پزشکان بدون مرز درمان
خانه / اخبار گیاهان دارویی / کاشت فیسالیس در گلخانه، آپارتمان و فضای باز

کاشت فیسالیس در گلخانه، آپارتمان و فضای باز

فیسالیس (Physalis) میوه بومی مناطق آمریکای جنوبی است که ترکیبی از طعم میوه های توت فرنگی، گیلاس، کیوی و آناناس را دارد. فیسالیس از گیاهان بومی مناطق معتدل گرم و نیمه گرمسیری در جهان می باشد. فیسالیس گیاهی علفی است که تقریبا شبیه گوجه فرنگی می باشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، فیسالیس میوه ای نارنجی رنگ است که در اندازه و شکل و ساختار مشابه یک گوجه فرنگی کوچک است. البته نوع قرمز میوه آن نیز موجود است.

میوه فیسالیس در کیسه های کاغذی شکل پوشیده می شود که این کیسه میوه را از آفات حفظ می کند. میوه فیسالیس در بافت، شبیه گوجه فرنگی است و عطر و طعم آن مخلوطی از آناناس و میوه های ترش مثل توت فرنگی می باشد.

فیسالیس را می توان به صورت خام استفاده کرد و همچنین می توان آن را در دسر و مربا و ژله هم به کار برد. فیسالیس را می توان مانند انجیر، زردآلو و انگور خشک کرد.

● کاشت فیسالیس:

فیسالیس را در بهار (فوریه یا آپریل) بکارید. دانه فیسالیس را در سینی نشا بکارید و فقط آن را با خاک بپوشانید. دمای مناسب برای جوانه زنی بذر فیسالیس 23 تا 25 درجه سانتی گراد است. جوانه زنی به سرعت صورت می گیرد. بعد از جوانه زنی، نهال را به یک گلدان که به اندازه کافی بزرگ باشد منتقل کنید.

خاکی که مورد استفاده قرار می گیرد باید نیمه غنی باشد. گیاه معمولا به طور طبیعی پر پشت است، اما می توان نوک شاخه های در حال رشد که کمتر از 30 سانتی متر هستند را هرس کرد، این کار باعث تشویق به رشد می شود. در مناطقی که سرما یک مشکل است، برای بوته باید محافظ فراهم شود.  برای جلوگیری از تاثیر سرما می توان روی بوته پوشش های پلاستیکی قرار داد. همچنین می توان گلدان را به یک جای امن منتقل کرد.

● کشت:

فیسالیس مناطق آفتابی را دوست دارد، همچنین مکانی که فیسالیس در آن قرار می گیرد باید از باد در امان باشد. فیسالیس در خاک های شنی که تقریبا غنی هستند به خوبی رشد می کند.

اگر خاک خیلی غنی باشد باعث تشویق تولید برگ و کاهش باردهی می شود. حتی دادن کود متوسط، باعث رشد رویشی بیش از حد و کاهش گل دهی می شود. بازده بالا با کود کم و یا بدون کود به دست آمده است. ارتفاع شاخه فیسالیس می تواند به 1 تا 1.8 متر برسد.

فیسالیس به آبیاری مداوم نیاز دارد تا بتواند محصول خوبی بدهد. اگر خاک مشکل زهکشی دارد گیاه باید در شیب ملایم کاشته شود. زمانی که میوه ها به بلوغ رسیدند آبیاری را باید قطع کرد.

گیاه فیسالیس در طول خشکسالی خفته می شود. در صورت لزوم می توان برای گیاه داربست درست کرد. فیسالیس به هرس خیلی کمی نیاز دارد مگر این که  گیاه روی داربست باشد. برای هرس شاخه های رو به رشد را باید کمی کوتاه کرد.

● میوه :

گل های فیسالیس کمی شبیه به گل سیب زمینی هستند اما نرم و زرد رنگ می باشند. بعد از افتادن گل، کاسه گل گسترش می یابد ، یک پوسته رنگی که خیلی بزرگتر از میوه است تشکیل می شود. 70 تا 80 روز طول می کشد تا میوه به بلوغ برسد.

