شب ادراری ( انواع، علل ، درمان)

فروردین ۸, ۱۳۸۶ توسط :   موضوع : بيماريهاي غير واگير شايع

   «بي‌ اختياري‌ ادرار» به‌ دفع‌مكرر ادرار در لباس‌ يا رختخواب‌ گفته‌مي‌شــود كه‌ معمولا به‌ صــورت‌«شب‌ ادراري‌» است‌، يعني‌ كودك‌در روز دفع‌ ادرار را كنترل‌ مي‌كند امادر شب‌ و هنگام‌ خواب‌ قادر به‌ اين‌كنترل‌ نخواهد بود. البته‌ سني‌ كه‌ شب‌ادراري‌ به‌ عنوان‌ يك‌ پديده‌ غيرطبيعي‌تلقي‌ مي‌شود به‌ چندين‌ عامل‌ بستگي‌دارد كه‌ عبارتند از: سني‌ كه‌ كودك‌كنترل‌ ادرار را فراگرفته‌ است‌. جنسيت‌وي‌، الگو و دفعات‌ بي‌ اختياري‌ وانتظار والدين‌ از كودك‌.


    تقريبا 15 درصد بچه‌هاي‌طبيعي‌ تا 5 سالگي‌ دچار شب‌ادراري‌ مي‌شوند، اما وجود شب‌ادراري‌ پس‌ از اين‌ سن‌ ديگرطبيعي‌ نبوده‌ و بايد بررسي‌ شود.شب‌ ادراري‌ در پسرها شايعتر ازدخترهاست‌ و به‌ طور كلي‌ دختران‌نسبت‌ به‌ پسران‌ زودتر قادر به‌كنترل‌ ادرار خواهند بود.
     
    انواع‌ بي‌ اختياري‌ ادرار
    بي‌اختياري‌ ادرار به‌ سه‌ شكل‌ ديده‌مي‌شود:
    1 – كودك‌ فقط در شب‌ و هنگام‌خواب‌ دچار بي‌اختياري‌ مي‌گردد. 80درصد موارد بي‌اختياري‌ به‌ اين‌ شكل‌وجود دارد.
    2 – كودك‌ فقط در روز دچاربي‌اختياري‌ مي‌گردد.
    3 – كودك‌ هم‌ شب‌ و هم‌ روز دچاربي‌اختياري‌ مي‌گردد.
    در صورتي‌ كه‌ كودك‌ هيچ‌ وقت‌كنترل‌ ادرار را فرانگرفته‌ باشد «بي‌اختياري‌ اوليه‌» و اگر حداقل‌ به ‌مدت‌ يك‌ سال‌ كودك‌ قادر به‌ كنترل‌ادرار بوده‌ و بعد مبتلا به‌ بي‌اختياري‌ادرار گردد «بي‌اختياري‌ ثانويه‌» ناميده‌مي‌شود.
    توجه‌ كنيد در صورتي‌ كه‌ كودك‌هرگز كنترل‌ ادرار نداشته‌ يابي‌اختياري‌ هم‌ در شب‌ و هم‌ در روزدارد به‌ خصوص‌ پسر بچه‌هاي‌ مبتلا به‌بي‌اختياري‌ در روز، احتمال‌ وجوداختلال‌ عضوي‌ دستگاه‌ ادراري‌ زيادبوده‌ و بايد براي‌ بررسي‌ بيشتر به‌پزشك‌ ارجاع‌ شوند.
    علل‌ بروز شب‌ ادراري‌
    1 – ناپايداري‌ مثانه‌: كاهش‌ظرفيت‌ مثانه‌ و در نتيجه‌ تخليه‌ زود به‌زود ادرار در بسياري‌ از كودكان‌ مبتلابه‌ «بي‌اختياري‌ در شب‌ و روز» ثابت‌شده‌ است‌. اين‌ كودكان‌ معمولا علايم‌ديگري‌ چون‌ تكرر ادرار و فوريت‌ دردفع‌ ادرار نيز دارند و با مصرف‌داروهاي‌ ضد اعصاب‌ احشايي‌ مثانه‌بهبود مي‌يابند.
    2 – تأخير در تكامل‌ مغزي‌: كنترل‌ ادرار يعني‌ تكامل‌ مغز براي‌ اين‌كه‌ بتواند دريچه‌ پيشابراه‌ را كه‌ درست‌زير مجراي‌ خروجي‌ مثانه‌ قرار دارد به‌اراده‌ شخص‌ منقبض‌ يا شل‌ كند و به‌اين‌ ترتيب‌ تخليه‌ ادرار با اراده‌ وخواست‌ شخص‌ انجام‌ شود. اين‌ درواقع‌ بخشي‌ از تكامل‌ عمومي‌ كودك‌است‌ و بايد به‌ تدريج‌ كسب‌ شود.عوامل‌ داخلي‌ يا خارجي‌ مي‌توانندتكامل‌ اين‌ بخش‌ را به‌ تأخير بيندازنددر نتيجه‌ كودك‌ به‌ علت‌ تأخير درتكامل‌ مغزي‌ قادر به‌ كنترل‌ صحيح‌ادرار خود نيست‌.
    سالهاي‌ دوم‌ تا چهارم‌ زندگي‌ دوره‌نسبتا حساس‌ زندگي‌ در تكامل‌ كنترل‌ادرار مي‌باشد. فشارهاي‌ اجتماعي‌ واسترس‌ به‌ عنوان‌ عامل‌ خارجي‌ كنترل‌ادراري‌ را به‌ تعويق‌ انداخته‌ بي‌اختياري‌ادراري‌ ثانويه‌ را تشديد مي‌كند. دربچه‌هاي‌ كوچك‌ بروز شب‌ ادراري‌رابطه‌اي‌ خاص‌ با تولد خواهر و برادر،بستري‌ شدن‌ در بيمارستان‌ بين‌ 2 تا4 سالگي‌، شروع‌ مدرسه‌، از هم‌گسستگي‌ خانواده‌ به‌ علت‌ طلاق‌ يامرگ‌ و نقل‌ مكان‌ به‌ خانه‌اي‌ جديددارد. معمولا اين‌ كودكان‌ با گذشت‌ زمان‌و تكامل‌ مغز بهبود مي‌يابند.
    3 – ارث‌: احتمال‌ بروز شب‌ادراري‌ در كودكاني‌ كه‌ والدين‌ آنهاخود مبتلا به‌ شب‌ ادراري‌ بوده‌اند بيشتراست‌ و اكثريت‌ كودكان‌ مبتلا يكي‌ ازبستگان‌ آنان‌ نيز دچار اين‌ اختلال‌ بوده‌يا مي‌باشند.
    4 – خواب‌: بعضي‌ها عقيده‌ دارندشب‌ ادراري‌ به‌ اين‌ دليل‌ اتفاق‌ مي‌افتدكه‌ كودك‌ خواب‌ عميق‌تري‌ نسبت‌ به‌ساير كودكان‌ دارد در نتيجه‌ متوجه‌پربودن‌ مثانه‌ و خروج‌ ادرار نمي‌شود.اما مطالعات‌ نشان‌ مي‌دهد كه‌ خواب‌اين‌ كودكان‌ مانند سايرين‌ بوده‌ وبي‌اختياري‌ در هر مرحله‌ از خواب‌ (چه‌مرحله‌ خواب‌ عميق‌ و چه‌ مرحله‌ خواب‌سبك‌) اتفاق‌ مي‌افتد. معمولا شب‌ادراري‌ در ساعات‌ اوليه‌ خواب‌ روي‌مي‌دهد.
    5 – اختلالات‌ رواني‌: اختلال‌رواني‌ فقط در 20 درصد اين‌ كودكان‌وجود دارد. در صورت‌ باقي‌ ماندن‌مشكل‌ شب‌ ادراري‌ در سنين‌ بالاتراحتمال‌ وجود اين‌ اختلالات‌ بيشترخواهد بود.
    6 – علل‌ عضوي‌: در صورت‌وجود اختلال‌ عضوي‌ در دستگاه‌ادراري‌ عمدتا كودك‌ دچار«بي‌اختياري‌ در روز» و «بي‌اختياري‌اوليه‌» مي‌باشد، به‌ عبارت‌ ديگر اين‌كودكان‌ هيچ‌ وقت‌ كنترل‌ ادرار رافرانگرفته‌اند. بنابراين‌ كودك‌ مبتلا به‌بي‌اختياري‌ در روز بايد به‌ پزشك‌ارجاع‌ شود تا در صورت‌ وجود علل‌عضوي‌، با رفع‌ آن‌، بي‌اختياري‌ كودك‌نيز رفع‌ گردد.
    
    درمان‌
    بي‌اختياري‌ ادرار معمولا با گذشت‌زمان‌ بهبود مي‌يابد. 99 درصد ازبچه‌هاي‌ مبتلا به‌ شب‌ ادراري‌ تا سن‌ 15سالگي‌ بهبود خواهند يافت‌، هر چند درصورت‌ وجود اختلال‌ عضوي‌ دستگاه‌ادراري‌، بهبود بي‌اختياري‌ مستلزم‌درمان‌ و رفع‌ اشكال‌ عضوي‌ است‌.چندين‌ روش‌ درماني‌ براي‌ شب‌ادراري‌ وجود دارد كه‌ با موفقيتهايي‌ نيزهمراه‌ بوده‌ است‌. ابتدا لازم‌ است‌آموزش‌ مناسب‌ آداب‌ تخليه‌ همراه‌ باتشويق‌ ازطرف‌ والدين‌ به‌ خصوص‌ دركودكاني‌ كه‌ بي‌اختياري‌ اوليه‌ دارندصورت‌ گيرد. تهيه‌ يادداشت‌ ازوضعيت‌ كنترل‌ ادرار كودك‌ هم‌ براي‌تعيين‌ وضعيت‌ اوليه‌ اختلال‌ و هم‌پيگيري‌ پيشرفت‌ كودك‌ كمك‌ كننده‌است‌. محدود ساختن‌ مصرف‌ مايعات‌از ساعات‌ عصر به‌ بعد و بيداركردن‌شبانه‌ كودك‌ براي‌ رفع‌ ادرار مي‌تواندمفيد واقع‌ شود.
    استفاده‌ از تشكچه‌هاي‌ مخصوص‌كه‌ با رسيدن‌ اندك‌ رطوبت‌ به‌ آن‌ زنگ‌به‌ صدا درمي‌آيد سبب‌ بيداري‌ كودك‌هنگام‌ شروع‌ دفع‌ ادرار و كنترل‌ آن‌مي‌گردد. اين‌ روش‌ در بيش‌ از 50درصد موارد موجب‌ كنترل‌ ادرار دركودكان‌ مبتلا به‌ «شب‌ ادراري‌» شده‌است‌.
    از داروها بندرت‌ و فقط به‌ عنوان‌آخرين‌ وسيله‌ و در موارد شديداستفاده‌ مي‌شود. اكثر اين‌ كودكان‌ بامصرف‌ دارو بهتر مي‌شوند و تقريبايك‌ سوم‌ آنان‌ بهبودي‌ كامل‌ خواهديافت‌، اما احتمال‌ تحمل‌ دارويي‌ و عودشب‌ ادراري‌ در برخي‌ نيز وجود دارد.

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar