جرم دندان چیست و راه مقابله با آن چیست (مرجع کامل اطلاعات )

جرم چيست؟


اگر پلاك ميكروبي هر روز و يا در مراحل اوليه از سطح دندان تميز نشود، املاح موجود در بزاق و مواد غذايي برآن رسوب نموده و منجر به ايجاد جرم دندان كه سخت مي باشد، مي گردد. جرم با مسواك زدن پاك نمي شود و با عمل جرم گيري توسط دندانپزشك برداشته مي شود.

آیا هر تغییر رنگی در سطح دندان ها جرم هست ؟

يکسری از تغيير رنگها بر روی دندان در واقع پوسيدگی هائی هستند که معمولا به صورت سياه رنگ بر روی دندان مشاهده ميشود و در حالت های پيشرفته به صورت حفره در ميايند و در نهايت با پيشرفت پوسيدگی دندان درد شروع دندان شروع می شود .

يک راه تشخيص قطعی اين تغيير رنگها اين است که در پوسيدگی ها بر روی دندان حفره ايجاد ميشود بر خلاف جرم که معمولا بر روی دندان مي نشيند و حجم اضافی را اشغال ميکند
يکسری از تغيير رنگها در ساختمان خود دندان وجود دارند و معمولا اين تغيير رنگها دائمی بوده و با جرم گيری  پاک نمي شود و در ضمن با تراش آن معمولا زير آن هم همين لکه ها را دارد و اين تغيير رنگها يا ناشی از مصرف دارو در زمان رشد جوانه دندان است و يا ناشی از نقص تکاملی دندان ها و کمبود املاح مختلف در زمان تشکيل دندان و يا ناشی از افزايش فلورايد آب وصرفی  مي باشد .
نوع سوم تغيير رنگها ناشی از موادی است که به طور معمول مصرف ميکنيم و رسوباتی که بر روی دندان تشکيل ميشود . اين رسوبات يا به صورت رنگدانه يا استين هستند و يا به صورت جرم که بحث اصلی ما را تشکيل ميدهد . اين جرم ها بخوبی با جرم گيری پاک ميشود و همين جرم ها هستند که لثه را تخريب کرده و در نهايت باعث شل شدن دندانها ميشود بدون اينکه خود دندان مشکلی داشته باشد.
جرم  دندان چيست و چگونه تشکيل ميشود ؟

تا بحال به سماور يا کتری که به طور معمول در منزلتان وجود دارد دقت کرده ايد ؟ معمولا دور جدار داخلی سماور را دقت کنيد لايه شيری رنگی از رسوبات مختلف را ميتوانيد مشاهده کنيد که با توجه به شهری که در آن زندگی ميکنيد و املاح موجود در آب مصرفی آن مقدار و رنگ اين املاح متفاوت خواهد بود ..

جرمی که بر روی دندانها تشکيل ميشود چيزی شبيه اين جرم های دور جدار داخلی سماور است . با اين تفاوت که ترکيباتی پيچيده تر داشته و روند تشکيل آن اندکی متفاوت است . بزاق ما به طور معمول دارای املاح زيادی است که قدرت رسوب کردن را دارند . اين املاح معمولا در جاهائی که با غذا و مسواک کمتر در تماس است رسوب ميکنند. رسوب اين املاح همراه است با ايجاد بستر مناسب برای جايگزينی ميکروبهائی که به طور طبيعی در دهان وجود دارد و رشد و تکثير آن است .

 اضافه شدن پروتئين های موجود در غذا و بذاق و همچنين لاشه سلولهای مرده بافت های مختلف دهان در مجموع باعث افزايش حجم اين رسوبات شده و به مرور جرم تشکيل ميشود و در دهان قابل مشاهده ميشود .

چيزی که مهم است اين است که ما معمولا مقدار کمی از جرم تشکيل شده را مي توانيم مشاهده کنيم و قسمت عمده اين جرم با تخريب لثه در زير لثه تخريب شده جايگزين شده و از ديد مستقيم ما پنهان ميماند . و مسئله مهمتر اينکه اين جرم های تشکيل شده پر از ميکروب های مختلف است و با مسواک زدن هم تميز نميگردد و اين ميکروبها بين ۲۰ الی ۴۰ درصد جرم تشکيل شده را تشکيل ميدهد و بافت چسبنده لثه را که محکم به دندان چسبيده را بمرور تخريب کرده و بافت نگهدارنده حياتی لثه را تخريب کرده و باعث سست شدن پايه های دندان ميشود .

