آزمایش DHEA Sulfate

آزمایش DHEA-S یا ( Dehydroepiandrosterone Sulfate ) که با نام های متعارف DHEA-SO4; DHEA Sulfate نیز خوانده می شود برای تعیین سطح DHEAS در خون؛ برای کمک به ارزیابی عملکرد غده آدرنال؛ برای تشخیص تومور یا سرطان آدرنال؛ برای کمک به تعیین علت بروز صفات مردی در زنان یا بلوغ زودرس در پسران؛ هنگامی که زن موی صورت و بدن اضافی (پرموئی)، آکنه، آمنوره، یا ناباروری دارد؛ هنگامی که یک پسربچه در حال بلوغ زودرس است یا دختربچه ای، علائمی از بروز صفات مردی نشان می دهد، درخواست می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، DHEAS را می توان برای کمک به تشخیص تومورها در قشر غده آدرنال (تومورهای آدرنوکورتیکال) ، سرطان آدرنال و هیپرپلازی آدرنال مادرزادی یا هیپرپلازی آدرنال بالغین و برای جدا کردن این بیماری ها از تومورها و سرطان های تخمدان اندازه گیری نمود.

غلظت های DHEAS اغلب همراه با سایر هورمون ها مانند FSH ،LH، پرولاکتین، استروژن و تستوسترون، برای کمک به تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) و برای کمک به رد دیگر علل ناباروری، آمنوره و پرمویی اندازه گیری می شود.

DHEAS، یک آندروژن است، هورمون جنسی مردانه که در خون مردان و زنان وجود دارد. خصوصیات ثانویه جنسی مردانه را در بلوغ توسعه می دهد و می تواند توسط بدن به آندروژن قویتر مانند تستوسترون و آندروستندیون تغییر شکل دهد، یا می تواند به هورمون زنانه استروژن تبدیل شود. ترشح DHEAS توسط هورمون هیپوفیزی آدرنوکورتیکوتروپیک (ACTH) و دیگر فاکتورهای هیپوفیز کنترل می شود.

DHEAS به عنوان شاخص عملکرد آدرنال، مفید است. تومورها و سرطان های آدرنال و هیپرپلازی آدرنال می توانند منجر به تولید بیش از حد DHEAS شوند. مقدار بالای DHEAS ممکن است در مردان بزرگسال مورد توجه نباشد، اما می تواند منجر به آمنوره و نشانه های قابل مشاهده بروز صفات مردی در زنان باشد.

توضیح راجع به تست

مقدار اضافی DHEAS در کودکان، می تواند باعث بلوغ زودرس در پسران و آلت تناسلی خارجی دوگانه، موی اضافی در بدن و دوره قاعدگی غیر طبیعی در دختران شود.
در چه شرایطی تست افزایش می یابد

سندرم تخمدان پلی کیستیک، سرطان آدرنال و هیپرپلازی آدرنال، سطح DHEAS را افزایش می دهند.

در چه شرایطی تست کاهش می یابد

مقدار پایین DHEAS ممکن است ناشی از اختلالات آدرنال و یا کم کاری هیپوفیز، یک بیماری که باعث کاهش سطح هورمون های هیپوفیزی که تولید و ترشح هورمون های آدرنال را تنظیم می کنند، باشد.

تست های تکمیلی

Testosterone; ACTH; FSH; LH; Prolactin; Estrogen; SHBG; 17-Hydroxyprogesterone

طریقه جمع آوری نمونه

نمونه خون از طریق فروبردن سوزن داخل ورید بازو به دست می آید
تشخیص های افتراقی

آمادگی بیمار

آمادگی خاصی لازم نیست، هرچند که زنان باید به پزشک خود در مورد زمان آزمایش صحبت کنند. پزشک ممکن است بخواهد نمونه یک هفته قبل یا بعد از دوره قاعدگی گرفته شود.

نوع نمونه

نمونه خون از ورید بازو

اطلاعات تکمیلی

سطح DHEAS نرمال همراه با دیگر سطوح آندروژن طبیعی، ممکن است نشان دهد که غده آدرنال عملکرد طبیعی دارد. به ندرت، وقتی تومور یا سرطان آدرنال وجود دارد، اما هورمون ترشح نمی شود، ممکن است DHEAS نرمال باشد.

با سندرم تخمدان پلی کیستیک، DHEAS ممکن است افزایش یابد، اما می تواند نرمال هم باشد، چون این اختلال معمولا به تولید آندروژن تخمدان (اصولا تستوسترون) وابسته است.

افزایش سطح DHEAS ممکن است تومور آدرنوکورتیکال، سرطان یا هیپرپلازی آدرنال را نشان دهد. افزایش سطح DHEAS، تشخیصی یک بیماری خاص نیست؛ معمولا نیاز به آزمایش بیشتر برای یافتن علت عدم تعادل هورمونی را نشان می دهد.

آشنایی با غده های درون ریز بدن

غدد درون ریز بدن هورمون هایی ترشح می کنند که تقریباً بر همه سلول ها، اندام ها و عملکردهای بدن اثر می گذارد. سیستم درون ریز در تنظیم وضعیت روانی، رشد، عملکرد بافت ها، و متابولیسم و همچنین عملکردهای جنسی و فرایندهای تناسلی بدن، بسیار سودمند است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  به طور کلی، سیستم درون ریز مسئول فرایندهایی از بدن است که کد صورت می گیرد، مثل رشد سلولی. فرایندهای سریعتر مثل تنفس و حرکت بدن توسط سیستم عصبی کنترل می شوند. اما بااینکه سیستم عصبی و سیستم درون ریز، دستگاه هایی کاملاً جدا از هم هستند، معمولاً برای بهبود عملکردهای بدن، با هم عمل می کنند.

پایه و بنیاد سیستم درون ریز، هورمون ها و غدد هستند. هورمون ها بعنوان پیام رسان های شیمیایی بدن، اطلاعات و دستورات را از یک گروه سلولی به گروه دیگر منتقل می کند. گرچه انواع مختلفی از هورمون ها در جریان خون گردش دارند، اما هرکدام فقط روی سلولی تاثیر می گذارد که ژنتیکی برای دریافت و واکنش به پیام های آن برنامه ریزی شده است. سطح هورمون ها می تواند تحت تاثیر عواملی مثل استرس، عفونت ها و بیماری ها، و تغییرات در توازن مایعات و موادمعدنی خون قرار گیرد.

یک غده مجموعه ای از سلول هاست که موادشیمیایی تولید و ترشج کرده و بیرون می دهد. غده موادی را از خون انتخاب کرده و بیرون می کند، روی آنها فرایندهایی انجام می دهد و موادشیمیایی حال را برای استفاده در یک نقطه از بدن آزاد می کند. برخی از انواع غدد، ترشحات خود را در نواحی خاص آزاد می کنند. برای مثال، غدد برون ریز، مثل غدد عرق و براقی، ترشجات خود را در پوست یا داخل دهان آزاد میکنند.

از طرف دیگر غدد درون ریز، بیش از ۲۰ هورمون اصلی بدن را مستقیماً وارد جریان خون می کند تا در آنجا به سلول های دیگر در نواحی مختلف بدن منتقل شوند.

غدد اصلی که سیستم درون ریز بدن انسان را تشکیل می دهد، غده هیپوتالاموس، هیپوفیز، تیروئید، پاراتیروئید، آدرنال، جسم صنوبری و غدد تناسلی می باشد که شامل تخمدان ها و بیضه هاست. پانکراس نیز بااینکه به سیستم گوارش نیز مربوط است اما چون آنزیم های گوارشی را تولید و ترشح می کند، بخشی از این سیستم مترشحه هورمونی به حساب می آید.

بااینکه غدد درون ریز اصلی ترین تولیدکننده های هورمون های بدن هستند، برخی اندام های غیر درون ریز– مثل مغر، قلب، ریه ها، کلیه ها، غده تیموس، پوست و جفت—نیز هورمون تولید کرده و ترشح می کنند.

هیپوتالاموس، مجموعه ای از سلول های ویزه که در بخش پایینی مرکز مغز واقع شده است، اصلی ترین رابط بین سیستم درون ریز و سیستم عصبی به شمار می رود. سلول های عصبی موجود در هیپوتالاموس، با تولید مواد شیمیایی که تولید و ترشج هورمون ها را یا تشدید یا متوقف می کنند، غده هیپوفیز را کنترل می کند.

غده هیپوفیز بااینکه چندان بزرگتر از یک نخودفرنگی نیست، مهمترین بخش سیستم درون ریز به شمار می رود. این اندام گاهاً “غده اصلی” نامیده می شود، چون هورمون هایی را تولید می کند که غدد درون ریز دیگر را کنترل می کنند.

تولید و ترشح هورمون های هیپوفیز می تواند تحت تاثیر عوامل مختلفی مثل احساسات و تغییرات فصلی قرار گیرد. برای انجام اینکار، هیپوتالاموس، اطالاعاتی را که توسط مغز داده می شود (مثل دمای محیط، الگوهای قرارگیری در معرض نور، و احساسات) را به هیپوفیز می فرستد.

غده هیپوفیز به دو بخش تقسیم می شود:بخش پیشین و بخش پسین. بخش پیشین فعالیت غدد تیروئید، آدرنال، و تناسلی را تنظیم می کند. از میان هورمون هایی که این غده ترشح می کند، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

· هورمون رشد، که رشد استخوانها و سایر بافت های بدن را تحریک می کند و در استفاده بدن از موادمغذی و معدنی نقش دارد.

· هورمون پرولاکتین، که تولید شیر را در زنان شیرده فعال میکند.

· هورمون تیروتروپین، که غده تیروئید را برای تولید هورمون تیروئید تحریک میکند.

· کورتیکوتروپین، که غده آدرنال را برای تولید برخی هورمون های خاص تحریک میکند.

غده هیپوفیز همچنین اندورفین نیز ترشح می کند. اندورفین ها مواد شیمیایی هستند که برای کاهش حساسیت به درد، بر روی سیستم عصبی کار می کنند. علاوه بر این، غده هیپوفیز هورمون هایی نیز ترشح می کند که به تخمدان ها و بیضه ها برای تولید هورمون های جنسی پیام می فرستند. غده هیپوفیز همچنین تخمک گذاری و چرخه قاعدگی را نیز در زنان کنترل می کند.

بخش پسین غده هیپوفیز، هورمون های ضد ادرار ترشح می کند که با تاثیری که بر کلیه ها و دفع ادرار دارد، به حفظ توازن آب بدن کمک میکند. هورمون دیگری که این بخش ترشح می کند، اکسیتوسین است که انقباضات رحم را طی وضع حمل ایجاد می کند.

تیروئید که در بخش جلویی گردن قرار دارد، شبیه به یک پاپیون یا پروانه است که هورمون های تیروئید، یتروکسین و تیرودوتیرونین را تولید می کند. این هورمون ها سرعتی را که سلول ها سوخت های بدن را از موادغذایی برای تولید انرژی می سوزانند، کنترل میکنند. هرچه میزان هورمون های تیروئید در جریان خون بالا رود، سرعت ایجاد واکنشهای شیمیایی نیز در بدن بیشتر می شود.

هورون های تیروئید همچنین نقش مهمی در رشد استخوانها و رشد مغز و سیستم عصبی در کودکان دارند. تولید و ازادسازی هورمون های تیروئید توسط تیروتروپین کنترل می شود که آن نیز به نوبه خود توسط غده هیپوفیز ترشح می شود.

به غده تیروئید چهار غده کوچک متصل است که به همراه یکدیگر عمل می کنند و پاراتیروئید نامیده می شوند. این غدد هورمون پاراتیروئید ترشح می کنند که با کمک کالسیتونین که در تیروئید تولید می شود، سطح کلسیم را در خون تنظیم می کند.

بدن دو غده آدرنال مثلثی شکل دارد که هرکدام روی یکی از کلیه ها قرار گرفته است. غدد آدرنال دو قسمت دارند، که هرکدام یک سری هورمون تولید میکنند و عملکردی متفاوت دارند. بخش بیرونی، قشر آدرنال، هورمون هایی تولید می کند که کورتیکوستیروئید نامیده می شوند و توازن نمک و آب بدن، واکنش بدن به استرس، متابولیسم، سیستم ایمنی و رشد و عملکرد جنسی را تنظیم می کند.

بخش داخلی، کاته کولامین هایی مثل اپینفرین تولید می کند. اپینفرین که آدرنالین هم نامیده می شود، در مواجهه با استرس، فشارخون و ضربان قلب را بالا می برد.

جسم صنوبری که غده صنوبری نیز نامیده می شود، در وسط مغز قرار گرفته است. این غده ملاتونین ترشح می کند، هورمونی که چرخه خواب-بیداری را تنظیم می کند.

غدد جنسی مهمترین منبع هورمون های جنسی هستند. در مردها، این غدد در کیسه بیضه قرار گرفته اند. غدد مردانه، یا بیضه ها، هورمون هایی تولید می کند که آندروژن نامیده می شود، که مهمترین آنها تستوسترون است. این هورمون ها تغییرات بدن را که به خاطر رشد جنسی ایجاد می شود، مثل بزرگ شدن آلت تناسلی و بروز سایر ویژگی های مردانه مثل کلفت شدن صدا، رشد مو صورت و شرمگاه و افزایش رشد و قدرت عضلانی، تنظیم میکند. تستوسترون همچنین در تولید اسپرم توسط بیضه ها نیز دخالت دارد.

غدد زنانه، ینی تخمدان ها، در لگن خاصره قرار گرفته اند. این غدد تخمک تولید کرده و هورمون های زنانه مثل استروژن و پروژسترون را تولید میکنند. استروژن در رشد خصوصیات جنسی زنانه مثل رشد سینه ها و جمع شدن چربی بدن در ران ها و باسن، نقش دارد. هم استروژن و هم پروژسترون در حاملگی و تنظیم عادت ماهیانه نیز نقش دارند.

پانکراس یا همان لوزالمعده (علاوه بر سایرین) دو هورمون مهم، یعنی انسولین و گلوکاگن را تولید می کند. این هورمون ها برای حفظ توازن گلوکز یا قند خون و حفظ سوخت و ذخائر انرژی بدن، در کنار یکدیگر عمل می کنند.

● سیستم غدد درون ریز چه می کند

وقتی هورمون ترشح می شود، از غدد درون ریز به داخل جریان خون منتقل می شود تا به سمت سلولهایی که باید پیامرسانی کند، برود. در مسیر رفتن به سمت این سلولها، پروتئین های خاصی به برخی از این هورمون ها می چسبند. این پروتئین های خاص مثل حمل کننده هایی رفتار می کنند که مقدار هورمونی را که باید با سلول هدف رابطه برقرار کند و روی آن تاثیر بگذارد را کنترل می کنند.

همچنین، سلول های هدف گیرنده هایی دارند که فقط به برخی هورمون های خاص می چسبند، و هر هورمون گیرنده های خاص خود را دارد، درنتیجه هر هورمون فقط با سلولهای هدف خاص که گیرنده های آن هورمون را دارند، وارد رابطه می شود. وقتی هورمون به سلول هدف خود می رسد، به گیرنده های خاص آن سلول می چسبد و این ترکیب گیرنده-هورمون، دستورالعمل های شیمیایی را به کارگران داخل سلول منتقل می کند.

وقتی سطح هورمون ها به مقدار نرمال یا لازم خود برسد، ترشح بیشتر آن هورمون با مکانیسم های مهم بدن کنترل می شود تا همان میزان هورمون در خون حفظ شود. این تنظیم تولید و ترشح هورمون ها می تواند خود هورمون یا ماده دیگری در خون که مربوط به این هورمون است را درگیر کند.

برای مثال، اگر غده تیروئید مقدار کافی از هورمون های تیروئید در خون ترشح کرده باشد، غده هیپوفیز متوجه این مقدار نرمال از آن هورمون در جریان خون شده و آزادسازی تیروتروپین را تنظیم می کند. تیروتروپین هورمونی است که ده تیروئید را برای ساخت و ترشح هورمون های تیروئید تحریک می کند.

مثال دیگر هورمون پاراتیروئید است که یزان کلسیم خون را بالا می برد. وقتی میزان کلسیم خون بالا رود، غدد پاراتیروئید این تغییر را حس کرده و ترشح و تولید این هورمون را کاهش می دهند.

● مشکلات سیستم غدد درون ریز

مقدار خیلی زیاد یا خیلی کم از هر هورمون می تواند برای بدن مضر باشد. برای مثال، اگر غده هیپوفیز هورمون رشد زیاد تولید کند، بچه می تواند رشد بسیار زیادی پیدا کندو به طور غیرطبیعی بلند قد شود. اگر این مقدار کم باشد، بچه به طور غیرطبیعی کوتاه قد و ریز خواهد شد.

کنترل تولید یا جایگزینی برخی هورمون های خاص می تواند بسیاری از اختلالات درون ریز را در کودکان و نوجوانان برطرف کند. برخی از این اختلالات عبارتند از:

● ناتوانی آدرنال:

در این وضعیت عملکرد قشر غده آدرنال یا فوق کلیوی پایین آمده و درنتیجه تولید هورمون های کورتیکوستیروئید آدرنال نیز بسیار کم می شود. علائم ناتوانی آدرنال می تواند شامل ضعف، خستگی، درد شکم، حالت تهوع، کم آب شدن بدن، و تغییرات پوستی باشد. پزشکان ناتوانی ادرنال را با تجویز جایگزین هایی برای هورمون هایکورتیکوستیروئید مداوا می کنند.

● سندرم کوشینگ:

مقدار بسیار زیاد از هورمون های گلوکوکورتیکوئید در بدن می تواند منجر به بروی سندرم کوشینگ شود. در کودکان، معمولاً زمانی این اتفاق می افتد که کودک برای درمان بیماری های خود ایمنی مثل سل جلدی (lupus) مقدار بالایی داروهای ترکیبی کورتیکوستیروئید مصرف می کند (مثل پردنیسون).

اگر این وضعیت به خاطر وجود تومر در غده هیپوفیز باشد که مقدار زیادی کورتیکوتروپین تولید می کند و غدد فوق کلیوی (آدرنال) را تحریک به تولید بیش از حد کورتیکوستیروئیدها می کند، به آن بیماری کوشینگ اطلاق می شود. بروز علائم آن ممکن است سالها طول بکشد و این علائم عبارتند از، چاق شدن بیش از حد، ناتوانی رشد، ضعف عضلانی، کبود شدن سریع پوست، آکنه، بالا رفتن فشار خون، و تغییرات فیزیولوژیکی. بنابراین علت خاص بیماری، پزشکان با روش های مختلفی مثل جراحی، پرتو درمانی، شیمی درمانی یا داروهایی که تولید این هورمون ها را متوقف می کنند، این بیماری را مداوا می کنند.

● دیابت نوع ۱:

وقتی لوزالمعده یا پانکراس نتواند به میزان کافی انسولینتولید کند، دیابت نوع ۱ ایجاد می شود. علائم این بیماری عبارتند از: تشنگی زیاد، گرسنگی، ادرار و کاهش وزن.

در کودکان و نوجوانان، این بیماری معمولاً یک اختلال خودایمن است که در آن برخی سلول های خاص سیستم ایمنی و پادتن هایی که توسط دستگاه ایمنی بدن ساخته می شوند، سلول های لوزالمعده را که انسولین تولید می کنند، تخریب می کند. این بیماری می تواند مشکلات دیگری در دراز مدت به وجود آورد مثل مشکلات کلیوی، آسیب های عصبی، کوری، و بیماری های قلبی کرونری زودرس و سکته. به کودکانی که دچار این مشکل هستند، برای کنترل سطح قند خون و کاهش خطر ایجاد مشکلات دیابتی مداوماً انسولین تزریق می شود.

● دیابت نوع ۲:

برخلاف دیابت نوع ۱، که در آن بدن قادر به تولید انسولین کافی نیست، در دیابت نوع ۲ بدن قادر به واکنش نرمال به انسولین نمی باشد. کودکان و نوجوانان مبتلا به این بیماری معمولاً اضافه وزن زیادی دارند و باور بر این است که چربی اضافه بدن نقش مهمی در مقاومت انسولین دارد که از مشخصه های این بیماری است.

درواقع، در سالهای اخیر، شیوع این بیماری در کودکان تقریباً برابر با میزان بالای چاقی مفرط در آنها است. علائم و مشکلات احتمالی دیابت نوع ۲ تقریباً مشابه با دیابت نوع ۱ می باشد. برخی کودکان ونوجوانان می توانند با تغییرات رژیم غذایی، ورزش، و دارو قند خون خود را کنترل کنند اما خیلی از آنها مجبورند مثل بیماران دیابت نوع ۱، تزریق انسولین انجام دهند.

● مشکلات هورمون رشد:

بالا بودن میزان هورمون رشد در کودکان در ال رشد باعث رشد بی اندازه استخوان ها و سایر قسمت های بدنشان می شود که منجر به غول پیکر شدن آنها می شود. این وضعیت نادر، معمولاً به خاطر وجود یک تومر در غده هیپوفیز ایجاد می شود که می توان آنرا با برداشتن تومر مداوا کرد. درمقابل، وقتی غده هیپوفیز نتواند به میزان کافی هورمون رشد تولید کند، رشد کودک از قد، معیوب می شود. پایین بودن قند خون نیز ممکن است در کودکان مبتلا به کمبود هورمون رشد اتفاق بیفتد.

● پرکاری تیروئید:

پرکاری تیروئید وضعیتی است که در آن سطح هورمون های تیروئید در خون بیش از اندازه بالا می رود. علائم آن شامل کاهش وزن، عصبی شدن، رعشه، تعرق زیاد، بالا رفتن ضربان قلب و فشارخون، برآمدگی چشم ها، و تورم گردن به خاطر بزرگ شدن غده تیروئید (گواتر) می شود. این وضعیت در کودکان معمولاً به خاطر بیماری گریوز ایجاد می شود که یک اختلال خودایمن است که در آن برخی پادتن ها که توسط سیستم ایمنی تولید می شود، غده تیروئید را برای فعالیت بیش از حد تحریک میکنند. این بیماری را میتوان با دارو یا برداشتن یا از بین بردن غده تیروئید با جراحی یا پرتودرمانی مداوا کرد.

● کم کاری تیروئید:

کم کاری تیروئید وضعیتی است که در آن سطح هورمون های تیروئید در خون به طور غیرعادی پایین می آید. کمبود هورمون تیروئید، فرایندهای بدن را کند کرده و می تواند منجر به خستگی، پایین آمدن ضربان قلب، خشک شدن پوست، اضافه وزن، یبوست، و در کودکان، کاهش رشد و بلوغ دیررس گردد.

مهمترین عامل ایجاد کم کاری تیروئید در کودکان تیروئیدیت هاشیموتو است که درنتیجه یک فرایند خودایمن ایجاد می شود که تیروئید را تخریب کرده و تولید هورمون تیروئید را متوقف می سازد. نوزادان ممکن است فاید غده تیروئید متولد شوند یا غده تیروئید آنها رشد کافی نداشته باشد که این هم منجر به کم کالری تیروئید خواهد شد. این وضعیت را می توان با جایگزین های غذایی هورمون تیروئید مداوا کرد.

● بلوغ زودرس:

تغییرات بدن که حین بلوغ ایجاد می شوند، اگر میزان هورمون های هیپوفیز که غدد جنسی را برای تولید هورمون هایجنسی تحریک می کنند، پیش از موقع بالا رود، ممکن است در برخی کودکان در سنین خیلی پایین اتفاق بیفتد. داروی تزریقی برای متوقف کردن ترشح این هورمون های هیپوفیز وجود دارد که جلوی رشد جنسی زودرس را در این کودکان میگیرد.

مسمومیت ناشی از مواد آرایشی بهداشتی غیر مجاز

امروزه استفاده از لوازم آرایشی و مواد محافظت کننده پوست تبدیل به بخشی از امور روزانه بانوان شده است و اغلب خانم ها به طور روزمره از عطر،مرطوب کننده ها،پاک کننده های پوستی،ضد آفتاب ها،ضد تعریق ها،رنگ های آرایشی و … استفاده میکنند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  این میل به زیبایی البته گاهی هم با مخاطراتی همراه میشود.بعضی از افراد تا به حال مشکلات و عوارض ناشی از مصرف این مواد را حداقل یکبار تجربه کرده اند.بدیهی است که شدت و احتمال بروز عوارض در مواد آرایشی تقلبی بیشتر خواهد بود.

از آنجا که کشور ایران سومین مصرف کننده لوازم آرایشی در خاورمیانه است و بیش از ۵۰% لوازم آرایشی نظیر کرم پودر و رژلب و ریمل های آرایشی موجود در بازار تقلبی هستند،به هنگام خرید این لوازم باید دقت فراوانی به خرج دهیم.

علت اصلی مصرف گسترده لوازم آرایشی تقلبی،ارزانی آنها است.۹۰%لوازم آرایشی مصرف شده در کشور ما وارداتی هستند که برخی به صورت غیر مجاز وارد میشوند.

از جمله عوارض عمده استفاده از لوازم آرایشی بهداشتی غیر استاندارد عبارت اند از:

 احساس سوزش و سوزن سوزن شدن در محلی که ماده آرایشی استفاده شده.

 قرمزی،تورم،خارش و تاولهای آبدار،جوش سرسیاه

 کهیر،عفونت پوست،عفونت ریشه مو،آکنه(جوش غرور جوانی)،تغییر رنگ و صدمه به ناخن و مو و کچلی

 تغییر رنگ پوست که به صورت منتشر یا لکه ای میباشد.

 صدمات کبدی(ناشی از سم موجود در مواد آرایشی غیر مجاز)

 آسیب چشمی و مشکلات تنفسی

 اثر ناخوشایند ناشی از زخم روی پوست

 کم کاری غده فوق کلیه

 پوسته ریزی لبها ناشی از مواد آرایشی

 پیری زودرس و ایجاد چین و چروک روی پوست

برخی از مواد آرایشی نیز هنگامی که در معرض نور خورشید قرار میگیرند ایجاد حساسیت میکنند که باید به آنها نیز توجه کافی شود.

یک پوست سالم سد بسیار خوبی در مقابل تعداد زیادی از موادی است  که روزانه با آن در تماس هستیم.اگر پوست بیش از حد خشک باشد یا به هر دلیل ملتهب یا زخمی باشد،اثر محافظتی این سد کاسته میشود.

پزشکان توصیه میکنند برای جلوگیری از حساسیت پوستی شدید و گسترده،هربار که محصول آرایشی بهداشتی جدیدی را خریداری کردید قبل از آنکه به طور گسترده از آن بر روی سر و صورت خود استفاده کنید،مقدار اندکی از آن(به اندازه یک سکه) را روی بازوی خود بمالید.

اگر تا ۲۴ ساعت هیچ گونه علائمی از حساسیت روی بازوی شما ایجاد نشد،شما میتوانید با خیال راحت از آن ماده استفاده کنید.

نکات قابل توجه:

 برخی از کرمهای روشن کننده حاوی مقادیر بیش از حد جیوه هستند که اثرات جانبی ناخوشایندی بر روی پوست دارند.

 مواد شیمیایی موجود در سایه،ریمل و خط چشم و مالش محکم پنبه و شیرپاک کن در اطراف پوست حساس چشم در بلند مدت باعث شلی پوست اطراف چشم و نازیبایی میشود.

 پودرها و شوینده های مخصوص ماشین های لباس شویی و ظرف شویی دارای آنزیمهای خاصی برای از بین بردن چربی،پروتئین و نشاسته و … هستند. شستشوی دستی با این پودرها باعث آسیب به پوست دست میشود.

 استفاده از حلال های شیمیایی(نفت،بنزین و تینر و…)برای تمیز کردن چربی و روغن از دست و بدن،به هیچ عنوان مناسب نمیباشد.

 استفاده از مواد آرایشی نامرغوب و غیر استاندارد به دلیل وجود سرب و جیوه در ترکیبات آنها باعث ایجاد عوارضی مانند بیماریهای گوارشی و اسهال میشود.

 مواد آرایشی مانند رژلب که در حین غذا خوردن وارد بدن میشوند در صورت داشتن فلزات سنگین و مواد نامرغوب گیاهی عوارض ناشناخته ای در بدن ایجاد خواهند کرد.

 تزریق ژلهای حجم دهنده لب غیر استاندارد و به وسیله افراد غیر متبحر احتمال عوارضی مانند حساسیت ،تورم، کبودی لبها،حرکت ژل به نواحی اطراف لب و غیر قرینگی لبها وجود دارد لذا اگر خانمی تمایل به این کار را دارد باید حتما از ژلهای استاندارد و با مارک معتبر و توسط متخصص استفاده کند.

 سرمه غیر مجاز  معمولا حاوی مقداری فلز سرب است که استفاده از آن در این محصول سلامت شما را تهدید میکند که علائم حساسیت چشم به سرمه شامل قرمزی،خارش،اشک ریزش،ضخیم شدن لبه پلک و پوسته پوسته شدن پوست سطح پلک است که حساسیت چشم معمولا تا ۲ ماه طول میکشد.

 استون های غیر استاندارد رطوبت را از سطح ناخن پاک کرده و آن را خشک و ورقه ورقه میکند پس حتما از استون هایی که دارای نرم کننده یا روغن میباشند استفاده کنید.پد لاک پاک کن هم در بازار موجود میباشد که دارای روغن کرچک است و از خشکی و شکنندگی ناخن ها پیشگیری میکند.

 لاک های رنگی غیر استاندارد میتواند باعث واکنش های حساسیتی در افراد شود که علاوه بر تغییر شکل ناخن ها،پوست حاشیه ناخن هم قرمز،پوسته پوسته،متورم و در مواردی دچار خارش میشود که درمان آن نیاز به مراجعه به پزشک دارد.

 در برخی از رنگ موهایی که به صورت غیر مجاز وارد میشوند میزان آمونیاک به قدری زیاد است که باعث نازک و شکننده شدن مو ،موخوره،خشک و زبر شدن مو،حساسیت پوستی،شوره سر،خارش و حتی قرمزی پوست سر میشود.

 ریزش مو در اثر رنگ موهای غیر مجاز تقریبا پدیده ای رایج شده است.استفاده از این رنگ موها در برخی موارد موجب میشود که فرد به سبب مصرف این مواد پیاز موی سرش سوخته و باعث طاسی غیر قابل بازگشت شود،یا بر اثر استفاده از لوازم آرایشی غیر مجاز،تاول هایی به روی پوست به وجود آید.

 بعضی مواد آرایشی دارای مقداری روغن هستند که باعث بروز آکنه در پوست های مستعد میشود.این مواد روغنی در لوازم آرایشی غیر استاندارد به میزان بسیار بالاتری میرسد،به همین دلیل ایجاد جوش های سرسیاه و آکنه از عوارض استفاده از لوازم آرایشی غیر استاندارد است.

 قرار دادن شامپو و شوینده های مایع دیگر جلوی نور مستقیم خورشید باعث خرابی و فساد آنها میشود

مواد فیلر یا پر کننده چیست ؟

مواد فیلر یا پر کننده ترکیبات مختلفی هستند که به منظور پر کردن چین و چروک ها یا افزودن حجم به بافت های مختلف استفاده می شوند. در گذشته بیشتر از سیلیکون برای این منظور استفاده می شد ولی به علت احتمال وجود عوارض نا خواسته امروزه بیشتر از ترکیبات هیالورونیک اسید استفاده می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  این ماده به طور طبیعی در پوست و دیگر بافتهای ما وجود دارد. ترکیبات موجود از این ماده به طور آزمایشگاهی و با روش تخمیر حاصل می شوند. بنا بر این خطر انتقال بیماری صفر و خطرایجاد حساسیت بسیار اندک بوده و نیازی به تست حساسیت نیز نخواهد بود.

اثر این مواد تا کی در بدن باقی می ماند؟

هیالورونیک اسید توسط بدن ما پس از مدتی جذب میشود بنا بر این اثر این مواد دایمی نیست. معمولا در بافت های پر تحرکی مثل لب ها این مواد زودتر جدب میشوند ولی در سایر قسمت ها ممکن است تا یک سال نیزدوام داشته باشند. معمولا تزریقات بعدی با میزان کمترو برای مدت بیشتری باقی می مانند.

کاربرد ژل ها در پوست چیست ؟

مهمترین کاربرد ژل در پوست، پرکردن چین ها و چاله های عمیق در پوست است مثلاً خطوط خنده یا خطوط عمیق در ناحیه اخم و گاهی چین های عمیق در اطراف چشم و همچنین برای گونه گذاری خصوصاً خانم هایی که دچار لاغری صورت هستند و یا اینکه صورت نسبت به بدن لاغرتر است. فیلرها همچنین برای ضخیم و حجیم کردن لب ها و بهتر کردن ظاهر زخم های فرو رفته نیز بکار می روند.

