پزشکان بدون مرز درمان
خانه / اخبار اجتماعي / بسیاری از بيماريهاي ژنتيكي كودكان نتیجه ازدواجهاي فاميلي است

بسیاری از بيماريهاي ژنتيكي كودكان نتیجه ازدواجهاي فاميلي است

بسیاری از بيماريهاي ژنتيكي كودكان نتیجه ازدواجهاي فاميلي است 

 از آنجا كه‌ ازدواجهاي‌ فاميلي‌ مهمترين‌عامل‌ معلوليت‌ و بيماري‌ كودكان‌ كشورما مي‌باشد و ساليانه‌ صدها هزار كودك‌معصوم‌ و بي‌گناه‌ قرباني‌ اين‌ ازدواجهامي‌شوند (بطوري‌ كه‌ در حال‌ حاضرتعداد زيادي‌ كودك‌ بيمار، بعلت‌ازدواجهاي‌ فاميلي‌ در كشور ایران وجود دارد) و با توجه‌ به‌ اينكه‌ ازدواجهاي‌فاميلي‌ بعد از رشد انفجارآميز جمعيت‌،دومين‌ عامل‌ مشكلات‌ كشور ایران  و مصيبت‌جامعه‌ ما محسوب‌ مي‌شود بر اين‌اساس‌ مسؤولان‌ امر را بر آن‌ داشت‌(وزارت‌ بهداشت‌ و درمان‌ و آموزش‌پزشكي‌) تا براي‌ اين‌ معضل‌ مهم‌تصميمات‌ جدي‌ از جمله‌: راه‌اندازي‌كلينكهاي‌ مشاوره‌ قبل‌ از ازدواج‌ باهدف‌ پيشگيري‌ از معلوليتها و كنترل‌رشد بي‌رويه‌ جمعيت‌ بگيرند و به‌ نظرمي‌رسد وجود يك‌ منبع‌ علمي‌ جهت‌آگاه‌سازي‌ جامعه‌ به‌ ويژه‌ پرسنل‌بهداشتي‌ – درماني‌ امري‌ ضروري‌است‌.
    بررسيها و تحقيقات‌ ثابت‌ كرده‌ است‌كه‌ ازدواجهاي‌ فاميلي‌ در برابر زندگي‌ماشيني‌ و صنعتي‌ آسيب‌پذير بوده‌ وخطرات‌ ژنتيكي‌ آنها در ايجاد فرزندان‌بيمار بسيار زيادتر از ازدواجهاي‌غيرفاميلي‌ است‌. تحقيقات‌ متخصصين‌و آگاهي‌ مردم‌ از خطرات‌ ازدواجهاي‌فاميلي‌ نشان‌ مي‌دهد كه‌ ميزان‌ اين‌ازدواجها در جهان‌ رو به‌ كاهش‌ است‌ وحتي‌ در برخي‌ از كشورها از نظرقانوني‌ ممنوع‌ مي‌باشد.
    با توجه‌ به‌ اينكه‌ بزرگترين‌ و مهمترين‌سرمايه‌ هر كشوري‌، نسل‌ آينده‌ سالم‌،دانا، باهوش‌ و خلاق‌ مي‌باشد، دركشورهاي‌ پيشرفته‌ سرمايه‌گذاريهاي‌وسيع‌ و اقدامات‌ جدي‌ در جهت‌سالمسازي‌ و بهسازي‌ نسل‌ آينده‌ انجام‌مي‌شود، به‌ طوري‌ كه‌ افراد قبل‌ ازازدواج‌ و پيش‌ از حاملگي‌ با متخصصان‌ژنتيك‌ مشورت‌ مي‌كنند.
    در كشور ما متأسفانه‌ ميزان‌ ازدواجهاي‌همخوني‌ بسيار بالا بوده‌ و در برخي‌ ازمناطق‌ حتي‌ به‌ بيش‌ از 80 درصد نيزمي‌رسد. بنا به‌ گفته‌ مقامات‌ مسؤول‌تعداد معلولين‌ مادرزادي‌ در ايران‌ رقم‌بسيار بالايي‌ است‌. در نتيجه‌ شيوع‌ازدواجهاي‌ فاميلي‌ ميزان‌ معلوليت‌مادرزادي‌ در استانهاي‌ مركزي‌مخصوصا اصفهان‌ بسيار بالاست‌.
    برخي‌ تصور مي‌كنند كه‌ با اسناد وشجره‌نامه‌ مي‌توان‌ در مورد احتمال‌بروز بيماري‌ در نسل‌ آينده‌ اظهار نظرقطعي‌ كرد، در حالي‌ كه‌ در اكثر موارد ومواقع‌ به‌ علت‌ تغييرات‌ ناگهاني‌ساختمان‌ ژن‌، صفات‌ و خصوصيات‌ارثي‌ دچار تغيير و دگرگوني‌ مي‌شود واين‌ تغييرات‌ به‌ نسل‌ بعد منتقل‌مي‌شود، اين‌ پديده‌ به‌ علت‌ جهشهاي‌تازه‌ در انسان‌ مي‌باشد. بر اثر آلودگي‌محيط و فراواني‌ مواد شيميايي‌ جهش‌زاو انواع‌ پرتوها و تشعشعات‌ مرتبا درژنهاي‌ سلولهاي‌ جنسي‌ نسلهاي‌مختلف‌ جهشهاي‌ جديد كه‌ قبلا وجودنداشته‌ اتفاق‌ مي‌افتد و در نسلهاي‌آينده‌ به‌ صورت‌ بيماري‌ ارثي‌ ظاهرمي‌شود.
    در ازدواجهاي‌ فاميلي‌ به‌ علت‌ تشابه‌ژنتيكي‌ زياد در والدين‌ امكان‌جهشهاي‌ همانند در هر دو زياد است‌كه‌ نهايتا به‌ صورت‌ بيماريهاي‌ ارثي‌ درفرزندان‌ بروز مي‌كند، به‌ همين‌ علت ‌خطر ژنتيكي‌ در ازدواجهاي‌ فاميلي‌خيلي‌ بيشتر از ازدواجهاي‌ غيرفاميلي‌است‌.
    ازدواجهاي‌ فاميلي‌ نه‌ تنها احتمال‌مبتلاشدن‌ فرزندان‌ به‌ بيماريهاي‌ ارثي‌را افزايش‌ مي‌دهد بلكه‌ باعث‌ ازدياداين‌ بيماريها و ژنهاي‌ بيماري‌زا درنسلهاي‌ آينده‌ مي‌شود، به‌ طوري‌ كه‌طبق‌ گزارشهاي‌ داده‌ شده‌ توسطدانشجويان‌ پزشكي‌ از برخي‌ روستاهاكه‌ ارتباطشان‌ با مردم‌ ساير نقاط كم‌بوده‌ و شيوع‌ ازدواجهاي‌ فاميلي‌ درميان‌ آنها زياد بوده‌، درصد بالايي‌ ازمردم‌ آن‌ روستاها به‌ بيماريهاي‌ ارثي‌نظير نابينايي‌، ناشنوايي‌، عقب‌ افتادگي‌ذهني‌ و بيماريهاي‌ متابوليكي‌ مبتلاهستند. به‌ عبارتي‌ ديگر ازدواجهاي‌فاميلي‌ درصد مبتلايان‌ به‌ بيماريهاي‌ارثي‌ را افزايش‌ مي‌دهد.
    

