یائسگی در زنان و چگونگی برخورد با آن – هورمون درمانی ، پیشگیری از پوکی استخوان و عوارض دیگر ( مرجع کامل اطلاعات )

درمان هورموني در يائسگي

درمان هورموني بطور نسبي جايگزين هورمونهائي مي شود که در اثر يائسگي کاهش يافته اند . اين درمان توسط ترکيبي از استروژن و پروژستين انجام مي شود . بيش از 50  سال است که از درمانهاي هورموني استفاده مي شود و در طول اين مدت استفاده از اين درمان مرتباً افزايش يافته است .

شايعترين علت استفاده از اين داروها کنترل علائم يائسگي مي باشد . همچنين امروزه از اين داروها جهت پيشگيري بلند مدت از بيماريهاي شايع در دوران يائسگي مانند پوکي استخوان استفاده مي شود .

عليرغم تجويز بيش از نيم قرن ، عوارض و فوائد درمان هورموني کاملاً مشخص نيست . تخمين زده مي شود که 40-35   درصد زنان يائسه آمريکائي تحت درمان هورموني هستند و بسياري از اينها ظرف يکسال بدلايل مختلفي درمان هورموني خود را قطع مي کنند .

اگر علائم يائسگي شامل گـُر گرفتگي ، نامنظمي قاعدگي و خشکي واژن در حال ايجاد باشد پزشک به شما توصيه مي کند که براي چند سال از درمانهاي هورموني استفاده کنيد تا اين علائم کاهش پيدا کنند . همچنين ممکن است پزشک براي پيشگيري از بيماريهائي مانند پوکي استخوان توصيه به مصرف طولاني تر اين داروها بکند .

نوع درماني که براي شما شروع مي شود بستگي به وجود يا عدم وجود رحم دارد .

درصورت برداشته شدن رحم :

 استروژن بدون پروژستين تجويز خواهد شد . اين درمان اختصاصي را ERT يا درمان جايگزيني با استروژن مي نامند . استروژن به اشکال مختلف شامل قرص ، چسب ، کرم يا حلقه واژينال ( براي علائم واژينال ) وجود دارد و بر حسب نياز از يکي از اين اشکال استفاده مي شود . اگر استروژن به تنهائي نتواند علائم را کنترل کند بعضي اوقات آندروژن به آن اضافه مي شود .

اگر رحم برداشته نشده باشد :

 مصرف استروژن بهمراه پروژستين توصيه مي شود . استروژن باعث تحريک رشد مخاط پوشاننده رحم ( اندومتر ) شده و در صورت عدم توجه ممکن است به سرطان منجر شود . پروژستين باعث متعادل کردن اثرات استروژن روي رحم مي شود . اگر پروژستين بهمراه استروژن مصرف شود خطر سرطان رحم را کاهش مي دهد . اين درمان را درمان ترکيبي يا درمان جايگزيني هورموني مي نامند .

اشکال هورمون درماني :

شايعترين فرم مصرف هورمون به شکل قرص مي باشد اگر چه اشکال ديگر هورمون نيز در دسترس مي باشند استروژن و پروژستين همچنين بصورت طبيعي و صناعي وجود دارند .

طبيعي :

هورمونهاي طبيعي از لحاظ ساختمان دقيقاً مشابه هورمونهايي هستند که بدن توليد ميکند.

صناعي :

هورمونهاي صناعي از لحاظ ساختمان با هورمونهاي توليد شده توسط بدن متفاوت مي باشند ولي اعمال مهم اين هورمونها را تقليد مي کنند .

الزاماً هورمونهاي طبيعي بهتر از هورمونهاي صناعي نيستند و هر کدام به نوعي روي بدن تأثير مي گذارند . براي مثال در بعضي از زنان پروژسترون طبيعي به نسبت پروستين هاي صناعي ممکن است عوارض جانبي کمتري مثل نفخ و احتباس مايع ايجاد کند و اما در بعضي ديگر از زنان اين حالت بالعکس مي باشد . همچنين مطالعات بيشتري در مورد اثرات استروژنهاي مصنوعي درخانم هاي يائسه انجام شده است .

روش هاي درمانهاي هورموني :

دوره اي :

در روش دوره اي استروژن و پروژستين 14-10  روز در ماه استفاده مي شوند و حداقل در سالهاي اوليه باعث خونريزي ماهيانه مي شوند .

مداوم :

 در روش مداوم ميزان کم استروژن و پروژستين بصورت روزانه مصرف مي شود اگر چه خونريزي ماهيانه وجود ندارد اما باعث لکه بيني غيرطبيعي مخصوصاً در سال اول مصرف مي شود که در طول زمان لکه بيني قطع مي شود .