اکثر فیلرهایی که در کشورهای معتبر اروپایی خصوصاً اروپای غربی و آمریکا ساخته می شوند و مورد تایید سازمان های معتبر در دنیا بوده و برچسب وزارت بهداشت کشورمان را نیز دارند، کاملاً بی عارضه هستند.

مدت زمان ماندگاری فیلرها چقدر است ؟

ماندگاری فیلر تزریق شده به نوع ژل و تفکیک تزریق بستگی دارد و ممکن است در یک فرد با فرد دیگر چند ماهی تفاوت داشته باشد ولی به طور متوسط، دوام تاثیر فیلرها ۶ الی ۲۴ ماه می باشد.

البته زمانی که گفته می شود تاثیر فلان ژل تزریق شده، یک سال است به این معنی نیست که اثر پرکنندگی آن در طول یک سال کامل است بلکه معمولاً در شش ماه اول تزریق، پرکنندگی آن خوب و مثل ماه اول است ولی از ماه ششم و هفتم و به بعد تاثیر آن کمتر می شود و تا پایان یک سال کاملاً اثر آن از بین می رود.

همچنین قدرت پرکنندگی ژل ها به عوامل متعددی بستگی دارد از جمله :

- تفکیک تزریق

- میزان چین محل : اینکه عمق چین فردی که قرار است ژل تزریق کند عمیق است یا نه

- حجم میزان داروی تزریقی

تاریخچه پرکننده ها (ژل وکلاژن) :

درسال ۱۸۹۳ : نوبوگ ٬ نخستین عمل موفقیت آمیز برداشت چربی از بافت وپیوند و تزریق چربی در ناحیه ی بازوی همان فرد را انجام داد.

درسال ۱۸۹۹: توسط گروسی ٬ ژل پارافین درناحیه ی اسکروتوم یک مرد تزریق گردید.

درسال ۱۹۱۰ : توسط لکسور ٬ درناحیه ی آرواره یک بیمار ٬ نخستین پیوند بافت انجام گرفت.

درسال ۱۹۱۱ : توسط رونینگ ٬ نخستین تزریق چربی توسط سرنگ انجام گرفت.

درسال ۱۹۵۳ : توسط باروندرس ٬ نخستین تزریق سیلیکون مایع درناحیه ی صورت انجام گرفت که واکنش سلول نسبت به یک جسم خارجی را به همراه داشت و باعث بروز گرانولوم های متعدد در ناحیه ی تزریق شد که تکرار این اقدام غیر علمی و ایجاد گرانولوم های متعدد ٬ نهایتا منجر به ممنوع گشتن تزریق سیلیکون توسط سازمان دارو و غذای ایالات متحده آمریکا (FDA ) درسال ۱۹۹۱ گردید.

درسال ۱۹۷۶ : توسط فیشر ٬ پیوند وتزریق بافت چربی به بیماران و داوطلبان متعدد انجام گرفت.

درسال ۱۹۷۸ : توسط ایلوس ٬ نخستین لیپوساکشن بافت چربی به شکل کنونی انجام گردید.

درسال ۱۹۸۱ : توسط اداره اف.دی.ا آمریکا ٬تزریق کلاژن خوکی به انسان موردتایید قرار گرفته وابلاغ گردید.دراین اطلاعیه استفاده از کلاژن خوکی وتزریق آن به منظور درمان و پرکردن چین وچروک ها ٬ انجام دو تست حساسیت قبل ازانجام تزریق ٬ الزامی اعلام گردیده بود.

بین سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۰ :

محصولات متعددی تحت نامهای “پلی اکریل آمید” ٬ “هیدروژل های اکریلیک” ٬ “الکیل ایمیدها” و “سیلیکون” به بازار عرضه گردید که جذب شان به آهستگی صورت می گرفت که دو ویژگی درآنها مشترک بود :

الف : عوارض جانبی آنها به تدریج و با تاخیر ظاهر می گردید.

ب : حساسیت به این محصولات زیاد و گرانولوم های ناشی از تزریق به کرات گزارش می گردید.

نکته مهم در مورد ایمنی و عوارض مربوط به فیلرها :

برای افراد عادی بسیار سخت و شاید غیرممکن باشد که بدانند چه فیلری دارای تاییدیه های معتبر بوده و بی عارضه است، لذا باید به پزشک خود اعتماد کنند و پزشک معالج هم نهایت صداقت را داشته باشد و نوع فیلر معروفی را به مراجعه کننده معرفی کند.

با تعریف بالا کاربرد بالقوه فیلرها پر کردن کمبودهای نسج نرم است . مختصراً مانند :

۱ . پر کردن محل چربی از دست رفته مانند گونه ها ، خط خنده ، خط اخم
۲ . پرکردن گودی های ناشی از ضربه
۳ . متقارن کردن دو نیمه غیر متقارن صورت به هر علتی از جمله تحلیل رفتن نسج عضلانی صورت به دنبال فلج صورت
۴ . پرکردن شیارهای پوست به دنبال افزایش سن ، مثل شیارهای پیشانی ، دور چشم ، خط خنده ، شیارهای گردن
۵ . پر کردن زخم های فرو رفته
۶٫ پر کردن اسکارهای فرورفته ناشی از جوش ( آکنه )‌یا آبله مرغان
۷ . فرم دادن و بزرگ کردن لب
۸ . ترمیم فرورفتگی لبه تحتانی حدقه چشم
۹ . ترمیم فرورفتگی های روی بینی به دنبال عمل یا ضربه.   ۱۰٫بزرگتر کردن چانه
باید توجه داشت که چین ها ،‌فرو رفتگی ها و عدم تقارن ها ممکن است به علت ضایعه خود پوست یا بافت چربی زیر پوست باشد . در مواردی که مشکل در پوست باشد ، تنها از فیلرهای قابل جذب مثل ترکیبات اسید هیالورونیک مثل جوویدرم و استلیس می توان استفاده کرد . اما در مواردی که ضایعه به علت مشکل بافت زیر پوستی باشد ، می توان از فیلرهای قابل جذب ،  یا چربی استفاده کرد.

دوره نقاهت :

نتایج تزریق فیلرها بلافاصله ظاهر می گردد. بلافاصله بعد از تزریق ممکن است :

- مختصری التهاب یا کبودی وجود داشته باشد

- قرمزی و بی حسی موقت ایجاد شود

- احساس کنید بیش از حد نیاز تزریق شده است

کلیه مسائل فوق طی چند ساعت تا چند روز از بین خواهد رفت.

حال ضروری است که مشخص شود یک ژل استاندارد و مرغوب بایدچه ویژگیهایی رادارا باشد:

۱-     تاییدیه اتحادیه ی اروپا(CE ) رااخذکرده باشد.

۲-     “سلول دوست” بوده وبرای سلول به مثابه “جسم خارجی” عمل ننموده و هیچگونه واکنش حساسیتی دربافت ایجاد ننماید.

۳-     ایزو شماره ۱۰۹۹۳ رااخذ نموده باشد.دریافت این ایزو بیانگراین است که ژل موردنظر دارای ویژگیهای زیر می باشد :

حساسیت زا نبوده ٬ تحریک کننده نمی باشد ٬ رنگدانه ایجادنمی نماید (پیگمانتوژن نیست)٬ سیتوتوکسیک وسرطان زا نبوده و هیچگونه مسمویتی برای سلول به وجود نمی آورد.

۴-     تزریق آن به راحتی وسهولت انجام می پذیرد.

۵-     ژل نباید ازمحل تزریق حرکت نماید

۶-     نبایددائمی باشدوتاثیرآن نسبتا طولانی باشد ( بین شش ماه تا یک سال ماندگاری داشته باشد).

۷-     فرد کمترین درد را به هنگام تزریق احساس نماید.

۸-     نتایج حاصله پس از تزریق باید طبیعی بوده و رضایتمندی فرد را ایجاد نماید.

۹-     بافت وسلول باید بدون هیچ واکنشی ٬ ژل تزریق شده را دردرون خود بپذیرند.

۱۰- تصویر فرد برای خودش ٬فامیل واطرافیان باید مطلوب تر و زیباتر گردد.

۱۱- و… باید یک رابطه ی منطقی بین هزینه ی پرداخت شده توسط فرد واثربخشی ورضایتمندی وی برقرارگردد.

با شناخت از مباحث کلی بحث وآگاهی موجز از مقایسه ی این دومقوله “پرکننده یا فیلرها” درحوزه ی زیبایی ٬ دراینجا ضروری است به ویژگیها و خصوصیات مطرح ترین ژل موجود دربازار که بیشترین مصرف را دربازار زیبایی دارد پرداخته ٬ با این امیدکه با بررسی جامع “اسیدهیالورونیک” پزشکان فعال دراین حوزه ٬ شناخت عمیق و علمی تری نسبت به مقوله “ژل ها” بدست آورند:

اسیدهیالورونیک :

درسال ۱۹۹۶ ٬ اسیدهیالورونیک کشف وبه بازار تحت نام “هیالورون” عرضه گردید٬ که با حضور این ترکیب جدید٬ مقوله ی تزریق ژل وارد حوزه یی جدید وشگرف گردید ٬ به طوریکه تا این زمان نیز همچنان شاهد معرفی محصولات مرغوب تر واستانداردتری ازژل یاد شده به بازار هستیم.

اسید هیالورونیک ٬ پلی ساکاریدی است که درسال ۱۹۹۵ درپی تحقیقات فراوان به دست آمد که به لحاظ اینکه منشاﺀ آن از بافت حیوانی نمی باشد ٬ خصوصیات و ویژگی هایی برتراز دیگر پرکننده ها به دست آورده ودرحال حاضر مقام نخست رابه خود اختصاص داده است.

وبه علت اینکه از سلول و بافت موجود زنده به دست نیامده ٬ بنابراین نیازی به انجام تست های جلدی قبل از تزریق نداشته ومناطق ونقاط مختلف ومتعددی دربدن را می توان توسط اسید هیالورونیک درمان نمود . عوارض ثانویه حداقل ونادر می باشد.

اسید هیالورونیک ٬ ویژگی استثنایی وزیکو – الاستیسیته دارد واین قابلیت به این معنی است که آب را به خود جذب نموده (هیدروفیل) وازاین رو به آن اسفنج نیز اطلاق می گردد.مدت پایداری و باقی ماندن در بافت بین ۶ تا ۱۸ ماه می باشد.

-  سلول دوست بوده وعارضه و حساسیتی برای بدن ایجاد نمی نماید و جذب وتحلیل آن در بافت نیز تدریجی وآهسته می باشد.

- عوارض جانبی که بلافاصله نمایان شود جزئی وسریعا״ هم از بین میروند و عوارض جانبی تاخیری ودراز مدت نیز نادر می باشد.

-  نتایج حاصله ازتزریق برای فرد وپزشک ٬ هردورضایتبخش می باشد.

قبل از پرداختن به ویژگی های مارک ها و محصولات مختلف اسید هیالورونیک که توسط کمپانی های متعدد و بانام های تجاری گوناگون به بازار عرضه می گردند ٬ ضروری است به یک اصطلاح که به کرات در روند ساخت ژل ٬ همکاران پزشک با آن برخورد می نمایند ٬ اشاره یی گذرا بنماییم.

رتیکولاسیون :

برای به دست آوردن محصولی که یکنواخت ٬ همگن بوده ونیز مدت زمان بیشتری را با ایجادکمترین واکنش حساسیت دربدن داشته باشد ٬ بایدکلیه مولکول های ژل موردنظر درجریان رتیکولاسیون قرار گیرد.رتیکولاسیون باعث می گردد تا زنجیره های اسیدهیالورونیک توسط پل هایی با یکدیگر اتصال مستحکمی برقرار نمایند ٬ این اتصال مانع از تخریب ژل درمقابل آنزیم های موجوددربدن شده که نهایتا باعث دوام واستمرارحضورژل دربدن می گردد.

جریان رتیکولاسیون درحضور ماده “بوتان دیول دی گلیسیدیل اتر”  (BDDE )تحقق می یابد٬  این ماده همچنین باعث کاهش معنی دار وچشمگیر ایجاد حساسیت و مسمومیت ژل دربدن می گردد.

محصولات ومارک های مختلف اسیدهیالورونیک دربازار :

همانگونه که قبلا״ نیز اشاره شد ٬ محصولات متعدد و متنوعی از ژل به بازار زیبایی عرضه شده که ماده ی اصلی تمامی آنها “اسیدهیالورونیک” می باشد لذا جدول زیر ضمن نشان دادن اسامی مختلف ژل های مهم و استاندارد دربازار ٬ کاربردهای هریک رانیز به تفکیک هرنوع ژل نشان می دهد :

آیا می توان از تزریق فیلر و بوتاکس به طور توام استفاده کرد؟

هیچگونه منعی برای استفاده توام این دو وجود ندارد. در واقع بوتاکس بیشتر برای بخش های فوقانی چهره و مواد فیلر برای قسمت های تحتانی کاربرد دارند. بنابر این با تزریق هردوی این مواد نتیجه بهتری عاید خواهد شد.

آیا مصرف پرکننده های موقت مزیتی بر پرکننده های دائمی دارد ؟

در این مورد بحث های زیادی انجام شده است و در نظر داشتن نکات زیر ضروری است .

هنوز پرکننده دائمی تولید نشده که فاقد عارضه باشد و تمام پرکننده های دائمی فرد مورد استفاده را در معرض خطراتی چون : جابجائی دارو ، ایجاد گرانولوم ، ایجاد بافت فیبروتیک ، عفونت ، ایجاد سینوس و تخلیه از طریق آن ، عدم تقارن و … قرار میدهند .  در صورت تخلیه فیلر دائمی توسط پزشک ، پوست دچار پستی و بلندی و حالت غیر یکنواخت می شود .

حتی در صورت تولید و عرضه فیلر دائمی بدون عارضه به یاد داشته باشیم که با افزایش سن به تدریج برخی بافت ها تحلیل رفته و برخی از نواحی صورت دچار افتادگی می گردند و دیگر فیلر دائمی شما در جای مناسبی قرار نخواهد داشت . فراموش نکنید که مدهائی همچون گونه و لب برجسته شاید با گذشت زمان دمده شود و تخلیه فیلر دائم نیز پر عارضه است .

مروری بر شایع ترین عارضه ناشی از مصرف فرآورده های آرایشی

ضایعات آکنه روی پیشانی، گونه و بینی از شایعترین عوارض مصرف لوازم آرایشی غیر استاندارد است. استفاده از لوازم آرایشی غیر استاندارد، با تحریک بیش از حد غدد چربی روی پوست همراه است؛ به طوری که حتی در اشخاصی که زمینه ژنتیکی ابتلا به آکنه را ندارند، مصرف این فرآورده ها باعث بروز مشکل آکنه می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،   خارش، پوسته ریزی و التهاب پوست از دیگر عوارض مصرف فرآورده های غیر استاندارد آرایشی است و خصوصا در افرادی که پوست حساسی دارند، این عوارض با شدت بیشتری نمایان شده و تا مدت زمان نسبتا طولانی نیز باقی می ماند.

برخی از لکه های پوستی ناشی از مصرف لوازم آرایشی دائمی بوده و دیده شده که پودرهای آرایشی غیر استاندارد، به مرور زمان لک های تیره ای روی پوست صورت ایجاد می کنند که تنها با روشهایی از قبیل لیزر رفع می شوند.

آزمایش مقداری از فرآورده های آرایشی روی پوست بازو بهترین روش امتحان کیفیت این لوازم است و در این صورت چنانچه با گذشت ۱۸ تا ۲۴ ساعت هیچگونه التهاب، خارش و قرمزی در محل دیده نشود می توان از آن محصول استفاده کرد.

خمچنین فتالات ماده‌ای شیمیایی است که برایِ انعطاف پذیر کردنِ محصولات به کار می‌رود که در دو مطالعه مشاهده شده است که قرارگیری در معرضِ فتالات ممکن است به ناهنجاری هایِ رشدی در جنینِ نر منجر شود، مانندِ تغییرِ سطحِ هورمون‌ها و یا کاهشِ اندازه آلتِ تولید مثل.

این ماده در اسباب بازی‌ها، بسته بندیِ موادِ غذایی، برخی محصولاتِ زیبایی، مانندِ لاکِ ناخن، شامپو و صابون یافت می‌شود.

البته سازمانِ جهانیِ بهداشت اظهار می‌کند که هنوز شواهدِ کافی در این زمینه ریسک این ماده برایِ سلامتِ انسان وجود ندارد.

اگر در موردِ این ماده نگران هستید به دنبالِ محصولاتِ زیباییِ فاقدِ این ماده بگردید. شما می‌توانید با این نام‌ها به دنبالِ این ماده در محتویاتِ محصولات آرایشی بگردید: فتالات (دی بوتیل فتالات، دی متیل فتالات، دی اتیل فتالات)، بوتیل استر، یا پلاستیسایزر.

قابلِ توجه است که فتالات در کفپوش‌ها، پرده حمام، بسته بندی مواد غذایی و بسیاری از اجزایِ زندگیِ مدرن وجود دارند. اما عدمِ استفاده از لوازم و محصولاتِ آرایشی و زیبایی فاقدِ فتالات ریسکِ کلی مشکلاتِ سلامتی را کاهش می‌دهد.

نگران پارابن نیز باشید:

پارابن رایج‌ترین ماده نگه دارنده موجود در محصولاتِ آرایشی، مرطوب کننده‌ها و فرآورده هایِ مراقبت از مو است. در یک مطالعه در تومور هایِ سینه ماده پارابن دیده شد، اما هنوز مشخص نشده است که این ماده موجبِ سرطان می‌شود.

مطالعاتِ دیگر اظهار داشته‌اند که ایجادِ سرطان توسط مقادیرِ ناچیزِ پارابن موجود در لوازم آرایشی، امری نا‌معقول است.

بهداشت پوست

پوست بعنوان مهمترین پوشش، بدن را از خطر ابتلا به بیماریهای که راه ورود آنها از طریق پوست است مصون نگه می دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، پوست پا تعداد زیادی غده ی عرق دارد و عرق زیادی ترشح می کند. باکتریهایی که روی سطح پوست رشد می کنند با تجزیه ی عرق بوی ناخوشایندی تولید می کنند.

برای رعایت بهداشت این ناحیه به توصیه های بهداشتی زیر دقت شود:

۱-برای پاک کردن پوست از عرق و کاهش تعداد باکتریهای سطح پوست شستشوی روزانه ی پاها توصیه می گردد .
۲-جوراب ها مرتبا تعویض و شسته شوند. چند جوراب در دسترس باشد تا به موقع بتوان آن ها را تعویض کرده وشست.

۳-از کفش متناسب با فصل استفاده شود. مثلا در تابستان از کفش تابستانی و راحت استفاده و از پوشیدن کفشهای ساقه دار به خصوص به مدت طولانی خودداری شود.

همچنین شستشوی پوست و حمام کردن بوی ناخوشایند بدن را از بین می برد و باعث تسکین ، آرامش عمومی و احساس شادمانی در انسان میشود. تعداد دفعات حمام نیست بلکه مهم آن است که پوست تمیز باشد و بوی عرق از آن استشمام نگردد.

البته باید توجه داشت که شستشوی بیش از حد و وسواسی پوست و استحمام زیاد باعث ناراحتیهایی همچون خشکی پوست و خارش می شود. بهترین فاصله برای استحمام ، یک روز در میان است.

بهداشت پوست در دوران بلوغ

در دوران بلوغ به علت تغییرات هورمونی و ترشح هورمونهای جنسی ، پیاز مو ، غدد عرق در محلهای ویژه ای از بدن رشد بیشتری کرده و فعالتر می شوند غدد چربی در روی صورت ، سینه و قسمت بالای پشت فعال می شوند و  جوشهای غرور جوانی ممکن است بروز کند.

یکی از تغییرات چشمگیر دیگر که در دوره نوجوانی در پوست بروز می کند ، ظاهر شدن تعدادی خالهای رنگدانه است که معمولترین آنها کک و مک است که به علت عدم انتشار یکنواخت ملانین در سطح پوست و تجمع آن در نقاط ویژه ای ظاهر می شوند . یکی دیگر از مشکلات پوستی که در دوره نوجوانی بروز می کند ،جوشهای غرور  است که ۹۰ درصد پسرها و ۸۰ درصد دخترها را مبتلا می سازد . محل معمولی این جوشها بیشتر در صورت است . ولی در قسمت بالای قفسه سینه ، پشت شانه ها و روی شانه ها هم بروز می کنند .

برای پیشگیری از عفونی شدن این جوشها و کنترل آنها انجام اقدامات زیر توصیه می شود

۱٫ استحمام روزانه و شستشوی پوست صورت با آب گرم و صابون به خصوص شبها قبل از خواب
۲٫ وسایل استحمام ، حوله صورت ، تیغ یا ماشین ریش تراش باید ویژه و شخصی باشد
۳٫ لباس زیر هر روز تعویض ، شسته و اتوکشی شود
۴٫ از دست زدن و بازی کردن با جوشها مطلقاً خودداری شود
۵٫ ورزش کردن ، تفریح در هوای پاک و تمیز ، استراحت کردن به اندازه کافی در پیشگیری از بروز جوشهای غرور موثر است .
۶٫ پرهیز از سیگار کشیدن در سلامت پوست و حفظ زیبایی و درخشندگی پوست صورت نقش اساسی دارند
۷٫ پرهیز از عصبانیت و نگرانی ها و فشارهای روانی که عاملی برای بروز جوشهای غرور هستند

بهداشت پوست بزرگسالی

تغییرات پوستی در بزرگسالان بستگی به وراثت و عوامل محیطی دارد ، ضایعات مختلفی در این سن در پوست دیده می شوند مانند بروز غدد چربی  ، پیدا شدن آکنه های بعضی از تغییرات پوستی مانند پیدا شدن لکه های قهوه ای که در بزرگسالان اتفاق می افتد موقتی و زودگذر است در صورت که به علت بارداری و خوردن قرصهای ضد بارداری ایجاد شده باشند بعد از زایمان ، با قطع قرصهای ضد بارداری و یا درمان اختلال ترشح هورمونها ناپدید می شوند . بروز میخچه در انگشتان پا در سن بزرگسالی بیشتر به چشم می خورد .

برای پیشگیری از این عوارض پوستی توجه به رعایت اصول بهداشتی اهمیت خاصی دارد

۱٫ مانند استحمام روزانه
۲٫ توجه به رژیم غذایی صحیح و مناسب سن
۳٫ اجتناب از پوشیدن لباسهائی با الیاف مصنوعی
۴٫ پیشگیری از خستگی جسمی و روحی
۵٫ پرداختن به ورزش و تفریح در هوای پاک و دور از آلودگی های شهر
۶٫ اجتناب ازپوشیدن کفش های تنگ و نوک باریک و لباسهای پلاستیکی
۷٫ اجتناب از قرار گرفتن در معرض نور آفتاب تا حد امکان و در صورت قرار گرفتن در معرض اشعه خورشید استفاده از کرم ضد آفتاب مناسب
۸٫ همه افراد مخصوصا بزرگسالان باید بطور مرتب پوست بدن خود را مورد بررسی قرار دهند و چنانچه تغییرات غیر طبیعی در آن مشاهده کردند هر چه زودتر با پزشک مشورت کنند تا در صورت بروز بیماری خیلی زود تشخیص داده شده و درمان شود
۹٫ گـرما قـادر اسـت بـه درون پـوسـت رخـنـه کـرده و بـه بافتهای صدمه وارد کند. هنگام استفاده از سشوار دستی نباید آن را در حالت بسیار داغ قرار داد  از گرمای نیمروزی هم تا حد امکان باید اجتناب کرد.
۱۰٫ در زمستان به هنگام خروج از منزل  برای محافظت از پوست باید باید بدن را خوب پوشاند تا در معرض سرما قرار نگیرد
۱۱٫ نوشیدن آب فراوان به میزان حداقل ۸ لیوان در روز به سلامت پوست کمک می کند.
۱۲٫ سیگار کشیدن پوست را از جـریان یـافتن طبیعی خون محروم ساخته و سبب انقباظ مویرگهای پوستی میگردد. همچنین سیگار از رسیدن اکسیژن و مواد مغذی به پوست بدن جلوگیری بعمل می آورد.

همچنین برای رعایت بهداشت پوست به نکات زیر توجه کنید :

▪ شستشوی مرتب پوست و بدن , گردو خاک و چربی پوست و مواد زایدی را که در نتیجه عرق کردن روی پوست بدن جمع می شود و ایجاد بو می کند از بین می برد.
▪ حداقل هفته ای دوبار حمام کنید.
▪ نظافت لباس هابتان را رعایت کنید.
▪ استراحت کافی در سلامتی و شادابی پوست شما موثر است.
▪ مصرف ویتامین آ و ب در سلامتی و شادابی پوست شما موثر است.
▪ همیشه از کرمهای ضد آفتاب استفاده کنید.
▪ با توجه به نوع پوست خود از کرم مخصوص استفاده نمایید.

کاربرد لیزر در درمان و زیبایی پوست

لیزر یک نوع نور برانگیخته شده و پرانرژی است که در شرایط عادی در طبیعت دیده نمی‌شود ولی با تکنولوژی و وسایل خاص می‌توان آن را ایجاد کرد. لیزر با نور معمولی تفاوت‌هایی دارد که این ویژگی‌ها باعث توانایی وکاربردهای خاص لیزر می‌شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، کاربرد لیزر در پزشکی و از جمله بیماری‌های پوستی از حدود ۴۰ سال پیش به صورت تحقیقاتی شروع شده و با آمدن دستگاههای جدیدتر که مؤثرتر و کم عارضه‌تر هستند جایگاه ویژه و وسیعی در درمان بیماری‌ها، پیدا کرده است.

مکانیسم اثر لیزر جذب انرژی نورانی توسط مولکول‌های بافتی است. همانطوری که در اثر تابش نور خورشید اشیاء به تدریج گرم می‌شوند، تابش لیزر نیز باعث گرم شدن، داغ شدن و نهایتاً تخریب بعضی مولکول‌های حساس بافتی می‌شود.

از آنجایی که لیزر تک طول موج است، فقط باعث داغ شدن و تخریب ساختمان‌های خاصی می‌شود. در حالی که افزایش حرارت در ساختمان‌های مجاور که حساس نیستند زیاد قابل توجه نیست.

لذا با انتخاب لیزر مناسب و با دانستن ویژگی‌های بافتی می‌توان ضایعه مورد نظر را تخریب کرد در حالی که کمترین صدمه ممکن به ساختمان‌های مجاور آن وارد شود. به طور مثال لیزری که طول موج حدود ۵۸۵ نانومتر می باشد (Pulse dye Laser) بیشتر روی ساختمان عروقی اثر می‌کند. لذا در مورد عروق واریسی پوست، ضایعات همانژیومی و لکه‌ها و خال‌های عروقی به کار می‌رود.

لیزر محدودیتهایی هم دارد , مهمترین نکته آن است که لیزر فقط روی موهای در حال رشد تأثیر میگذارد و از آنجایی که در هر لحظه از زمان فقط درصدی از موها در حال رشد هستند و بقیه در مرحلة استراحت می باشند , لذا تنها درصدی از موها با هر بار انجام لیزر از بین می رود . به همین منظور غالباًَ

جلسات متعددی برای انجام لیزر لازم است و معمولاً فواصل این جلسات می بایست حدود ۴ هفته باشد .

نکته دیگرآن است که پاسخ افراد مختلف به لیزر متفاوت است و همة افراد بطور یکسان پاسخ نمی دهند .

●  کاربرد لیزر در بیماریهای پوستی و زیبایی

به طور کلی کاربردهای لیزر را به شکل زیر می‌توان دسته‌بندی کرد:

درمان ضایعات و خال‌های عروقی که معمولاً رنگ این ضایعات قرمز روشن یا تیره است. درمان انواع ضایعات رنگی و رنگدانه‌ای پوست که شامل خال‌های رنگی پوست و خالکوبی ها می‌شود، درمان و کاهش موهای زائد و ناخواسته بدن، کاهش چین و چروک، فرورفتگی ها و جای زخم‌های ناشی از بعضی بیماریهای پوستی از قبیل آکنه.
درمان بعضی از انواع بیماریهای پوستی از قبیل زگیل، جای زخم های برجسته و خارش دار (کلوئید)، ترک‌های پوستی ناشی از حاملگی و چاقی (Striae) و ترمیم زخم و همچنین استفاده از آن به عنوان وسیله‌ای برای برش بافت از کارایی‌های مهم این پدیده است.

●  انواع دستگاههای لیزر و کاربرد آنها

برای درمان ضایعات عروقی که شامل رگ‌های واریسی پوست (درصورت، اندام ها و بدن)، لکه های قرمز عروقی و خال‌های عروقی (ماه گرفتگی های قرمز) و بعضی تومورهای عروقی (گرانولوم پیوژنیکوم) است، لیزرهای (Pulse dye laser)P.D.L، Nd-YAG، آرگون قابل استفاده هستند که P.D.L مناسب تر است.

برای درمان خال‌ها و لکه‌های تیره پوستی (ماه گرفتگی آبی و یا قهوه‌ای)، خالکوبی ها (آبی، سیاه، گاهی قرمز) از انواع این لیزرها می‌توان استفاده کرد:
Q- Switch Ruby, Q- Switch Alexandrite, Q- Switch Nd-YAG
برای درمان و کاهش موهای ناخواسته نیز از انواع لیزرهای Ruby laser، Alexandrite، Diode، Nd-YAG می توان استفاده نمود.

همچنین یک سیستم جدید به نام (I.P.L) Intense Pulse Light که نور پرانرژی معمولی است و از جنس لیزر نیست در کاهش موهای ناخواسته مؤثر است اما تأثیر لیزر در کاستن موهای زائد، دائمی نمی باشد.

برای کاهش چین و چروک و فرورفتگی های جای زخم آکنه و سایر بیماریها می توان از لیزرهای CO۲ و Erbium YAG استفاده کرد.

لیزر CO۲ پوست را عمیق تر می‌تراشد و در کاهش چین و چروک مؤثرتر است ولی عوارض آن از جمله ایجاد جای زخم و لکه های تیره شایع تر است، لذا برای کاهش عوارض ناخواسته، Erbium YAG مناسب تر است. نتیجه این لیزرها هیچ کدام صددرصد نیست، ولی در کاهش عمق چین و چروک و زخم ها مؤثر هستند.

انواع مختلف لیزر در درمان بیماریهای مختلف پوستی کاربرد دارند ولی باید توجه داشت که برای این بیماریها، درمان‌ها و روش‌های دیگر و ارزان‌تر نیز وجود دارند، لذا در صورت عدم موفقیت سایر روشها می توان نتایج لیزر را نیز امتحان کرد.

●  عوارض لیزر

عوارض لیزر بسیار نادر هستند , گهگاه قرمزی , ایجاد شدن دلمه و تغییر رنگ های مختصری در محل لیزر ایجاد می شود که غالباً به سرعت از بین میروند .

برای کاستن این عوارض , بهتر است از ۲ تا ۴ هفته قبل از لیزر تا چند هفته بعد از آن از قرار گرفتن در معرض نور شدید آفتاب پرهیز کرده و در تمام این مدت از کرم های ضد آفتاب استفاده کنید.

استفاده از لیزر توسط افراد غیر متخصص منجر به عوارض جبران ناپذیری از جمله تغییر در رنگ پوست می شود.

از جمله عوارض لیزر که همراه با تغییر رنگ پوست است می توان به پر رنگ شدن (تیره شدن) پوست و بی رنگ شدن پوست بصورت ایجاد لکه های سفید رنگ پوست اشاره کرد.

استفاده از لیزر در پوست های تیره و به عبارت دیگر پوست های سبزه عوارض بیشتری دارد،  بسیاری از مردم ایران دارای پوست سبزه هستند و عوارض لیزر بصورت تغییر در رنگ پوست یا بطور ایجاد لکه های پوستی ، تیره شدن پوست و یا بی رنگی پوست در آنها شایعتر است.

برخی از مشکلات که در نتیجه استفاده از لیزر توسط افراد غیر متخصص صورت می گیرد از جمله بی رنگ شدن پوست بخصوص در افراد دارای پوست های سبزه غیر قابل بازگشت است.

در خصوص سایر عوراض پوستی که در نتیجه استفاده از لیزر توسط افراد غیر متخصص صورت می گیرد  عارضه دیگر ایجاد سوختگی های پوست است که باعث ایجاد جوشگاه ها می شود و در اغلب موارد غیر قابل بازگشت است.

توصیه متخصصین پوست به افرادیکه قصد لیزر درمانی دارند این است که در این خصوص تحت تاثیر تبلیغات فراوانی که در این خصوص و بدون هیچ گونه نظارتی در مجلات صورت می گیرد قرار نگیرند بلکه با مراجعه به پزشک متخصص و در صورت صلاحدید پزشک اقدام به این کار کنند.  با پیشرفت علم و فناوری های نوین، دستگاه های لیزر پیشرفته ای به بازار آمده اند که چنانچه افراد متخصص پوست و آگاه آنها را به کار گیرند با حداقل عوارض می توانند نتایج مطلوبی به دنبال داشته باشند.

