روش اندازه گیری ارتفاع رحم و آموزش شنیدن صدای قلب جنین

دی ۲۸, ۱۳۸۵ توسط :   موضوع : اخبار مامایی

روش اندازه گیری ارتفاع رحم و آموزش شنیدن صدای قلب جنین 

تعیین سن حاملگی با اندازه گیری ارتفاع رحم
    یکی از اقدامات ضروری برای تعیین وضعیت سلامتی مادر و جنین در دوران بارداری تعیین سن دقیق حاملگی است. تعیین سن حاملگی بسیار مهم است و درمان بسیاری از عوارض حاملگی مانند پره اکلامپسی به سن جنین بستگی دارد، به طور مثال اگر مادر باردار در هفتــــــــه ۳۸ حاملگـــی به پره اکلامپسی مبتلا شود، بهترین درمان برای او وجنینش پایان دادن به حاملگی وی است، ولـــی اگـــر مـــــادر باردار در ۲۸ هفتگی به پره اکلامپسی مبتلا شود باید او را تحت نظر گرفت و برای سلامت جنین زایمان او را به تعویق انداخت. با انجام معاینات دقیق در زمان مناسب و آگاهی از سن شروع آخرین قاعدگی می توان سن جنین را با دقت تعیین کرد.
    همکاران می توانند از هفته دوازدهــم حاملگی تا پایان بارداری ارتفاع رحم مادر را در هر بار مراجعه، اندازه گیری کنند و نتیجه را در پرونده وی ثبت نمایند؛ برای این کار باید قبلاً از خالی بودن مثانه خانم باردار اطمینان حاصل کنند، زیرا در صورت پربودن مثانه حدوداً ۲ تا ۳ هفتــــه به سن بارداری افزوده می شود.

    روش اندازه گیری ارتفاع رحم مادر باردار
    ۱ ـ از مادر باردار بخواهید به پشت بخوابد، زانوها را کمی خم کند و آنها را با فاصله کمی از یکدیگر قرار دهد.
    ۲ ـ سپس در کنار و روبه صورت مادر ایستاده و با لمس، قله رحم را پیدا کنید و فاصله آن را تا قوس عانه و جناغ سینه مشخص نمایید.
    ۳ ـ براساس جدول ذیل سن حاملگی مادر را تخمین بزنید:
         

     جدول تشخیص سن حاملگی با اندازه گیری ارتفاع رحم
    
     ارتفاع قله رحم
    
     حدود سن حاملگی

     دو انگشت بالای قوس عانه

     ۱۲ هفته حاملگی

     میان فاصله ناف و عانه

     ۱۶ هفته حاملگی

     در ناحیه ناف

     ۲۰ هفته حاملگی

     سه انگشت بالای ناف

     ۲۴ هفته حاملگی

     میان فاصله جناغ سینه و ناف

     ۲۸ هفته حاملگی

     زیر استخوان جناغ سینه

     ۳۲ هفته حاملگی

     حدود ۲ تا ۳ انگشت پایین جناغ سینه

     هفته ۳۶ تا ۴۰ حاملگی

           

Image and video hosting by TinyPic” /> 

   نتیجه: در هر بار معاینه سن حاملگی به دست آمده از معاینه شکم را با سن حاملگی حقیقی که بر اساس تاریخ اولین روز قاعدگی به دست می آید مقایسه کنید؛ چنانچه مطابقت داشته باشد طبیعی است. در صورت هر گونه اختلاف بیش از دو هفته جهت خانم باردار باید پیگیری های لازم صورت گیرد . و نتیجه را در فرم مراقبت بارداری ایشان ثبت نمایید.
    
    
شنیدن صدای قلب جنین
    شنیدن صدای قلب جنین (شناسایی فعالیت قلب جنین) یکی از روشهای تعیین سلامتی جنین در رحم مادر است، این روش جزو علامتهای مثبت حاملگی می باشد که تشخیص حاملگی را قطعی می سازد. به عنوان یک اصل کلی هر زمان ضربان قلب جنین از حد طبیعی تجاوز کند به یقین جان جنین در معرض خطر می باشد. تعداد ضربان قلب جنین به طور طبیعی ۱۲۰ تا ۱۶۰ در دقیقه است، که کمتر از ۱۲۰ و بالای ۱۶۰ یا ضربان نامنظم، نشان دهنده زجر جنین بوده و نیاز به اقدامات فوری دارد.
    
    زمان شنیدن صدای قلب جنین
    در تمام بارداری ها برای اولین بار صدای قلب جنین در زنانی که قاعدگی منظم دارند در هفته ۲۲ حاملگی با گوشی مامایی از روی شکم مادر شنیده می شود. شنیدن صدای قلب جنین از روی شکم مادر بستگی به عواملی چون جثه مادر و دقت شنوایی فرد معاینه کننده دارد و مشخصه آن به صورت ۲ صدایی نظیر تیک تاک ساعت در زیر بالش شنیده می شود.
    تنها شنیدن صدای قلب جنین مهم نیست بلکه این صدا باید جدا از ضربان قلب مادر شنیده شود. به علت تفاوت تعداد ضربان قلب جنین با نبض مادر به راحتی صدای قلب جنین قابل تشخیص است، مگر این که ضربان قلب جنین کاهش یافته (به علت درخطر بودن) یا ضربان قلب مادر از حد طبیعی بالاتر رود (تب مادر).
    باید توجه داشت که در ماههای آخر حاملگی با گذاشتن گوشی مامایی روی شکم زن حامله، معاینه کننده به غیر از حرکات قلب جنین اغلب صداهای دیگــــری را نیز می شنود که شایع ترین آنها عبارتند از:
    ۱ ـ صدای عبور خون از داخل سرخرگ نافی که صدایی زیر وشوت زننده است و با نبض جنین همراه است در یک معاینه ممکن است شنیده شود، ولی در همان بارداری در معاینه دیگر شنیده نشود.
    ۲ ـ صدای ناشی از حرکات جنین
    ۳ ـ صدای عبور خون از داخل عروق باز شده رحم که صدایی صاف و شبیه وزش باد است.
    ۴ ـ صدای نبض مادر
    ۵ ـ صدای عبور گاز از درون روده مادر.
    
    نحوه شنیدن صدای قلب جنین 


    برای شنیدن صدای قلب جنین ابتدا باید قرار جنین تعیین شود.
    ـ به مادر بگوید به پشت روی تخت معاینه قرار گیرد و پاها را از ناحیه زانو کمی خم و باز از یکدیگر قرار دهد و با کشیدن نفس عمیق عضلات شکم را شل نماید.
    ـ سپس رو به صورت مادر ایستاده و کف دودست را در دو طرف شکم مادر قرار دهید و توسط یک دست فشار ملایم وعمیق وارد کنید و با دست دیگر رحم را لمس نمایید؛ سپس مجدداً سمت مقابل را فشار داده طرف دیگر رحم را لمس کنید، در نتیجه طرفی که صاف، منظم و دارای خمیدگی (محدب) است پشت جنین و طرف مقابل که نامنظم است دست و پای جنین است.
    چنانچه محور قرار گرفتن جنین همانند محور مادر باشد، قرار طولی است و اما اگر محور قرار گرفتن جنین با محور طولی مادر زاویه قائمه بسازد قرار جنین عرضی است. در قرار طولی سرجنین بالا یا پایین قرار گرفته و صدای قلب جنین در بالا و یا پایین ناف شنیده می شود در صورتی که اگر قرار عرضی باشد، تقریباً در پهلوهای مادر صدای قلب جنین قابل شنیدن است.
    

Image and video hosting by TinyPic” />  

 

  پس از تعیین قرار جنین به مادر بگویید که پاها را صاف کند و در حالت راحتی به پشت قرار گیرد. در این حالت صدای قلب جنین را گوش دهید و پس از اطمینان از شنیدن صدای قلب جنین به مدت ۱ دقیقه آن را شمارش کنید. چنانچه تعداد ضربان قلب جنین در حدود ۱۲۰ تا ۱۶۰ ضربان در دقیقه باشد طبیعی است، اما اگر کمتر از ۱۲۰ یا بیشتر از ۱۶۰ باشد مادر نیاز به ارجاع فوری و پیگیری های لازم دارد.    
  

  • مجله اطلاعات پزشکی



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar

*