بعد از رسیدن میوه، پوسته شروع به افتادن می کند و میوه به بلوغ ادامه می دهد و رنگ آن از سبز به زرد-طلایی تغییر می کند. به میوه ای که کاملا نرسیده است میوه کال گفته می شود و ممکن است برای بعضی از افراد سمی باشد. فیسالیس خود گرده افشانی می کند اما با لرزش ساقه گل و یا اسپری کردن کمی آب روی ساقه، گرده افشانی تشویق می شود.

● برداشت:

میوه را زمانی می توان برداشت کرد که روی زمین بیفتد. میوه بالغ را می توان چند ماه نگه داری کرد. فیسالیس را فقط به صورت رسیده بخورید، توجه داشته باشید که پوشش این میوه سمی است.

● کشت گلخانه ای فیسالیس در ایران

در حال حاضر حدود 7000 متر مربع از گلخانه های استان تهران زیر کشت این محصول ارزشمند می باشد. این میوه خاص که میوه رسیده آن جنبه خوراکی، دارویی و صنعتی دارد در ایران به “عروسک پشت پرده” نیز معروف است و در کشورهای همسایه به نام های “گیلاس زمینی” و “فانوس چینی” نیز شناخته می شود، بومی آمریکای جنوبی است، این گیاه برای رشد نیاز به مکانی آفتابی و گرم دارد و می توان این گیاه را در اکثر خاک ها و یا حتی در گلدان ها کشت کرد.

شرایط کاشت، داشت و برداشت آن، کاملاً شبیه به گوجه فرنگی است. فیسالیس به تازگی در ایران در منطقه ورامین به صورت گلخانه ای کشت و کار می شود. (در فصل زمستان کشت و در بهار برداشت می شود.) این گیاه با استفاده از بذر ازدیاد می یابد. بوته های این میوه تا ارتفاع یک متر رشد می کنند و دارای بوته های کوچک مخملی کرم رنگ سه گوش است، هر بوته در صورت نگهداری صحیح، قادر به تولید 2 تا 5 کیلو میوه می باشد.

میوه ی آن مانند پرتقال،رنگ نارنجی متمایل به زرد دارد و از لحاظ شکل ظاهری و ساختار،شبیه یک گوجه فرنگی کوچک است. بو و طعم آن بیشتر شبیه توت فرنگی و یا مخلوطی از طعم آناناس و گوجه فرنگی است كه به دلیل طعم خوش و بی نظیرش در كشورهای اروپایی و آمریكایی طرفداران زیادی دارد.

فیسالیس میوه استوایی بومی آمازون بوده است که در آفریقا و آسیا یافت می شود.بوته های این میوه تا ارتفاع 1متر رشد می کنند و دارای بوته های کوچک مخملی کرم رنگ 3 گوش است میوه آن نارنجی رنگ متمایل به زرد بوده هر بوته در صورت نگهداری صحیح قادر به تولید 2 یا 5 کیلو میوه است. این میوه بدون نگهداری در یخچال بیش از 10 روز ماندگاری دارد و در صورت نگهداری در یخچال حدود 2 ماه مدت زمان ماندگاری این میوه نیز افزایش می‌یابداین میوه توسط یک لایه ی کاغذی شکل،کاملا در برگرفته شده است و دارای گل های کوچک مخملی کرم رنگ سه گوش است.

این گیاه را به نام گیلاس زمینی نیز می شناسند. البته بعضی ها هم آن را به عنوان نوع خاصی از انگور فرنگی می شناسند.

فیسالیس را می توان در سالاد،دسر،مربا و حتی ژله بکار برد و یا اینکه مانند انگور یا هر نوع میوه ی دیگری آن را به تنهایی خورد.اندازه بوته های فیسالیس تا نیم متر می شود و تقریبا مانند گوجه فرنگی هست با این تفاوت که بعد از بزرگ شدن ساقه به صورت قائم رشد می کند.

این گیاه برای رشد نیاز به مکانی آفتابی و گرم دارد. با این حال گونه ای نیز در کشور چین وجود دارد که در کوهستان رشد می کند.می توان این گیاه را در اکثر خاک ها و یا حتی در گلدان ها کشت کرد. اما در برابر آفت ها و انگل های گوجه فرنگی آسیب پذیر است.

