخه‌هاي‌ مهم‌ بهداشت‌ عمومي‌ به‌ شمارمي‌رود و رعايت‌ آن‌ موجب‌ پيشگيري‌از بروز بسياري‌ از بيماريهاي‌ ديگرمي‌شود.

در ميان‌ بيماريهاي‌ دهان‌ ودندان‌ دوعارضه‌ بيشتر وجود دارد:
   
 1 – پوسيدگي‌ دندان‌
    2 – بيماري‌ لثه‌
    اين‌ عقيده‌ كه‌ در هر آبستني‌ و باتولد هر فرزند يك‌ دندان‌ مادر از بين‌مي‌رود صحت‌ ندارد و اگر بعضي‌ ازخانمها فكر مي‌كنند كه‌ در اين‌ دوران‌پوسيدگي‌ يا خرابي‌ دندانهايشان‌ وهمچنين‌ بيماري‌ لثه‌ براي‌ آنان‌ بيشتربوده‌ ممكن‌ است‌ به‌ دلايل‌ ذيل‌ باشد:
    1 – مادران‌ باردار در اين‌ دوران‌كم‌حوصله‌ هستند و كمتر به‌ بهداشت‌دهان‌ و دندان‌ خود توجه‌ دارند.
    2 – بيشتر مادران‌ باردار علاقه‌زيادي‌ به‌ مصرف‌ شيريني‌ و موادقندي‌در فواصل‌ بين‌ غذاهاي‌ اصلي‌ دارند وهمچنين‌ در دفعات‌ متعدد اقدام‌ به‌خوردن‌ خوراكي‌هاي‌ متفرقه‌ مي‌كنند كه‌اين‌ زمينه‌ را براي‌ پوسيدگي‌ دندان‌ ولثه‌ مساعد مي‌سازد.
    3 – مادران‌ باردار گاه‌ دچار حالت‌تهوع‌ و استفراغ‌هاي‌ مكرر مي‌شوند.استفراغ‌ كردن‌ باعث‌ مي‌شود كه‌ بزاق‌دهان‌ اسيدي‌ شود و اسيدي‌ شدن‌ بزاق‌هم‌ احتمال‌ ايجاد پوسيدگي‌ دندان‌ وبيماري‌ لثه‌ را زياد مي‌كند.
    4 – در اين‌ دوران‌ به‌ علت‌ تغييرات‌هورموني‌ كه‌ ايجاد مي‌شود مسأله‌افزايش‌ حجم‌ لثه‌ و حساس‌ شدن‌ مخاطدهان‌ به‌ تحريكاتي‌ كه‌ بر اثر عوامل‌محرك‌ موضعي‌ ايجاد مي‌شود بعدحساس‌تري‌ به‌ خود مي‌گيرد و باعث‌بيماري‌ لثه‌ مي‌شود.
    تذكر مهم‌: در پاره‌اي‌ از مواردلثه‌ بين‌ دنداني‌ يك‌ يا دو دندان‌ تغييرحجم‌ داده‌ و جويدن‌ را دچار اشكال‌مي‌كند. گاه‌ اين‌ افزايش‌ حجم‌ لثه‌ به‌صورت‌ برجستگي‌ كاملا مشخص‌ ظاهرمي‌شود كه‌ به‌ آن‌ تومور حاملگي‌مي‌گويند و برخورد غذا با اين‌ توده‌باعث‌ ايجاد درد مي‌شود.
    با توجه‌ به‌ مطالب‌ فوق‌ اين‌ عقيده‌كه‌ با هر زايمان‌ يك‌ دندان‌ از دست‌مي‌رود و نيز اين‌ كه‌ حاملگي‌ بخودي‌خود ايجاد بيماري‌ لثه‌ مي‌كند نادرست‌است‌.
    
براي‌ جلوگيري‌ از پوسيدگي‌دندان‌ و بيماري‌ لثه‌ لازم‌ است‌توصيه‌هاي‌ ذيل‌ مورد نظر قرارگيرد:
    1 – قبل‌ از باردارشدن‌ با مراجعه‌ به‌دندانپزشك‌ در صورت‌ نياز دندانهاي‌پوسيده‌ را ترميم‌ نمايند و در صورت‌نياز مادر باردار به‌ درمانهاي‌دندانپزشكي‌ و براي‌ جلوگيري‌ ازپيشرفت‌ بيماري‌ مي‌بايست‌ در سه‌ماهه‌ دوم‌ حاملگي‌ (يعني‌ ماه‌ حاملگي‌ 4- 5 – 6) با نظر و تأييد پزشك‌ ودندانپزشك‌ معالجات‌ صورت‌ گيرد(جهت‌ عدم‌ ايجاد هر گونه‌ خطر براي‌جنين‌ ضروري‌ است‌).  

2 – مادران‌ باردار بايد موادي‌همچون‌ شيرينيجات‌ را به‌ موقع‌ و همراه‌غذاهاي‌ اصلي‌ ميل‌ نمايند و بعد ازمصرف‌ هر نوع‌ ماده‌ قندي‌ بهتر است‌بلافاصله‌ دندانها را مسواك‌ كنند و درصورت‌ نبودن‌ مسواك‌ چند مرتبه‌ دهان‌و دندان‌ها را با آب‌ شستشو دهند.
    3 – مادران‌ بارداربايد بعد از هراستفراغ‌ دهان‌ را بدقت‌ بشويند.
    4 – علاوه‌ بر استفاده‌ از مسواك‌ ونخ‌ دندان‌ و خمير دندان‌ با آب‌ نمك‌ولرم‌ (ترجيحا جوش‌شيرين‌، زيرا نمك‌ممكن‌ است‌ باعث‌ افزايش‌ فشارخون‌ وورم‌ و … در مادران‌ باردار شود) دندانهاو لثه‌ها را شستشو دهند.
    5 – با حذف‌ عوامل‌ محرك‌ موضعي‌مي‌توان‌ درد ناشي‌ از توده‌ حاملگي‌ را ازبين‌ برد و گاهي‌ توسط عمل‌ جراحي‌،دوباره‌ سلامت‌ را به‌ نسج‌ لثه‌ بازگرداند.
    6 – براي‌ اينكه‌ تورم‌ لثه‌ ياژنژيويت‌ (كه‌ با علامت‌ لثه‌ در موقع‌مسواك‌ زدن‌ حساس‌ و دردناك‌ است‌ ومستعد خونريزي‌ مي‌باشد – رنگ‌ لثه‌نيز قرمز رنگ‌ است‌ – مشخص‌مي‌شود) تبديل‌ به‌ عارضه‌ سخت‌تري‌براي‌ لثه‌ها و استخوانهايي‌ كه‌ ريشه‌دندانها را احاطه‌ كرده‌اند نشود، بايستي‌با مشورت‌ دندانپزشك‌ در مرحله‌نخست‌ معالجه‌ شود.
    7 – روش‌هاي‌ مسواك‌ زدن‌ -آشنايي‌ با تغذيه‌ مناسب‌ و نحوه‌ صحيح‌مصرف‌ مواد قندي‌ – آشنايي‌ با فلورايدو محصولات‌ آن‌ – اهميت‌ دندان‌ – لثه‌ وآشنايي‌ با نحوه‌ تشكيل‌ پلاك‌ وبيماريهاي‌ آن‌ و اهميت‌ تغذيه‌ با دقت‌بيشتري‌ در اين‌ دوران‌ به‌ مادران‌ باردارآموزش‌ داده‌ شود.
    8 – در هنگام‌ معاينه‌ دهان‌ و دندان‌،بايد توجه‌ مادران‌ باردار مبتلا به‌ناراحتي‌ لثه‌ را به‌ نقاطي‌ كه‌ داراي‌التهاب‌ بيشتر و خونريزي‌ مي‌باشدجلب‌ نمود و مسواك‌ زدن‌ خوب‌ ومرتب‌ و استفاده‌ از نخ‌ دندان‌ را با وجودخونريزي‌ لثه‌ تأكيد كرد.
    9 – آموزش‌ مادران‌ باردار درماههاي‌ 3 – 5 – 7 بارداري‌ توسطبهورزان‌ در روستاها و كاردانهاي‌بهداشت‌ خانواده‌ در شهرها تأكيدمي‌گردد.
    10 – در هر بار مراجعه‌ مادران‌باردار ضمن‌ انجام‌ ساير مراقبتها، دهان‌و دندان‌ها و لثه‌ آنها را هم‌ بايد به‌ طوركامل‌ معاينه‌ و لزوم‌ رعايت‌ بهداشت‌دهان‌ و دندان‌ را يادآوري‌ كنيم‌.
    11 – وضعيت‌ بهداشت‌ دهان‌ ودندان‌ مادران‌ باردار در ماههاي‌ 3 – 5- 7 حاملگي‌ در پرونده‌ خانوار ثبت‌ ودر صورت‌ لزوم‌ به‌ مراكز بهداشتي‌درماني‌ ارجاع‌ شود.
    
يادآوري‌: مراقبت‌ بهداشت‌ دهان‌و دندان‌ گروههاي‌ هدف‌ از جمله‌مادران‌ باردار كه‌ در روستاها توسطبهورزان‌ و در شهرها توسط كاردانهاي‌بهداشت‌ خانواده‌ صورت‌ مي‌گيرد به‌معناي‌:
    معاينه‌ كامل‌ دهان‌ و دندان‌، آموزش‌بهداشت‌ دهان‌ و دندان‌ به‌ صورت‌ چهره‌به‌ چهره‌ يا به‌ صورت‌ آموزشي‌ گروهي‌،ثبت‌ در پرونده‌ خانوار.

    اميد است‌ كه‌ بهورزان‌، كاردانهاي‌بهداشت‌ خانواده‌ با استفاده‌ از كليه‌ اين‌مطالب‌ بتوانند به‌ خوبي‌ در آگاهي‌ دادن‌به‌ اين‌ گروه‌ هدف‌ گامي‌ مؤثر درپيشگيري‌ از بيماريهاي‌ دهان‌ و دندان‌ايشان‌ در سطح‌ جامعه‌ بردارند.
 

****

جهت مطالعه بیشتر در رابطه با “مراقبت های دوران بارداری”بر روی مطالب زیر کلیک کنید:

1- مسموميت‌ حاملگي‌ (پره‌اكلامپسي‌ و اكلامپسي‌)

2- افسردگی قبل و بعد از زایمان

3- مراقبت های دوران بارداری

4- مراقبت های دوران نوزادی

5-  شکایات شایع دوران بارداری

6- تغییرات بدن مادر باردار

7- بارداری و زایمان

8- مشکلات شایع دوران بارداری

9- حرکات بدنی در دوران بارداری تا چه حد مجاز است

10- زایمان در آب

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



نظرات مسدود است