فرآورده نوترکیب یعنی توانایی ایران در تولید محصولات بیوتکنولوژیک

بهمن ۱۸, ۱۳۸۵ توسط :   موضوع : اخبار داروسازی

با کسب دانش فنی تولید فرآورده‌های دارویی نوترکیب انستیتو پاستور ایران از این پس ایران می تواند انواع مواد دارویی بیوتکنولوژی را در مقیاس و استانداردهای قابل قبول جهانی در داخل کشور تولید کند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ؛ زیست فن‌آوری ، فناوری مبتنی بر زیست شناسی است که بطور روزافزون در صنایع مختلف همچون کشاورزی، علوم غذایی و پزشکی کاربرد دارد.

رویکرد جهانی به دانش زیست فن‌آوری طی دهه‌های گذشته نشانگر اهمیت این دانش و نقش خاص آن در صنعت و اقتصاد کشورهای مختلف است به طوریکه بسیاری از فرآوده‌های مختلفی که در زندگی انسان مورد استفاده قرار می‌گیرد حاصل به کارگیری دانش زیست فن‌آوری و بخصوص فن آوری تولید فرآورده‌های نوترکیب است.

محصولات نوترکیب که با دستکاری‌های ژنتیکی و تغییرات ‪ DNA‬در موجودات مختلف همراه است موجب تحول عظیمی در نوع و تنوع فرآورده‌های دارویی مورد مصرف شده است به طوریکه امروزه شاهد مصرف فرآورده‌های نوترکیب دارویی با وزن مولکولی بالا به جای مولکول‌های شیمیایی کوچک دیروز می‌باشیم.

با افتتاح مجتمع ملی تولید فرآورده‌های دارویی نوترکیب پاستور در منطقه غرب آسیا ایران تنها کشوری است که توانایی تولید فرآوده‌های دارویی نوترکیب را بصورت صنعتی پیدا کرده ممکن است کشورهای دیگری هم اقدام کرده باشند ولی هنوز به مرحله تولید صنعتی نرسیده‌اند.

مجتمع ملی تولید فرآورده‌های دارویی نوترکیب در مجموعه‌ای به مساحت ‪ ۵۰‬هزار مترمربع ایجاد شده و شامل بخش‌های مختلف بخش تولید واکسن هپاتیت ‪ ،B‬بخش تولید استرپتوکیناز، بخش تولید آلفا اینترفرون، بخش تولید اریتروپویتین و بخش فرمولاسیون و بسته‌بندی است.

دکتر “عبدالحسین روح الامینی نجف آبادی” رئیس انستیتو پاستور ایران در خصوص در گفت و گو با خبرنگار علمی ایرنا گفت در مجتمع تولید فرآورده‌های دارویی نوترکیب مواد اولیه و محصولات نهایی پروتئین‌های نوترکیب دارویی شامل واکسن هپاتیت ‪ ،B‬اریتروپویتین، اینترفرون و استرپتوکیناز در مقیاس صنعتی تولید می‌شود.

منظور از محصولات نوترکیب داروهایی است که با دستکاریهای ژنتیکی و تغییرات ‪ DNA‬در موجودات مختلف همراه است این داروها منجر به تحول عظیمی در نوع و تنوع فرآورده‌های دارویی مورد مصرف می‌شود.

به گفته رئیس انستیتو پاستور ایران جتمع تولید فرآورده‌های نوترکیب در شرایط فعلی با تولید یک میلیون واکسن هپاتیت بی‌قادر به رفع نیازهای داخل است.

رئیس انستیتو پاستور ایران با اشاره به نقش موثر نیروی انسانی ماهر و با تجربه در دست‌یابی به فناوری تولید داروهای نوترکیب گفت این موسسه با داشتن بیش از ‪ ۳۰۰‬محقق و عضو هیات علمی و ‪ ۸۶‬سال سابقه علمی از توان و پشتوانه محکم علمی برای توسعه فرآوده‌های نوترکیب برخوردار است.

وی گفت برای تولید محصولات دارویی نوترکیب این مجتمع از مجموعه سیستم های آب، بخار، هوا و فضای استریل استفاده می‌شود.

دکتر “مرتضی آذرنوش” مدیر پروژه تولید داروهای نوترکیب نیز در این زمینه گفت با توجه به اهمیت دانش بیوتکنولوژی به عنوان یک دانش استراتژیک ایران در سال ‪ ۱۳۷۴‬با عقد قرارداد انتقال تکنولوژی بین انستیتو پاستور ایران و کوبا وارد در برنامه تولید داروهای نوترکیب شد.

دکتر آذرنوش افزود هم اکنون این پروژه ملی در مجتمع تولید تحقیقاتی انستیتو پاستور به بهره برداری رسیده و ایران را از واردات سه فرآورده مهم اینترفرون آلفا، استرپتوکیناز و اریتروپویتین بی‌نیاز کرده است.

وی افزود دستاورد مهم دیگر این طرح ملی دستیابی به دانش زیست فن‌آوری و تولید فرآورده‌های مختلف نوترکیب در مقیاس صنعتی است که راهگشا و گسترش دهنده این فن آوری درعرصه‌های مختلف کشور است.

دکتر آذرنوش در خصوص بخش تولید واکسن هپاتیت بی‌این مجتمع گفت این واکسن جهت ایمنی زایی علیه عفونت ویروس هپاتیت ‪ B‬و پیشگیری از عواقب بعدی آن از قبیل هپاتیت حاد و مزمن، سیروز کبدی، نارسایی و کارسینوم اولیه کبدی به کار می‌رود.

وی افزود فرآیند تولید این واکسن شامل تکثیر سلولی، تخمیر سلولی، شکست سلولی، رسوب دهی اسیدی، خالص‌سازی اولیه و خالص‌سازی نهایی است.

بخش دیگر این مجتمع تولید استرپتوکیناز است این دارو جهت حل کردن لخته‌هایی که در رگهای خونی تشکیل شده است به کار می‌رود و در مواقعی که بطور ناگهانی افراد دچار سکته‌های قلبی می‌شوند در ساعات اولیه حمله قلبی کارایی فراوانی دارد.

دکتر آذرنوش اضافه کرد داروی اینترفرون نیز که یکی دیگر از بخش مجتمع تولید داروهای نوترکیب است جهت درمان عفونت‌های ویروسی مشخصی شامل عفونت‌های هپاتیت بی، هپاتیت سی، هپاتیت دی مزمن و عفونت حاد هپاتیت سی به کار می‌رود.

در یکی دیگر از بخش‌های تولید مجتمع ملی تولید فرآورده‌های دارویی نوترکیب داروی اریتروپویتین تولید می‌شود این دارو توسط سلول‌های مخصوصی در کلیه‌ها تولید می‌شود و جهت پیشگیری یا درمان کم خونی ناشی از بیماری‌هایی همچون ایدز، سرطان یا جراحی به کار می‌رود.

مجتمع ملی تولید فرآورده‌های دارویی نوترکیب پاستور ایران در مجموعه تحقیقاتی – تولیدی کرج که مجتمعی از واحدهای تولیدی انستیتو پاستور ایران است قرار دارد.

مجتمع تحقیقاتی و تولیدی کرج با مساحت ‪ ۱۸۶۰۰۰‬بیش از ‪ ۵۰‬نوع فرآوده بیولوژیک، دارویی و داروهای نوترکیب (‪ (Recombinant Bioparmaceuticals‬در آن تولید می‌شود.

این مجموعه دارای ‪ ۹‬بخش تولید کاملا مجهز شامل بخشهای تضمین و کنترل کیفیت با چندین آزمایشگاه در زیرمجموعه خود در جهت ارایه اطمینان از کیفیت ، ایمنی و موثر بودن تولیدات عمل می‌کنند.

پروژه تولید فرآوده‌های نوترکیب از چند هزار متر فضای تمیز برخوردار است.

دکتر “مرتضی آذرنوش” مجری این پروژه تحقیقاتی در این زمینه گفت یکی از ویژگی‌های این مجتمع وسعت فضای تمیز و استریل آن است و حدود ‪ ۲۶۰۰‬متر مربع فضای استریل و تمیز دارد که در نوع خود بی‌سابقه است.

وی افزودء پارامترهای اعمال شده در خصوص فضای استریل این مجتمع در حد استانداردهای بین‌المللی است.

دکتر روح الامینی هم در خصوص وسعت فضاهای تمیز این مجتمع گفت تولید واکسن با تولید سایر فرآده‌های استریل متفاوت است به این صورت که تولید سایر فرآوده‌های در محیطهای عادی استریل امکان پذیر است و بعد از تولید توسط اتوکلاو و سایر روشها محصول تولیدی تمیز و استریل می‌شوند.

اما واکسن چون بسیار حیاتی و با جان انسانها سروکار دارد باید کلیه امکانات فضای استریل یعنی هوای استریل، آب، بخار و پوشاک استریل مهیا باشد در واقع تمام تمهیدات برای جلوگیری از آلودگی محیط باید اتخاذ شود که در این مجتمع همگی این نکات در حد استانداردهای بین‌المللی رعایت شده است.

دکتر آذرنوش گفت این مجتمع سه واحد مختلف تولید فرآوده‌های نوترکیب دارد واحدی که از “مخمر” فرآوده دارویی تولید می‌کند که واکسن هپاتیت بی محصول این واحد است ، واحد استفاده از باکتری و واحد استفاده از سلوهای جانوری که محصول آن داروی اریتروپویتین است.

هر کدام ازاین واحدها یک کارخانه مجزا دارند که شامل زیربخش‌هایی است بخش تولید واکست هپاتیت بی‌شش بخش داد ، بخش تولید استرپتوکینار پنج بخش دارد و سایر بخش‌ها هم زیر بخش‌هایی را شامل می‌شوند.

این مجتمع فعالیت هایضش را باتولید این محصولات شروع کرده که در واقع شروعی برای تولید سایر فرآورده‌های نوترکیب محسوب می‌شود.

علاوه بر این چهار محصول امکان و قابلیت تولید سایر فرآورده‌های هم خانواده و هم ردیف این چهار دارو هستند در این منجتمع وجود دارد.

دکتر روح الامینی در این خصوص می‌گوید در این مجتمع فرآوده‌هایی را می‌توان تولید کرد که حتی در مقایسه با طلا از ارزش اقتصادی بسیار بالایی برخوردار هستند.

احمدی نژاد، پروژه تولید داروهای نوترکیب را یکی از گام‌های مهم در جهت پیشرفت و توسعه علمی کشور در بهداشت و سلامت جامعه عنوان کرد و گفت:
امروز شاهد برداشتن گام‌های بلندی در جهت پیشرفت کشور هستیم و این مجموعه هدیه‌ای است از سوی دانشمندان و خادمان کشور به ملت‌های منطقه.

رییس جمهوری افزود: این مجتمع که در نوع خود کم‌نظیر است، به عنوان یک پایگاه و مرکز برای توسعه، تحقیقات و دانش در اختیار همه محققان کشور و منطقه است.

دکتر “کامران باقری لنکرانی” وزیر بهداشت نیز در سخنانی با اشاره به افتتاح مجتمع ملی داروهای نوترکیب پس از ‪ ۱۱‬سال کار و تلاش خاطرنشان کرد با افتتاح این پروژه زیرساخت مهمی در بخش زیست فناوری فراهم می‌شود.

باقری لنکرانی گفت این پروژه یکی از نمادهای همکاری علمی – پزشکی ایران با کشور کوباست و با افتتاح این مجتمع ایران در رده معدود کشورهایی قرار می‌گیرد که می‌تواند محصولات بیوتکنولوژیک تولید کند.

منظور از فرآوده‌های نوترکیب فرآوده‌های طبیعی هستند که در دستگاه بدن انسان بطور طبیعی وجود دارند که با دستکاری‌های ژنتیکی و تغییرات ‪ DNA‬در موجودات مختلف به کار می‌روند.

منشا این فرآورده‌های نوترکیب مبتنی بر سه بخش مخمرها، باکتریها و سلول‌های جانوری است.

دکتر آذرنوش در این زمینه می‌گوید فرآورده را بر اساس منشا (مخمر، باکتری، سلول جانوری) ایجاد می‌کنند و آن را به گونه‌ای دستکاری می‌کنند که محصول خاصی با شرایط اختصاصی تولید کنند که میزان و اثر آن بیشتر از حدی باشد که در بدن وجود دارد.

اولین اینترفرون‌ها را در سال ‪ ۱۹۵۷‬پژوهشگران انگلیسی وارد کردند اما به تدریج با تولید صنعتی این دارو در دهه اخیر و در سال ‪ ۱۹۹۵‬حدود ‪۱۰‬ میلیارد دلار فروش داشته که از شیب سعودی برخوردار بوده است.

رئیس انستیتو پاستور ایران یادآور شد اکنون حدود ‪ ۲۰‬پروئین نوترکیب در دنیا وجود دارد که ‪ ۶۰‬درصد فروش آنها به شش محصول آنها مربوط می‌شود از جمله این شش محصول شامل انسولین، اریتروپویتین، هورمون رشد و واکسن هپاتیت بی‌است.

انستیتو پاستور ایران حدود ‪ ۸۶‬سال پیش در تهران تاسیس شد تا زمینه لازم را برای انجام تحقیقات پیشرفته را فراهم کند و طرح‌های نوینی را در زمینه علوم پایه پزشکی و علوم کاربردی و نیز فرآورده‌های دارویی زیستی ارایه نماید.

انستیتو پاستور ایران در دهه اخیر رویکرد تازه‌ای به فعالیت‌هایش داده و توجه خاصی به فناوری‌های نوین در عرصه پزشکی و علوم پایه پزشکی خصوصا بیوتکنولوژی پزشکی، دارویی، ژنتیک و مهندسی ژنتیک داشته است.

دکتر روح الامینی در خصوص اهمیت پاستور می‌گوید هم اکنون دبیرخانه سه شبکه‌مهم ملی و منطقه‌ای ژنتیک و بیوتکنلوژی کشور در انستیتو پاستور وجود دارد که شامل شبکه پزشکی مولکولی، شبکه منطقه‌ای بیوتکنولوژی ژنتیک است.

حدود ‪ ۲۰‬آزمایشگاه مختلف در پاستور وجود دارد که هر کدام در عرصه های نوین مولکولی وارد شده‌اند.

چنین پشتوانه علمی باعث انتخاب انستیتو پاستور باعث شده تا این موسسه به عنوان بهترین گزینه برای تاسیس مجتمع ملی تولید فرآورده‌های دارویی نوترکیب انتخاب شود.

مجتمع ملی تولید فرآورده‌های دارویی نوترکیب پاستور روز گذشته، شانزدهم بهمن ماه در انستیتو پاستور ایران با حضور رئیس جمهور افتتاح شد.

  • آسان طب



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar

*