پس نتيجه ميگيريم که با جرم گيری و تميز کردن اين جرم های تشکيل شده بر روی دندان از روند تخريب لثه جلو گيری کنيم .

آیا جرم گيری دندان را خراب ميکند؟

این موضوع  کاملا اشتباه است و با ريشه يابی علت اين نوع افکار پی خواهيم برد که چرا چنين اشتباهی ميکنيم .

 جرم های تشکيل شده بر روی دندان به مرور لثه را خراب کرده و خود جايگزين ميشود . اين امر چون به مرور اتفاق ميفتد و بيمار متوجه عقب نشينی لثه نميشود و لثه ای که عقب نشينی کرده با جرم جايگزين ميشود فضای خالی که بين دندانها در اثر عقب نشينی لثه هم که ايجاد ميشود از ديد بيمار پنهان ميماند . موقعی که بيمار برای جرم گيری مراجعه ميکند وقتی اين جرم ها را تميز ميکنيم لثه تحليل رفته در معرض ديد بيمار قرار ميگيرد و چنين احساسی بدست مي دهد که جرم گيری باعث از بين رفتن لثه شده است  در صورتی که تمام اين اتفاقات قبلا صورت گرفته بوده ولی از ديد بيمار پنهان بوده است .

با اين توضيحاتی که دادم اميدوارم مطمئن شده باشيد که تمام اين بلايا به علت جرم بوده که بر سرتان ميايد نه جرم گيری …. و اين جرم گيری است که از ادامه روند تخريب لثه جلوگيری ميکند .

هر چند وقت باید جرم گيری کنیم؟

حتما سالی يک بار جرم گيری را در برنامه بهداشتی خود قرار دهيد .
به یاد داشته باشید روش صحيح مسواک زدن تشکيل جرم را به حداقل خواهيد رساند.

اگر در موقع مسواک زدن ديديد که از ناحيه از لثه هايتان دارد خون ميايد بدانيد که آن ناحيه دچار مشکل است و به دندانپزشک خود مراجعه کنيد .به  ناحيه ای که خون ميايد بيشتر مسواک بزنيد و از خونريزی آن نترسيد . مطمئن باشيد که با خوب مسواک زدن و بيشتر مسواک زدن  خونريزی به مقدار زیادی  کاهش خواهد یافت.
در صورتی که جرم زيادی داشتيد و بعد از جرم گيری دندانهايتان به سرما و گرما حساس شده زياد نگران نباشيد به مرور رفع خواهد شد و برای کاهش سريعتر حساسيت ميتوانيد از خمير دندان سنسوداين برای يک دوره ۲ ماهه استفاده فرمائيد .
بعد از جرم گيری حتما از دهانشويه مناسب استفاده نمائيد تا در بهبود زخم های به جا مانده از جرم موثر افتد .

 استفاده مدام از دهانشويه ها زياد توصيه نميشود و يک هفته بعد از جرم گيری ميتوانيد استفاده از دهانشويه را قطع نمائيد .
 

چگونه مي توان از آماس لثه جلوگيري كرد؟
با رعايت بهداشت دهان و دندان به كمك وسايلي چون مسواك، خمير دندان و نخ دندان و برداشتن پلاك ميكروبي آماس لثه بوجود نمي آيد. در صورتي كه پلاك تبديل به جرم شده باشد، جرم گيري توسط دندانپزشك توصيه مي گردد.

آيا جرم گيري به دندان صدمه مي زند؟
خير، جرم دندان علاوه بر اينكه براي لثه و بافتهاي نگهدارنده دندان مضر مي باشد محلي نيز براي تجمع و تكثير ميكروبهاي پوسيدگي زاست. با عمل جرم گيري تعداد اين ميكروبها دردهان به مراتب كمتر مي شود. با برداشته شدن جرم، بيمار ممكن است با زبانش حس كند كه دندانش خالي شده است. اين احساس همراه با مقداري حساسيت به سرما يا گرما (بعد از جرم گيري) اين تصور غلط را تقويت نموده است كه شايد دندانهايش در حين جرم گيري تراش خورده باشند، در صورتي كه مكانيزم دستگاه جرم گيري لرزشي بوده و قادر به تراش نمي باشد.