استفاده از لیزر در درمان بسیاری از بیماری های پوستی شامل ضایعات مادرزادی یا اکتسابی همچنین درمان موهای زاید ، درمان بسیاری از جوشگاه های برجسته و فرورفته آکنه یا سوختگی و جوان سازی پوست کاربرد دارد که با توجه به نوع ضایعه باید از انواع مختلفی از لیزر با طول موج های متغیر استفاده کرد.

تشخیص ضایعه دقیق پوستی باید توسط پزشک متخصص پوست و مو انجام گیرد و متناسب با آن از روش درمانی خاصی استفاده شود.

محافظت از پوست بدن

پوست بزرگ‌ترین و وسیع‌ترین عضو بدن موجودات زنده است. پوست انسان مرز نازک میان بدن او و محیط اطراف است و، علاوه بر انجام برخی اعمال حیاتی، فرد را در مقابل آسیب‌ها و صدمات گوناگون محافظت می‌کند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  پوست یک عضو زنده است که تنفس کرده خود را بازسازیکرده، اعمال فیزیولوژیک مختلفیانجام میدهد. چنانچه به عنوان یک چتر، یک سایبان یا یک پوشش محافظ عمل میکند. پوست از سلولهای کاملا“ تمایز یافته تشکیل شده که به سه لایه مشخص تقسیم میشود . بطور متوسط این سه لایه با هم ۲mm عمق دارند.

پوست وسیعترین، سنگین ترین و نیز موثرترین و پیچیده ترین عضو بدن میباشد. بطور متوسط کل سطح پوست فرد بالغ سطحیمعادل ۲ – ۱٫۷ متر مربع و وزنیمعادل ۱/۴ کیلوگرم دارد. اولین وظیفه پوست عملکرد بعنوان یک مانع بین بدن و محیط میباشد.

- ساختار پوست

پوست ما شامل سه بافت اصلیاست که هر کدام وظیفه خاص خود را انجام میدهند.

اپیدرم : خارجیترین لایه پوست، که نازک بوده از اپیتلیوم سنگفرشیساخته شده است. این بافت خارجینقش اساسیدر محافظت بازیمیکند.

کراتینه شدن یکیاز اعمال اصلیاپیدرم است. سلولهایبازال (کراتینوسیت) هر ۲۸ روز میتوز (تقسیم سلولی) انجام میدهند و تقریبا“ جایگزین سلولهایدیگر میشوند. این سلولها با مسطح شدن و سنتز مواد جدید به تدریج متمایز میشوند. در پایان تکامل سلولهایشاخیساخته میشوند. در ابتدا سلولها با کمک یک “ سیمان “ به هم میچسبند سپس پوسته پوسته میشوند یا پوسته ریزیمیکنند.

زیر اپیدرم لایه درم میباشد که حاویعروق خونی، رشته هایعصبیو غدد پوست (سباسه و عرق ) میباشد. این لایه هم یک بافت تغذیه ایو هم محافظ میباشد که اجزایاصلیآن کلاژن ، الاستین و هیالورونیک اسید انعطاف پذیریو الاستیسینه پوست را تامین کرده، پوست را در مقابل از دست دادن آب محافظت میکند.

عمیق ترین لایه پوست هیپودرم میباشد که بطرف پایین کشیده شده، به عضلات و بافتهایزیرین متصل است. هیپودرم شامل سلولهایچربیمیباشد که به نام آدیپوسیت شناخته میشوند و کار آنها محافظت از ارگانهایداخلیبدن و ایزوله کردن ساختارهایزیرین در مقابل تغییرات ناگهانیدماییمیباشند.

- پوست اعمال مختلفیانجام میدهد از قبیل :

۱-nbsp; 1- محافظت :

چتر، سایبان و پوشش همگیدر یکجا علاوه بر ضدآب بودن پوست، در واقع عمده سلولهایسطحیکه Corneocyte ها هستند یک محافظ طبیعیدر برابر تهاجمات خارجیبشمار میروند . کراتین مقاومت پوست در برابر مواد شیمیاییرا افزایش میدهد و از طرف دیگر کلاژن و الاستین مقاومت در برابر تاثیرات مکانیکیو کشش را تامین میکند. چربیموجود در هیپودرم هم از ارگانهایداخلیدر برابر ضربات و صدمات خارجیمحافظت میکند.

در مجاورت نور آفتاب، پوست با ضخیم شدن بطور طبیعیدر برابر اشعه UV مقاومت میکند.

اپیدرم با فیلم محافظتیکه از ترشحات غدد سباسه و عرق تشکیل میگردد پوشیده شده است (امولسیون W/O ) فیلم آب – چربی

PH پوست :

فیلم آب – چربیبالانس PH پوست را در حدود ۴٫۲ – ۶٫۴ (متوسط ۵٫۵ ) نگاه میدارد. سطح پوست همیشه در اسیدیته پایین نگاه داشته میشود بنابراین از رشد میکروب جلوگیریمیکند. صابون به علت خاصیت قلیاییکه دارد با پوست واکنش میدهد و باعث تخریب فیلم محافظ آب – چربیمیشود.

۲- درک

پوست یکیاز ۵ ارگان حسیاست که برایحسن لامسه تخصص یافته است پایانه هایعصبیکه در پوست میباشد قادر به درک :

- درد
- حس لامسه و فشار
- دما میباشد
۳- سنتز
مواد ذیل توسط پوست سنتز میشوند :
- ملانین —– طبیعیکه قسمتیاز اشعه خورشید را جذب میکند.
- ویتامین D3 , D2 اثر ضد پوکیاستخوان
- کلاژن و الاستین جهت ثبات و انعطاف پذیریپوست
- لیپیدهایدرون سلولیجهت بهبود سد پوستی

۴- تبادل

- تنظیم درجه حرات ( از طریق تعریق)
- تبادلات تنفسی
- جذب و نفوذ از طریق پوست
- خورشیـد و پـوست
طیف خورشیدیبه چند دسته تقسیم میشود : اشعه کیهانی، اشعه گاما، اشعه ایکس، اشعه UV (UVA, UVB)، نور مرئیو مادون قرمز

-UV در پوست

۹۰% اشعه UV در پوست جذب میشود و فقط ۱۰% آن به درم میرسد. UVA تا انتهایدرم نفوذ میکند و نورمرئیو مادون قرمز حتیعمیق تر در پوست نفوذ میکند.
علاوه بر اثرات مطلوب از قبیل: برنزه شدن، سنتز ویتامین D، احساس گرما، بهبودیبعضیمشکلات پوستی( پسوریازیس) خورشید اثرات مضرینیز دارد که به طول موج، شدت نور، طول مدت مواجهه با نور، نوع پوست و سن بستگیدارد.

- در بچه هایکوچک
۱۰ سال اول زندگیاز اهمیت بالاییبرخوردار است. ۹۰% سرطانهایپوستیدر مناطقیاز پوست که در مجاورت نور آفتاب است رخ میدهد. به همین دلیل نباید بچه ها در مقابل نور آفتاب باشند. بچه ها باید در مقابل نور آفتاب به خوبیمحافظت شوند.

- در پوست نرم و شکننده :
این پوست ها مستعد لک شدن و قرمز شدن هستند. این علائم در اثر قرار گرفتن در معرض نور تشدید میشوند. به همین دلیل این نوع پوستها باید در مقابل نورآفتاب به خوبیمحافظت شوند.

- در پوستهایآکنه ای:
پوستهاییبا استعداد بروز آکنه نباید به مدت طولانیدر معرض نورآفتاب باشند. گر چه این یک واقعیت است که پوست تحت نفوذ نور خورشید ابتدا خشک تر میشود، این بهبود ظاهریبه سرعت منجر به بروز و افزایش جدیآکنه خواهد شد.

با نفوذ اشعه UVA به عمق درم، پوست واکنشیبسمت پیریپوستینشان میدهد. نفوذ UVA متناسب با اشعه دریافتیو جمع شده است.
مواجهه زیاد با اشعه هایUV میتواند باعث پیریزودرس پوست شود که با موارد زیر مشخص میشود :

- پوست خشک و پوسته پوسته
- لکه هایقهوه ایواضح
- تغییرات در درم
- کاهش سنتر و پایین آمدن کیفیت فیبرهایکلاژن و الاستین

پیریزودرس پوست که در اثر نور خورشید ایجاد میشود عمدتا“ موجب پیگمانتاسیون نامنظم پوست من جمله پارگیمویرگهایخونی(تلانژکت� �زی) میشود.
- تختخواب های خورشیدی و UVA :

امروزه بیشتر سازندگان معروف تختخواب هایخورشیدیفقط از لولهایتشعشع UVA استفاده میکنند. با این وجود، میزان UVA جهت برنزه شدن در تختخواب هایخورشیدیبه میزان قابل توجهیبیشتر از UVA مورد نیاز جهت برنزه شدن در نور طبیعیخورشید میباشد. اگر چه خطر UVB از UVA کمتر میباشد ولیتختخوابهایخورشیدیاثرات بسیار نامطلوبیبر پیریزودرس میگذارند
محافظت طبیعیپوست در مقابل نور خورشید

پوست مکانیزیهایدفاعیطبیعیدر برابر اشعه مضر نور خورشید دارد.

- تولید ملانین
پوست به کمک تشکیل ملانین جلوینفوذ اشعه UV را میگیرد و با جذب این اشعه توسط پیگمانها تا حدودیاز اثرات مضر UV جلوگیریمیکند. ملانین از ملانوسیت ها که در پوست هستند تشکیل میشود و در محل اتصال درم و اپیدرم جایگزین میشود.

میزان پیگمانهایروشن هرشخص، بسته به ژنیتک افراد میباشد. افراد با پوست خیلیروشن و کک و مک دار با موهایقرمز، عموما“ پیگمانهایروشن سنتز میکنند. برنزه شدن این افراد بسیار مشکل و حتیغیر ممکن میباشد. افرادیکه به آسانیبرنزه میشوند، تعداد بیشتریپیگمانهایتیره تولید میکنند.

- ضخیم شدن پوست
- یوروکانیک اسید، ماده اصل عرق (عمل خفیف حفاظتی)

رطـوبت پـوست
جهت حفظ خصوصیات طبیعیپوست، رطوبت پوست باید متعادل نگه داشته شود.
وقتیلایه فوقانیاپیدرم تقریبا“ ۱۳% آب داشته باشد. میزان رطوبت آن مطلوب میباشد.

- عوامل شیمیایی: پاک کننده ها، کف ها و غیره
- عوامل فیزیولوژیک : پیریژنتیکی، به همراه کم شدن عناصریکه استراتوم کورنئوم (لایه بالایپوست) را میسازند
- عوامل پاتولوژیک : اگزما، ایکتیوز، پسوریازیس و غیره
- عوامل محیطی: باد، سرما، آفتاب، رطوبت کم و غیره
- محافظت از پوست در برابر عوامل نامساعد محیطی(باد- سرما-خورشید-تهویه هوا و غیره)
- عدم استفاده از صابونها و پاک کننده هایمورد استفاده که چربیطبیعیپوست را تخریب میکند.
- عدم استفاده از لوسیونهایجمع کننده حاویالکل که فیلم آب- چربیرا تخریب میکنند.
- استفاده از مرطوب کننده ها (صبحها و / یا عصرها)

- پیر شـدن پوست

پیرییک حادثه فیزیولوژیک طبیعیاست. در حال حاضر ثابت شده است که متوسط سن جمعیتها در دنیا رو به افزایش است در اروپا ۵۶% زنان بالای۳۰ سال عمر دارند. در بلژیک این نسبت ۷۰% است. در این راستا، پوست و مخصوصا“ پیریپوست اهمیت بیشتریمییابد. اگر چه تمام اعضایبدن پیر میشوند ولیپوست تنها عضویاست که فرآیند پیریرا بصورت کاملا“ مشهود نمایان میسازد. بنابراین ظاهر پوست برایبیشتر خانمها از اهمیت فوق العاده ایبرخوردار است. پیرینتیجة اجتناب ناپذیر رشد میباشد و تغییرات مکانیکیو فیزیولوژیکیرا در قسمتهایمختلف پوست منعکس میکند.

- چند علت مختلف سالخوردگی:
پیریژنیتکیپوست و تمام فاکتورهایداخلی

مواجهه با آفتاب

سایر عوامل خارجی، نظیر عادات زندگی، مصرف داروهایخاص، غفلت از محصولات محافظ پوست و غیره
خورشید تمام انواع اشعه ها را از خود ساتع میکند. از جمله آنها اشعه ماوراء بنفش است که به سه باند تجزیه میشود. اشعه هایUVC, UVB, UVA. خوشبختانه اشعه UVC که امواج کوتاهیدارد و برایزندگیموجودات زنده بسیار مضر است توسط لایه ازن جذب شده، به زمین نمیرسد.

بنابراین وقتیما خودمان را در مقابل نور آفتاب قرار میدهیم، پوست ما اشعه UVB ( با طول موج متوسط ) و UVA ( با طول موج بلند) را دریافت میکند.

اثرات بیولوژیک اشعه ماوراء بنفش

اشعه هایUV پوست را به تیره شدن وا میدارند. که این نتیجة تاثیر UV رویسلولهایتخصص یافته اپیدرم به نام ملانوسیت ها میباشد. ملانوسیت ها سلولهایستاره شکل هستند که در لایه بازال اپیدرم با قرار گرفته اند. ملانوسیت ها پیگمانهایتیره ملانین را میسازند که در زیر سلولهایکوچک بنام ملانوزوم کپسوله میشوند. این ملانوزوم ها از ملانوسیت ها به سلولهایاصلیاپیتلیال (کراتینوسیت ها) منتقل میشوند.

اشعه خورشید ملانوسیت ها را تحریک کرده موجب تکثیر آنها میشود و تولید ملانین را در آنها افزایش میدهد، اشعه خورشید همچنین انتقال ملانوزومها از ملانوسیت ها به کراتینوسیت ها را تسریع میکند. بنابراین یک پوست تیره نتیجه افزایش جمعیت ملانوسیت ها و افزایش ملانین در کراتینوسیت ها میباشد.

مهمترین کار پیگمانتاسیون ملانین محافظت در برابر اشعه UV است.

به همین دلیل است که پوست ما در اولین روزهایکنار ساحل به آسانیمیسوزد و پوست افراد تیره نمیسوزد.

مواجهه با آفتاب یکیاز فاکتورهایاصلیپیریپوستیمیب اشد. که پیرینوریPhotoaging نامیده میشود. پیرینوریمربوط به تغییرات عمیق در فیبرهایپوست (کلاژن و الاستین) و نیز بینظمیپیگمانتاسیون میباشد. نتیجه پیرینوریچین و چروکها و لکه هایپیگمانته پوستیاست. اشعه خورشید همچنین موجب تغییر مولکولهایDNA حامل اطلاعات ژنتیکیسلولهایپوست ما میشود. این تاثیرات میتوانند باعث مرگ سلولییا تغییر در DNA شوند که نتیجه اش سرطانهایپوستیاست.

در واقع، بیشتر سرطانهایپوستیدر نقاطیاز بدن است که در معرض نور خورشید هستند. شواهد زیادیوجود دارد که بعضیسرطانهایپوستیدر بزرگسالان ممکن است با مواجهه زیاد با نور خورشید در دوران کودکیمرتبط باشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  تا این اواخر UVA به عنوان اشعه بیضرر تلقیمیشد. بهر جهت UVA به وفور در نور طبیعیوجود دارد و عمیق تر از UVB در پوست نفوذ میکند. در حال حاضر شواهدیوجود دارد که UVA بیضرر نیست و بسیاریاز اثرات مضر اشعه خورشید با UVB و همچنین UVA بوجود میآید. اما اشعه ماوراء بنفش فقط اثرات مضر ندارد. بلکه موجب آرامش روحیشده و نیز در تشکیل ویتامین D موثر است. اشعه ماوراء بنفش همچنین در درمان بعضیمشکلات پوستیاز جمله پسوریازیس (نور درمانی) استفاده میشود.

اولین و مهمترین کار در حفاظت از پوست اجتناب از نور خورشید تا حد امکان میباشد. این نکته مخصوصا“ در مورد اطفال و در ساعات گرم روز باید رعایت شود. همچنین پوششهایمحافظ (کلاه، بلوز آستین بلند……..) موثرند.

یک راه حل بسیار موثر پوشاندن سطح پوست توسط یک لایه نازک ضد آفتاب است. ضد آفتابهایمختلفیدر بازار موجودند که در سالهایاخیر نیز پیشرفت چشمگیریجهت افزایش اثر بخشیو نیز تاثیر بر زیباییحاصل شده است. درجه حفاظت یک ضد آفتاب که برایمقابله با UVB پیشنهاد میشود با فاکتور حفاظتیدر برابر خورشید (SPF) اندازه گیریمیشود.

اگر یک ضد آفتاب SPF معادل ۱۰ داشته باشد بدان معنیاست که میتوانیم ۱۰ باز از نظر زمانیبیشتر از زمانیکه پوست بدون محافظ قرمز میشود در برابر خورشید بمانیم. بنابراین هر چه SPF بالاتر باشد، اثر حفاظتیآن در برابر UVB بیشتر است. برایمحافظت در برابر UVA از تست هایمتفاوتیاستفاده میشود.

یک ضد آفتاب خوب و موثر باید جلویهر دو اشعه UVB, UVA را بگیرد و داراییک فاکتورحفاظتیمناسب در برابر هر دو باشد. همچنین باید با یک بار استفاده بر رویپوست هم در برابر اشعه خورشید هم در برابر آب و شستشو موثر باشد. اثر بخشیمداوم محصولات ضد آفتاب در طول چندین ساعت دوام ضدآفتاب نامیده شده، پارامتر بسیار مهم و تعیین کننده ایدر حفاظت در برابر آفتاب میباشد.

سایر اثرات مضر آفتاب
- دهیدراتاسیون
- آفتاب سوختگی
در یک روز معین ، اشعه UVB میتواند باعث قرمزیشود. این قرمزی۲۴ ساعت بعد از در معرض نور قرار گرفتن مشخص میشود
- تغییر سیستم دفاع طبیعیپوست
- واکنشهایفتو شیمیاییغیر نرمال
- حساسیت نوری
- درماتوز نوری
- سرطانهایپوستی

جوانی با پوستی بدون چروک

پوست در تمام طول عمر، از بدو تولد تا مرگ، نیاز به مراقبت و رسیدگی دارد و هرگز نباید به ‌حال خود رها شود. در غیر این صورت، به‌سرعت پیر و فرسوده می‌شود و کارآیی‌اش را از دست می‌دهد. پوست انسان آیینة تمام‌نمای جسم و روان اوست.

فردی که پوستی سالم و شاداب دارد از لحاظ جسمی، روانی و عاطفی در وضعیت مطلوبی است. ا‌زجمله عمده‌ترین تظاهرات پیری پوست، پیدایش چین و چروک در مناطق مختلف آن است.

امروزه روش‌های متعددی برای درمان چین و چروک‌های پوستی وجود دارد. بنابراین به‌راحتی می‌توان پیر شدن پوست را به تأخیر انداخت و از ایجاد چروک‌های پوستی جلوگیری کرد.

فرآیند پیری پوستپوست سالمْ لطیف، شاداب و بدون لک است، رنگی یکنواخت و روشن دارد و هیچ‌گونه نشانه‌ای از تغییر رنگ و پوسته ‌پوسته شدن بر روی آن مشاهده نمی‌شود.

پوست از خارج به داخل دارای سه بخش است:۱٫ اپیدرم (روپوست)، که خارجی‌ترین لایة پوست را تشکیل می‌دهد؛۲٫ درم (پوست)؛۳٫ هیپودرم (زیرپوست)، که حاوی ضمائم پوستی، عروق و اعصاب است.

در طول زمان، همراه با افزایش عمر، در تمامی لایه‌های پوست تغییراتی به‌وجود می‌آید که منجر به پیری می‌شود. در لایة اپیدرم (روپوست)، علاوه بر سلول‌های تشکیل‌دهندة آن، دو نوع پروتئین رشته‌ای‌شکل به‌نام کلاژن و الاستین وجود دارد. این دو نوع پروتئین مسئول قوام، استحکام، سفتی، ارتجاع و انعطاف‌پذیری پوست هستند.

پیدایش چین و چروک‌های پوستی عمدتاً ناشی از تغییراتی است که در سطح سلول‌ها و بافت‌های لایة درم (لایة دوم) پوست رخ می‌دهد؛ مثلاً تعداد و حجم الیاف انعطاف‌پذیر کلاژن و الاستین کاهش می‌یابد و عملکرد آن‌ دو ضعیف می‌شود، همچنین سلول‌های سازندة آنها کم می‌شود. در نتیجه، از حالت ارتجاعی و کشسانی پوست کاسته می‌شود.

در پوست یک فرد جوان، رشته‌های کلاژن متعدد است، به‌طور منظم قرار گرفته و شبکة بیضی‌شکلی را تشکیل می‌دهد. در زیر این الیاف کلاژن، رشته‌های دیگری به‌نام الاستین وجود دارد. رشته‌های الاستین در زیر محل اتصال لایة دوم و اپیدرم در تمام سطوح پوست پراکنده شده‌اند.

اما در پوست یک فرد پیر، این رشته‌ها دچار تغییرات فیزیکی و شیمیایی می‌شوند که به‌ دنبال آن، چین و چروک پوستی ظاهر می‌شود. در پوست پیر، ضخامت لایه‌ها کاهش می‌یابد که ناشی از کم شدن تعداد و اندازة رشته‌های قوام‌دهنده و سفت‌کنندة پوست است.

در فرآیند پیری، رشته‌های کلاژن به مرور زمان قطعه‌قطعه و ازهم‌گسیخته می‌شوند. تمامی این تغییرات تدریجی و اجتناب‌ناپذیر در طول زمان و همراه با افزایش سن در هر فرد ایجاد می‌شود.در لایة خارجی پوست (اپیدرم) هم طی فرآیند پیری تغییراتی به‌وجود می‌آید. تعداد سلول‌های این لایه نسبت به اپیدرم فرد جوان کمتر می‌شود.

همچنین، در اندازه، شکل و عملکرد سلول‌های لایة اپیدرم تغییراتی ایجاد می‌شود. سرعت تکثیر و ازدیاد سلولی، و میزان سوخت‌‌وساز آنها کاهش می‌یابد. نفوذپذیری این لایه نسبت به مواد خارجی و عوامل محیطی اعم از ترکیبات شیمیایی و غیرشیمیایی بیشتر می‌شود.

در کل، پوست آسیب‌پذیرتر می‌شود و، در صورت پیدایش زخم، دیرتر بهبود می‌یابد.

تغییرات دیگری هم در روند پیری رخ می‌دهد:

تغییر رنگ پوست، سفید شدن موها، کاهش عملکرد و فعالیت غدد چربی‌ساز (سباسه) و غدد عرق، تغییرات بافت تغذیه‌کنندة پوست، کاهش بافت عروقی و کاهش خون‌رسانی پوست. همچنین تغییراتی در سطح سلول‌های ایمنی پوست، که مسئول دفاع از بدن در مقابل عوامل محیطی و میکرو‌ب‌ها هستند، رخ می‌دهد که ماحصل آن کاهش قدرت دفاعی و مقاومت نسبت به بیماری‌ها و افزایش آسیب‌پذیری پوست در مقابل عوامل آسیب‌رسان فیزیکی و شیمیایی است.

طی فرآیند پیری، فعالیت غدد چربی‌ساز و غدد عرق کم می‌شود. فرد پیر کمتر چربی می‌سازد، بنابراین، پوست او خشک‌تر به‌نظر می‌رسد. به‌علاوه، قدرت تعریق پوست پیر در پاسخ به محرک‌های خارجی کم می‌شود.

سفید شدن موها نیز از جمله علائم پیری است. بجز در موارد نادری که عامل سفید شدن موها جهش‌ ژنی و در نتیجه انتقال ژن‌هاست، این پدیده حاصل کاهش قدرت رنگدانه‌سازی در پوست و فولیکول‌های موست.

چروک صورت، نماد پیریدر پیری پوست، پوست صورت بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد، زیرا در معرض دید همگان است و نقش مهمی در برقراری روابط اجتماعی، فردی و شغلی افراد دارد.طول عمر و گذر زمان تغییراتی را در پوست صورت ایجاد می‌کند که از علائم پیری‌ است.

مهم‌ترین آنها عبارت است از:

شلی و افتادگی پوست، آتروفی (لاغری پوست)، پیدایش چین و چروک، پیدایش لک‌های تیره یا قهوه‌ای‌رنگ، ایجاد فرورفتگی‌های متعدد، و تغییرات عروقی که منجر به کدر شدن رنگ پوست می‌شود. شلی پوست نشان‌دهندة تغییرات استحاله‌ای و تخریبی در بافت‌های نگهدارنده و بافت‌های همبند پوست است.

این تغییرات دو نوع است:

تغییرات پاتولوژیک، که در سلول‌ها و اجزای تشکیل‌دهندة سلول‌های پوست و بافت‌های نگهدارندة آن رخ می‌دهد؛ و تغییرات کلینیکی (بالینی)، یعنی تغییراتی که با چشم آنها را می‌بینیم.

تغییراتی که با افزایش سن در پوست صورت ایجاد می‌شود عبارت است از:

ـ جذب و تحلیل تدریجی بافت چربی زیرجلد؛
ـ کم شدن تدریجی ضخامت پوست یعنی نازک‌تر شدن آن؛
ـ کاهش خاصیت ارتجاع و انعطاف‌پذیری پوست؛
ـ سست شدن اتصالات و چسبندگی پوست به بافت‌های حمایت‌کننده و نگه‌دارنده؛
ـ تغییر شکل اسکلت، رباط‌ها و ماهیچه‌ها.

مجموعة عوامل ذکر شده تغییراتی در ظاهر و چهرة فرد ایجاد می‌کند.پیری پوست فرآیندی طبیعی و ذاتی و تدریجی است و در نهایت به تغییر شکل ظاهری و اختلال در عملکرد طبیعی این عضو منجر می‌شود. در نتیجة تغییرات ذکرشده، به‌‌دلیل اثر دائمی نیروی جاذبة زمین، پوست شل و افتاده می‌شود. ضعف عضلات صورت و گردن نیز در کنار مجموع این عوامل باعث پیدایش چین و شکن بر روی پوست صورت می‌شود.

عوامل دخیل در تسریع پیری پوستعوامل متعددی پیری سلول‌ها را تسریع می‌کنند که به دو دسته تقسیم می‌شوند:

الف. عوامل ذاتی (داخلی)، که همان ژن یا واحدهای وراثتی است. افزایش خطاهای ژنتیکی در طول زمان همراه با افزایش سن، باعث تجمع اثرات تخریبی می‌شود و پیری در سلول‌ها بروز می‌کند. در زنان، عوامل هورمونی هم بر این موارد اضافه می‌شود و فرآیند پیری را تسریع می‌کند.

ب. عوامل محیطی (خارجی) که مهم‌ترین آنها اشعة ماورای‌بنفش نور آفتاب است.نور خورشید، اگرچه مفید و حیات‌بخش است، دارای اثرهای زیانباری نیز هست.

پوست انسان عضوی حساس است و آسیب‌ها و صدمات وارده بر آن در اثر تابش نور خورشید پیری زودرس این عضو را به‌ دنبال دارد.

آفتاب‌سوختگی، خشک و کدر شدن پوست، بروز ضایعات پیش‌سرطانی، پیدایش چروک‌های ریز و درشت پوستی، و حتی ابتلا به بدخیمی‌های پوستی از عوارض تابش پرتو فرابنفش نور خورشید است. امروزه با مصرف ضد آفتاب‌ها می‌توان تا حدودی از بروز این عوارض جلوگیری کرد.

مبارزه با پیری پوستمبارزه با پیری از طریق استفاده از داروها یا روش‌های درمانی طبی و غیرطبی (جراحی) امکان‌پذیر است. از جمله روش‌های درمانی طبی می‌توان به مصرف ضد آفتاب‌ها، استفاده از اسیدهای میوه‌ای و ترکیبات ویتامین A یا رتینول (Retinol) اشاره کرد.

امروزه از نظر علمی ثابت شده است که این ترکیبات بخصوص رتینول و مشتقاتش در صورت مصرف موضعی طولانی‌مدت اثر ضد پیری دارند.در طی فرآیند پیری، پیدایش چین و چروک پوستی، بخصوص در پوست صورت، بسیار ناخوشایند است.

چروک‌های پوستی را به سه نوع تقسیم می‌کنند:

۱٫ چین و چروک طبیعی که بیان‌کنندة حالات روانی، روحی، احساسات درونی، و تنش‌های هیجانی و عاطفی هستند. این چین‌ها در اطراف بینی و لب‌ها به‌وجود می‌آیند.

۲٫ چین‌هایی که در اثر پدیدة پیری در سنین ۲۵ تا ۳۰ شروع به ظاهر شدن می‌کنند، مانند عمیق‌تر شدن خطوط خنده، خطوط اخم و خطوط افقی پیشانی.۳٫ چین و چروک‌هایی که بعد از دهة پنجم زندگی و عمدتاً در اطراف لب‌ها یا روی گونه‌ها پدیدار می‌شوند.

درمان‌های مختلفی برای از بین‌ بردن این نوع چین و چروک‌های پوستی وجود دارد. مهم‌ترین و بهترین درمان ضایعات ناشی از پیری پوست جراحی است که اصطلاحاً به آن لیفتینگ (lifting) گفته می‌شود. جراحِ پوست صورت را برش می‌دهد و پوست را به سمت عقب و خارج می‌کشد، سپس لبه‌های پوست را در محلی که از پیش طراحی شده ثابت می‌کند و می‌دوزد.

ضمن عمل کشیدن پوست و ثابت کردن آن در محل جدید، عضلات و بافت‌های نگه‌دارندة زیرین هم اصلاح و ترمیم می‌شوند. هیچ‌کدام از روش‌های درمانی ضد پیری را نمی‌توان جایگزین روش جراحی لیفتینگ کرد.

در طی عمل لیفتینگ، ظاهر چروک‌ها بهبود می‌یابد و فرد جوان‌تر به‌نظر می‌رسد؛ ولی این عمل باعث توقف شل‌شدگی و سستی پوست نمی‌شود و با تشخیص جراح شاید پس از گذشت چند سال نیاز به عمل جراحی تکمیلی یا عمل مجدد باشد.

عمل لیفتینگ زمانی انجام می‌شود که فرد احساس کند نیاز به چنین عملی دارد، ولی سن استاندارد برای آن ۳۵ ـ ۴۵ است، یعنی درست زمانی که چروک‌های دور لب هنوز ایجاد نشده‌اند.

از روش‌های درمانی دیگر می‌توان به عمل ساییدن یا تراشیدن پوست با مواد شیمیایی (peeling) و وسایل مکانیکی (dermabrasion) اشاره کرد. طی عمل درم‌ابریژن، پوست با کمک مواد زبر و خشن تراش داده و ساییده می‌شود. پس از بهبودی زخم ناشی از این عمل، پوست جدید تشکیل می‌شود که به‌مراتب جوان‌تر و زیباتر از پوست قبلی خواهد بود.

روش دیگری که به‌ منظور جوان‌سازی پوست پیشنهاد می‌شود و انواع خاصی از چروک‌ها بخصوص چروک‌های ظریف، ریز و سطحی را برمی‌دارد درمان با اشعة لیزر است. لیزر نوعی نور تقویت‌شده با طول موجی خاص است.

پوست آسیب‌دیده در اثر تابش مستقیم نور آفتاب، ضایعات و چروک‌های ناشی از افزایش سن، جوشگاه‌ها یا اسکار عمل جراحی، ضایعات سالک و آبله‌مرغان، همگی، با اشعة لیزر برداشته می‌‌شوند.

در روش درمان با اشعة لیزر، برش و لایه‌برداری پوست آن‌قدر ادامه می‌یابد تا به لایه‌های زیرین پوست برسیم. در طی این مراحل، پوست مجدداً ترمیم می‌شود و پس از بهبودی زخم، پوستی جدید و جوان جایگزین می‌شود. این روش تا حدود زیادی چروک‌های قبلی را از ‌بین ‌می‌برد.

در ضمن، پوستْ صاف، یکدست، شفاف و خوش‌رنگ می‌شود.از دیگر روش‌های درمانی جوان‌سازی پوست، استفاده از مواد پرکننده است. این مواد عمدتاً کلاژن‌های تزریقی‌اند که به‌طور صناعی یا نیمه‌صناعی ساخته شده‌اند و، از طریق تزریق با وسایل و سرنگ‌های مخصوص در اتاق عمل با شرایط استریل،

چروک‌های عمیق، فرورفتگی‌ها، چین و شکن‌ها، خطوط عمیق اخم، پیشانی یا اطراف لب‌ها پر خواهد شد.امروزه روش درمانی نسبتاً جدیدی برای درمان چروک‌های صورت ارائه شده و اخیراً محبوبیت یافته است.