روش ديگر عبارتست از مصرف استروژن روزانه و پروژستين بمدت 10 روز هر سه ماه

رژيم هاي درماني

هورمون درماني درمقادير مختلف تجويز مي شود . درکاهش علائم يائسگي ، جلوگيري و درمان پوکي استخوان و کاهش کلسترول ، رژيم هاي با دوز پائين  نيز به اندازه رژيمهاي با دوز بالا مؤثر مي باشند . اگر چه براي بهبود گُر گرفتگي  در بعضي از زنان لازم است براي مدتي از استروژن با مقدار بالا استفاده شود که پس از مدتي مقدار آن کم مي شود .

اگر مي خواهيد داروهاي هورموني مصرف کنيد بهتر است معاينه فيزيکي و ماموگرافي ساليانه انجام دهيد تا وضعيت سلامتي خود را کنترل کرده و مروري بر عوارض و منافع هورمون درماني در مورد خودتان داشته باشيد .

درمان هورموني : منافع و خطرات

اگر شما در فکر درمان هورموني چه براي بهبودي کوتاه مدت علائم يائسگي و چه براي محافظت طولاني مدت در برابر پوکي استخوان هستيد بايد منافع و خطرات اين نوع درمان را در نظر بگيريد . بعضي از منافع و خطرات احتمالي و ممکن در جدول زير ذکر شده اند :

احتمالي

ممکن

شناخته شده

 

بر مبناي فرضيات يا مطالعات کوچک يا گزارشات موردي

بر مبناي حداقل يک مطالعه بزرگ اما مطالعات ديگر نيز در حال انجام است

بر مبناي مطالعات قطعي متعدد که همه جا پذيرفته شده است

  • حفظ وضعيت پوست کاهش افسردگي و تغييرات خلقي بهبوي خواب حتي در زنان بدون تعريق شبانه

گزارش نشده

  • کاهش دفعات يا شدت گُرگرفتگي کاهش علائم دستگاه ادراري و واژن بهبودي خواب در زنان دچار گُرگرفتگي شبانه

 

کوتاه مدت 

فوائد

  • محافظت در برابر بيماري آلزايمر بهبود حافظه و اعمال مغز محافظت در برابر دژنراسيون ماکولار ( يک بيماري چشمي که منجر به از دست رفتن ديد مرکزي مي شود )
  • کاهش شکستگي استخوان کاهش خطر سرطان کولورکتال
  • کم کردن سرعت کاهش تراکم استخوان افزايش کلسترول خوب يا HDL و کاهش کلسترول بد يا LDL

بلند مدت

گزارش نشده

گزارش نشده

  • لخته شدن خون خونريزي نامنظم واژينال افزايش خطر بيماري قلبي و حمله قلبي احتباس مايع حساسيت سينه ها سردرد تهوع خشکي چشم

کوتاه مدت

خطرات

در صورتيکه فقط به شکل استروژن مصرف شود ممکن است خطر سرطان تخمدان را افزايش دهد گزارش نشده لخته شدن خون خونريزي نامنظم واژينال افزايش خطر بيماري قلبي و حمله قلبي بيماري کيسه صفرا اگر بدون پروژستين خورده شود خطر سرطان اندومتر    ( مخاط رحم )‌را زياد ميکند . ممکن است باعث افزايش سطح بعضي چربيهاي خون ( تريگليسريد )‌شود ، سطوحي که ممکن است چنان بالا باشند که خطر بيماري قلبي عروقي را افزايش دهند . ممکن است خطر سرطان سينه را افزايش دهد بخصوص اگر بمدت چندين سال استفاده شود در صورت مصرف با پروژستين خطر بيشتري وجود دارد .  

بلند مدت

علاوه بر منافع و خطرات درمان هورموني اشکال مختلف درمان منافع و مضرات خاص خود را دارند . بعضي از موارد آن به شرح زير مي باشد ؛

۱ – قرص :

 استروژن خوراکي از طريق روده ها وارد بدن شده و جذب مي شود . قبل از اينکه وارد سيستم گردش خون شود به کبد مي رود و به همين علت اگر سابقه بيماري کبد و کيسه صفرا داريد از اين روش اجتناب کنيد و چون دارو از طريق کبد فرآوري مي شود ممکن است خطر لخته شدن خون را افزايش دهد . همچنين استروژن خوراکي ممکن است سطح چربيهاي خاصي را در خون افزايش دهد ( تري گليسريد ) و ممکن است اين افزايش به حدي باشد که خطر بيماري قلبي عروقي را افزايش دهد از طرفي استروژن خوراکي مي تواند کلسترول بد را کاهش داده و کلسترول خوب را افزايش دهد که در نتيجه خطر بيماري قلبي عروقي را کم مي کند .

۲ –  چسب :

 استفاده از يک چسب استروژن روي شکم 2-1  بار در هفته مستقيماً استروژن را از طريق پوست به گردش خون مي فرستد . اين روش ابتدائاً از طريق کبد نمي باشد ، بنابراين اثر تشديد کننده استروژن خوراکي روي بيماريهاي کبد و کيسه صفرا را ندارد و همچنين تري گليسيريدها را افزايش نمي دهد . چسب در کاهش تمام علائم يائسگي و محافظت از تراکم استخوان شبيه استروژن خوراکي است . در صورت نياز به پروژستين مي توانيد آنرا بصورت خوراکي مصرف کنيد يا از يک چسب ترکيبي استروژن – پروژستين استفاده کنيد .

چسب گاهي پوست را تحريک کرده و ممکن است نگهداري آن روي پوست مشکل باشد .

۳ –  حلقه ،‌ قرص و کرم هاي واژينال :

‌ استفاده از استروژن در داخل واژن در درمان علائم يائسگي مانند خشکي واژن ،‌تغييرات ادراري و مقاربت دردناک مفيد است چون استروژن استفاده شده به اين روش به ميزان خيلي کم جذب گردش خون مي شود محافظتي در برابر پوکي استخوان ايجاد نکرده و وضعيت کلسترول را بهتر نمي کند . معمولاً از کرمهاي واژينال استروژن و پروژسترون به شکل دوره اي و توسط يک اپليکاتور استفاده مي شود که شبيه به درمان عفونتهاي قارچي است . حلقه واژينال استروژن در ثلث فوقاني واژن استفاده شده و ميزان ثابتي از استروژن را تا مدت ۰۹ روز آزاد مي کند . اين حلقه با فواصل هر سه ماه بايد توسط حلقه ديگري جايگزين شود . استفاده از قرص هاي واژينال به شکل هفته اي دو بار مي باشد .

درمانهاي جايگزين درمان هورموني

درمان هورموني شايعترين درمان يائسگي مي باشد اما درمانهاي جايگزين ديگري نيز وجود دارند که باعث بهبودي علائم يائسگي يا پيشگيري از عوارض يائسگي مي شوند .

درمانهاي بهبود دهنده علائم يائسگي :

۱ –  داروهاي ضد افسردگي :

 اين داروها بطور چشمگير شيوع گـُرگرفتگي را در زناني که بعلت سرطان سينه از تاموکسيفن استفاده مي کنند کاهش مي دهد . همچنين گـُرگرفتگي ناشي از يائسگي را نيز کاهش مي دهند . اين داروها همچنين ايجاد خشکي دهان مي کنند و بعضي از اين داروها مي توانند باعث کاهش ميل و رضايت جنسي شوند .

۲ –  قرص هاي ضد بارداري خوراکي :‌

 مصرف قرص هاي ضد بارداري خوراکي مي تواند يکي از داروهاي انتخابي در حوالي يائسگي باشد تا باعث تنظيم خونريزيهاي نامنظم ، کاهش خونريزي هاي سنگين ، گـُرگرفتگي ، خشکي واژن و سندرم قبل از قاعدگي شود . قرص هاي ضدبارداري خوراکي به نسبت ساير داروهاي هورموني سطوح بالاتري از هورمونها را در خون ايجاد مي کنند . اگر در حال حاضر قرص هاي کنتراسپتيو مصرف مي کنيد پس از يائسگي مي توانيد اين دارو را به داروهاي هورموني مخصوص زمان يائسگي تبديل کنيد . اگر سيگاري هستيد از مصرف کنتراسپتيو خوراکي اجتناب کنيد زيرا باعث افزايش خطر حمله قلبي ، لخته شدن خون و سکته مغزي مي شود .

شما همچنين مي توانيد علائم يائسگي را بوسيله روش هاي زندگي سالم کنترل کنيد ؛

الف – رژيم غذائي :

از مصرف الکل ، کافئين ، غذاهاي تند ، سوپ و مايعات داغ اجتناب کنيد زيرا اينها مي توانند باعث گـُرگرفتگي شوند . بعضي از افراد فکر مي کنند استروژنهاي گياهي خوراکي ( فيتواستروژن ) مي توانند باعث کاهش گرگرفتگي شوند . اگر چه مطالعات نشانگر مؤثر بودن آنها نبوده اند . فيتواستروژنها بطور طبيعي در بعضي از سبزيجات ، غذاها و غلات يافت مي شوند . همچنين مکمل هاي ويتامين E و ويتامين ب کمپلکس مي توانند باعث کاهش گرگرفتگي در بعضي از زنان شوند .

ب – ورزش :

فعاليت فيزيکي منظم مي تواند باعث پائين نگه داشتن وزن ،‌بهبودي خواب و بهبودي خلق شود و حتي ممکن است باعث کاهش گُرگرفتگي شود .