علت حساسيت دندان به سرما بعد از جرم گيري چيست؟
دندان داراي حس بوده و در ناحيه طوق بسيار حساس تر مي باشد. وجود جرم بر طوق دندان به علت ضخامتي كه دارد به عنوان يك عايق حرارتي عمل مي كند و يا به عبارت ديگر جلوي حس دندان را مي گيرد. با برداشته شدن آن بديهي است كه دندان بهتر متوجه تغييرات حرارتي مي گردد، ضمناً بر اثر وجود جرم لثه پرخون و متورم شده و با عمل جرم گيري التهاب آن فروكش مي كند لذا مقدار بيشتري از دندان نسبت به حالتي كه قبلاً آماس لثه وجود داشته در دهان ديده مي شود و اين خود باعث احساس بيشتر تغييرات حرارتي مي گردد. حساس شدن به سرما را مي توان به احساسي كه بدن انسان بعد از استحمام دارد، تشبيه نمود. حساسيت به سرما هميشه و اغلب به وجود نمي آيد و در صورت ايجاد، گذرا و موقتي بوده و جاي هيچگونه نگراني ندارد.

آيا دندان بعد از جرم گيري لق مي شود؟
خير، با تجمع تدريجي جرم بر دندان، لثه و به دنبال آن مقداري از استخوان نگهدارنده دندان تحليل مي رود. در حقيقت دندان به اين دليل قبلاً لق شده، ولي به علت انباشتگي و يكپارچگي جرم و چسبيده شدن دندانها به هم توسط آن، اين حالت درك نشده و با برداشته شدن جرم كشف مي گردد و بيمار آن را منتسب به عمل جرم گيري مي داند. يك ضرب المثل مي گويد « جلوي ضرر را از هركجا بگيري، منفعت است». لق شدن دندان منوط به تحليل استخوان و انساج نگهدارنده دندان بر اثر جرم و پلاك ميكروبي است.

آيا جرم گيري درد دارد؟
خير، موردي براي بيحس كردن دندان به هنگام جرم گيري وجود ندارد. جرم گيري يا توسط قلم هاي دستي و يا با دستگاه صورت مي گيرد. نوك قلم دستگاه جرم گيري داراي لرزش و نوساناتي مي باشد كه با زدن ضربه هاي بسيار كوتاه بر جرم، آن را پاك مي كند و دندان را نمي تراشد، آب دستگاه علاوه بر تميز كردن و شستشو، دندان را نيز خنك مي كند.

جرم گيري را هر چند وقت بايد انجام داد؟
بسياري از اشخاص با يكبار جرم گيري و رعايت هميشگي بهداشت دهان و دندان ممكن است تا مدتها نيازي به جرم گيري دوباره نداشته باشند. بديهي است كه هر گونه كوتاهي در رعايت اصول بهداشت دهان به تجمع دوباره جرم منجر خواهد شد. ضمناً بعضي از بيماران به علت دارا بودن بزاقي با ويژگي هاي خاص از نظر ميزان ترشح و تركيب، بسيار مستعد به تشكيل جرم هستند، ضمناً استعداد به بيماري هاي لثه در برخي از خانواده ها بيشتر مي باشد. به اين گروه از بيماران توصيه مي گردد جرم گيري در تناوب زماني كوتاه تري انجام شود.

آيا استفاده از خمير دندانهاي ضد جرم مفيد مي باشد؟
خير، جرم با مسواك و خمير دندان پاك نمي شود و براي اين منظور از دندانپزشكان بايد كمك گرفت، ضمناً خمير دندانهايي كه به عنوان ضد جرم معرفي شده اند داراي مقادير زيادي از مواد ساينده بوده و فقط رنگ و لكه هاي رسوب نموده بر دندان را كه زنگ( Stain) نام دارد، تميز مي كنند و استفاده هميشگي از آنها توصيه نمي گردد. اين خميردندانها، بعلت دارا بودن مواد ساينده زياد،ايجاد خراشهاي بسيار ظريف بر سطح دندانها نموده و زمينه را براي تجمع و چسبندگي بيشتر پلاك ميكروبي فراهم مي آورند

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar