بانک پاورپوینت
************************************************************

بیست سال از ورود ایدز به ایران می گذرد ، ولی هنوز هم در ایران از اطلاع‌رساني دقيق كه بيانگر واقعيت‌هاي شيوع اين بيماري و ابعاد گسترش آن باشد خبري نيست.

ايدز که تا سال ۱۹۸۱ ميلادي در جهان نا شناخته بود تا چند سال پس از اين تاريخ يعني تا سال ۱۳۶۶نيز «رسماً» در ايران وجود نداشت. پس از اين تاريخ بود که شناسايي نخستين مبتلاي به ايدز در ايران تأييد شد. اینک نزدیک ۲۰ سال از ورود ایدز به ایران می گذرد ولی هنوز هم در كشور  ایران از اطلاع‌رساني دقيق كه بيانگر واقعيت‌هاي شيوع اين بيماري و ابعاد گسترش آن باشد خبري نيست.

a0245932.jpg

اين بيماري تا مدت‌ها بيماري تجلي رفتار جنسي بي‌بند و بار به حساب مي‌آمد. به همين دليل يکي از نخستين اقداماتي که براي پيشگيري از ابتلاي به ايدز انجام شد پخش بروشورهايي در فرودگاه و ميان مسافران به کشورهاي خارجي بود که در آن به‌ويژه نسبت به رعايت بهداشت در روابط جنسي هشدار داده مي‌شد.

بنا بر آمار سازمان جهاني بهداشت ۸۰ درصد انتقال ويروس ايدز از راه آميزش جنسي صورت گرفته و ۶۰ درصد از مبتلايان زنان هستند، در ايران مطابق آماري که وزارت بهداشت در تيرماه سال جاري منتشر کرده اعتياد تزريقي با شيوع ‌٣/٨٦ درصد و تماس جنسي با ‌٩/٩ درصد از شايع‌ترين راه‌هاي آلودگي است و از ١3 هزار و ‌702 نفري که شناسايي شده‌اند زنان تنها ۵ درصد را شامل مي‌شوند.

به تازگي آمار جديدتري به وسيله‌ عباس صداقت- رييس اداره كنترل ايدز مركز مديريت بيماري‌هاي وزارت بهداشت، منتشر شد. به گفته او: بر اساس آخرين آمار موجود تعداد افرادي كه تا اول مهر ماه امسال در كشور به ويروس ايدز مبتلا شده و شناسايي شده‌اند 13 هزار و 702 نفر است كه البته تخمين زده مي‌شود  كه اين تعداد بيشتر باشد.

 از سال 66 تا اول مهر ماه امسال 13 هزار و 702 نفر فرد آلوده به ويروسHIV در كشور شناسايي شده است كه از اين تعداد 1709نفر تاكنون جان خود را از دست داده‌اند و 826 نفر وارد فاز بيماري شده‌اند، بقيه نيز در دوره كمون هستند و هنوز علايم بيماري در آنها ظهور نكرده است، اما ناقل بيماري ايدز هستند.

صداقت مي‌گويد: 5/94 درصد بيماران شناسايي شده تاكنون مرد هستند و 5/5 درصد بقيه زن هستند، همچنين از كل مجموع بيماران مبتلا به ويروس ايدز شناسايي شده تاكنون 6/64 درصد از طريق اعتياد تزريقي، 4/7 درصد از طريق رابطه جنسي و آميزشي، 8/1 درصد خون و فرآورده‌هاي خوني آلوده، 5/0 درصد از طريقي جنيني و از مادر به كودك بوده است در 8/25 درصد اين افراد نيز روش ابتلا نامشخص است و به درستي معلوم نيست روش آميزشي عامل ابتلاي آنها بوده است، يا اعتياد ترزيقي زيرا هر دو رفتار پر خطر را داشته‌اند.

آماري که تاکنون اعلام شده نمي‌تواند آمار واقعي باشد. اين نکته‌اي است که بسياري از کارشناسان و حتي مسئولان به آن معترف‌اند.

چندي پيش محمد مهدي گويا، کارشناس مسائل ايدز گفته بود: «اين آمار مربوط به زندان‌هاست و آمار واقعي بايد چيزي بين سي تا چهل هزار نفر باشد.»

موسسه‌هاي تحقيقي معتبري از جمله مرکز تحقيقات دانشگاه هاروارد بر اين نظرند که تعداد واقعي مبتلايان را بايد ۱۰ برابر موارد شناخته شده حساب کرد که بر اين اساس تعداد بيماران مبتلا به ويروس ايدز در ايران را بايد بيش از صد هزار نفر دانست.

a2.JPG

آغاز فاز دوم كنترل

در سال‌هاي اخير در ايران فعاليت‌هاي بيشتري در ارتباط با ايدز و براي آگاه‌سازي و پيشگيري انجام شده است، اين در حاليست كه به گفته كامران باقري لنكراني وزير بهداشت، ‌فاز دوم برنامه كنترل بيماري ايدز در ايران با محوريت كاهش آسيب معتادان و آموزش افرادي كه در معرض رفتارهاي پرخطر جنسي هستند امسال منظم‌تر و با گستردگي بيشتر نسبت به قبل اجرا مي‌شود.

باقري لنكراني، در اين رابطه مي‌گويد: اقدامات پيشگيرانه با آموزش عمومي در مورد روش‌هاي انتقال اين بيماري و بالابردن سطح آگاهي مردم در چند سال اخير موفقيت آميز بوده است و شاهد مدعا اين است كه آمار ثبت موارد جديد بيماري ايدز در كشور در سال 84 نسبت به سال‌هاي قبل كاهش چشمگير داشت!

فاز دوم برنامه كنترل بيماري ايدز در كشور در واقع توسعه همان برنامه‌هاي گذشته در كاهش آسيب معتادان و آموزش گروه‌هاي در معرض خطر و منظم‌تر كردن اجراي آنهاست.
اين در شرايطي است که به‌رغم اين اقدامات، آمار مبتلايان به ايدز در ايران افزايش يافته است.

دکتر حميدرضا ستايش، مدير برنامه مشترک سازمان ملل متحد در زمينه ايدز در ايران مي‌گويد: اقدامات ايران از جمله قبول کردن اين مسأله است که ايدز به عنوان يک معضل اجتماعي وجود دارد و بايد به آن رسيدگي کرد از جمله در ميان معتادان تزريقي و در زندان‌ها اقدامات بسيار مثبتي انجام شده.

دکتر ستايش مي‌گويد: آمار غيررسمي چيزي حدود 60 تا 70 هزارنفر مبتلا به HIV را برآورد مي‌کند که اين تعداد با سرعت زيادي در حال افزايش است، زيرا دو سال پيش حدود 33 هزار نفر بود و جوانان بين 15 تا 24 سال گروهي هستند كه بسيار در معرفي خطرند و بهترين سلاح مبارزه با اين بيماري آموزش است.تخمين زده مي‌شود حدود 40 ميليون نفر در سراسر جهان به ويروس HIV آلوده‌اند.

درباره ايران گفته مي‌شود اپيدمي HIV به سرعت رو به افزايش است. تاکنون عامل عمده استفاده از مواد مخدر تزريقي بوده است. در ايران بين 40 هزار نفر تا 160 هزار نفر به HIV و ايدز مبتلا هستند. در همين حال بين 920 تا 2700 بيمار در سال گذشته جان خود را از دست داده‌اند.

گزارش سازمان بهداشت جهاني اشاره دارد از زمان آغاز اپيدمي HIV تا شهريور سال گذشته بيش از دوازده هزار نفر در برنامه‌هايي که در ايران براي مبارزه با HIV و ايدز و کنترل آن شروع شده است، ثبت‌نام کرده‌اند. از اين تعداد بيشتر آنها به دليل استفاده از مواد مخدر و بقيه به دليل مناسبات جنسي، انتقال خون و يا از مادر به نوزاد، به ويروس يا بيماري ايدز مبتلا شده‌اند.

رشد خزنده طاعون قرن

اگرچه آمار رسمي تعداد مبتلايان بيش از ۱۳ هزار نفر است، اما فقدان يك برنامه جامع  پيشگيرانه ملي، تغيير الگوي ابتلا از اعتياد تزريقي به روابط ناايمن جنسي و نيز زمينه‌هاي اجتماعي- فرهنگي كه اين بيماري را يك ننگ و تابوي اجتماعي معرفي كند همگي دست به دست هم داده و موجبات رشد پنهان اين بيماري را فراهم آورده است؛ به طوري كه در جديدترين اظهار نظر، معاون سلامت وزارت بهداشت اعلام كرده است هم اكنون ۴۰ هزار نفر از معتادان تزريقي كشور مبتلا به ويروس ايدز هستند و تا آخر سال آينده تعداد مبتلايان به ويروس ايدز به ۱۰۰ هزار نفر خواهد رسيد.

موج اول بروز بيماري ايدز در ايران از سال 65 با مشاهده مواردي از ابتلا به اين بيماري از طريق فرآورده‌هاي خوني آغاز شد و از دهه 70 به بعد وارد موج دوم اين بيماري كه انتقال ويروس اين بيماري از طريق سرنگ‌هاي آلوده و مشترك و اعتياد تزريقي بود شديم، اما در سال‌هاي اخير به نظر مي‌رسد رفته رفته خطر بروز موج سوم الگوي ابتلا به اين بيماري به سمت آميزشي و رابطه جنسي غير ايمن در حال افزايش است.

صداقت، رئيس اداره ايدز وزارت بهداشت مي‌گويد:‌ با توجه به اينكه آمارهاي موجود به صورت تجمعي است و نيز به علت اينكه بسياري از مواردي كه به تازگي شناسايي مي‌شود ممكن است در سال‌هاي قبل مبتلا شده باشند نمي‌توان تحليل دقيقي در مورد الگوي غالب اين بيماري در كشور ارائه كرد، اما به نظر مي‌رسد با توجه به جوان بودن جمعيت كشور ما خطر غالب شدن الگوي جنسي روز به روز در حال افزايش است و اين خطر بزرگي است كه بايد در مقابل آن كاملاً هوشيار باشيم و با آموزش همگاني و به خصوص به نسل جوان از بروز فاجعه‌اي در آينده پيشگيري كنيم.

اکنون از طرفي شاهد انتقال اين بيماري به همراه معتادان تزريقي و نزديکان آنها و نيز رفتارهاي پرخطر در بين نسل جوان هستيم و اولين آثار و علايم موج سوم اين بيماري از طريق جنسي نمايان شده است. البته هنوز اعتياد تزريقي مهمترين عامل انتقال اين بيماري در کشور محسوب مي‌شود.

براساس آخرين آمار موجود تا اول امسال 13 هزار و 702 فرد مبتلا به ويروس ايدز در کشور شناسايي شده که حدود 95 درصد آنان مرد هستند. 63 درصد آنها از طريق اعتياد تزريقي و سرنگ مشترک آلوده شده‌اند و علت ابتلاي 27 درصد آنان نامشخص است ضمن اينکه براساس آمار موجود 7/3 درصد مبتلايان از طريق ارتباط جنسي غير ايمن به اين بيماري مبتلا شده‌اند و اکثر زناني که به بيماري ايدز مبتلا شده‌اند علاوه بر مصرف مواد مخدر رابطه جنسي غيرمتعارف  داشته‌اند. ضمن اينکه حدود 50 درصد اين زنان به مصرف مواد مخدر تزريقي معتاد بوده‌اند.

اختلاف آمار، چرا؟

صداقت، دليل اختلاف آمارها را چنين مي‌داند: علت اختلاف آمار ثبت شده بيماران ايدزي با آمار واقعي اين بيماران در جامعه ترس از آبرو و نيز نداشتن اعتقاد به موثر بودن روش‌هاي درماني موجود است که هر دو تصور غلط است.

زيرا اولا با استفاده از روش‌هاي درماني و داروهاي موجود فرد مبتلا به ايدز مي‌تواند سال‌هاي طولاني زندگي عادي داشته باشد و از طرف ديگر خدمات درماني به اين بيماران کاملاً محرمانه و اطلاعات فقط بين بيمار و درمانگر مي‌ماند.

نکته قابل توجهي که در مورد آمار مبتلايان به بيماري ايدز در کشور ما وجود دارد اين است كه در سال 83 حدود 3800 نفر بيمار مبتلا به ايدز در کشور ثبت شد ولي اين آمار در سال 84 به 1500 مورد جديد کاهش يافته است.

به گفته او متاسفانه اطلاعات ما در مورد شيوع رفتارهاي پرخطر جنسي  بسيار اندك و پراكنده است به خصوص اينكه اين نوع رفتارها به صورت پنهاني انجام مي‌شود بنابراين لزوم شناسايي گروه زنان خياباني بيش از هر زمان ديگر احساس مي‌شود تا همان طور كه در مورد معتادان با اجراي برنامه كاهش آسيب مانند دادن سرنگ و سرسوزن يكبار مصرف و كاندوم رايگان درصدد كنترل اين پديده برآمديم در مورد اين گروه از بيماران نيز روش‌هاي آموزشي و كاهش آسيب را اعمال كنيم.

اگر چه به نظر مي‌رسد بالا رفتن سطح آگاهي مردم موجب کاهش ابتلا به ايدز در کشور شده است، اما چون در سال 83 براي اولين بار خدمات‌رساني به بيماران ايدز بصورت رسمي انجام شد، بخش مهمي از آمار سال 83 مربوط به سال‌هاي قبل است که در اين سال شناسايي شدند.

به طور كلي در زمان حاضر ميزان شيوع بيماري ايدز در كشور ما 5/0 جمعيت كشور است بنابراين براي اجراي برنامه‌هاي آگاه‌كننده و هشدار دهنده و آموزش عمومي فرصت داريم و بايد هر چه زودتر اطلاعات كامل و شفافي را در مورد خطر اين بيماري در اختيار عموم مردم قرار دهيم.

کمتر از 10 درصد آگاهند

آنچه مسلم است، بيماري ايدز يک بيماري رفتاري است که آموزش و آگاه‌سازي مردم به طور قطع مهمترين اثر را در کنترل اين بيماري دارد. اين در حالي است که به گفته نماينده يونيسف در ايران، ميزان اطلاعات جوانان ايراني در مورد ايدز کمتر از 10 درصد است و اين مسأله مي‌تواند در آينده چالش بزرگي را براي آنان ايجاد کند.

کريستين سالازا در اين باره مي‌گويد: به رغم اينکه ايران برنامه بسيار قوي براي کنترل ايدز دارد و از نمونه‌هاي موفق در اين زمينه در سطح منطقه به شمار مي‌رود. اما شکاف اطلاعاتي که در مورد بيماري ايدز در کشور وجود دارد بايد با حمايت دستگاه‌هاي مسئول و همراهي ارگان‌هاي بين‌المللي به خصوص براي گروه 14 سال به بالا پر شود.

بي‌ترديد آموزش و اطلاع‌رساني رکن مهمي در پيشگيري از اين بيماري مهلک به شمار مي‌رود. چرا که کشور ما در سال‌هاي آينده با موج ديگري از مبتلايان روبرو خواهد بود و آمار بالاي مبتلايان از طريق اعتياد تزريقي جاي خود را به تماس جنسي مي‌دهد که علت عمده آن جواني جمعيت و افزايش گروه‌هاي پرخطر است به همين دليل هم بايد اطلاع‌رساني از سنين پايين آغاز شود.

چندي پيش نيز، معاون تربيت بدني و تندرستي وزارت آموزش و پرورش از تحت پوشش قرار دادن 90 درصد دانش آموزان 15 تا 18 ساله در خصوص آموزش پيشگيري از ايدز، آموزش فوق برنامه و مهارت‌هاي زندگي در دوره ابتدايي و راهنمايي، آموزش سلامت نوجواني و پيشگيري از ايدز در مدارس شبانه روزي راهنمايي و متوسطه دخترانه کشور به نحوي که تحت آموزش فراگير قرار گيرند خبر داده بود که البته اين برنامه آموزشي بصورت پراکنده و در برخي مدارس تهران اجرا شد و همچنان بنا به دلايل متعددي اين طرح به درستي اجرا نشده است.

دكتر مهدي چرخنده، عضو كارگروه ايدز مركز بهداشت خراسان رضوي مي‌گويد: قباحت طرح موارد آموزشي پيشگيري از بيماري ايدز درباره مسائل جنسي بايد برداشته شود.

به تعبير او، با توجه به تغيير الگوي ابتلا به ايدز از طريق جنسي، شيوه آموزش و اطلاع‌رساني در بحث مسائل جنسي در كشورمان بايد بازنگري و به طور شفاف بيان شود.

«هم‌اينك در بين كشورهاي  عضو سازمان بهداشت جهاني، فكر مي كنم تنها كشوري هستيم كه نمي‌توانيم مسائل آموزشي ايدز را به طور واضح و روشن بيان كنيم.»

انتقال ايدز از راه رفتار پر خطر جنسي در حال افزايش است و اگر امروز توجه جدي به‌اين موضوع نداشته باشيم،فردا بايد در پيشگاه تاريخ پاسخگو باشيم.

جهت مطالعه بيشتر در رابطه با ايدز اينجا را كليك كنيد

  • مجله پزشکی



نظرات مسدود است