شايعترين‌ بيماريهاي‌ ارثي‌:
    ديابت‌، انواع‌ سرطانها، فشارخون‌،ميگرن‌، تالاسمي‌ ،زخم‌ معده‌ ،كند ذهني‌،ميكروسفالي‌، اختلال‌ در تنظيم‌ قندخون‌، بزرگي‌ كبد، كمبود هورمون‌ رشد،انواع‌ ناشنواييها، صرع‌، لب‌ شكري‌،شكاف‌ كام‌، انواع‌ بيماريهاي‌ پوستي‌،انواع‌ بيماريهاي‌ قلبي‌، عفونتهاي‌ ريوي‌،تنگي‌ راست‌ روده‌، آمنوره‌ در خانمهاو… و هزاران‌ بيماري‌ ارثي‌ و ژنتيكي‌ديگر، از جمله‌ بيماريهاي‌ ارثي‌مي‌باشند.
    نتيجه‌ تحقيقات‌ در ايران‌ درزمينه‌ بيماريهاي‌ ارثي‌:
    آقاي‌ دكتر وارتكس‌ ناهاپتيان‌،استاد و متخصص‌ آمار حياتي‌دانشكده‌ بهداشت‌ دانشگاه‌تهران‌ در زمينه‌ بيماريهاي‌ ارثي‌بررسي‌ كرده‌ و در كتاب‌ ميزانهاي‌حياتي‌ ايران‌ (از انتشارات‌ دانشگاه‌تهران‌ – 1356) نوشته‌ است‌:ازدواجهاي‌ فاميلي‌ به‌ لحاظ ايجادبيماريهاي‌ ارثي‌ و ژنتيكي‌ در فرزندان‌،مورد توجه‌ متخصصان‌ ژنتيك‌ انساني‌مي‌باشد. بنا به‌ نوشته‌ ايشان‌ درصدازدواجهاي‌ فاميلي‌ در شهرهاي‌ بزرگ‌ايران‌ 38 درصد، روستاهاي‌ كوچك‌45 درصد و بطور متوسط 42 درصدمي‌باشد كه‌ رقم‌ بالايي‌ است‌ يعني‌ از هر3 ازدواج‌، يكي‌ فاميلي‌ است‌، البته‌ اين‌آمار مربوط به‌ سال‌ 1356 يعني‌ قبل‌ ازانقلاب‌ است‌. همچنين‌ نتايج‌ بررسي‌آقاي‌ دكتر سروري‌، دانشيارگروه‌ ژنتيك‌ و بيولوژي‌ مولكولي‌دانشكده‌ اصفهان‌ مركز مشاوره‌ژنتيك‌ وابسته‌ به‌ دانشكده‌ مربوطنشان‌ مي‌دهد كه‌ درصد ازدواجهاي‌فاميلي‌ در استان اصفهان‌ و استانهاي‌مجاور در سال‌ 1370 در حدود 70درصد بوده‌ و در سال‌ 1380 در حدود78/5 درصد تخمين‌ زده‌ مي‌شود، يعني‌سالي‌ به‌ طور متوسط در حدود 2درصد از ازدواجهاي‌ غيرفاميلي‌ كاسته‌شده‌ و به‌ ازدواجهاي‌ فاميلي‌ اضافه‌مي‌شود و اگر اين‌ روند ادامه‌ يابد درسال‌ 1390 بيش‌ از 97 درصدازدواجها فاميلي‌ خواهد شد. با توجه‌ به‌اينكه‌ خطرات‌ ژنتيكي‌ ازدواجهاي‌فاميلي‌ بطور متوسط 2/5 تا 3 برابربيشتر از ازدواجهاي‌ غيرفاميلي‌ است‌اگر يك‌ اقدام‌ جدي‌ در كاهش‌ازدواجهاي‌ فاميلي‌ انجام‌ نشود درآينده‌ تعداد كودكان‌ بيمار و معلول‌ وافراد مبتلا به‌ بيماريهاي‌ ژنتيكي‌ بسيارافزايش‌ خواهد يافت‌، بطوري‌ كه‌ كشوردچار فاجعه‌ انساني‌ خواهد شد.
    در ميان‌ انواع‌ ازدواجهاي‌ فاميلي‌ازدواج‌ دختر خاله‌ – پسر خاله‌ حدود24 درصد و دختر عمو – پسر عموحدود 20 درصد پسر عمه‌ – دختر دايي‌16/5 درصد و پسر دايي‌ – دختر عمه‌10 درصد از ازدواجها را به‌ خوداختصاص‌ داده‌اند.