● آموزش کاشت بذر فیسالیس یا گیلاس زمینی در چند مرحله ساده

بهتر است بذور را به شیوه زیر کاشت نمود .(اگر قصد کاشت درفضای آزاد دارید در اواسط بهمن ماه)

تهیه خاک یا بستر کاشت: بهتر است 3 پیمانه ماسه بادی به اضافه 2 پیمانه خاک زراعتی سطح الارض به اضافه یک پیمانه کود حیوانی کهنه گاوی یا گوسفندی را با هم مخلوط نموده سپس با الک یا وسیله ای سرند نموده و در گلدان تا نصفه پر نموده و پس از صاف کردن سطح گلدان ها روی سطح خاک را با خاک سبکی به نام کوکوپیت (فرآورده نرم از پوسته های نارگیل) یا پیت ماس بپوشانید.

بذور را قبل از کاشت 48 ساعت در آب خیس کنید، سپس اقدام به کشت نمایید.

عمق کاشت بذر : بذر های فیسالیس را در سطح صاف پیت ماس یا کوکوپیت می پاشیم و حدود 2-3 میلیمتر (3 برابر اندازه بذر) خاک کوکوپیت یا پیت ماس روی آن قرار می دهیم.

دمای مطلوب روز برای جوانه زنی بذور : 24 درجه تا 28 درجه سانتی گراد می باشد.

دمای شب 4 الی 6 درجه باید از دمای روز کمتر باشد که معمولا بطور طبیعی با غروب افتاب تنظیم میشود

گلدان های کاشته شده را با یستی با آب پاش یا آب اسپری شده آبیاری و در محلی گرم مانند گلخانه قرار داد. (درجه حرارت گلخانه در شبهای سرد از 16 درجه سانتی گراد نبایستی پایین بیاید.)

جهت حفظ رطوبت خاک پوشش پلاستیکی شفافی را بر روی گلدان قرار دهید.(جهت جوانه زنی بذور)

قابل پرورش در پشت پنچره جنوبی و (یا در فریم های گرم ) یا زیر چراغ های فلورسنت.

جوانه زنی معمولا طی 2 تا 8 هفته و یا بیشتر رخ خواهد داد. صبور باشید.

آبیاری بطور منظم انجام شود. میوه دهی حدود 70 الی 80 روز پس از جوانه زنی است.

بذور کاشته شده پس از جوانه زنی و رشد کامل (در حد 10cm)را تا اواسط فروردین ماه در گلخانه نگهداری نمایید. برای کاشت در محل مناسب و جوی پشته های احداثی بایستی نشاء های داخل گلدان اقلا به مدت یک هفته تا 10 روز در بیرون از گلخانه و فضای باز در مقابل تابش نور خورشید قرار بگیرند تا ساقه های علفی بوته ها حالت خشبی به خود بگیرند و به اصطلاح کشاورزان ساقه ها چوبی شوند و از شکنندگی آنها کم شود.

در شرایط داخل آپارتمان یا گلخانه ، میتوان چهار فصل فقط با رعایت دمای مطلوب جوانه زنی خوبی داشت.

دمای مطلوب بالا ذکر شده ، برای کاشت در فصول گرم ، که دما بالا است ؛ حتما باید دمای مطلوب رعایت شود

نشاء های تولیدی را می توان پس از سرمای زمستانه یا بهاره در فضای باز کشت نمود.
خاك دادن پاي بوته هاي فیسالیس پس از وجين علفهاي هرز تا 3 نوبت پس از آبياري الزامي مي باشد.

● منابع جهت مطالعه بیشتر:

میوه فیسالیس (Physalis)

مطلب پیشنهادی

خواص کشمش

1- کشمش، میوه خشک مغذی است و مانند دیگر خشکبارها در تمام سال یافت می …

خواص هویج و آب هویج

هویج حاوی بتاکاروتن ( که توسط بدن به ویتامین Aتبدیل می شود) و ویتامین های …

پاسخ دهید