استفاده از سم بوتولیسم (Botox) باعث فلج شدن ماهیچه‌های حالت‌دهندة صورت می‌شود.

در پوست صورت انسان ماهیچه‌های ظریف سطحی بسیاری وجود دارد که انقباض پی‌درپی و ممتد این عضلات باعث ایجاد چین و شکن و پیدایش چروک می‌شود.این ماهیچه‌ها با انقباضات خود باعث تغییر در حالات چهرة فرد می‌شود (حالت اخم، شادی، هیجان، خنده،…). این عضلات به منظور افزایش قدرت عضلانی ساخته نشده‌اند، به این معنی که هرچه این عضلات کمتر کار کنند (کمتر منقبض شوند) چروک‌های کمتری در پوست صورت ایجاد خواهد شد.

ورزش‌های صورت که این قبیل عضلات را منقبض می‌کنند باعث ایجاد چروک می‌شوند و چروک‌های موجود را برجسته‌تر و عمیق‌تر می‌کنند و نباید انجام گیرند.

سم بوتولیسم باعث فلج موقتی (چند ماهة) این ماهیچه‌ها می‌شود. فلج شدن این عضلات و عدم انقباض آنها باعث جلوگیری از پیدایش چروک جدید و از بین‌ رفتن چروک قبلی خواهد شد؛ مثلاً خطوط پیشانی، خطوط اخم و خطوطی که در اثر حرکات عضلات چشم ایجاد می‌شود با این روش درمانی از بین می‌رود

نکاتی جهت مراقبت از پوست و مو

ساختمان پوست

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  پوست از دو قشر به نام های اپیدرم و درم تشکیل شده است و ساختمان مفصل و پیچیده ای دارد، زیرا دارای دو شبکه عروقی، دو دسته عروق لنفاوی و دو گروه رشته های عصبی است.

اپیدرم که لایه بیرونی است، پوششی بر روی درم است و فاقد عروق خونی است، درم دارای عضلات، اعصاب و عروق خونی است و در زیر اپیدرم قرار دارد.

اپیدرم خود از پنج لایه تشکیل شده است. لایه زیرین آن از یک ردیف سلول های استوانه ای شکل به وجود آمده است که در اثر تغییر شکل، لایه های دیگر اپیدرم را به وجود می آورند. این سلول ها به تدریج تغییر جا می دهند تا به سطح پوست می رسند و سرانجام به شکل سلول های مرده، ورقه یا پوسته می شوند و از پوست جدا می شوند.

بر روی این لایه ۵ تا ۸ ردیف سلول لایه چهارم قرار دارد که بسیار آسیب پذیر و حساس است. لایه سوم از سه ردیف سلول های لوزی شکل پهن تشکیل شده است که دارای دانه های ریز و درشت فراوانی است و در برابر نور، بسیار ضعیف است. لایه دوم از سلول های پهن نیمه شفاف تشکیل شده است که در زیر لایه شاخی قرار دارند. لایه شاخی از توده ای سلول های متراکم پهن بدون هسته که دارای مواد چربی و مومی هستند تشکیل شده و سطحی ترین لایه پوست است. این لایه در همه نقاط بدن به یک اندازه نیست. در پاره ای نقاط مانند پلک چشم بسیار نازک و در کف دست و پا به ویژه پاشنه پا بسیار ضخیم است. سلول های سطحی این لایه، مرده است و به شکل پوسته از بدن جدا می شود.

در این صورت اپیدرم ساختمانی کاملا سلولی، بدون رگ های عصبی و خونی دارد و سلول ها از لایه زیرین که پنجمین لایه اپیدرم است به تدریج به سطح پوست می آیند و به لایه شاخی می رسند و سپس به شکل ورقه یا پوسته از پوست جدا می شوند و سلول های ردیف زیر جای آنها را می گیرند.

درم از لایه هایی دارای رشته های عصبی و خونی، مو، غده های چربی و غده های عرقی تشکیل شده است.

دو شبکه عروقی موازی و افقی برای خون رسانی به پوست در فعالیت هستند. غده های عرق و چربی، مو و ناخن، همه فرو رفتگیهای تغییر شکل یافته اپیدرم درون درم هستند و در انتهای این فرو رفتگیها، پیاز مو قرار دارد. در نزدیکی آن غده های چربی وجود دارد ومواد چربی به نام سبوم ترشح می کند.

پوست، نقش مهمی در سلامت بدن دارد. دفع مواد زاید از راه تعریق، تنفس و کمک به حفظ تعادل آب در بدن، ترشح، تهیه ویتامین D، تنظیم درجه حرارت بدن، انتقال حس لمس و حرارات، آنتی کور سازی و حفظ ساختمان های زیرین و اندام های درونی از کارهای اساسی پوست است.

۱۸ تا ۲۰ درصد از آب بدن در پوست و فقط در ناحیه درم جای دارد که با بالا رفتن سن از مقدارش کاسته می شود. این آب همیشه در حال تبخیر از سطح پوست است.

●  مراقبت از پوست:

گوناگونی و تنوع در انواع پوست به علت نژاد ( مانند : سیاه سفید زرد قهوه ای ) ؛ به علت ارثی و محیطی ( پوست : خشک ، چرب ، معمولی و مخلوط ) نیاز به مراقبتهای گوناگون بسته به نوع پوست دارد .

ـ توضیحی در رابطه با انواع پوست

پوستها بسته به ترشحات طبیعی و مرطوب کنندگی خود به ۴ دسته تقسیم می شوند :

پوست چرب :

این نوع پوست در بین نوجوانان و جوانان شایع می باشد . در این نوع پوست ترشحات غدد چربی زیاد می باشد . افزایش ترشحات غدد چربی به ارث و فعالیت هورمونهای جنسی مربوط می شود .

پوست خشک :

در افراد با سنین بالاتر این نوع پوست شایع می باشد . به دلیل کاهش ترشحات چربی و عدم فعالیت مرطوب کننده طبیعی پوست ، این حالت دیده می شود .
پوست طبیعی و نرمال : ترشحات چربی و فعالیت مرطوب کننده پوست در حد طبیعی می باشد .

پوست مخلوط :

ترشحات چربی و مرطوب کنندگی در ناحیه ای از پوست با ناحیه دیگر فرق می کند . مثلاً : در روی گونه خشک و درکنار بینی چرب می باشد .

ـ بسته به نوع پوست بهترین مراقبتهای روزانه شامل :
۱ ) انتخاب محصولات آرایشی و بهداشتی با در نظر گرفتن نوع پوست ،
۲) پاک کردن صورت از آلودگیهای محیطی و ترشحات پوستی ( عرق چربی ) و پوسته ریزی طبیعی پوست ،
۳) استفاده از مرطوب کننده جهت اصلاح و کمک به مرطوب کننده طبیعی پوست
۴) محافظت پوست از نور خورشید جهت حذف رسیدن اشعه ماوراء بنفش به پوست توسط ضدآفتاب ( مکانیکی ، شیمیایی ) .
۵ ) درمان هر نوع ناراحتی و ضایعات پوستی .

●  مراقبت از مو :

هر مویی به طور طبیعی سالم و زیباست ولی زندگی روزمره ، آلودگیها ، استرس ها و پرتوهای ماورای بنفش نور خورشید موجب تخریب ساختمان و بخصوص ریشه موها می شوند . به این ترتیب ظاهر موها آسیب دیده و شانه کردن آنها مشکل می شود .

برای بازگرداندن زیبایی ، طراوات و درخشش به موها باید از فرآورده های بهداشتی آرایشی مو استفاده نمود .

ـ چند توصیه در راستای مراقبت از مو

صابونهای دست و بدن برای شستشوی موی سر مناسب نیستند . برای این منظور فقط از شامپو استفاده کنید .

در هنگام شستشوی سر از کشیدن موها و چنگ زدن آنها خودداری کنید . ماساژ ملایم با سر انگشتان برای تمیزشدن موها کفایت می کند .

برای اینکه کف شامپو بخوبی تأثیر کند باید حداقل ۲ تا ۳ دقیقه روی سر باقی بماند پس از شستشو آبکشیدن موها با آب سرد موجب شادابی و درخشان تر شدن رنگ موها می شود .

برای شانه کردن موها هرگز از برس های نوک تیز فلزی استفاده نکنید .

در صورت استفاده از سشوار فاصله آن از موها نباید کمتر از ۲۰ سانتی متر باشد .

در هنگام شستشوی موها ماساژ ملایم پوست سر ترجیحاً در جهت رویش موها توسط نوک انگشتان و یا یک برس نرم پلاستیکی با نوک گرد موجب تحریک گردش خون مویرگی در پوست سر و اطراف ریشه موها شده و در نتیجه سبب تقویت موها می گردد .

دکلره کردن موها و استفاده از اسپری ها و حالت دهنده های مو سبب ضعف ، خشکی و شکنندگی موها می شود . حتی الامکان از مصرف اینگونه مواد خودداری کنید .

●  بهداشت پوست بزرگسالان :

تغییرات پوستی در بزرگسالان بستگی به وراثت و عوامل محیطی دارد ، ضایعات مختلفی در این سن در پوست دیده می شوند مانند بروز غدد چربی که به علت شاخی شدن بافت چربی است ، پیدا شدن آکنه های شاخی و سیستهای چربی و بالاخره منگوله های پوستی ممکن است به تنهایی یا مشترکاً ظاهر شوند .

بعضی از تغییرات پوستی مانند پیدا شدن لکه های قهوه ای که در بزرگسالان اتفاق می افتد موقتی و زودگذر است در صورت که به علت بارداری و خوردن قرصهای ضد بارداری ، یا در اثر اشکال و تغییر در ترشح هورمون هاست که در ساختار پوست ، تغییراتی ایجاد می کنند . این لکه ها بعد از زایمان ، با قطع قرصهای ضد بارداری و یا درمان اختلال ترشح هورمونها ناپدید می شوند . در این سن کم کم علایم چروکیدگی پوست خودنمایی می کند ، بهضی از مشخصات مردانه در زنها بروز می کند مانند پیدا شدن موهای بلند و پراکنده در ناحیه چانه و زیر چانه ، همچنین بروز میخچه در انگشتان پا در این سن بیشتر به چشم می خورد .

برای پیشگیری از این عوارض پوستی توجه به رعایت اصول بهداشتی دارای اهمیت خاصی دارد . مانند استحمام روزانه، توجه به رژیم غذایی صحیح و مناسب سن ، اجتناب از پوشیدن لباسهائی با الیاف مصنوعی ، پیشگیری از خستگی جسمی و روحی ، پرداختن به ورزش و تفریح در هوای پاک و دور از آلودگی های شهر و اجتناب ازپوشیدن کفش های تنگ و نوک باریک .

افراد بزرگسال باید در هنگام حمام کردن ، پوست بدن خود را مورد بررسی قرار دهند و چنانچه تغییرات غیر طبیعی در آن مشاهده کردند هر چه زودتر با پزشک مشورت کنند تا از بروز هر اتفاق ناگواری پیشگیری شود .

عمده ترین صدمات پوستی که از سن جوانی تا بزرگسالی ممکن است بروز کند ، التهاب پوست به علت مصرف مواد آرایشی است که یکی از رایج ترین آنها التهاب لب ها است؛ مواد رنگی روژلب دارای ائوزین است که لبها را نسبت به نور خورشید حساس کرده و در نتیجه متورم و ملتهب می کند .

لذا بهتر است خانم ها از به کار بردن مواد آرایشی خودداری کنند و یا قبل از به کار بردن، از یک کرم محافظ استفاده کنند .

مراقبت از پوست صورت

پوست صورت به به خاطر نقشی که در زیبایی دارد و همچنین به علت آسیب پذیری شدید خود ، همیشه نیاز به مراقبت بیشتری نسبت به بقیه بدن دارد .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  صابون زدن و شستن پوست صورت یکی از اقدامات بهداشتی مراقبتی برای حفظ سلامت و شادابی آن است . اما همین اقدام در صورت غیر اصولی بودن باعث گسترش جوشها ، آکنه و ضایعات عفونی پوست صورت می شود .

- چـروک صورت:

بوجود آمدن شیارهای عـرضی در پیشانی و شیارهای طـولی در بین دو ابرو و نیز شیارهای کنار چشم ها و دهان و بر روی گونه ها.

 - علل بوجود آورنده چروک: در ایجاد چروک صورت علتهای گوناگونی وجود دارد.

مسئول نگه داشتن قوام پوست کلاژن داخل درمی میباشد; حال به هر علتی در روند کلاژن سازی اختلالی بوجود آید می تواند باعث چروک پوست گردد. با افزایش سن کلاژن سازی دچار وقفه میگردد و افراد با سنین بالا پوستی افتاده دارند.

 اختلالات ارثی در تولید کلاژن در بیماران سندرم مارفان و سندرم اهلر دانلس از این جمله اند در این بیماران پوست بعلت نقص در کلاژن سازی دچار افتادگی زود رس میگردد.

 علاوه بر کلاژن سازی علتهای دیگری نیز در ایجاد چروک پوست دخیلند از جمله : افزایش قـدرت عـضلانی زیر پوست میباشـد; افراد عـصبی و اخـمو بعـلت اسـتفاده زیاد از عضلات صورت دچار این حالت میشوند و با افزایش قدرت این عضلات چروک زود رس پیدا میکنند.
افرادی که قـبلا” چاق بوده ولی دچار لاغری میشوند بعلت از دست دادن چربی زیر پوستی دچار افتادگی پوست میشوند و چروک بوجود می آید.
افراد سیگاری بعلت از دست دادن چربی زیر پوستی ( عدم تغذیه مناسب و کاهش اشتها ) و همچنین نقص در کلاژن سازی و علتهای گوناگون دیگر دچار چروک زودرس می شوند.

 پوسـتهای خشـک نسـبت به پوسـتهای چـرب زودتر دچـار چروک میشوند که میتواند به دلیل علت زمینه ای پوست خشک باشد ( عدم نگهداری آب در پوست به دلایل سرشتی ). علتهای دیگری نیز وجود دارد که از حوصله این بحث خارج میباشد.

 برای پیشـگیری در ایجاد چروک باید عـوامل ایجاد کننده آن را از بین برد از جمله : تغـذیه مناسب – عدم مصرف مواد مخدر و دخانیات – اعصاب آرام و غیره.
روشهای متنوعی برای از بین بردن چروک صورت وجود دارد:
۱) مصرف کرمهای مرطوب کننده تا حدودی میتوانند چروکهای ریز را بطور موقت از بین ببرند.
۲)انجام پیلینگ : چه بصـورت تدریجـی با مصـرف کـرمهای حـاوی AHA با درصـدهای پائین و چه به صـورت پیلینگ در مطــب با داروهای پیلینگ با درصــد بالا. با این روشــها تحریک کلاژن سازی صورت می گیرد.
۳)انجام لیزر با انواع گوناگون لیزر(تحریک کلاژن سازی)
۴)جدید ترین روش برای از بین بردن چروک صورت تزریق آمپول رقیق شده و غیرسمی شده ســم میکــروب بوتیلیسم ( botox ) در داخــل عـضلات پوســت صـورت.
با این روش عضلات صورت را فلج یا ضعیف میکنند و باعث از بین رفتن چروک صورت می گردد. این روش موقتی میباشد و بسته به افراد از ۳ ماه تا ۹ ماه طول میکشد. با تکرار تزریق این فاصله زمانی افزایش می بابد.

 ●پیلینگ یا لایه برداری
پیلینگ یا همان لایه برداری به عملی گفته میشود که لایه سطحی پوست بطرقی برداشته شود.
مواردی که لایه برداری انجام میگیرد :
*‌وجود جوش صورت و از بین بردن اسکارهای باقیمانده از جوش صورت
* وجود لک صورت یا ملاسما
* وجود کک و مک یا فرکل ( freckle )
*وجود هر نوع اسکار از قبیل :· سوختگی؛ باقیمانده هر نوع ضایعه در صورت
* وجود انواعی از لک باقیمانده از التهاب قبلی
●طریقه پیلینگ
لایه برداری را میتوان به طرق گوناگون انجام داد:
* لایه برداری شیمیائی :بوسیله مواد شیمیائی که عمدتا” از اسید با در صدهای متفاوت است انجام میگیرد.معمولا” از الفا هیدروکسی اسید ( AHA )؛ تری کلرو استیک اسید ( TCA ) و فنل با درصدهای متفاوت استفاده می شود.
* لایه برداری میکانیکی : بوسیله ابزارهای تراشنده لایه سطحی پوست را می تراشند از جمله:
(dermabresion استفاده از یک دستگاه دوار و تراشنده ) و یا بوسیله سنباده .
* لایه برداری بروش لیزر: معمولا” از لیزر CO۲ برای این منظور استفاده میشود.
انتخاب پوست مناسب جهت هر نوع پیلینگ در نتیجه عمل بسیار دخیل می باشد به اینصورت که نمیتوان هر نوع پیلینگ را برای هر نوع پوست انتخاب کرد.
جـدا از اینکـه پیلینگ را در چـند جـلسه میتوان انجـام داد. روش پیلینگ بصورت طـولانی و مداوم نیز صورت میگیرد، این روش بوسیله کرم های دارای الفا هیدروکسی اسید با در صد متفاوت معمولا” کمتر از %۱۵ انجام میگیرد، در این روش فرد هر شب از این کرمها بر روی جـاههایی که میخـواهـد لایه برداری شود؛ استفاده می کند.
در مواقعی که فرد از پیلینگ استفاده میکند باید از نور خورشید اجتناب کند و حتمآ از ضد آفتاب در مواقع خارج از منزل استفاده کند.البته پیلینگ را نمیتوان به همه افراد تجویز کرد و باید جهت پیلینگ افراد انتخاب شوند.
●جوش صورت یا آکنه
آکنه یا جوش یک اختلال پوستی میباشد که در سنین نوجوانی شروع وتا آخر جوانی همراه افراد درگیر میباشد درمان بیشتر جنبه کنترل جوش صورت به منظور بهبودی موقتی تا ما دامای که تحت درمان دارویی قرار دارند و به منظور جلوگیری ااز بوجود آمدن جوشگاهای عمیق می باشد.
اول از همه باید دید که ضایعات واقعاً جوش هستند. چون خیلی از ضایعات پوستی شبیه جوش بروز میکنند. جوش بیشتر در نواحی سبوره ( نواحی از بدن که دارای غدد چربی فراوان میباشد) دیده می شود.
- غدد چربی بطور طبیعی در تمام سطح پوست گسترش دارند و مسئو ل چرب نگه داشتن سطح پوست میباشند. همچنین به علت دارا بودن بعضی مواد دارای خاصیت ضد میکروبی و قارچی هستند. این غدد در کف دست و پا و لـب وجود ندارند و بیشترین تراکم آنها در صورت ؛ سر ؛ سینه و قسمت بالای پستان می باشد.
جوش بیشتر در صورت دیده میشود و بصورت انواع شکلها از قبیل:
- کومدون ( جوشهای ریزی که بصورت سر سیاه و سر سفید دیده می شوند )؛
- پاپول (جوشهای برجسته و قرمز رنگ)؛
- پاسچول (جوشهای چرکی)
- و بالاخره ناجول و کیست (جوشهای بزرگ و دارای عمق و مواد داخل آنها)
از بسته شدن دهانه خروجی غدد چربی بعلت های گوناگون جوش بوجود می آید. علتهای بسته شدن این دهانه ها شامل:
۱) تولیـد و ترشح زیادی چربی در این غدد که خود این میتواند بعلت ارثی بودن یا عدم تنظیم هورمونی باشد. البته گاهی سطح هورمون در سطح طبیعی میباشد ولی پوست به این مقدار طبیعی نیز حساس است.
۲) رشد میکروب در دهانه غدد که باعث التهاب و بسته شدن این غدد می شوند.
۳) اختلال در کراتینی شدن ( در تشکیل کراتین دهانه اختلال وجود دارد مثل افرادی که سوء تغـذیه یا رژیم غـذائی دارند که اسیدهای چرب ضروری در بدن آنها کـم میباشد و یا بعـلتهای دیگری این اختلال وجود دارد).
جوشهای صورت را نمیتوان بطور کامل از بین برد ولی میتوان آنها را تحت کنترل در آورد.
درمان این جوشها بستگی به نوع جوش انجام می گیرد. در کل شستشوی مکرر نواحی جوش بویژه با صابونهائی که اسیدیته میباشند و از خود بقایایی به جا نمیگذارند از تشکیل جوش جـدید تا حـد زیادی مـوثر هسـتند و در درمان نیز کـمک کـننده میباشند. این صابونها در داروخانه ها موجودند و به عنوان ضد جوش معرفی میشوند. در درمان جوش از داروهای ضد باکتری ( میکروبی ) نیز استفاده میشود. که بستگی به نوع جوش و گسترش آن دارد.
داروهای دیگری نیز بسته به نوع جوش در درمان مصرف دارند که اختصاصی میباشند و از حوصله این بحث خارج هستند.
افرادی که دارای جـوش میباشـند باید از مصـرف هر گـونه کـرم یا پـماد اجـتناب کنند: چون باعث بدتر شدن جوشها میگردند.افرادی هستند که منافذ پوست آنها به اصطلاح باز میباشد و در داخل این منافذ بصورت سیاه دیده میشود. ترشح چـربی و در معرض هوای آزاد قرار گرفتن این چـربی باعث اکسید شدن آن میگردد و به صورت سیاه دیده میشوند. برای از بین بردن آن میتوان از همان صابونهایی که گفته شد استفاده کرد و همچنین از اسکراب صورت نیز میتوان کمک گرفت.
یکـــی از عارضـــه های جــــــوش صــــــورت باقـــی ماندن لکه در آن ناحیه بعلت التهاب و فــعال بودن سیسـتم دفـاعـی بدن در آنجا می باشد.
جـوشـهایی که بیشـتر دستـــکاری شــوند احـتمال بوجـود آمـدن لکه بیشتر است . در ضمن افراد با رنگ پوست تیره تر لکه ناشی از جوش در آنها بیشتر است
درمان این عارضه در حقــیقـت درمــان جـوش میباشد . یعـنــی با درمان جوش بعلت کم شدن التهاب احتمال بوجود آمدن لکه کم میشود . درمان قاطـعی برای از بین بردن این نوع لکه وجود ندارد و در طـول زمان بسته به نوع پوست این لــکه ها از بین میروند . البته بعضــی از داروهای موضعی این طول زمان را کاهش میدهند که از آن جمله میتوان از ژل های حاوی AHA نام برد این ژل حاوی اسیدهای میوه میباشد و باعث تسهیل در پوسته ریزی طبیعی پوست میشوند و به این خاطر پوست جوان و شاداب میماند .
داروهای موضــعی دیگر کـه کـمک کننده میــباشند : کرم و ژلــهای حاوی ویتامین ث و مشتقات ویتامین آ ( کرم و ژل تره تینوئن )
از نظر علمی و آنچه در کتب علمی – پزشکی موجود است هیچ نوع غذا و خوراکی در ایجاد و تشـدید جــوش صورت دخـیل نیسـتند ؛ ولی بر اساس طـب قـدیـم و گـفته افرادی کـه جــوش صورت دارند بعضـی از خوراکیـها در بدتر کردن جـوش صورت دخیل میـباشند و پرهـیز از این خوراکیها باعث بهبودی در جوش می شود .
از جمله غذا و خوراکیهایی که باعث این علت میشوند شامل : غذاهای چرب ، تنقلات ، خرما، کشمش ، محصولات دریایی ( ماهی و میگو ) ، بعضی از میوه جات ( موز ، کیوی ، خرمالو ) و غیـره . بهـترین راهکار پرهـیز از مواد غذایی و خوراکیهایی است که فرد اظهار میکند با خوردن آنها جوش صورتش بدتر می شود.
طبق مطالعات و بررسی های انجام شـده افرادی که جـوش صورت دارند کمتر دچار سرطان پوسـت از نوع بازال سـل میشوند. البته این به آن معـنا نیسـت که برای درمـان جـوش پیگـیر نباشند.
●لک صورت یا ملاسما
لک صـورت یا ملاسـما یک عـارضه پوستی شـایع بخصوص در دختران و خانمهای جوان میباشد این عارضه بصورت لکه های قهـوه ای تا خـاکستری تیره بر روی گونه ها ؛ پیشانی و چانه دیده میشود. شـایعـترین سنین بروز آن ۲۰ تا ۳۰ سالگی است و در خانمها از آقـایان بیشتر می باشد.
عـلت های زیادی در ایجـاد آن نقـش دارند ولی ثابت ترین علـت را اشعـه ماورابنفش خورشید میدانند . یعنی همیشه این علت باضافه علل دیگر را در ایجاد لک سهیم میدانند.
علل دیگر:
۴) مصرف دارو بویژه داروهای هورمونی و بخصوص داروهای پیشگیری از حاملگی ( بصورت قرص ؛ تزریقی ویا کاشتنی )…. داروهای دیگر نیز در بروز آن نقش دارند ، از جمله داروهای اعصاب.
۵) تغییـرات هورمونی در بـدن از جـمله کـیستهای متعـدد تخمــدان ( pco ) و یا بیماری غــده فوق کلیوی.
با پیشگیری از تابش اشعه خورشید بطور مستقیم بر روی صورت از ایجاد لک تا حد زیادی میتوان جـلوگـیری کرد.
مصرف کرمهای ضد آفتاب بطور منظم با عیار بالاتر از ۲۰ به فواصل هر ۳ ساعت و همچـنین اجـتناب ار تابش نور خـورشـید بطـور مسـتقـیم بر روی صورت در افراد مستعـد از ایجـاد لک میتوان پیشگیری نمود.
برای از بین بردن لک با تجویز پزشک متخصص از کرمهای حــاوی هـیدروکـینون با در صد های گـوناگـون ( نباید بیشتر از۶ تا ۷ درصد باشد ) میتوان اسـتفاده نمود.
●روشـهای دیگـر در درمان لک صورت
- لایه برداری (peeling) ؛ سایش پوست بوسیله میکانیکـی ( ermabresion & salabresion ) و لـیزر میباشـد کـه بسـته به پوسـت افـراد انتخـاب میشود . افـراد با رنگ چـشــم روشـن و مـوهـای روشــن مـقـــدار رنگـدانـه پـوسـتی کـمتری نسـبت به پوسـتهای تیره دارند و به همین دلیل نور آفتاب بیشتر در پوست این افراد نفوذ دارد و چون یکی از اثرات نور آفتاب ایجاد لک صورت و همچنین کــک و مک میباشـد برای پیشگیری و درمان این افراد نیاز مبرم به ضد آفتاب دارند.
یکی از درمانهای لک صـورت همچـنان که قـبلاُ نیز گفته شد استفاده از پیـلینگ میباشد. ولی این روش مناسب همه افراد نمی باشد . چـون افراد با رنگ پوست تیره اصلاْ مناسـب پیلینگ نمیباشند.
چــون یکی از عـوارض پیلـینگ خـود لک میباشـد و شانـس ایجـاد لک در افراد با پوست تیره خیلی بالا است .
- درمان دیگر لک صورت لیزر درمانی می باشد.
هیچکدام از روشهای درمانی لک صورت دائمی نیست و در یک جلسه نیز انجام نمیگیرد و نیاز به تجـدید درمان دارد و ادامه درمان دارد ، زیرا استـعداد افراد برای ایجاد لک که با این روشــهای درمانــی برطرف نمیگردد . مصرف ضد آفتاب در افراد مستعد یک نیاز حیاتی در درمان و پیشگیری از لک می باشد .
●فراوردهای ضدآفتاب
اشعه ماورا بنفش خورشید اثرات ثابت شده ای بر روی افزایش انواعی از سرطانهای پوست تـسـریع و تـشـدید پـیری چروک پوست و بـدتـر شــدن بـرخـی از بیماریهای پـوسـتی و ایجاد و تشدید لک صورت و کک و مک دارد.
به مواردی که بتوانند از نـفـوذ اشعـه ماورا بـنـفـش به قسمتهای عـمقی اپیدرم ( روی پوست ) و درم جـلوگـیری کـنند را محـافـظ یا ضـد آفتاب می گویند . نحـوه اثر ا ین ضد آفتابها جذب انعکاس اشعه ماورا بنفش می باشد از رسیدن آن به لایه های عمقی پوست جلوگیری می کنند
ضد آفتابها دو گونه هستند :
اول : ضد آفـتابـهای فـیزیکی: با انعـکاس اشـعه از رسیدن آن به پـوسـت جـلوگـیری میکنند هـر مانـع فـیزیکی کـه این عمل را انجام دهد از این گروه میباشد مانند پمادهای حاوی اکسید زینک که از نـفـوذ اشعـه به روش انـعکاس آن جـلوگیری میکند. و یا مصرف کلاه لبه دار و حتی نقاب که مانع رسیدن اشعه به پوست میشوند را جزء این گروه به حساب می آورند .
دوم : ضد آفتابهای شیمیائی: این گروه از ضد آفتابها از طریق جذب اشعه از رسیدن آن به لایه های عمقی پوست جلو گیری میکنند.
عـیار محافظتی ضد آفتابها : مقـدار جذب اشعه توسط ضد آفتاب را میگویند. هر چه این عـیار بالاتر باشد مقدار جذب اشعه نیز بیشتر می شود .
- در آب و هوای ایران عـیار محافـظـتی بالاتر از۲۰ نیاز میباشد. هر چه اشعه در ناحیه ای مسـتـقـیم تر بتابد باید عیار را بالاتر انتخاب کنیم .
- در مناطق جنوبی ایران اشعه مستقیم تر تابش دارد . هر نوع ضد آفتاب با هر عیاری بیشتر از سه ساعـت روی پوست موثر نیست و باید بعد از ۳ ساعت تکرار شود.
- بیشترین مقدار اشعه در فاصله زمانی ۱۰ صبح تا ۳ بعد از ظهـر به زمـیـن میـرسد.در این فاصـله زمانی از قرار گـرفـتن بطـور مستـقـیم در برابر اشعـه آفـتاب اجـتـناب شود.
- افرادی که پوست روشن دارند بیشترین صدمه را از اشعـه میگـیرند و نیاز است این افراد بیشتر مراقب باشند.
- در فعالیتهای روز مره از قبیل کوهنوردی – شنا – اسکی – فوتبال و غیرو حتما” از ضد آفتاب استفاده شود .
- اکثر ضد آفتابها در آب محلول بوده و با شستشو و شنا یا تعریق پاک میشوند و باید مصرف آن تکرار شود.
- در کـودکـان از سن ۶ ماهـگی به بعـد براحـتی میـتوان از ضـد آفـتابهای شیمیائی استفاده کرد – ترکیبات موجود در ضـد آفـتاب مـیـتواند در بعـضی افراد حسـاسـیـت ایـجـاد کـند و بایـد نوع ضد آفتاب در این مواقع عوض شود.
- افرادی که جوش صورت دارند باید از ضـد آفـتابـهـای محلول و یا لوسیون استفاده کنند ; چون کرمها و پماد که چرب میباشند باعث بدتر شدن جوش صورت آنها می گردد .
توجــه : استـفـاده از ضد آفتابها به معـنی ایـمـنی ۱۰۰% نـیـست و باید سایر موارد محافظتی را رعایت نمود .
- استفاده از ضد آفتاب اثرات سوء برای پوست ندارد ؟ مصرف ضد آفتاب هیچ گونه عوارضی ندارد و مفید نیز میباشد ولی انتخاب نوع و مارک ضدآفتاب و درجه محافظتی برای هر پوستی و منطقه ای بسیار مهم میباشد .

● نکاتی درباره پاکسازی روزانه پوست صورت

پاکسازی پوست صورت یکی از ارکان مهم زیبایی و بهداشتی پوست است. هدف از پاکسازی روزانه زدودن گرد و غبار، مواد آرایشی و چربی اضافی و آلودگی های مختلف و بازکردن منافذ بسته پوست می باشد.

بیش از دوبار در روز پوست صورت خود را شستو ندهید چون شستشوی بیش از حد باعث تبخیر بیش از حد آب از سطح آن و کاهش میزان چربی پوست و یا تحریک غدد مولد چربی در پوست های چرب می شود بهتر است یکبار صبح و یکبار شب شستشو انجام شود.

بهترین راه پاکسازی پوست صورت استفاده از یک شیر پاک ملایم و در صورت امکان استفاده از لوسیون تونیک بعد از شیرپاک کن است.

در صورت عدم دسترسی به این فرآورده ها بهتر است از یک صابون ملایم مثل صابون بچه یا صابون گلسیرینه استفاده کرد. ترجیحا صبح ها پوست را با آب سرد بشوئید و استفاده از صابون را در انتهای روز انجام دهید. آب سرد بهترین تونیک برای پوست دست شستشو با آب سرد را فراموش نکنید.

Next Page »