    ازدواجهاي‌ خويشان‌ درجه‌ 4 (نوه‌ عمو- خاله‌ – دايي‌ – عمه‌) با 7/5 درصد وازدواجهايي‌ با درجه‌ خويشاوندي‌ 5(نتيجه‌ عمو – خاله‌ – دايي‌ – عمه‌) با3/5 درصد و ازدواجهاي‌ با نسبت‌ دور2 درصد را شامل‌ مي‌شوند.
    شيوع‌ ازدواجهاي‌ فاميلي‌ در اكثرشهرهاي‌ ايران‌ بيش‌ از 40 درصد و دراغلب‌ روستاهاي‌ كوچك‌ بيش‌ از 70درصد مي‌باشد، زيرا در اين‌ روستاهاهمه‌ افراد با يكديگر به‌ طور مستقيم‌ ياغيرمستقيم‌ فاميل‌ هستند. در نتيجه‌ازدواجهاي‌ به‌ ظاهر غيرفاميلي‌ هم‌ ازنظر ژنتيكي‌ فاميلي‌ محسوب‌ مي‌شود
    و اين‌ در شرايطي‌ است‌ كه‌ ازدواجهاي‌فاميلي‌ در كشورهاي‌ اروپايي‌ و شمال‌آمريكا ممنوع‌ شده‌ و در ساير نقاط دنيابه‌ سرعت‌ رو به‌ كاهش‌ است‌، امامتأسفانه‌ در كشور ما به‌ سرعت‌ رو به‌افزايش‌ است‌ و نتيجه‌ اين‌ پديده‌فاجعه‌انگيز تولد هزاران‌ كودك‌ معصوم‌و بيگناه‌ به‌ انواع‌ بيماريهاي‌ زجرآور وفلاكت‌ بار است‌ كه‌ علاوه‌ بر مشكلات‌شديد جسمي‌ – روحي‌ فرهنگي‌،اخلاقي‌ اقتصادي‌ براي‌ خود وخانواده‌هايشان‌ – ساليانه‌ ميلياردهاتومان‌ توسط دولت‌ صرف‌ نگهداري‌ -درمان‌ و آموزش‌ آنها مي‌شود كه‌ غالبابي‌فايده‌ مي‌باشد.
    از مهمترين‌ علل‌ افزايش‌ ازدواجهاي‌فاميلي‌ در ايران‌ مي‌توان‌ به‌ موارد زيراشاره‌ كرد:
    1 – شرايط بسيار سخت‌ ازدواج‌ وتوقعات‌ زياد خانواده‌ها از يكديگر
    2 – مشكلات‌ شديد جوانان‌ نظيربيكاري‌، نداشتن‌ مسكن‌ و امكانات‌زندگي‌
    3 – مشكلات‌ اخلاقي‌ و نداشتن‌اطمينان‌ و اعتماد به‌ غيرفاميل‌
    4 – اختلافات‌ فرهنگي‌ زياد بين‌خانواده‌هاي‌ غيرفاميل‌.
    نتايج‌ بررسيهاي‌ دكتر سروري‌ نشان‌مي‌دهد 80 درصد افرادي‌ كه‌ بايكديگر ازدواج‌ مي‌كنند در اعضاي‌خانواده‌ يا اقوام‌ نزديك‌ خود داراي‌افراد معلوم‌ مادرزادي‌ هستند.
    حدود 8/5 درصد ازدواجها از نوع‌پرخطر (هاي‌ ريسك‌) هستند، 4 تا4/5 درصد افراد داوطلب‌ ازدواج‌خودشان‌ نيز نوعي‌ بيماري‌ ژنتيكي‌جسمي‌ و ذهني‌ شديد يا خفيف‌ دارند،9 درصد دختران‌ داوطلب‌ ازدواج‌ زير16 سال‌ هستند (حداقل‌ سن‌ حاملگي‌20 سالگي‌ است‌).
    با توجه‌ به‌ اينكه‌ مهمترين‌ عامل‌معلوليت‌ و بيماري‌ ژنتيكي‌ دركشور ما ازدواجهاي‌ فاميلي‌ است‌اگر اين‌ روند ادامه‌ يابد در آينده‌درصد بالايي‌ از جمعيت‌ كشوردچار معلوليتهاي‌ شديد يا خفيف‌ذهني‌ و جسمي‌ خواهند شد. درنتيجه‌ به‌ طور متوسط روزانه‌بيش‌ از 1000 كودك‌ و ساليانه‌حدود 350 هزار كودك‌ معلول‌ دركشور ما متولد مي‌شوند كه‌ اكثرآنها به‌ علت‌ ازدواجهاي‌ فاميلي‌است‌.

    اقدامات‌ ضروري‌ جهت‌ كاهش ‌ازدواجهاي‌ فاميلي‌ و پرخطر و تولد كودكان‌ ناقص‌:
    1 – آگاه‌سازي‌ جوانان‌ و خانواده‌هاي‌آنها از خطرات‌ ژنتيكي‌ ازدواجهاي‌فاميلي‌ و علل‌ معلوليتها از طريق‌سخنراني‌ از راديو، تلويزيون‌ و مراكزبهداشتي‌ درماني‌ و بهزيستي‌ و آموزش‌و پرورش‌ و….
    2 – كاهش‌ ازدواجهاي‌ فاميلي‌ از طريق ‌انجام‌ مشاوره‌ ژنتيكي‌.
    اخيرا با تشكيل‌ مراكز مشاوره‌ قبل‌ ازعقد با دفاتر ازدواج‌ هماهنگي‌ به‌ عمل‌آمده‌ است‌ كه‌ اين‌ دفاتر بدون‌ گواهي‌ ومجوز از مراكز بهداشت‌ و آزمايشگاه‌ژنتيك‌ از عقد ازدواجهاي‌ فاميلي‌خودداري‌ كنند، كه‌ اين‌ خود اقدامي‌مهم‌ و اساسي‌، جهت‌ پيشگيري‌ ازمعلوليتهاست‌.
    3 – تصويب‌ قوانيني‌ كه‌ انجام‌ازدواجهاي‌ پرخطر را ممنوع‌ وغيرقانوني‌ اعلام‌ نمايد.
    4 – ايجاد طرح‌ غربالگري‌ بيماري‌ژنتيكي‌ شايع‌ در هر استان‌ و تأسيس‌مركز مشاوره‌ ژنتيك‌ رفرانس‌ در مركزهر استان‌
    5 – استفاده‌ از استادان‌ ژنتيك ‌دانشگاههاي‌ علوم‌ پزشكي‌ جهت‌ همكاري‌ با مراكز بهداشت‌ استان‌ درتشخيص‌ و مشاوره‌ ژنتيك‌
    6 – آموزش‌ رده‌هاي‌ محيطي‌ و مياني بخش بهداشت جهت‌ انجام‌ طرح‌غربالگري‌ بيماري‌ ژنتيكي‌ و مشاوره‌ژنتيك‌
    اميد است‌ با هماهنگي‌ و تلاش‌ همگاني‌ضمن‌ آگاه‌سازي‌ جامعه‌ از علل‌معلوليتها، مخصوصا ازدواجهاي‌فاميلي‌، اقدامات‌ اساسي‌ در پيشگيري‌از بيماريهاي‌ مادرزادي‌ و ژنتيكي‌انجام‌ شود.

تلگرام

مطلب پیشنهادی

رفتار خشونت‌آمیز، شدت خشم در آینده را افزایش می‌دهد

محققان روسی دریافتند که عصبانیت و رفتار خشونت‌آمیز باعث رشد سلول‌های جدید عصبی در مغز …

خارش واژن (مهبل)

خارش مهبل (واژن) مشکل شایع دستگاه تناسلی است که زنان با آن مواجه هستند و …