روش هاي حفظ سلامت قلب :

۱ –  استاتين ها :

 اين داروها براي کاهش کلسترول و کاهش خطر بيماريهاي قلبي عروقي استفاده مي شود . همچنين اين داروها در بيماريهاي با کلسترول بالا از استروژن مؤثرترند . عوارض جانبي احتمالي شامل التهاب و درد عضلات و بندرت صدمه کبدي مي باشد .

۲ –  رژيم غذائي :

رژيم غذائي داراي چربي کم و فيبر زياد و غني از ميوه ها ، سبزيجات و غلات به پيشگيري از بيماريهاي قلبي کمک مي کند . همچنين سويا ممکن است سطح تام کلسترول و  تري گليسيريد را پائين بياورد .

۳ –  ورزش :

فعاليت فيزيکي منظم باعث سلامتي قلب مي شود . همچنين فشار خون و وزن بايد در سطح مناسبي حفظ شود .

۴ –  سيگار نکشيد :

ترک سيگار به ميزان قابل توجهي خطر بيماري قلبي را کاهش مي هد . اگر قبلاً اين کار را نکرده ايد يائسگي زمان مهمي براي کوشش مجدد مي باشد .

روش هاي حفظ سلامت استخوان :

۱ –  بيسفوسفوناتها :

بنظر مي رسد اين داروها به اندازه درمان هورموني يا بيش از آن مانع از دست رفتن استخوان و کاهش خطر شکستگي استخوان مي شود .

۲ –  کلسي تونين :

اين هورمون در غده تيروئيد توليد مي شود و وظيفه آن حفظ تراکم استخواني،‌ آهسته تر کردن از دست دادن استخوان و جلوگيري از شکستگي ها تا حدود 30 درصد مي باشد . اگر چه مانع از شکستگي در استخوانهاي غير از ستوان فقرات نمي شود .

۳ –  تنظيم کننده هاي اختصاصي گيرنده هاي استروژن :

 اين داروها براي تراکم استخواني و چربي خون مانند استروژن عمل کرده و خطر شکستگي استخوانهاي فقرات را 30 درصد کاهش مي دهند . برخلاف هورمون درماني معمولاً اين داروها بافت رحم و پستان را تحريک نکرده بنابراين باعث خونريزي رحمي و حساسيت سينه ها نمي شوند .

البته اين داروها همان خطرات لخته شدن خون را دارند و همچنين در 25 درصد زنان گُرگرفتگي را بدتر مي کند .

۴ –  کلسيم :

مي توان از غذاهاي غني از کلسيم يا مکملهاي کلسيم استفاده کرد و يا رژيم غذائي داراي چربي کم و فيبر زياد و غني از ميوه و سبزيجات و غلات داشت . مصرف روزانــــــه     1500-1000 ميلي گرم کلسيم و 400 واحد بين المللي ويتامين D به حفظ قدرت استخوان و کاهش خطر شکستگي کمک مي کند .

۵ –  ورزش :

ورزش هاي منظم سنگين به قوي کردن عضلات و استخوانها کمک کرده و باعث کاهش از دست رفتن مواد معدني استخوان مي شود همچنين ورزش تا 25 درصد باعث کاهش خطر سقوط شده در نتيجه شکستگي کمتر مي شود .

پياده روي حداقل 30 دقيقه حداقل ۳ بار در هفته نيز مي تواند کمک کننده باشد اگر چه فعاليت فيزيکي روزانه بهتر است .

۶ –  سيگار نکشيد :

 ترک سيگار به ميزان قابل توجهي خطر پوکي استخوان  را کم مي کند . اگر قبل از اين سيگار را ترک نکرده ايد ،‌ يائسگي زمان مهمي براي کوشش مجدد مي باشد .

***بازديدكننده محترم *** 

شما مي توانيد جهت كسب اطلاعات بيشتر در اين رابطه به مطالب زير مراجعه كنيد

:۱– مراقبت هاي دوران بارداري (مرجع كامل اطلاعات )

۲- مراقبت هاي دوران نوزادي ( مرجع كامل اطلاعات) 

۳- مراقبت از اطفال (مرجع كامل اطلاعات

)۴- بهداشت دهان و دندان ( مرجع كامل اطلاعات )۵- مسموميت حاملگي ( پره اكلامسي و اكلامسي )

۶- حاملگي خارج رحمي

۷-آيا ارتباط جنسي در زمان بارداري و تولد فرزند مجاز است ؟

۸- مراقبت هاي بهداشت دهان و دندان در دوران بارداري

۹-تغذيه زنان در دوران بارداري

همچنين اگر به اطلاعاتي بيش از مقالات بالا احتياج داريد    اينجا را كليك كنيد 
 

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar