آشنایی با بیماری سل

سل یک بیماری عفونی واگیر می باشد . بیماری سل از سال های بسیار دور وجود داشته و افراد بسیار مشهوری نیز در دنیا به این بیماری مبتلا شده اند. این بیماری از قدیم در کشور ما شناخته شده بود. در گذشته به اشتباه تصور می کردند که نفرین کسی و یا شدت غم و غصه علت اصلی ابتلا به بیماری سل است .در کتاب های غربی به این بیماری توبرکولوز (Tuberculosis) و به اختصار «تی بی» (TB) گفته می شود.

بیماری سل یکی از مهمترین بیماریهای عفونی قرن حاضر می باشد که توانائی درگیر نمودن کلیه ارگان های بدن را دارد ولی ریه ها بیشتر به سل مبتلا می شوند.

از سال ۱۹۸۲ همه پزشکان دنیا معتقد بودند که این بیماری تا سال ۲۰۰۰ کنترل و بحث آن فقط محدود به کتب پزشکی خواهد بود، ولی این امید ده سال بیشتر به طول نیانجامد، به طوری که در سال ۱۹۹۳ این بیماری از طرف سازمان بهداشت جهانی به عنوان یک فوریت جهانی اعـــــلام می گردد.

بروز ۱۰ میلیون مورد جدید سل و درمان تنها دو سوم از آنها که متأسفانه در بیش از ۵۰ درصد موارد درمان ناقص بوده ، عمق فاجعه را در این سالها نشان می دهد.

بروز سه همه گیری از این بیماری در دو دهه اخیر دور نمای کنترل این بیماری را در آینده نزدیک بسیار مبهم نشان می دهد. ایجاد همه گیری بیماری ایدز و متعاقب آن سل مقاوم به دارو ، جهان کنونی را با تمام پیشرفت های عظیم در علم پزشکی از نظر کنترل بیماری سل ، بیش از یک قرن به عقب برگردانده است . امروزه در دنیا هر ساله بیش از ۸ میلیون نفر به این بیماری مبتلا می شوند و تاکنون یک سوم مردم جهان بدون آنکه احساس بیماری کنند به میکروب این بیمــــــــــاری آلوده شده اند.

عامل بیماری سل چیست ؟

میکروبی میله ای شکل (شبیه مداد) و بسیار کوچک به اندازه ۰۰۰۰۰۳/۰ متر وارد بدن شما شده که تنها توسط میکروسکوپ دیده می شود. به این میکروب میله ای شکل «باسیل سل» می گویند . باسیل سل چون بسیار کوچک می باشد ، به راحتی در هوا شناور می ماند . چون عامل این بیماری میکروب می باشد ، لذا ممکن است این بیماری از شما به افراد سالم منتقل گردد.

سل چگونه از بیمار به فرد سالم منتقل می شود ؟

میکروب سل به صورت ذرات ریز وارد هوا شده و نظیر سرماخوردگی منتقل می شود . این ذرات در صورتی که مبتلا به سل ریوی باشید توسط سرفه ،عطسه ، صحبت ، خنده و یا فریاد شما ، ایجاد و در هوا پخش می شوند . یک سرفه می تواند ۳۰۰۰ ذره میکروبی وارد هوا نماید و ۵ دقیقه صحبت کردن نیز همین تعداد ذره تولید می کند و عطسه نیز تعداد بیشتر ایجاد می نماید.

این ذرات میکروبی چون بسیار کوچک هستند ، در هوای موجود در هر فضای بسته برای مدت طولانی می توانند به طور معلق باقی بمانند. میکروب سل در خلط کاملاً خشک شده و یا در گرد و غبار معلق پس از ۸ تا ۱۰ روز از بین می رود. این میکروب در خاک سرد و سایه دار حداقل ۶ ماه زنده مانده و در خلط در حال پوسیدن و تجزیه ، هفته ها و ماهها مقاومت دارد. لذا هوای اطاق آلوده شده به میکروب سل توسط شما ، می تواند حتی در زمان غیاب شما نیز موجب انتقال بیماری گردد.

زمانی که فرد سالم در هوای آلوده به این ذرات میکروبی تنفس کند، میکروب سل را وارد ریه خود کرده و این میکروب خود را در عرض ۴۸ ساعت به نقاط مختلف بدن می رساند. ولی بعد از آن بدن دفاع کرده و اجازه گسترش و فعالیت را به میکروب سل نمی دهد.جهت انتقال بیماری سل ، تماس های طولانی و ورود تعداد زیاد میکروب سل نیاز است .انتقال میکروب سل از شما به اطرافیان بستگی به سه عامل واگیر بودن بیماری سل شما ، محیطی که تماس در آن اتفاق می افتد و مدت زمان تماس دارد. بهترین راه برای توقف انتقال، دوری شما از اطرافیان و شروع درمان دارویی می باشد.

شروع درمان دارویی در کاهش انتقال بیماری بسیار موثر می باشد به طوری که واگیری بیماری سل شما را سریعاً بعد از دوهفته از شروع درمان حتی در صورت مثبت بودن آزمایش خلط شما کاهش داده و در طول زمان مصرف دارو ادامه خواهد داد.

افرادی که به مدت طولانی در تماس نزدیک با بیماران مسلول واگیر می باشند بیشترین میزان خطر ابتلاء به سل را دارا هستند.

تماس نزدیک بیمار معمولاً با اعضای خانواده، هم اطاقی ، دوستان و همکاران رخ می دهد. این افراد به دلیل تماس با میکروسکوپ سل، در معرض خطر ابتلاء به عفونت سل می باشند.
مکان های پرازدحام ، کوچک ، سربسته ، کم نور ، بدون تهویه مناسب و مرطوب بهترین شرایط را برای تسهیل انتقال عفونت ایجاد می کنند.

تابش مستقیم آفتاب در عرض ۵ دقیقه باسیل سل را از بین می برد. لذا در کشورهای گرمسیر تماس مستقیم اشعه آفتاب روش مناسبی برای از بین بردن میکروب سل است . به همین دلیل گسترش و سرایت بیماری بیشتر در خانه ها یا کلبه های تاریک اتفاق می افتد.

آیا تمام افرادی که با میکروب سل آلوده شده اند به این بیماری مبتلا می شوند ؟

خیر. ورود میکروب سل به ریه ها مساوی با ابتلاء به سل نیست ، چون سیستم ایمنی بدن در مقابل این میکروب دفاع کرده و اطراف آن را یک دیواره محکم دفاعی کشیده و آن را غیرفعال و خفته می کند . لذا در این حالت در اکثر موارد فرد حتی متوجه ورود میکروب به بدن خود و این دفاع بدن در ریه های خود نمی شود. به خاطر همین است که تاکنون یک سوم مردم به این میکروب آلوده شده اند ولی خود از این موضوع اطلاع ندارند.

تنها در ۱۰% موارد این دیواره دفاعی به دلائل مختلف تخریب شده و میکروب های خفته و غیرفعال سل بیدار شده و شروع به تکثیر می کنند . در این زمان به دلیل فعالیت شدید میکروب سل بیمار دچار علائم بیماری سل می شود و در این مرحله به این فرد «بیمار مسلول» می گویند . پس فرد آلوده شده به میکروب سل (عفونت یافته) بیمار نبودهو کاملاً سالم می باشد. این فرد حتی میکرووب سل به دیگران منتقل نمی کند و احساس ناخوشی نیز نمی کند . رادیوگرافی ریه این افراد نیز کاملاً طبیعی خواهد بود. ولی این افراد تست پوستی سل (تست توبرکولین) مثبت دارند.

چه افرادی بیشتر ممکن است مبتلا به سل شوند؟

گروهی ازافراد جامعه نسبت به دیگران بیشتر در معرض ابتلا به بیماری سل هستند .این گروه از افراد را می توان به دو دسته تقسیم کرد، یک گروه افرادی هستند که بیشتر در معرض تماس با میکروب و گرفتن عفونت سل هستند و گروه دیگر افرادی را شامل میشوند که دچـــار عفونت شده اند و شانس بیشتری برای ابتلا به بیماری دارند.

گروه اول شامل :

– فرد در تماس نزدیک و مستمر با بیمار مبتلا به سل ریوی واگیر
– جوامع کم درآمد با خدمات بهداشتی ضعیف
– اشخاص متولد شده در مناطقی از جهان که بیماری سل شایع می باشد.
– افرادی که به مدت طولانی در مراکز خاص نگهداری می شوند (نظیرزندان ها و آسایشگاه های سالمندان ، پناهگاهها و …)
– افراد معتاد به مواد مخدر تزریقی
– گروههای دیگری از افراد جامعه که شیوع بالای بیماری سل دارند (نظیر کارگران مهاجر از کشورهای با شیوع بالا یا افراد بی خانمان)
– افرادی که تماس شغلی با بیماران مبتلا به سل دارند

گروه دوم شامل :

– افراد مبتلا به عفونت HIV (ایدز).
– افرادی که در دوسال اخیر مبتلا به عفونت سل شده اند.
– افرادی که معتاد به مواد مخدر تزریقی هستند.
– افرادی که سابقه درمان ناکافی سل دارند.
– افرادی که در موقعیت های خاص طبی نظیر موارد زیر هستند :
– دیابت (بیماری قند)- بیماری سیلیکوز
– درمان طولانی با داروهای کورتن
– مصرف داروهای پیوند اعضاء (کاهنده سیستم ایمنی)
– سرطان سر و گردن
– سرطان خون و غدد لنفاوی
– نارسائی مزمن کلیوی
– پائین بودن وزن بدن (۱۰% یا بیشتر زیر میزان ایده آل)
– عفونت HIV(ایدز)، معتادان به مواد مخدر تزریقی ، عفونت در دو سال اخیر با میکروب سل
– افراد مبتلا به دیابت (بیماری قند) ۲ تا ۴ برابر افراد عادی مستعد به پیشرفت عفونت ســـل می باشند. بخصوص بیماران دیابتی وابسته به انسولین که به خوبی کنترل نمی شوند بیشتر در معرض خطر هستند.

سل کدام عضو بدن را مبتلا می کند و انواع آن کدام است ؟

این بیماری قادر است تمام اعضای بدن را مبتلا کند . بیشترین عضوی که در بدن مبتلا می شود ریه ها (شش ها) می باشند . لذا سل ریوی شایعترین نوع سل است. در صورتی که سل اعضای دیگر بدن را به جز ریه ها درگیر کند به آن سل خارج ریوی گفته شده که تحت نام همان عضو درگیر نامیده می شود. نظیر سل غدد لنفاوی یا سل استخوان یا سل ادراری یا سل مغز (مننژیت سلی) و غیره و …

انواع سل ریوی کدام است ؟

در سل ریوی اغلب خلط ایجاد می شود. اگر در آزمایش میکروسکوپی خلط بیمار میکروب سل مشاهده شد به آن سل ریوی خلط مثبت و اگر میکروب سل مشاهده نشود به آن سل ریوی خلط منفی می گویند .

آیا تمام انواع سل مسری بوده و به اطرافیان منتقل می شود؟

خیر . تنها بیمار مبتلا به سل ریوی خلط مثبت می تواند میکروب را در هوا پخش کرده و بیماری را به اطرافیان منتقل نماید. لذا در اکثر موارد سل ریوی خلط منفی و انواع سل خارج ریوی مسری نبوده و به دیگران منتقل نمی شوند.

بیماری افراد مبتلا به سل ریوی خلط مثبت تا چه زمانی به اطرافیان سرایت می کند؟

بیماری این افراد از زمانی که دچار سرفه و خلط شده اند تا ۲ هفته از شروع درمان دارویی ضد سل برای اطرافیان خطر سرایت دارد. بعد از آن این افراد هیچگونه خطری برای اطرافیان ندارند.

علائم انواع سل کدام است ؟

بیماری سل خود را به هر شکل ممکن است نشان دهد. در کشور ما که این بیماری شیوع نسبتاً زیادی دارد در بسیاری از موارد در تشخیص بیماری ، باید سل را به خاطر داشت . بیماری سل ممکن است شبیه بیماریهای دیگر تظاهر نماید. این تظاهرات ممکن است شبیه بیماریهای دیگر نظیر ذات الریه برونشیت ، آبسه ریوی ، سرطان و عفونت های قارچی باشد.
بیمار مبتلا به بیماری سل می تواند دارای علائم عمومی ، ریوی یا وابسته به ارگان های دیگر بدن و یا ترکیبی از این موارد باشد.

علائم و نشانه های عمومی

بیماری سل معمولاً ایجاد علائم بیماری می نماید ، ولی بسیاری از بیماران حتی آنهایی که بیماری پیشرفته دارند، علائم خفیف و آهسته ای داشته که ممکن است به طور معمول در نظر گرفته نشود. تعدادی از بیماران مبتلا به سل خارج ریوی نیز در حقیقت ممکن است بدون علامت باشند. معمولاً بایددر بیماران یا افراد بدون علامت که علائم خفیف یا غیرواضح دارند، از طریق بررسی سابقه تماس، رادیوگرافی غیرطبیعی ریه ، واکنش مثبت تست سل و یا کشت مثبت میکروب سل پی به بیماری برد.

تعدادی از بیماران ممکن است در ابتدا برای مدت چند هفته تا چند ماه احساس خستگی ، بی اشتهایی ، کاهش وزن ، ضعف عمومی ، تعریق شبانه بخصوص در نیمه فوقانی بدن ، قاعدگی نامنظم یا تب های خفیف نمایند. این علائم و نشانه ها اغلب در زمان فعالیت کاری شدید یا استرس های هیجانی تشدید می گردند.

سل در بیماران دیگر ممکن است به صورت یک بیماری تب دار حاد، به همراه لرز و علائم عمومی شبیه آنفولانزا بروز نماید. در این حالت بیماران تا زمانی که احساس می کنند ، این علائم مربوط به یک عفونت ساده نظیر سرماخوردگی بوده و خودبخود برطرف می شود ، به پزشک مراجعه نمی نمایند. علائم حاد ممکن است طولانی و مزمن شوند.

گاهی اوقات علائم عمومی غیراختصاصی به صورت تب بدون علت مشخص ، تنها تظاهرات بیماری سل می باشد. برای تشخیص معمولاً یک سری بررسی های تخصصی نظیر رادیوگرافی و تصویرنگاری های متعدد از قفسه سینه ، نمونه برداری از ضایعات ، کشت از نمونه های ریه ، پرده ریه و قلب، کبد و صفاق انجام می شود که ممکن است بیانگر نتایج غیرطبیعی باشد.

در بعضی از مواقع نمونه برداری و کشت مغز استخوان و حتی جراحی شکم برای تشخیص لازم می گردد.

علائم و نشانه های سل ریوی و پرده ریه

سل ریوی به طور مشخص همواره با یک سرفه مختصر آغاز می شود. این علامت به طور آهسته در بیش از سه هفته شدت یافته منجربه تولید خلط چسبنده یا چرکی می گردد. در برخی از موارد رگه های خونی در خلط وجود دارد. گاهی اوقات یک درد مبهم و یا شدید در قفسه سینه احساس می شود.

تنگی نفس شایع نیست اما معمولاً وجود آن بیانگر درگیری شدید ریه ها ، تجمع مایع فراوان در فضای پرده های ریه و یا همراهی با بیماریهای قلبی ریوی دیگر می باشد . تعدادی از بیماران علائم خود را شبیه علائم و نشانه های آنفولانزا و سرماخوردگی شدید نظیر سرفه های خلط دار، تب ، لرز ، درد عضلانی و تعریق ، برونشیت حاد یا ذات الریه تجربه می نمایند.

جمع شدن آب در ریه معمولاً یک طرفه است و ممکن است همراه درد قفسه سینه با کیفیت خرد کننده باشد. بسیاری از بیماران مبتلا به این نوع سل که به آن سل پرده ریه می گویند ، علائم عمومی مختصر دارند.

علائم و نشانه های سل خارج ریوی

۱- سل غدد لنفاوی :

بیماری سل ممکن است هر یک از غدد لنفاوی بدن را درگیر نماید . سل عدد لنفاوی گردن و فوق ترقوه شایع می باشد. علائم شامل بزرگی غدد لنفاوی و یا احتمالاً خروج چرک از ضایعه می باشد. معمولاً بیمار به دلیل ایجاد یک توده در گردن سریعاً متوجه آن شده و جهت تشخیص مراجــعه می نماید. تخلیه خود بخودی از این غدد ممکن است دیده شود. جهت آزمایش تشخیص می توان از مایع چرکی کشیده شده توسط سوزن یا نمونه برداری جراحی و یا مایع تخلیه شده از محل خروج چرک استفاده کرد .

۲- سل ادراری تناسلی :

به دنبال یافته هایی نظیر عفونت عود کننده ادراری با کشت منفی از نظر میکروب های بیماریزای شایع ، وجود بدون دلیل خون در ادرار، تب های عود کننده بدون منشأ مشخص یا شواهدی در عکس کلیه ها دال بر علائم غیرطبیعی در لگنچه های ، لگن ، میزراه یا مثانه بخصوص اگر نواحی متعددی از درگیری وجود داشته باشد، باید سل ادراری تناسلی را در نظر گرفت .

مردان ممکن است بیماری را به صورت یک برجستگی تسبیح مانند در مجرای برنده اسپرم در لمس، مجرای ترشحی در کیسه بیضه یا سفتی پروستات تجربه نمایند. در زنان ممکن است تظاهرات به صورت قاعدگی نامنظم یا قطع کامل آن، بیماریهای التهابی لگن یا نازائی باشد.

تشخیص به طور معمول توسط کشت های مکرر از نمونه های اولین ادرار صبحگاهی یا براساس آزمایش های کشت و بافت شناسی از نمونه های آسیب شناسی به دست می آید.

۳- سل استخوان و مفاصل :

درگیری استخوانی معمولاً به صورت التهاب مفاصل و عفونت استخوان دیده می شود . تب و درد موضعی در درگیری استخوان شایع می باشد. مهره های تحتانی قفسه سینه و مفاصلی که وزن زیادی را تحمل می نمایند معمولاً درگیر می گردند. در برخی از موارد این ضایعات در عکس برداری های معمولی نیز دیده نمی شود. نیمی از این بیماران سابقه درگیری ریوی نیز ندارند. بیماری استخوانی سل اکثراً در سنین کهولت دیده می شود.

۴- سل مغز و اعصاب :

رفتار غیرطبیعی ، سردرد و تشنج نشان دهنده مننژیت سلی می باشد و اکثراً به دلیل انتشار خونی ایجاد می شود. مننژیت اکثراً در نوزادان و کودکان کم سن و سال به صورت نخستین عارضه اولین عفونت سلی دیده شده ، اما ممکن است در هر گروه سنی دیگر نیز رخ دهد.

۵- سل صفاق (روده بند):

سل شکمی یا صفاق خود را به صورت تجمع آب در محوطه شکم و تب نشان داده و گاهی اوقات در لمس شکم حالت خمیری شکل داشته و یا حاوی توده خواهد بود .

۶-سل منتشر (ارزنی):

انتشار خونی (سل ارزنی) می تواند در هر سنی رخ دهد . بیماری ممکن است به صورت حاد به همراه تب، تنگی نفس و سیاهی انتهای دست و پا و لبها بروز نموده و یا به صورت یک بیماری مزمن به همراه علائم عمومی خود را نشان دهد.

تشخیص بیماری سل چگونه است ؟

تشخیص بیماری سل ریوی در قدم اول در افراد مشکوک (بیش از سه هفته سرفه داشته و یا خلط خونی دارند) سه نوبت آزمایش خلط می باشد.

در آزمایشگاه سل با بررسی خلط در زیر میکروسکوپ می توانند میکروب سل را مشاهده نمایند. اگر میکروب سل در آزمایش خلط مشاهده نشد آنگاه پزشک با عکس برداری (رادیوگــرافی) از ریه های بیمار می تواند پی به وجود بیماری سل در بیمار ببرد.انواع سل دیگر را می توان با آزمایش ادرار ،آب جمع شده در ریه ها و یا شکم و نمونه برداری از غدد لنفاوی و دیگر ضایعات شناسایی کرد.

برای آزمایش خلط چه باید کرد؟

ترشحات بینی و بزاق خلط نبوده بلکه خلط عبارت است از موادی که از ریه ها بعد از یک سرفه عمیق خارج می شود . شما می توانید راهنمایی لازم را در خصوص چگونگی جمع آوری نمونه خلط از مسئولین آزمایشگاه بپرسید . افرادی که مشکوک به سل ریوی می باشند باید حداقل سه آزمایش بر روی نمونه خلط انجام دهند. بهتر است که این سه نمونه خلط به شکل سه نمونه خلط صبحگاهی در سه روز متفاوت جمع آوری گردد.

باید از تحویل ترشحات بینی ، گلو و یا بزاق که نمونه های نامناسب می باشند پرهیز نمایید.توصیه می شود مراحل زیر را جهت تهیه یک نمونه خلط خوب به ترتیب زیر انجام دهید :

۱- نظافت و شستشوی دهان توسط آب جوشیده سرد شده
۲- رفتن به فضای باز مثلاً حیاط و بدور از افراد دیگر
۳- تنفس عمیق سه بار پشت سرهم
۴- بعد از سومین تنفس عمیق ، سرفه محکم و سعی در خارج کردن خلط از عمق ریه ها
۵- خروج خلط به اندازه یک قاشق مرباخوری در داخل ظرف تحویلی توسط آزمایشگاه
۶- ماندن در فضای باز تا زمانی که سرفه متوقف گردد.
در صورتی که نمی توانید خلط خود را خارج نمایید تنفس بخار آب و شربت های خلط آور ممکن است در تحریک تولید خلط موثر باشند. در این حالت چندین تنفس طبیعی در بخار مرطوب انجام داده ، سپس یک دم عمیق کشیده و سرفه محکم نمایید ، سپس خلط خود را پس از خارج کردن از عمق ریه به داخل ظرف جمع آوری نمونه بریزید.

معمولاً جهت جمع آوری نمونه خلط توسط سرفه های عمیق ۱۵ دقیقه زمان لازم است . به دلیل این که ایجاد خلط از این طریق بسیار آبکی و نظیر بزاق می باشد باید در این رابطه به آزمایشگاه تذکر لازم را بدهید.

نمونه خلط باید در ظروف مورد اطمینان که توسط آزمایشگاه در اختیار شما گذاشته شده جمع آوری نمایید . مشخصات شما و تاریخ جمع آوری باید بر روی بدنه آن الصاق شده باشد . ظرف را در یک کیسه پلاستیکی تمیز قرار داده و آن را سریعاً به آزمایشگاه برسانید. نمونه های خلطی که بیش از ۲۴ ساعت نگهداری شده اند مناسب نیستند.

برای آزمایش ادرار چه باید کرد ؟

ابتدا باید محل خروج ادرار را با آب و صابون به خوبی شستشو دهید . نمونه وسط ، اولین ادرار صبحگاهی جهت آزمایش مناسب می باشد. معمولاً حداقل ۳ نمونه ادرار صبحگاهی در سه روز متفاوت در ظروف استریل جداگانه توصیه شده توسط آزمایشگاه ، جهت بررسی وجود میکروب سل نیاز می باشد . به دلیل این که آنتی بیوتیک ها باعث مهار رشد میکروب سل در ادرار می شوند ، مناسب است که بیمار قبل از دادن نمونه آنتی بیوتیک مصرف نکرده باشد.

نمونه هایی که کمتر از ۴۰ میلی لیتر بوده و یا بیش از ۲۴ ساعت نگهداری شده باشند برای کشت مناسب نخواهند بود .

آیا بیماری سل درمان پذیر است ؟

بلی . اگر شما نکات درمانی توصیه شده در این کتاب را به خوبی رعایت نمایید، خوشبختانه امروزه با داروهای موجود در بازار نزدیک به ۱۰۰% بهبودی کامل پیدا می نمایید . اکثر داروهای ضد سل خوراکی بوده و نیازی به بستری شدن در بیمارستان ندارد.

شما می توانید در منزل داروهای خود را مصرف کرده و بعد از مدت کوتاهی به کار قبلی خود بازگردید.

اصولی را که باید در درمان دارویی بیماری سل خود رعایت نماییم تا بهبودی یابیم کدامند ؟

۱- حتماً تمام انواع داروهای تجویز شده را مصرف نمایید.
۲- از کم و زیاد کردن خودسرانه مقدار هر یک از داروها با هر بهانه ای پرهیز نمایید.
۳- نظم در مصرف داروها را رعایت نمایید و آنها را به همان روشی که توسط مسئولین مربوطه توصیه شده مصرف نمایید (مثلاً اگر باید داروها را هر روز مصرف نمایید آن را حتماً رعایت نمایید)
۴- طول دوره درمانی را که حداقل ۶ ماه است ، کاملاً رعایت نمایید و مصرف داروها را به بهانی اینکه بهبودی حاصل کرده و دیگر نیازی به ادامه داروها نیست ، بطور خودسرانه قطع نکنید.

اگر اصول درمان سل را رعایت نکنیم چه اتفاقی ممکن است بیفتد؟

اگر شما حتی یکی از موارد ذکر شده در بالا را رعایت نکیند ، تعدادی از میکروب های سل زنده مانده و در نقاط دور دست ریه ها پنهان می شوند . این میکروب های زنده قوی تر شده و نسبت به داروهای ناقص مصرف شده مقاومت پیدا می کنند . بطوری که این میکروب ها بسیار خطرناکتر و کشنده تر از میکروب های معمولی سل خواهند بود.

این میکروب های قوی در زمان کوتاهی تکثیر پیدا کرده و فرد را مجدداً دچار بیماری می کنند . با این تفاوت که این بار مبتلا به بیماری سل مقاوم به داروها شده و داروهای قبلی در مورد او دیگر موثر نبوده و به دلیل نبودن داروی دیگر ضد سل، محکوم به مرگ خواهد بود. لذا رعایت نکات فوق و عدم سهل انگاری در این رابطه بخصوص برای بیماران مسلول ریوی جنبه حیاتی دارد. متأسفانه این بیماران علاوه بر ابتلای مجدد ، اطرافیان خود را به سلی مبتلا خواهند ساخت که هرگز درمان نمی شوند . لذا مسئولیت اطرافیان بیمار، در رعایت نکات درماین بیمار خود ، برای حفظ سلامت ایشان نیز بسیار حائز اهمیت می باشد.

مسئولین جهت رعایت اصول درمانی توسط بیمارانی که ممکن است این نکات را رعایت نکنند چه تمهیداتی در نظر گرفته اند ؟

برای اینکه احتمال عدم رعایت یکی از این اصول توسط شما به حداقل برسد، مسئولین بهداشتی یک ناظر درمانی را برای نظارت بر مصرف داروها ، به شما توصیه می کنند.
ناظر بهداشتی درمان شما ، زمان معینی را در روز مشخص می کند که در آن ساعت شما باید به مرکز بهداشتی نزدیک منزل خود بطور روزانه مراجعه کرده و داروی خود را در مقابل این ناظر بهداشتی مصرف نمایید . در برخی مواقع ممکن است ناظر به محل سکونت شما آمده و داروهای همان روز را به شما داده تا در مقابل او بلع نمایید. به این روش «درمان کوتاه مدت با نظارت مستقیم» و یا به اختصار داتس (DOTS) می گویند .

درمان بیماری سل چگونه است ؟

اگر شما قبلاً به دلیل ابتلاء به بیماری سل داروهای ضد سل مصرف نکرده اید ، به مدت حداقل ۶ ماه ، از ۴ نوع داروی خوراکی مخصوص درمان سل که به صورت قرص و کپسول می باشند ، برای شما تجویز خواهند کرد . این داروها را شما می توانید به راحتی با نظارت یک فرد دیگر استفاده نمایید . لذا نیازی به بستری شدن در بیمارستان و یا آسایشگاه نخواهد بود.
در صورتیکه شما قبلاً به دلیل ابتلا به بیماری سل به مدت ۶ ماه داروهای ضد سل مصرف کرده باشید ، برای شما به مدت حداقل ۸ ماه ، از ۵ نوع داروی مخصوص درمان سل که به صورت خوراکی و تزریق می باشند ، تجویز خواهند کرد .

ممکن است در ابتدا تعداد زیاد داروها که ممکن است به حدود نه تا ده قرص و کپسول در روز برسد، کمی برای شما غیر منتظره و ناراحت کننده بنظر آید ، ولی این نکته را باید درنظر داشت که استفاده از تمام آنها برای بهبودی شما لازم بوده و تاکنون بسیاری از بیماران به راحتی همین تعداد دارو را روزانه مصرف کرده و بهبودی کامل یافته اند.

اسامی داروهای ضد سل کدام است ؟

قوی ترین داروی ضد سل «ایزونیازید» نام دارد که به صورت قرص سفید رنگ در دواندازه کوچک و بزرگ ساخته می شود.قرص کوچک یکصد میلی گرمی بوده و قرص بزرگتر سیصد میلی گرمی است .این دارو تنها در بیماری سل استفاده می شود. بر روی یک طرف قرص بزرگ حروف لانین d.P مشاهده می شود.حداکثر میزان مصرف این قرص که توسط پزشک و یا مسئولین بهداشتی برای افراد ۶۰ کیلوگرم وزن تجویز می شود یک قرص بزرگ (۳۰۰ میلی گرمی) بطور روزانه است .این قرص را باید همراه دیگر داروهای ضد سل یک ساعت قبل و یا ۲ ساعت بعداز غدا با آب مصرف کرد. قرص و یا شربت های سفید رنگ ضد اسید معده (آنتی اسید) که حاوی آلمیــنیوم می باشند نباید در زمان مصرف داروهای ضد سل بخصوص ایزونیازید استفاده نمود، چون موجب می شود اثر داروی ضد سل کاهش یابد.

داروی قوی دیگر ضد سل «ریفامپین» نام دارد که به صورت کپسول تمام قرمز و یا دو رنگ قرمز و آبی و قطره در ایران وجود دارد.کپسول قرمز سیصد میلی گرمی و کپسول دو رنگ یکصد و پنجاه میلی گرمی می باشد.این دارو در بیماری های دیگر نیز مصرف می شود. حداکثر میزان مصرف این کپسول که توسط پزشک و یا مسئولین بهداشتی برای افراد بالای ۶۰ کیلوگرم وزن تجویز می شود دو کپسول قرمز رنگ (۳۰۰ میلی گرمی) بطور روزانه است . این کپسول را باید همراه دیگر داروهای ضد سل یک ساعت قبل و یا ۲ ساعت بعد از غذا با آب مصرف کرد. این کپسول موجب نارنجی رنگ شدن ادرار، لباس زیر و ترشحات بدن و یا لنز چشمی می شود.

داروی دیگری که در درمان سل مصرف می شود «اتامبوتول» است که به صورت قرص خاکستری رنگ با طرفین کمی محدب و برجسته (۴۰۰ میلی گرمی) در ایران ساخته می شود.این دارو تنها در بیماری سل استفاده می شود. حداکثر میزان مصرف این قرص که توسط پزشک و یا مسئولین بهداشتی برای افراد بالای ۶۰ کیلوگرم وزن تجویز می شود ۳ یا ۴ قرص (۴۰۰ میلی گرمی) بطور روزانه است . این قرص را باید همراه دیگر داروهای ضد سل یک ساعت قبل و یا ۲ ساعت بعد از غذا با آب مصرف کرد.

داروی ضد سل دیگر «پیرازینامید» بوده که به صورت قرص سفید رنگ (۵۰۰ میلی گرمی) در ایران موجود است . این قرص از نظر اندازه و ظاهر شبیه قرص بزرگ (سیصد میلی گرمی) ایزونیازید می باشد. به همین دلیل در برخی موارد به اشتباه این دو دارو به جای هم مصرف می شوند و موجب عوارض بسیار خطرناک خواهند شد. لذا توصیه می شود در مصرف این دو دارو دقت کافی نمایید .

تنها اختلاف ظاهری این دو دارو بر روی نوشته لاتین d.P بر روی یک طرف قرص ایزونیازید می باشد . بطوری که در دو طرف قرص پیرازینامید ساده بوده و هیچ حروفی نوشته نشده است .این دارو نیز تنها در بیماری سل استفاده می شود .

حداکثر میزان مصرف این قرص که توسط پزشک و یا مسئولین بهداشتی برای افراد بالای ۶۰ کیلوگرم وزن تجویز می شود ۳ یا ۴ قرص (۵۰۰ میلی گرمی) بطور روزانه است . این قرص را باید همراه دیگر داروهای ضد سل یک ساعت قبل و یا ۲ ساعت بعد از غذا با آب مصرف کرد.

داروی دیگر ضد سل «استرپتومایسین» است که به صورت آمپول (ویال) تزریقی یک گرمی در ایران موجود است . این دارو در اکثر موارد به عنوان داروی پنجم در درمان بیمارانی استفاده می شود که قبلاً به مدت حداقل ۶ ماه دارو مصرف کرده اند . این دارو تنها به صورت عضلانی در باسن تزریق می شود.این دارو در بیماریهای دیگر نیز مصرف می شود.

حداکثر میزان مصرف آن که توسط پزشک و یا مسئولین بهداشتی برای افراد بالای ۶۰ کیلوگرم وزن تجویز می شود یک آمپول یک گرمی بطور روزانه برای حداکثر ۲ ماه می باشد. در بیماران بالای ۶۰ سالگی ، دو سوم آمپول (۷۵۰ میلی گرم) روزانه مصرف می شود.

قرص ویتامین ب ۶ داروی ضد سل نیست ، ولی در برخی از موارد مصرف آن را به همراه قرص ایزونیازید توصیه می کنند.

داروهای ضد سل را در طی درمان چگونه استفاده می کنند؟

اگر شما قبلاً داروهای ضد سل مصرف نکردید، باید در آغاز درمان به مدت ۲ ماه ، چهار داروی ایزونیازید ، ریفامپین ، اتامبوتول و پیرازینامید را به طور روزانه مصرف نمایید . سپس به مدت ۴ ماه تنها از داروهای ایزونیازید و ریفامپین استفاده کنید . این دوره درمانی که حداقل ۶ ماه خواهد بود باید بطور کامل و منظم مصرف گردد.

در صورتیکه شما قبلاً به دلیل ابتلاء به بیماری سل به مدت ۶ ماه داروهای ضد سل یاد شده را مصرف کرده باشید ، باید در آغاز درمان مجدد به مدت ۲ ماه ، از ۵ داروی ایزونیازید ، ریفامپین ، اتامبوتول ، پیرازینامید و استرپتومایسین به طور روزانه مصرف کرده سپس بر حسب توصیه پزشک و یا مسئولین بهداشتی داروها را با میزان کمتری به مدت حداقل ۸ ماه مصرف نمایید.

چگونه می توان پی برد که بیمار در حین درمان در حال بهبودی است ؟

علاوه بر اینکه شما در چند هفته اول درمان احساس بهبودی می کنید ، تب قطع شده و اشتهای شما زیاد خواهد شد. بطوری که در این زمان ممکن است افزایش وزن نیز پیدا کنید. لذا توزین ماهانه و افزایش وزن نشانه پیشرفت بهبودی می تواند باشد. اما ممکن است این افزایش وزن در تمام افراد مشاهده نشود. از طرف دیگر سرفه های شما کم و یا قطع شده و خلط شما کــــــم می گردد.

اما برای اطمینان از سیر بهبودی بیمار مسلول ریوی در حین درمان ، بهترین راه آزمایش خلط می باشد. به همین خاطر به شما توصیه می شود در پایان ماه دوم ، ماه پنجم و پایان دوره درمانی خود، آزمایش خلط انجام دهید . در اکثر موارد در آزمایش خلط پایان ماه دوم درمان شما دیگر میکروب سل دیده نخواهد شد.

جهت بهبودی کامل خود ، چه نکاتی را باید در مصرف داروها رعایت کرد ؟

۱- دستورات دارویی توصیه شده توسط پزشک و یا مسئولین بهداشتی را به موقع و مداوم اجرا نمایید.
۲- طول درمان بیماری شما حداقل ۶ ماه است ، در طی این مدت داروها را به هیچ عنوان خودسرانه قطع نکنید.
۳- به خاطر تعدد داروها و کاهش احتمال فراموشی مصرف آنها، مناسب است کلیه داروها را با فاصله چند ثانیه از هم در صبحگاه قبل برخواستن از رختخواب (یک ساعت قبل از صبحانه) و یا در شب قبل از خوابیدن (دو ساعت بعد از شام) به همراه آب فراوان بلع نمایید ، مگر اینکه پزشک سل شما ، و یا مسئولین بهداشتی نحوه مصرف دیگری را توصیه کرده باشند.
۴- چون نظم در درمان بسیار حائز اهمیت است مناسب است جهت جلوگیری از فراموش کردن مصرف داروها ، یک نفر از مسئولین بهداشتی، آشنایان و یا اعضاء خانواده بر مصرف و بلع دارو توسط شما نظارت کامل و مستقیم داشته باشند. جدول مصرف روزانه دارو را می توانید از مرکز بهداشتی مربوطه بخواهید. با تکمیل خانه های این جدول بطور روزانه، ناظر درمان شما می تواند متوجه تکمیل دوره درمان بیمار خود شود و احتمال خطا را به حداقـــــــل می رساند.
۵- در صورتیکه داروها را خودتان به تنهایی مصرف می کنید مناسب است جهت کاهش احتمال اشتباه در مصرف داروها ، قرص و کپسول مصرفی هر روز را در بسته های جداگانه قرار داده و هر روز یکی از بسته ها را باز و مصرف نمایید.
۶- در صورت عدم تحمل مصرف هم زمان داروها باید با پزشک سل خود و یا مسئولین بهداشتی مربوطه مشورت نمایید.
۷- در صورت بروز تهوع خفیف می توانید داروها را قبل از خواب مصرف نمایید.
۸- از مصرف داروهای ضد اسید معده (آنتی اسید) نظیر شربت و یا قرص حاوی آلمینیوم جداً پرهیز نمایید . چون این داروها موجب می شود که داروهای ضد سل اثر خود را از دست بدهند.
۹- آمپول ، قرص های خوراکی و یا کاشنی پیشگیری از حاملگی ، در زمان مصرف داروهای ضد سل اثر خود را از دست می دهند . لذا باید در حین مصرف داروهای ضد سل از روش های دیگر پیشگیری نظیر کاندوم و یا دستگاه داخل رحمی (آی یو دی) I I U D استفاده نمایید.
۱۰-هیچگاه به توصیه های افراد غیر مسئول و ناوارد در رابطه با بیماری خود و درمان آن توجه نکنید. تمام اطلاعات و یا راهنمایی های لازم را از پزشک سل خود و یا مسئولین بهداشتی کسب نمایید.
۱۱-جهت کمک به تقویت ایمنی بدن و تسریع بهبودی در حین درمان از مواد غذایی پرپروتئین نظیر گوشت و لبنیات بیشتر استفاده نمایید.

قبل از آغاز درمان چه نکاتی را باید در نظر داشت ؟

قبل از مصرف داروها باید نکات زیر را به پزشک سل خود و یا مسئولین بهداشتی متذکر شوید.
۱- داشتن سابقه بیماری خاص دیگر نظیر (بیماری قند یا دیابت- نارسایی کلیه – بیماری های کبدی – اعتیاد به مواد مخدر- بیماریهای خونی – صرع یا تشنج – نقرس – کاهش شنوایی ویا بینایی – سابقه قبلی ابتلاء به سل – بیماری ایدز – سرطان – پیوند اعضاء – بیماریهای نقص ایمنی بدن و…)
۲- لیست کاملی از داروهای دیگری که هم اکنون مصرف می کنید . (داروهای ضد سل اثر بسیاری از داروهای دیگر را کاهش می دهند)
۳- حاملگی

عوارض داروهای سل کدام است و در صورت بروز چه باید کرد ؟

در صورت بروز هر یک از علائم زیر مصرف داروها را فوراً قطع کرده و سریعاً به پزشک سل حود و یا مسئولین بهداشتی مربوطه مراجعه کنید:

۱- ایجاد زردی در سفیدی چشم ها (تمام داروها را قطع کنید)
۲- اشکال در دیدن (قرص اتامبوتول را قطع کنید)
۳- وزوز گوش و یا کاهش شنوایی (آمپول استرپتومایسین را قطع کنید)
۴- استفراغ ، گیجی و درد شکمی بسیار شدید (تمام داروها راقطع کنید)
در صورت بروز هر یک از علائم زیر، مصرف داروها را ادامه داده و در اسرع وقت به پزشک سل خود و یا مسئولین بهداشتی مربوطه اطلاع دهید :
۱- خارش بدن
۲- ایحاد لکه پوستی
۳- درد مفاصل
۴- احساس گزگز یا بی حسی در پاها و یا دست ها
۵- تهوع ساده
۶- درد مختصر در ناحیه معده
۷- بی اشتهایی

نکته مهم:

رنگ نارنجی ادرار و دیگر ترشحات بدن به دنبال مصرف کپسول ضد سل ریفامپین ایجاد شده که طبیعی بوده و احتیاج به مراجعه به پزشک ندارد.

جهت جلوگیری از انتقال میکروب سل به اطرافیان خود چه باید کرد ؟

یادآوری می گردد که اگر مبتلا به سل ریوی هستید، میکروب سل توسط شما از طریق سرفه، عطسه ، خنده و صحبت کردن در فضای اتاق پراکنده می شود . اگر مبتلا به سل غیر ریوی (خارج ریوی) هستید، از نظر انتقال میکروب سل و مسری بودن برای اطرافیان خود مشکلی ایجـــــاد نمی کنید.

توجه :

در صورتیکه مبتلا به سل ریوی از نوع واگیر هستید، قدرت سرایت بیماری شما معمولاً پس از دو تا سه هفته از شروع درمان دارویی ضد سل از بین می رود ، لذا نکات زیر در مورد کاهش انتقال میکروب سل از شما به اطرافیان ، تنها در اوایل شروع درمان سل توصیه می شود :

۱- در صورتیکه بیشتر سرفه می کنید واگیردارتر از دیگر بیماران هستید. لذا توصیه می شود در محیط های بسته کمتر صحبت ، خنده، عطسه و یا سرفه نمایید.
۲- در چند هفته اول درمان دارویی باید همواره بخصوص در فضاهای بسته از ماسک بینی – دهانی چند لایه غیرکاغذی استفاده نمایید.
۳- باید به هنگام سرفه و یا عطسه جلوی دهان خود را با دستمال کاغذی پاکیزه بپوشانید.
۴- خلط خود را پس ازخارج کردن از دهان در پاکت یا دستمالی ریخته و سپس آن را بسوزانید. لذا باید از انداختن خلط در معابر و زمین ، چه در خانه و چه در بیرون جداً خودداری نمایید.
۵- هوای اتاق آلوده به میکروب سل حتی در زمان غیاب شما نیز خطر سرایت دارد. لذا نکات ایمنی را باید در هر حالت رعایت گردد.
۶- اتاق شما باید رطوبت کم داشته و آفتابگیر و با تهویه مناسب بوده بطوریکه جریان هوا از داخل ساختمان به داخل اتاق و از داخل اتاق به فضای باز بیرون ساختمان باشد.
۷- نور مستقیم آفتاب در کشتن میکروب سل بسیار موثر است ، لذا توصیه می شود اتاق شما طوری انتخاب شود که حداکثر زمان آقتاب گیری را داشته باشد.
۸- البسه ، ظروف غذا ، در و دیوار اتاق ، نقشی در انتقال میکروب سل ندارند. لذا نیازی به جدا سازی آن نبوده و آنها را می توان بطور معمول نظافت و شستشو کرد . ولی توصیه می شود که از تکاندن السه و ملحفه بیمار قبل از شستشو خودداری کنید.
۹- در صورت ریختن خلط بر روی سطوح اشیاء و یا کف زمین مناسب است کمی ماده ضدعفونی نظیر ساولن و یا مایع سفید کننده البسه (نظیر وایتکس) بر روی آن ریخته و آن را طبق معمول تمیز نمایید.
۱۰-مناسب است شما بیشتر از حالت عادی نظافت فردی را رعایت نمایید.
۱۱-کودکان نسبت به عفونت سل حساس هستند ، لذا توصیه می شود از نزدیک شدن به آنها و یا ورود اطفال به داخل اتاق خود جداً جلوگیری کنید.
۱۲-در صورتیکه از اطرافیان شما کسی دچار سرفه طولانی مدت است ، حتماً او را جهت معاینه به پزشک معرفی نمایید.
۱۳-در صورتیکه با کودکی زیر شش سال در یک منزل زندگی می کنید ، او را به مسئولین بهداشتی معرفی نمایید تا تحت درمان دارویی پیشگیری از ابتلاء به سل قرار گیرد.

هم اکنون درمان سل برای بیمار چقدر هزینه دارد؟

کلیه خدمات مبارزه با سل اعم از تشخیص ، آزمایش خلط ، رادیوگرافی ، ویزیت پزشک ، دارو ، پیگیری و کنترل اطرافیان بیمار در سراسر کشور ازطریق مراکز بهداشتی به طور رایگان ارائـــــه می شود.

لذا بیمار هیچگونه وجهی بابت ارائه این خدمات در طور درمان خود نمی پردازد.

دستاورهای پزشکی ایران در سال ۹۲

سال ۹۲ با دستاوردهای علمی و پزشکی مهمی در جهان همراه بود. این تحولات در علوم مختلف به ویژه فناوری درحوزه پزشکی بازخوردهای گسترده ای در رسانه های جهان داشت.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، چکیده برخی از رویدادهای مهم خبری در این زمینه در سال گذشته که در وب سایت های مهم علمی داخلی و بین المللی منتشر شد، به شرح ذیل است:

● ● ● مهمترین پیشرفت های ایران در جراحی های پزشکی سال ۹۲

جایگاه علم پزشکی ایران از ادوار دور مورد توجه جهانیان بوده است به خصوص در حوزه جراحی، ایران در ردیف کشورهای برتر جهان قرار دارد.
[مهمترین پیشرفت های ایران در جراحی های پزشکی سال ۹۲]

براساس گزارش های مختلف؛ در حال حاضر بسیاری از روش های جراحی نوین و مدرن دنیا در کشور اجرا می شود.

ایران درسال ۹۲ شاهد رخدادهای پزشکی مهم و ازجمله جراحی های پیشرفته بود که برخی از مهمترین آنها به شرح ذیل است:

● وزیر بهداشت و اجرای ۳۰۰ عمل جراحی چشم درمنطقه دورافتاده شیراز

دکترˈ سید حسن هاشمیˈ با همکاری سایر جراحان بنیاد نورآوران بیش از ۳۰۰ بیمار از اهالی محروم منطقه دهرم در شهرستان فراشبند را مورد عمل جراحی چشم قرار داد.

در این اعمال جراحی وزیر بهداشت و درمان و سایر جراحان موفق شدند بیش از ۳۰۰ بیمار را تحت عمل جراحی آب مروارید و سایر بیماریهای چشمی قرار دهند.

همچنین بیش از پنج هزار نفر از اهالی محروم منطقه نیز توسط چشم پزشکان بنیاد معاینه شدند.

● موفقیت پزشکان خراسان شمالی در جراحی سنگ کلیه از طریق شکاف پوستی

جراحان بیمارستان امام علی (ع) بجنورد در عملی کم سابقه موفق به جراحی و برداشتن سنگ کلیه از طریق ایجاد شکاف ۵ میلی متری در پوست بیمار شدند.

تاکنون در این جراحی ها برای خارج کردن سنگ کلیه، شکاف هایی به طول ۱۰ تا ۱۲ میلی متر صورت می گرفت.

این جراحی برای خارج ساختن سنگ های زیر دو سانتی متری و مقاوم به سنگ شکن های برون اندامی انجام می شود. ایجاد شکاف کوچک تر، از میزان آسیب به نسوج کلیه و پوست، درد و خونریزی کاسته و به طور کلی عوارض جراحی را به کمترین می ساند.

● رکورد ۷۰ عمل پیوند قلب در کشور

پیوند قلب در کشورمان توانسته به آمار حدود ۷۰ عمل پیوند قلب در سال برسد.

سه مرکز اصلی عمل پیوند قلب در کشورشامل بیمارستان مسیح دانشوری ،بیمارستان امام خمینی و بیمارستان شریعتی که از لحاظ تعداد عمل پیوند قلب و مراقبت های ویژه پس از عمل با بسیاری از مراکز پیشرفته دنیا برابری می کنند.

عمل پیوند قلب به عنوان آخرین راه حل و در ارتباط با بیمارانی انجام می گیرد که بیماری قلبی آنها در مرحله پیشرفته و غیر قابل درمان باشد.

در منطقه خاورمیانه تنها ۳ کشور ایران، ترکیه و عربستان سعودی قادر به انجام عمل پیوند قلب هستند.

● موفقیت نخستین عمل جراحی قلب در دزفول

نخستین جراحی قلب در مجهزترین مرکز جراحی قلب خوزستان توسط پروفسورˈ ناصر ملکیˈ جراح قلب با موفقیت انجام شد.

این جراحی بر روی بیمار ۴۶ ساله که با بیماری عروق کرونر تشخیص داده شده بود جهت عمل جراحی مشاوره و تحت عمل جراحی به صورت قلب در حال زنش (بیتینگ) قرار گرفت که این عمل جراحی با موفقیت انجام شد.

ر عالی ارزیابی کرد.

● تولد نخستین نوزاد پسر به روش تفکیک و انتقال جنین در فارس

نخستین نوزاد پسر به روش تفکیک و انتقال جنین زیر نظر تیم پزشکی متخصص در یکی از بیمارستان های شهر نورآباد ممسنی در استان فارس متولد شد.

مادر این نوزاد در حاملگی های قبلی خود فرزندان دختر به دنیا آورده بود و خواستار تولد نوزاد پسر بود که این کار با استفاده از روش تفکیک و انتقال جنین امکان پذیر شد.

درمان برخی از موارد نازایی و امکان تشخیص و انتخاب جنیست نوزاد با استفاده از آزمایش های ژنتیک اکنون در شیراز انجام می شود.

باید توجه داشت که تفکیک و انتقال جنین همچنین می توان از تولد نوزادان معیوب جلوگیری می کند و با بهره گیری از علوم ژنتیک و انجام آزمایش های فوق تخصصی ژنتیکی تفکیک و انتقال جنین سالم و پرهیز از تشکیل جنین معیوب با فرایندهای ملکولی و سلولی در شیراز امکان پذیر شده است.

در حال حاضر در کشور با استفاده از روش های فیش fish و میکرو اری microarray و انجام آزمایش های ژنتیک در این مرکز پزشکی تشخیص جنین سالم از جنین معیوب امکان پذیر شده است.

● انجام نخستین عمل جراحی در بیمارستان سیار جمعیت هلال احمر در کشور نخستین عمل جراحی موفقیت آمیز در اتاق عمل و واحد مراقبت های ویژه (ICU) سیار جمعیت هلال احمر خوزستان درشهرستان کارون با موفقیت انجام شد.

بخش جراحی بیمارستان سیار این جمعیت با برپایی دو چادر بادی به عنوان بخش بهبودی، مراقبت های ویژه،استریل و پکینگ و رختکن جراحان و پرستاران و یک کانکس مخصوص جراحی در بیمارستان سینا شهرستان کارون راه اندازی و یک بیمار پس از بیهوشی جنرال با موفقیت تحت عمل جراحی قرار گرفت.

● انجام نخستین جراحی ستون فقرات به روش کاملا بسته توسط متخصصان ایرانی

جراحی ستون فقرات به روش کاملا بسته (وسیله گذاری و تثبیت مهره های ستون فقرات) برای نخستین بار در ایران و خاورمیانه در بیمارستان امام رضا (ع) به طور زنده انجام شد.

تاکنون پنج جراحی ستون فقرات به روش کاملا بسته ( وسیله گذاری و تثبیت مهره های ستون فقرات ) در این بیمارستان انجام شده است.

جراحی امروز بر روی بیماری ۷۰ ساله که به دلیل سرخوردگی دچار بیرون زدگی دیسک کمر شده و قادر به حرکت نبود ، انجام شد.

این جراحی بر روی مهره ۳ و ۴ کمری و همچنین مهره ۴ و ۵ / محل بیرون زدگی دیسک/ به وسیله دستگاه آندوسکوپی انجام شد.

این روش جدید بیشتر در افراد سالمند مورد استفاده قرار می گیرد و بیمارانی که دچار بیماری های ریوی و دیابت هستند، به دلیل اینکه عمدتا قادر به گرفتن بیهوشی نیستند، کاندیداهای مناسبی برای این جراحی با استفاده از روش بی حسی موضعی هستند.

این جراحی به روش کم تهاجمی تر در فیوژن و برداشتن فشار یا دکمپرشن از روی نخاع ستون فقرات برای اولین بار در کشور و خاورمیانه اجرا می شود.

در این روش جراحی ابتدا بیمار از طریق موضعی بی حس می شود، سپس به وسیله دستگاه آندوسکوپی برش کوچکی بر روی پوست یا اسپینانس ایجاد می شود، بعد با کمک سیستم آندوسکوپ و دستگاه رادیولوژی حین جراحی و مانیتورینگ محل جراحی- دراین مورد ناحیه کمر- اقدام به دژنراتیو یا رفع تنگی کانال نخاع و بی ثباتی در موضع می شود.

● نخستین جراحی مغز و اعصاب در گچساران

نخستین جراحی مغز و اعصاب این شهرستان در بیمارستان شهید رجایی شهر دوگنبدان با موفقیت انجام شد.

این جراحی بر روی یک جوان ۳۰ ساله که نیمی از بدنش پس از زایمان قادر به حرکت نبود انجام شد.

مرکز جراحی مغز و اعصاب بیمارستان شهید رجایی با تجهیزات مناسب قادر به ارایه خدمات عمل های جراحی تومور های مغزی، دیسک های کمر، سنگ ستون فقرات، شکستگی مهره کمر است.

● نخستین جراحی لیزیک دیسک کمر در شیراز

در این شیوه نوین جراحی دیسک کمر نه تنها نیازی به بیهوشی بیمار نیست بلکه در زمان در عمل لیزیک با استفاده از تاباندن اشعه نوع پلاسما از طریق یک نیدل به محل آسیب دیده ضایعه دیسک برداشته می شود.

این شیوه جدید برای درمان دیسک گردن هم کاربرد دارد که با تشخیص پزشک و براساس آزمایشات پزشکی برای درمان تجویز می شود.

با شیوه جراحی لیزر دیسک کمر بیمار بلافاصله بعد از عمل ترخیص می شود.

● تزریق سلول های بنیادی مزانشیمال در بیمار ضایعه نخاع گردنی برای نخستین بار در کشور

در این طرح تحقیقاتی تزریق سلول های بنیادی در محیط کشت جدید و با تکثیر سلولی صورت گرفته است.

در طرح اول سلول های بنیادی تا ۱۵۰ هزار تکثیر شد؛ ولی در طرح تحقیقاتی اخیر میزان تکثیر سلول ها به ۴ تا ۵ میلیون سلول افزایش یافت که انتظار می رود این افزایش کمیت و کیفیت سلولی تاثیر بسزایی در پاسخ به درمان داشته باشد.

این عمل بر روی علیرضا شفیق ۱۶ ساله که در سانحه رانندگی دچار آسیب شدید نخاع گردنی شده بود انجام شد که به نوع خود در کشور بی نظیر بود.

حس و حرکت ۴ اندام واختیار ادرار و مدفوع در این بیمار بطور کامل مختل شده و بعلاوه بیمار دچار دیسترس تنفسی شدید نیز شده بود و به همین دلیل لوله تراکئوستومی برای وی تعبیه شد.

نخاع گردنی حساس ترین منطقه نخاع است که کلیه مناطق بدن از گردن به پایین را عصب دهی می کند متاسفانه هنوز روش درمانی ثابت شده ای تا به حال برای اینگونه آسیب ها کشف نشده است. لذا بر آن شدیم تا طبق آخرین پروتکل مقالات آمریکایی محیط کشت را عوض کرده و سپس سلول ها را از مغز استخوان لگن بیمار گرفته و تا تعداد ۴ تا ۵ میلیون تکثیر کنیم.

این پروسه تحقیقاتی تنها بر روی بیماران قطع نخاعی گردن ، پشتی و کمر قابلیت انجام دارد که بیش از ۳ ماه از ترومای آنها نگذشته باشد و بیمار هیچ گونه حس و حرکتی نداشته باشد.

● نخستین جراحی مغز در حالت هوشیاری در کشور

نخستین عمل جراحی مغز در حالت هوشیاری در کشور با موفقیت انجام شد . این عمل که در خاورمیانه تاکنون انجام نشده برای درمان جانبازان مغز و اعصاب انجام می شود که در نوع خود بی نظیر است.

عمل جراحی مغز در حالت هوشیاری فقط در کشورهای آمریکا، آلمان، انگلیس و فرانسه انجام می شد که خوشبختانه در ایران و در بیمارستان خاتم الانبیاء نیز با موفقیت انجام شد.

در این عمل که با آخرین روش های روز دنیا انجام گرفت حدود ۴ ساعت عمل به طول انجامید و در طول عمل جراحی بیمار هوشیار و بیدار بوده است و ضایعه مغزی که بیمار را رنج می داده خارج شده است و حالت عمومی این بیمار در حال حاضر مساعد است.

این نوع عمل تعیین دقیق مراکز حیاتی مغز مانند مرکز تشنج، حرکت اندام ها، مرکز حسی اندام ها بوده و مزیت عمده این عمل جراحی این است که حداقل ضایعات مغزی را برجای می گذارد.

این عمل برای درمان تومورهای مغزی، ضایعات و صرع مقاوم به درمان انجام می شود و تاکنون این دو عمل جراحی که عصر دیروز انجام شده بر روی جانبازان جنگ تحمیلی که دچار ضایعات مغزی شده اند، انجام گرفته است.

● جراحی موفقیت آمیز همزمان آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی عروق با استفاده از دی اکسید کربن در کشور

این روش به دلیل سختی و پیچیدگی های زیادی که داشت کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

این روش برای بیمارانی که نیاز به تصویربرداری عروق دارند و همزمان دچار بیماری دیابت یا دچار کم کاری کلیه هستند از مزایای بسیاری برخوردار است .

در این روش جراحی مواد حاجبی که به طور معمول برای آنژیوگرافی استفاده می شوند ، برای کلیه بیمار َآسیب زا است به طوری که در گزارش ها آمده است حدود ۱۰ درصد از بیماران ممکن است دچار نفروپاتی ناشی از استفاده ماده حاجب شود.

امروزه روش CO2 ابداع شده و انجام می شود، راه اندازی این سیستم تشخیصی- درمانی ، بخصوص در انجام استند گزاری و بازسازی عروقی کاربرد زیادی داشته است .

در بیمارستان امام وی رضا (ع) تمامی عمل های جراحی داخل عروق از جمله آنژیوپلاستی عروق مغزی ، کلیوی ، احشائی ، استنت گذاری عروق ، کارگذاری فیلتر IVC ( ورید اجوف تحتانی ) برای جلوگیری از ورود لخته به ریه ، آمبولیزاسیون توده ها و تومورهای عروق از جمله AVM ها ، برای بیماران نارسایی کبدی انجام می شود.

● تکنیک های نوین جراحی ستون فقرات در کشور

در حال حاضر از روش های نوین درمانی تهاجمی و کم تهاجمی در درمان ستون فقرات در مراکز درمانی زیر پوشش این دانشگاه انجام می شود.

استفاده از روش های نوین درمانی همچون دیسککتومی آندوسکپیک ، یونیورسال کلامپ ، مالتیپل هوک واسکرو فیکسیشن ، میکروسرجری ،TLIF ،PLIF ،ورتبروپلاستی ،کیفوپلاستی و سانتر ستون فقرات از جمله خدمات جراحی تهاجمی و کم تهاجمی در کشور قابل انجام است .

در حال حاضر درمان بیماری های مفاصل محیطی شامل زانو ، شانه ، هیپ ،مچ پاوستون فقرات به روش های جراحی کمتر تهاجمی و تنها با چند برش کوچک انجام می شود.

بیشتر عمل ها به روش کمتر تهاجمی انجام می شود که علاوه بر کاهش ریسک عفونت و دردهای ناشی از جراحی باز ، مدت زمان بستری بیمار نیز کاهش یافته است .

●  شیراز مرکز اصلی درمان انوریزم های مغزی در جنوب کشور

درمان انوریزم های مغزی به صورت اندوواسکولار (درون رگ) چندین سال است که در دانشگاه علوم پزشکی شیراز در حال انجام است و بیمارستان نمازی خدمات این نوع جراحی ها را به عنوان مرکز اصلی در جنوب کشور به بیماران ارایه می کند .

این روش که از طریق آنژیوگرافی و با استفاده از وسایل مخصوص استفاده می شود در برای اولین بار در جنوب کشور انجام شده و تاکنون تعداد زیادی از بیماران با استفاده از این روش درمان شده اند.

آنوریزم (Aneurysm)‏ شامل اتساع (باد کردن) یا بیرون زدگی دیواره یک سرخرگ در اثر ضعف دیواره سرخ رگ است ، آنوریزم معمولاً در آئورت (سرخرگ بزرگی که از قلب منشا گرفته و در سینه و شکم به سمت پایین حرکت می کند) یا سرخرگ هایی که مغز، پاها، یا دیواره قلب را تغذیه می کنند، ایجاد می شود.

● ارایه سربند ضد میگرن در جهان

سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در اطلاعیه ای، برای اولین بار استفاده از هدبند (سربند) ضد میگرن را تایید کرد. این اولین بار است که محصولی برای کاهش سردرد افراد مبتلا به میگرن توسط این سازمان تایید شده است.

این دستگاه که Cefaly نام دارد و شبیه تاج است، روی پیشانی بیمار قرار می گیرد و جریان الکتریکی بسیار خفیفی تولید می کند. افرادی که از این سربند استفاده کرده اند می گویند که استفاده از این سربند، احساس سوزن سوزن شدن بسیار خفیف در ناحیه پیشانی بوجود می آورد و هیچ عارضه ای در پی ندارد.

آزمایش های انجام شده روی این محصول پزشکی نشان می دهد که شدت حملات میگرنی کاربرانی که از این محصول استفاده کرده اند حدود ۵۰ درصد کاهش پیدا کرده است.

● ساخت فیلتر بینی برای مقابله با آلرژی

محققان دانمارکی موفق به ساخت یک فیلتر کوچک به اندازه لنز تماسی شدند که می تواند علایم آلرژی را از بین ببرد.

این محققان در دانمارک نوعی مینی فیلتر جدید به نام Rhinix طراحی کردند که در درمان بالینی، از دارونمای بدون فیلتر کارآمدتر است.

به گفته محققان وارد کردن این فیلتر به دو حفره بینی اثرات موثری دارد. این سیستم بسته به تراکم فیلتر، راه ورود ذرات موجود در هوا مانند گرده گیاهان را مسدود می کند. گرده گیاهان یکی از عوامل شایع بروز حساسیت به حساب می آید.

● جراحی کم سابقه قلب جنین

پزشکان روسی عمل جراحی قلب جنین را در رحم مادر انجام دادند که این جنین مبتلا به بیماری قلبی و شانس تولدش بسیار کم بود.جراحی قلب جنین برای اولین بار در سال ۲۰۱۳ در آمریکا انجام شد.

عمل جراحی در رحم مادر روی قلبی به اندازه یک سکه انجام شد. با سوزن ویژه ای شکم مادر سوراخ شد و با کمک نازک ترین لوله توانستند وارد قلب کودک شوند.

پزشک در لحظه معینی با بالون مینیاتوری منفذ بین دو بطن را باز کرد و بعد مجبور شد مدتی صبر کند تا کودک برگردد و بتوان عمل را به پایان رساند.

● کشف پروتئین دخیل در بروز نارسایی قلبی

محققان موفق به کشف پروتئینی شدند که تغییر مکان آن به نارسایی قلبی منجر می شود.

افزایش تجمع فیبرهای درون سلول های قلبی (میکروتوبول ها) به افزایش خطر بروز نارسایی قلبی منجر می شود.

محققان دانشگاه آیوا در آمریکا با انجام مطالعه ای متوجه شده اند که بروز تغییرات در میکروتوبول ها باعث ایجاد روند نارسایی قلبی می شود.

● اختراع دستگاه روحیه سنج بیمارهای سیستم عصبی

دانشجوی روسی دستگاه روحیه سنج را اختراع کرده است که با کمک این دستگاه می توان حالت روانی – عاطفی شخص و بیماری های سیستم عصبی را تشخیص داد.

دانشجوی روس دستگاه روحیه سنج ˈ پسیخوفیزیومترˈ را اختراع کرده است. این دستگاه در روسیه بی نظیر است.با کمک این دستگاه می توان حالت روانی – عاطفی شخص و بیماریهای سیستم عصبی را تشخیص داد.

این دستگاه به کامپیوتر وصل می شود و گیرنده های ویژه ای علایمی مانند، فشار خون، ترکیب بیوشیمیایی خون و وضعیت عضلات و عرق کردن و مردمک چشم و غیره را تعیین می کند.

● تهیه نخستین تصویر اشعه ایکس از سلول زنده

محققان برای نخستین بار از یک سلول زنده با استفاده از اشعه ایکس تصویر برداری کنند.

پیش از این دانشمندان مجبور بودند برای مشاهده نزدیک تر سلول های زنده آنها را در مواد شیمیایی نگه دارنده غوطه ور کنند و پس از کشتن، ساختار داخلی آنها را رویت کنند.

به گفته محققان این موفقیت به دانشمندان این امکان را می دهد که جزییات سلول های سرطانی را به دقت مطالعه کنند.

این روش جدید همچنین تفاوت های واضح در ساختار داخلی سلول بین سلول های زنده و مرده را مشخص می کند.

● ساخت ابزاری برای کمک به نابینایان

محققان آمریکا موفق به ساخت حلقه ای شدند که به محض اشاره روی کلمات با صدای بلند آنها را می خواند و حتی می تواند به ترجمه کتاب نیز کمک کند.

این حلقه که فینگر ریدر (FingerReader) نام دارد، می تواند به افرادی که مشکلات بینایی دارند و یا کسانی که قصد یادگیری زبان های جدید دارند، کمک کند.

به گفته محققان در جهانی که روز به روز فناوری های نوینی در عرصه ارتباطات عرضه می شود، اختلالات بینایی می تواند یک نقطه ضعف بزرگ باشد .

● تشخیص هویت از طریق موم گوش

محققان در آمریکا می گویند موم گوش هر فرد مانند بوی زیر بغل می تواند اطلاعات شخصی وی را ارایه دهد. همچنین بررسی موم گوش نشان می دهد فرد چه غذایی مصرف کرده است و کجا بوده است.

تحقیقات قبلی نشان داده بود که بوی زیر بغل می تواند اطلاعات فراوانی در مورد یک فرد، از جمله هویت شخصی، جنسیت و وضعیت سلامت فرد به ما بدهد. تحقیقات جدید نشان می دهد موم گوش نیز همین خصوصیت را دارد.

● ترکیب ژن های انسان و حیوان

دانشمندان برخی از کشورهای جهان اقدام به ترکیب ژن های انسان ها و حیوانات با یکدیکر نموده اند. این موضوع بسیاری از مردم دنیا را به شدت نگران کرده است.

دانشمندان موفق شدند موش هایی با کروموزوم مصنوعی مغز انسان خلق کنند. اهمیت و شهرت این مسئله بدان خاطر است که این موضوع می تواند قدمی برای یافتن درمان برای بسیاری از بیماری ها باشد.

دانشمندان موفقیت هایی چشمگیری در رابطه با پیوند سلول های رویان جنین انسان در مغز موش ها دست یافته اند.

● ساخت روبات دوست انسان در جهان

دانشمندان انگلیسی یک ˈروبات عاطفیˈ (friendly robot) ساخته اند که به محققان کمک می کند چگونگی ایجاد ارتباط و وابستگی انسان به روبات ها را بررسی کنند.

این روبات که اروین (Erwin) نام دارد ( روبات عاطفی با شبکه هوشمند )، می تواند به ساخت اسباب بازی های هوشمند برای کودکان مبتلا به اوتیسم و کودکانی که از سندرم اسپرگر (Asperger) رنج می برد، منجر شود.

این روبات بر اساس تعاملات و روابط انسانی طراحی شده است و رابطه انسان و روبات در آن بر اساس چگونگی روابط بلند مدت انسان ها با یکدیگر تهیه شده است.

● ساخت عینک هوشمند برای مشاهده سلول های سرطانی

محققان نوعی عینک هوشمند ساخته اند که به جراحان کمک می کند سلول های سرطانی را به خوبی از دیگر سلول ها تشخیص دهند.این فناوری پوشیدنی جدید با درخشان کردن سلول های سرطانی آنها را برای جراح قابل مشاهده می کند.

سلول های سرطانی در حالت طبیعی و حتی با استفاده از بزرگ نمایی های زیاد به آسانی قابل مشاهده نیستند.

به گفته محققان این عینک امکان تمایز سلول های سرطانی از سلول های طبیعی را برای جراحان فراهم کرده و به آنها کمک می کند پس از عمل هیچ سلول سرطانی باقی نماند.

این فناوری برای نخستین بار در یک عمل جراحی در هفته جاری مورد استفاده قرار گرفت و آزمایش های بعدی نیز قرار است درماه جاری میلادی به انجام برسد.

● تشخیص سرطان لوزالمعده در چند دقیقه

محققان و مهندسان دانشگاه واشنگتن در آمریکا موفق به ساخت دستگاهی شدند که با تجزیه و تحلیل نمونه برداری از پانکراس امکان تشخیص بیماری را تنها در چند دقیقه ممکن می سازد.

این دستگاه اندازه ای برابر با کارت اعتباری داشته و روش تشخیص سرطان با استفاده از آن بسیار کم هزینه و سریع است.

این دستگاه به صورت خودکار بوده و به پزشک اجازه می دهد روند زمان بر آزمایشگاه پاتولوژی برای تشخیص سرطان کاهش یابد.

● ساخت آزمایشگاهی برای اعضای بدن انسان

آزمایشگاهی برای تولید سلول های بدن انسان در روسیه راه اندازی شد . محققان در این آزمایشگاه قصد دارند تمام اعضای بدن از پوست برای پیوند در سوختگی های شدید تا دیگر اعضای حیاتی بدن را بسازند.

در این آزمایشگاه تمام طرح ها و پروژه های تحقیقاتی متخصصان بیولوژی روسیه بررسی می شود . همچنین در این آزمایشگاه دستاوردهای متخصصان جهانی در این زمینه مورد

● تولید سلول های بنیادی با استفاده از اسید

دانشمندان ژاپنی به شیوه جدیدی برای تولید سلول های بنیادی دست یافتند . در این شیوه با فرو بردن سلول های خون درون اسید، سلول های بنیادی به دست می آید.

سلول های بنیادی می توانند به هر نوع بافت تبدیل شوند و در حال حاضر برای درمان چشم، قلب و مغز از این سلول ها استفاده می شود.

اما تحقیقات اخیر دانشمندان نشان می دهد فناوری تولید این سلول ها می تواند ارزان تر ، سریع تر و امن تر باشد.

به گفته محققان بدن انسان از سلول ها با نقش های خاص و ثابت مانند سلول های عصبی ، سلول های کبد و سلول های عضلانی ساخته شده است.

● اندازه گیری سطح قند خون در اشک چشم

یک شرکت اینترنتی می گوید در حال آزمایش یک لنز تماسی هوشمند است که به افراد دیابتی اجازه می دهد سطح قند خون خود را در اشک چشم اندازه بگیرند.

این لنز تماسی از یک تراشه بسیار نازک بی سیم و حسگر گلوکز ساخته شده است که در میان دو لایه نرم ماده لنزهای تماسی جا سازی شده است.

نمونه اولیه این لنزهای تماسی امکان شمارش گلوکز را در هر ثانیه ارائه می دهند.

با این که این فناوری روزهای اولیه خود را سپری می کند اما محققان با تکمیل چند مطالعه بالینی توانسته اند هزینه لازم برای ساخت نمونه اولیه این لنزها را فراهم آورند.

محققان امیدوارند استفاده از این لنزها روش جدیدی برای کمک به بیماران دیابتی در مدیریت بیماری آنها باشد.

● ساخت نخستین کلیه قابل پیوند در جهان

محققان بیمارستان عمومی ماساچوست با استفاده از مهندسی زیستی، موفق به ساخت نخستین کلیه قابل پیوند شدند.

محققان ماساچوستی با استفاده از روش مهندسی زیستی، یک کلیه قابل پیوند تولید کرده اند که عملکرد آن مشابه کلیه طبیعی است. نمونه اولیه این کلیه برای پیوند به موش ساخته شده و به بدن آن پیوند شده است.

کلیه پیوندشده به بدن موش تولید ادرار کرده است که به معنای موفقیت پروژه قلمداد می شود.

● تشخیص سرطان پوست با مول اسکوپ

یک متخصص رایانه ایرانی که در کانادا زندگی می کند مول اسکوپ ساخته است . مول اسکوپ میکروسکوپی به اندازه انگشت شست دست است که با دوربین تلفن هوشمند کار و به تشخیص سرطان های احتمالی پوست کمک می کند.

ˈمول اسکوپˈ توسط مریم صادقی محقق شرکت ˈمتا اوپتیماˈ در ونکوور کانادا ساخته شده است به انسان اجازه می دهد تا تصاویر خال های مشکوک را جمع آوری کند و در صورت لزوم این تصاویر را برای آزمایش و یا گرفتن درمان های لازم به متخصص ارسال کند.

● ساخت گوش مصنوعی از بافت حیوانات

دانشمندان توانستند از بافت حیوانات گوشی شبیه به گوش انسان رشد دهند.

محققان در بیمارستان عمومی ماساچوست در بوستون می گویند که این گوش انعطاف پذیری گوش انسان را دارد.

به گفته محققان این تکنیک ممکن است روزی در آینده به جایگزین کردن گوشی که از بین رفته یا آسیب شدید دیده کمک کند.

این مطالعه نشان داد که از لحاظ نظری امکان رشد سلول ها به اندازه کافی برای تولید یک گوش کامل وجود دارد. به علاوه محققان گفتند که انتظار دارند تا پنج سال دیگر بتوانند آزمایش های انسانی را شروع کنند.

پزشکان روسیه با عمل پیوند کبد کم سابقه جان کودک دو ماهه را نجات دادند

جراحان روسی عمل بی سابقه ای بر روی کبد دختر بچه دو ماهه با موفقیت انجام دادند، این کودک از زمانی که در شکم مادر قرار داشت مشکل بسته بودن مجاری صفرآوری کبد داشت .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، جراحان در بیمارستان قدیمیˈفیلاتوفˈ شهر مسکو که ویژه کودکان است جان یک دختربچه دوماهه را نجات دادند.آنها عمل جراحی بی سابقه این دختر نوزاد را انجام دادند که یک بیماری مادرزادی کبد داشت. این دختر کوچولو از استونی- کشور همسایه روسیه حتی هنگامی که در شکم مادر قرار داشت مشکل بسته بودن مجاری صفراوی کبد داشت.

والدین آن دختربچه برای معالجه می توانستند یا به اروپا بروند و یا به متخصصان روسی مراجعه کنند.

پزشکانی از بیمارستان ویژه کودکان ˈفیلاتوفˈ مسکو آن عمل جراحی بسیار دشوار را انجام داد.

سرپرست دسته جراحان، پزشک نامی، پروفسور ˈآلکساندر رازوموفسکی ˈ بود که تا به حال جان چندین کودک را نجات داده است. به والدین آن دختربچه حتی در بیمارستان مربوطه بلژیک که بهترین در اروپا شمرده می شود گفتند که در این رشته کسی در جهان بهتر از پزشک روسی رازوموفسکی نیست.

هنگامی که پزشکان استونی بیماری خطرناک آن دختر را تشخیص دادند وقت تامل نبود. این بیماری طلب می کند که جراحی در باصطلاح ˈدوره طلاییˈ انجام شود یعنی در طول دو ماه پس از به دنیا آمدن کودک و اگر تأخیر شود تنها پیوند کبد می تواند نجاتبخش بچه بیمار باشد.

جراحان روسی برای باز کردن مجاری بسته صفراوی و بازسازی خروج صفرا از کبد فقط چند سوراخ کوچکی را کردند.

پزشکان مسکو یگانه کارشناسانی در اروپا هستند که می توانند این عمل جراحی را از طریق لاپاراسکوپی انجام بدهند. این یک معجزه واقعی است. در نیمه اول روز دختر بچه شیرخوار روی میز جراحی بود و عصر حالش خوب می شود و طوری رفتار می کند که انگار چیزی اتفاق نیفتاده بود.

گفتنی است که بیمارستان ˈفیلاتوفˈ مسکو حتی سه سال پیش به انجام اعمال جراحی لاپاراسکوپی روی کبد کودکان پرداخت. در آن زمان کارشناسانی از دیگر کلینیک های جهان فقط در فکر انجام چنین اعمالی بودند.

گفتنی است که اعمال جراحی این نوع از مزایای فراوانی برخوردار است. مثلا روی بدن بیمار اثری از نخ های بخیه باقی نمی مانند و تحمل عمل لاپاراسکوپی آسانتر از عمل معمولی شکمی بوده و روند احیای سلامتی به مراتب سریع تر است. علاوه براین در صورتی که فرد بیمار به پیوند کبد احتیاج پیدا کند عمل پیوند بسیار آسانتر خواهد بود.

در طول سه سال در بیمارستان کودکان ˈفیلاتوفˈ مسکو حدود ۱۰۰عمل جراحی موفق کبد را انجام دادند و اکثر آن ها از طریق سوراخ کردن ملایم کبد کودک عملی شدند.

نتایج مثبت این کار نه تنها در گزارش های پزشکی بلکه همچنین در راه رو های بیمارستانی دیده می شوند پر از بچه هایی دیده می شود که خنده های آن ها از آنجا به گوش می رسد.

ترمیم جمجمه با استفاده از فناوری چاپ سه بعدی انجام شد

فروردین ۱۷, ۱۳۹۳ بواسطة:   موضوع : اخبار علمی پزشکی, مشروح اخبار, مقالات علمي

پژوهشگران در بیمارستان موریستون کشور انگلیس با استفاده از فناوری چاپ سه بعدی، استخوان جمجمه یک بیمار تصادفی را ترمیم کردند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، متخصصان ارتوپدی بیمارستان موریستون با همکاری محققان مرکز فناوری های ترمیمی در جراحی و مرکز ملی طراحی محصولات و توسعه تحقیقات ایالات متحده، توانستند در یک عمل جراحی پیچیده، جمجمه شخصی را که سال ها پیش در اثر تصادف بخشی از استخوان های صورت و سر خود را از دست داده بود، ترمیم کنند.

در این عمل جراحی پیچیده که ۸ ساعت به طول انجامید، ابتدا قسمت سالم جمجمه بیمار، اسکن و بر اساس آن یک مدل سه بعدی از جمجمه وی ساخته شد. سپس با استفاده از فناوری چاپ سه بعدی و مواد اولیه مورد استفاده در ارتوپدی، استخوان های آن بخش از صورت بیمار که در اثر تصادف از بین رفته بود، بر اساس مدل اولیه چاپ و آماده جراحی شد.

در جریان عمل جراحی، پزشکان بخش های باقی مانده از استخوان های گونه و فک نیمه آسیب دیده صورت بیمار را برداشتند و استخوان های چاپ شده را جایگزین آن کردند.

انتظار می رود به زودی استفاده از فناوری چاپ سه بعدی در جراحی های ترمیمی به یک شیوه متداول و کم هزینه تبدیل شود.

هیچکس نمی تواند با نوشیدن آب وزن کم کند

بسیاری از افراد تلاش می کنند با نوشیدن آب وزن کم کنند. اما دانشمندان براین باورند که این امر پایه و اساس علمی ندارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، پژوهشگران علوم پزشکی در دانشگاه آلاباما در آمریکا می گویند نتایج بررسی های آنان نشان می دهد نوشیدن آب سبب لاغری نمی شود.

دکتر بث کیچن از دانشگاه آلاباما در این مورد گفت :بر خلاف تصور همگان، آب آشامیدنی یک کلید جادویی برای کاهش وزن نیست و شواهد بسیار کمی مبنی بر کاهش وزن بر اثر نوشیدن آب وجود دارد.

نوشیدن آب آشامیدنی برای سلامتی مفید است اما نتایج یک مطالعه نشان داد افرادی که آب آشامیدنی بیشتری بنوشند، تنها چند کالری بیشتر می سوزانند. در نتیجه نوشیدن آب آَشامیدنی به تنهایی نمی تواند سبب کاهش وزن شود.

وی توضیح داد که آب بهترین نوشیدنی برای بدن است اما نوشیدن چای سبز و قهوه نیز مایعات لازم را به بدن می رساند.

محققان در مورد از دست دادن وزن بر اثر نوشیدن آب بسیار سرد نیز گفت : آب سرد می تواند تعداد کالری های سوزانده شده را افزایش دهد ، اما این مساله هم تاثیر زیادی در کاهش وزن ندارد.

محققان تنها راه از دست دادن وزن را مصرف کالری های کمتر و مصرف میوه و سبزی ها می دانند.

این ادعای محققان با پژوهش های قبلی که نشان داده بود نوشیدن دو فنجان آب قبل از غذا می تواند منجر به کاهش وزن شود، در تناقض است.

پژوهش های قبلی که در نشریه American Journal of Clinical Nutrition به چاپ رسیده بود به افراد توصیه می کرد برای کاهش احساس گرسنگی آب بنوشند.

خواص ژلاتین

فروردین ۱۶, ۱۳۹۳ بواسطة:   موضوع : آموزش سلامت, اخبار تغذیه, مشروح اخبار

ژلاتین یک پروتئین خوراکی است که به طور عمده از فرآوری کلاژن که ساختمان اصلی تشکیل‌دهنده پوست، تاندون‌ها، استخوان و … مهره‌داران است به دست می‌آید.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، پوست و استخوان حیواناتی مثل گاو و یا ماهی را در آب جوشانده و به وسیله اسید، محلولی را از آن استخراج می‌کنند که این فرآیند چندین روز طول می‌کشد. سپس با فرآوری این محلول و خشک کردن آن ژلاتین حاصل می‌شود.

باید گفت که ژلاتین ماده‌ای جامد، ترد و شفاف بوده و طیف رنگی آن از زرد کم‌رنگ تا سفید می‌باشد، بی‌مزه و بی‌بو است و دارای ۹۰- ۸۴ درصد پروتئین، ۲-۱ درصد نمک‌های معدنی و ۱۵-۸ درصد آب بسته به منبع مورد استفاده آن می‌باشد. همچنین فاقد قند، چربی و مواد افزودنی است.

ژلاتین یک ماده غذایی است نه یک افزودنی غذایی و به دلیل داشتن بافت منحصربه فرد آن که می‌تواند در محلول آبی یک ژل کشسان برگشت‌پذیر تشکیل داده، در دمای بدن ذوب شود و احساس دهانی خوبی را به وجود آورد. در صنایع غذایی مصرف بالایی دارد مثل پاستیل و محصولات ژله‌ای. همچنین با داشتن خواص چسبندگی، کریستالیزاسیون، شکل‌دهندگی، امولسیفایری و جذب آب نیز در گستره زیادی از مواد غذایی مورد مصرف قرار می‌گیرد مثل محصولات یخی، مارشمالو، گوشت‌های کنسروی، سوپ‌های پودری، تافی‌ها، بستنی‌ها و… .

پروتئین‌ها از اسیدهای آمینه تشکیل شده‌اند. اسیدهای آمینه به دو گروه ضروری و غیرضروری تقسیم می‌شوند. به اسیدآمینه‌ای که باید از طریق رژیم غذایی تامین شود و بدن قادر به ساخت آن نیست اسیدآمینه ضروری گفته می‌شود.

پروتئین‌ها از ۲۰ اسیدآمینه تشکیل شده‌اند که ۹ اسیدآمینه ضروری و مابقی غیرضروری هستند. ژلاتین به عنوان یک منبع پروتئینی با ۹۰-۸۴ درصد پروتئین، دارای ۱۸ اسیدآمینه بوده که مقدار اسیدهای آمینه گلایسین (۲۳درصد)، پرولین(۱۴درصد) و هیدروکسی پرولین (۱۱درصد) در آن بسیار قابل‌توجه می‌باشد. هر سه این اسیدهای آمینه جزء اسیدهای آمینه غیرضروری می‌باشند که هر یک از آن‌ها در شرایط خاصی برای رشد کودکان، افراد سالمند، افراد دیابتیک و … می‌تواند نقش بسزایی داشته باشد که در ادامه به آن‌ها خواهیم پرداخت.

گلایسین

گلایسین از لحاظ ساختاری کوچک‌ترین اسیدآمینه بوده و منبع اصلی نیتروژن برای ساخت سایر اسیدهای آمینه به شمار می‌آید. در سنتز بسیاری از مولکول‌های زیستی مثل هموگلوبین، کراتین، نمک‌های صفراوی، مولکول‌های وراثتی و همچنین در فرآیند حفظ قند خون در زمان گرسنگی مورد استفاده قرار می‌گیرد. گلایسین در سم‌زدایی مواد شیمیایی مثل افزودنی‌های غذایی و داروها در کبد نیز نقش دارد. گلایسین موجب افزایش ترشحات معده شده و در بیماری‌های دستگاه گوارش نقش درمانی دارد. گلایسین در التیام زخم‌ها دخالت داشته و در برخی از موارد در هنگام بهبود یافتن زخم‌ها گلایسین ساخته شده توسط بدن کفایت گلایسین مورد نیاز را نمی‌کند. گلایسین در ترکیب با اسیدآمینه آرژنین، کراتین را می‌سازد که ماده ضروری برای تامین انرژی ماهیچه و ترمیم زخم‌ها است. گلایسین برای ساخت هموگلوبین که انتقال‌دهنده گازهای تنفسی در بدن می‌باشد، مورد نیاز است. تحقیقات نشان می‌دهند که کمبود گلایسین در مادران باردار می‌تواند رشد نوزادان را پس از تولد محدود نماید، زیرا که نیازهای رشد جنینی به گلایسین بالا است.

خواص تغذیه ای ژلاتین, فواید ژلاتین

پرولین و هیدروکسی پرولین

اسیدآمینه پرولین یکی از اسیدهای آمینه غیرضروری است، ولی در برخی از مطالعات دیده شده است که با حذف دریافت پرولین از رژیم غذایی مقدار آن در خون نیز افت پیدا می‌کند و به این دلیل آن را به عنوان اسیدآمینه ضروری تلقی کرده‌اند، ولی کمبود آن به ندرت مشاهده می‌شود. در تعداد کمی از مطالعات نیز ثابت شده است که اسیدآمینه پرولین پوست را نرم کرده و از افتادگی آن جلوگیری می‌کند. همچنین گفته شده است که این اسیدآمینه به همراه ویتامین C و اسیدآمینه لیزین موجب جلوگیری از انسداد رگ‌ها به وسیله چربی(لیپوپروتئین A) می‌شود.

ژلاتین و استخوان

پوکی استخوان و التهاب مفاصل (آرتروز) دو بیماری از شایع‌ترین بیماری‌های استخوانی هستند که برای درمان این بیماری‌ها از داروها و هورمون‌های متنوعی مثل کورتون‌ها، استروژن ، بیس‌فسفونات‌ها، کلسی‌تونین، فلوراید و مشتق‌های پاراتورمون استفاده می‌شود. همچنین برای مدیریت این بیماری‌ها از ورزش، مکمل کلسیم و ویتامین D نیز استفاده می‌شود، ولی در هر دو بیماری در برخی موارد به دلیل عدم دسترسی به این درمان‌ها یا مسمومیت‌زایی پاسخ مناسبی نمی‌دهند. در چند دهه اخیر مکمل‌های تغذیه‌ای مثل گلوکزآمین و کندروتین سولفات به عنوان عوامل از بین برنده علائم این بیماری‌ها به کار برده شده‌اند که اثرات به خصوصی روی علت این بیماری‌ها گذاشته‌اند. مطالعات کلینیکی پیشنهاد کردند که کلاژن به دلیل داشتن مقادیر زیاد اسیدآمینه برای درمان این بیماری‌ها می‌تواند مفید باشد.

همچنین این مکمل اثر سمی نداشته و محدودیت مصرف ندارد. کلاژن به طور مستقیم اثرات ضدالتهابی داشته و اثر مستقیم روی بافت مفاصل دارد. در مطالعه‌ای دریافت ژلاتین را روی استخوان بررسی کرده و به این نتیجه رسیدند که ژلاتین می‌تواند تأثیرات متفاوتی روی چگالی استخوان و وزن بدن داشته باشد. این تأثیر بیشتر روی استخوان فمور (استخوان ران) دیده شده است. در مطالعات دیگر نشان داده شد که تزریق ژلاتین، کلسیم موجود در گردش خون را بالا می‌برد که نشان می‌دهد که استخوان در حال ساخت است.

همچنین در سوءتغذیه پروتئین که وزن استخوان کاهش می‌یابد و موجب شکستگی می‌شود میزان مواد معدنی و چگالی استخوان فمور با دریافت ژلاتین بیشتر می‌شود. ژلاتین بر روی درمان بیماری‌های تحلیل برنده سیستم ماهیچه‌ای- اسکلتی نیز تأثیر مثبت دارد.

ژلاتین و درمان زخم‌ها

زخم‌های مزمن مثل گانگرن (زخم‌های دیابتی)، عفونت، زخم‌های درمان‌نشده و … از عوارض بیماری دیابت می‌باشند که یکی از دلایل افزایش شیوع مرگ در افراد مبتلا به آن است. در سال‌های اخیر برای درمان این عارضه تحقیقات متنوعی انجام شده است. ولی به دلیل به وجود آمدن واکنش‌های غیرقابل‌تحمل و مسمومیت‌زایی در افراد دیابتی، درمان محدود شده است. ژلاتین یکی از موادی است که با داشتن سطوح ایمنی بالا و بدون داشتن عوارض برای درمان زخم‌های دیابتی پیشنهاد شده است. ژلاتین به دلیل دارا بودن اسیدهای آمینه و پپتیدهای بی‌نظیر، همچنین با کاهش پاسخ‌های التهابی و تعدیل سیستم ایمنی در درمان زخم‌های دیابتیک می‌تواند موثر باشد. همچنین ژلاتین یک ماده ضد خونریزی است که می‌تواند با برخورد به سلول‌های خونی  آسیب‌دیده مسیرهای انعقادی را فعال کند.

ژلاتین و ناخن و مو

با افزایش سن، ناخن‌ها و موها شکننده و ترک‌خورده می‌شوند. ژلاتین با داشتن مقادیر زیاد اسیدآمینه گلایسین که اسیدآمینه مهم برای ساخت کراتین موجود در مو و ناخن است، به رشد و سلامت مو و ناخن کمک می‌کند.

ژلاتین و دستگاه گوارش

در مطالعات انجام‌شده ژلاتین به عنوان یک ماده پپتوژنیک (پروتئینی که در معده هضم شده و به قطعات کوچک‌تری مثل پپتید تبدیل می‌شود) جریان مایع معدی را افزایش داده و  در نتیجه هضم و جذب را بهبود می‌بخشد. ژلاتین غشاء داخلی دستگاه گوارش را پوشانده و در مقابل عوامل خطرزا و تحریک‌کننده از آن محافظت می‌کند. همچنین ادعا شده است که ژلاتین التهاب روده افراد مبتلا به سندروم روده تحریک‌پذیر را کاهش می‌دهد.

ژلاتین و کبد
تحقیقات اخیر نشان داده‌اند که اسیدآمینه گلایسین در کبد برای سم‌زدایی داروها و دفع هورمون‌ها و اسیدهای صفراوی مورد استفاده قرار می‌گیرد. توانایی کبد برای انجام این اعمال در صورت عدم دسترسی به گلایسین محدود می‌شود. پس ژلاتین با دارا بودن مقادیر زیاد گلایسین می‌تواند به کبد کمک کند.

دیگر اثرات ژلاتین

در مطالعات آزمایشگاهی حیوانات و انسان نشان داده شده است که ژلاتین ممکن است اسیدآمینه‌های لازم برای ساخت کارتیلاژ (ماده سازنده پوست) را تامین کرده و همچنین آن را ترمیم کند. ژلاتین به سرعت جذب ‌شده و اسیدآمینه لازم برای سوخت و ساز را فراهم می‌کند. ژلاتین اثرات دیگری نیز روی سلامتی دارد، ولی در این زمینه‌ها نیاز به تحقیقات بیشتری می‌باشد.

تخم مرغ

فروردین ۱۶, ۱۳۹۳ بواسطة:   موضوع : آموزش سلامت, اخبار تغذیه, مشروح اخبار

تخم مرغ یکی از معدود غذاهای شناخته شده در طبیعت است که می تواند نیازهای بدن را بطور متعادل تأمین نماید.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، تخم مرغ منبع خوبی از پروتئین، ویتامین ها و املاح ضروری است و می تواند به عنوان یک ماده غذایی مهم در برنامه غذایی افراد وجود داشته باشد. نیازهای تغذیه ای افراد برحسب جنس و سنشان متفاوت است.

تخم‌مرغ همهٔ اسیدهای آمینه مورد نیاز بدن را داراست و حدود ۵٫۱۲ درصد جرم تخم‌مرغ را پروتئین تشکیل می‌دهد. یک عدد تخم‌مرغ، ۳ درصد نیاز انرژی یک مرد بالغ و ۴ درصد نیاز انرژی یک زن بالغ را تأمین می‌کند .

عمده ترین ویژگی تخم مرغ و وجه تمایز آن نسبت به سایر مواد غذایی، ترکیب پروتئینی موجود در سفیده (۶۰% پروتئین تخم مرغ) و زرده (۴۰% پروتئین تخم مرغ) و ترکیبات مهم دیگر آن نظیر کولین، لوتئین و گزانتین و تولید بسیار کم انرژی در حدود ۷۶ کیلوکالری است.

گروه از افراد باید عرض کنم چربی اشباع موجود در تخم‌مرغ بسیار کم تا متوسط بوده و منبع خوبی برای تامین ویتامین های B12، D و A و اسیدآمینه‌های ضروری محسوب می‌شود.

پروتئین:

تخم مرغ منبع بسیارغنی پروتئین است. ارزش بیولوژیکی پروتئین تخم مرغ بسیار بالاست و نسبت به سایر منابع پروتئینی مثل لبنیات، گوشت ها و حبوبات غنی تر است. پروتئین تخم مرغ دارای تمامی اسیدآمینه های ضروری برای سلامتی بدن می باشد.

بنابراین مصرف تخم مرغ با سایر موادغذایی که از نظر پروتئینی فقیر هستند مانند نان ، برنج و غلات، باعث تکمیل ارزش پروتئینی غذا می شود.

۵/۱۲ درصد وزن تخم مرغ را پروتئین تشکیل می دهد و هم در زرده و هم در سفیده وجود دارد. ولی بیشتر در سفیده تخم مرغ و به نام آلبومین وجود دارد.

در نمودارهای ارزیابی کیفیت پروتئین موجود در موادغذایی، همیشه تخم مرغ در بالاترین حد یعنی ۱۰۰ قرار دارد و بعنوان استاندارد مرجع برای سنجش پروتئین سایر غذاها استفاده می شود.

ویتامین ها:

تخم مرغ، بیشتر ویتامین های موردنیاز بدن به جز ویتامینC را دارد. تخم مرغ منبع خوبی از ویتامین های گروهB و ویتامینA می باشد. همچنین ویتامینD و ویتامینE را به مقدار کافی و لازم تأمین می کند.

املاح:

تخم مرغ حاوی تمامی املاح برای تأمین سلامتی فرد است. به خصوص اینکه منبع بسیار خوب ید و فسفر می باشد که ید برای ساخت هورمون تیروئیدی و فسفر برای رشد بهتر و سلامتی استخوان های بدن لازم می باشند.

املاح مهم دیگری که در تخم مرغ وجود دارند شامل: روی، سلنیم، آهن و کلسیم می باشند.

روی باعث بهبود زخم، بلوغ و رشد بهتر می شود و عفونت را نیز از بین می برد.

سلنیم نیز یکی از آنتی اکسیدان های مهم می باشد و رادیکال های آزاد ناشی از سوخت ناقص چربی ها را در بدن از بین می برد و می تواند بر علیه عوامل ایجادکننده سرطان نقش داشته باشد.

کلسیم نیز برای عملکرد بهتر سیستم عصبی، رشد بهتر افراد استخوان ها و استحکام ها آنها لازم است.

آهن یکی از اجزاء اصلی و حیاتی گلبول های قرمز خون است ولی قابلیت استفاده این نوع آهن برای بدن هنوز مشخص نیست.

کربوهیدرات و فیبرغذایی:

تخم مرغ به مقدار خیلی کم کربوهیدرات دارد و نیز فاقد فیبرغذایی است.

چربی ها:

۸/۱۰ درصد تخم مرغ را چربی تشکیل می دهد که در زرده آن وجود دارد و کمتر از ۰۵/۰ درصد آن در سفیده موجود است.

بر اساس تحقیقات ۱۱ درصد اسیدهای چرب تخم مرغ از نوع اسیدهای چرب غیراشباع پلی( با چند باند دوگانه)، ۴۴ درصد از نوع اسیدهای چرب غیراشباع مونو( با یک باند دوگانه) و ۲۹ درصد از نوع اسیدهای چرب اشباع است.

کلسترول:

کلسترول و لسیتین، مواد چرب موجود در زرده تخم مرغ می باشند و برای ساختمان و عملکرد سلول های بدن ضروری اند.

کلسترول قابلیت انعطاف و نفوذپذیری غشای سلول های بدن را حفظ می کند. همچنین بعنوان یکی از اجزاء تشکیل دهنده مواد چربی است که باعث نرمی پوست می شوند.

کلسترول برای تولید هورمون های جنسی، کورتیزول( هورمون غدد فوق کلیوی)، ویتامینD و نمکهای صفراوی در بدن لازم است.

لسیتین نیز در انتقال چربی خون و در متابولیسم کلسترول نقش دارد.

با توجه به مطلب بالا و مطالعات گوناگونی که در این زمینه انجام شده است، می توان به ارزش غذایی تخم مرغ به عنوان منبع غنی پروتئین ونیز سایر املاح و ویتامین ها پی برد.

به خصوص در دو گروه از افراد که نیاز به پروتئین بیشتری در برنامه غذایی روزانه اشان دارند، مصرف تخم مرغ بیشتر لازم است:

۱-    در ورزشکاران که نیاز به افزایش عضلات دارند .

۲-     در کودکان و نوجوانان که در سن رشد هستند.

برای کودکان از ۹ ماهگی تا ۱ سالگی: یک زرده کامل تخم مرغ یک روز در میان  و از ۲ سالگی به بعد براساس میل کودک ۶-۵ تخم مرغ در هفته مجاز است.

افراد بالغ نیز مجاز به مصرف ۴-۳ عدد تخم مرغ در هفته هستند.

حتی در افرادی که کلسترول خونشان بالاست نبایستی مصرف تخم مرغ را قطع کرد و این افراد می توانند ۳-۲ عدد در هفته دریافت کنند. زیرا با کاهش دریافت کلسترول از طریق غذا ، سنتز داخلی کلسترول در بدن افزایش یافته و حتی ممکن است بیشتر از قبل شود. نکته قابل توجه این است که بیشتر چربی های موجود در تخم مرغ از نوع غیر اشباع هستند و هیچ ارتباطی با افزایش کلسترول خون ندارند.

باورهای غلط در مورد کلسترول تخم مرغ :

تخم مرغ بدلیل دارا بودن ۲۱۰ میلی گرم کلسترول در دهه های گذشته جایگاه مناسبی در سبد غذایی مردم نداشته چون تصور می شد که با خوردن آن کلسترول خون افزایش یافته و در نتیجه بیماریهای قلبی-عروقی و خطر حمله قلبی را افزایش می دهد.

امروزه مطالعات متعددی که توسط محققین بسیار معتبر و در طول سالهای متمادی بر روی افراد بسیار زیادی در کشورهای مختلف صورت گرفته که ثابت کرده اند :

۱- تغذیه با تخم مرغ نه تنها نسبت LDL : HDL که مهمترین شاخص برای تعیین احتمال خطر بیماریهای قلبی است را تغییر بسیار کمی می دهد و در نتیجه بر روی احتمال بروز بیماریهای قلبی-عروقی اثری ندارد بلکه باعث کاهش پاسخ های التهابی در بدن می گردد.

۲- مصرف تخم مرغ در گروههای جمعیتی مختلف دنیا و یا در داخل یک گروه جمعیتی خاص ارتباطی با کلسترول خون ندارد. شواهد اپیدمیولوژیکی حاکی از این است که سرانه مصرف تخم مرغ در فرهنگ های مختلف ارتباطی با میزان بروز بیماریهای قلبی نداشته و حتی در بروز بیماریهای قلبی-عروقی در افرادیکه ۱ تخم مرغ در هفته و کسانی

که ۱ تخم مرغ در روز مصرف می کنند ارتباطی مشاهده نشده است.

۳- آنچه که در تولید کلسترول خون در بدن نقش دارد اسیدهای چرب اشباع بویژه نوع ترانس است و نه کلسترول های غذایی و در تخم مرغ تنها یک سوم اسیدهای چرب آن از نوع اشباع بوده و کلسترولی هم که در اثر خوردن تخم مرغ در بدن تولید می شود از نوع HDL (کلسترول خوب) و LDL کم آتروژنیک است که هیچ تغییر معنی داری را در نسبت LDL:HDL ایجاد نمی کند.

۴-بدلیل مطالعات متعدد از سالها پیش توسط انجمن بین المللی تخم مرغ و بسیاری از کشورهای مطرح دنیا شعاری برای تشویق جوامع به بازگشت برای مصرف تخم مرغ و بهره برداری کامل از این ماده غذایی کامل و بسیار مفید بدون ترس از کلسترول مطرح کردند که عبارت است از: An egg a day is ok و در ایران هم این شعار توسط ستاد ترویج مصرف تخم مرغ و با تأیید کلیه مراجع ذیصلاح متولی امر چنین ترویج شد: «هر انسان سالم، یک تخم مرغ در روز».

علائم سرطان تخمدان

فروردین ۵, ۱۳۹۳ بواسطة:   موضوع : آموزش سلامت, سلامت سالمندان, مشروح اخبار

متخصصین علوم پزشکی مجموعه ‌ای از علایم جسمی را شناسایی کرده ‌اند که در زنان مبتلا به سرطان تخمدان رخ می‌ دهند و ممکن است نشانه‌ های هشدار دهنده اولیه برای این بیماری باشند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، این علایم بسیار شایع هستند و اغلب زنانی که آن ها را بروز می‌ دهند، مبتلا به سرطان تخمدان نیستند. اما برای زنان مبتلا به سرطان تخمدان، امید این است که آگاهی بیشتر در مورد آن ها به تشخیص زودرس و درمان بیماری منتهی شود.

جامعه سرطان آمریکا و جامعه متخصصان سرطان‌ های زنان آمریکا بر این چهار علامت به عنوان علایمی که در زنان مبتلا به سرطان تخمدان از عموم مردم شایعتر هستند،  ‌تاکید دارند:

۱ – تورم و درد شکم یا لگن

۲- مشکل در خوردن

۳- احساس پری و سیری بلافاصله بعد از غذا خوردن

۴- توسعه علائم ادراری مثل افزایش توالی دفع ادرار و یا نیاز به دفع سریع ادرار

اگرچه این علائم در مشکلات معده و به طور کلی ناراحتی های گوارشی نیز مشاهده شده است ولی اگر این علائم را هر روز و برای چندین هفته احساس کردید سریعا به پزشک زنان مراجعه کنید. زیرا این ها می تواند علائم اولیه سرطان تخمدان باشد. بهتر است این تفکر و افسانه که سرطان تخمدان یک قاتل خاموش می باشد را از ذهن بیرون کنید.

باید پذیرفت که بدلیل عدم توجه زنان به این علائم ، تشخیص به موقع با تاخیر مواجه می شود. در حالیکه توجه به این علائم واقعا ضروری است و این علائم اغلب ثابت و مجاب کننده می باشد. اگر چنین است حتما به پزشک مراجعه کرده و در مورد سرطان تخمدان سوال کنید.

عوامل , ریسک فاکتورها و میزان شیوع :

سرطان تخمدان بیماری چندان رایجی نیست و پنجمین عامل مرگ ومیر زنان در اثر سرطان و بیماری های زنان محسوب می شود. علت این بیماری ناشناخته است .

این سرطان بیشتر در جوامع صنعتی , البته به جز ژاپن , دیده می شود. زنان مسن بیشتر در خطر ابتلا به سرطان تخمدان قرار دارند.

بیش از نیمی از مرگ ومیر ناشی از سرطان تخمدان در زنان ۵۵ تا ۷۴ ساله دیده می شود و تنها ۱,۴ از زنان ۳۵ تا ۵۴ ساله در اثر این بیماری جان خود را از دست می دهند.

با این که سرطان تخمدان , شیوع چندان زیادی ندارد اما به دلایلی باعث مرگ ومیر زیادی می شود. یکی از این دلایل , مبهم و غیرمشخص بودن علایم سرطان تخمدان است که در نتیجه زنان و پزشکان آنها معمولا این علایم را مربوط به بیماری های رایج دیگر تصور می کنند و زمانی که سرطان تشخیص داده می شود. اغلب تومور به خارج از تخمدان سرایت کرده است .

همچنین تخمدان سرطانی , سلول های بدخیمی را از خود بیرون می ریزد که اغلب برروی رحم , مثانه , روده و دیواره روده جای می گیرند. این سلول ها حتی پیش از آنکه سرطان شناسایی شود , شروع به ساخت تومورهای جدیدی می کنند.

دلیل دیگر مرگ ومیر زیاد بیماران مبتلا به سرطان تخمدان اینست که آزمایش تشخیص موثری برای این بیماری وجود ندارد. بیش از ۵۰ درصد از زنان مبتلا به سرطان تخمدان در مراحل پیشرفته بیماری , متوجه بیماری خود شده اند.

به نظر می رسد که خطر ابتلا به سرطان تخمدان ناشی از چند عامل باشد. هرچه تعداد فرزندان یک زن بیشتر باشد , احتمال ابتلا او به سرطان تخمدان کمتر می شود.

حاملگی در سنین پایین و مصرف قرص های ضدبارداری نیز اثر پیشگیرنده دارند و برعکس به نظر می رسد که مصرف داروهای باروری با افزایش احتمال ابتلا به این سرطان در ارتباط باشد. اگرچه هنوز در اینباره اختلاف نظر وجود دارد.

برخی از ژن ها مثل که خطر BRCA 2 و BRCA 1 ابتلا به سرطان سینه و سایر سرطان ها در سنین پایین تر را افزایش می دهند , احتمالا در بالابردن خطر ابتلا به سرطان تخمدان نیز موثر هستند. بیمارانی که قبلا به سرطان سینه مبتلا شده اند و یا یکی از اعضای خانواده آنها سابقه ابتلا به سرطان سینه یا تخمدان را داشته باشد , در خطر بیشتری هستند.

سابقه فامیلی ابتلا به سرطان رحم , روده یا سایر سرطان های معده ای ـ روده ای , ممکن است علامت وجود سندرومی به نام سرطان غیرپولیپی ارثی روده باشد که احتمال ) HNPCC ( ابتلا به سرطان تخمدان را بسیار بالا می برد.

سایر عوامل احتمالی عبارتند از مصرف پودر تالک , قرارگرفتن در معرض پنبه نسوز , مصرف غذاهای پرچرب , و ابتلا به بیماری اریون در کودکی ; که البته تاثیر هیچ کدام از این عوامل هنوز به اثبات نرسیده است .

بررسی یک بیمار، مبتلا به HIV و لوپوس امید تازه ای برای تولید واکسن ایدز به وجود آورده است

پژوهشگران علوم پزشکی بالینی در دانشگاه پزشکی دوک کشور امریکا می گویند تحقیقات صورت گرفته بر بیماری که سیستم ایمنی بدنش انواع مختلف آنتی بادی های خنثی را تولید می کند، امیدهای تازه ای برای تولید واکسن ایدز به وجود آورده است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، این بیمار، ترکیب نادری از HIV و بیماری لوپوس اریتماتوسوس (SLE) دارد که در آن، سیستم ایمنی بدن به سلول ها و بافت خود بدن حمله می کند .

بارتون اف هاینز استاد پزشکی و ایمونولوژی در دانشگاه پزشکی دوک در مرکز پزشکی دانشگاه دوک در آمریکا در این باره می گوید: ما پس از سال ها جستجو توانستیم بیماری مبتلا به SLE مزمن را که به ویروس HIV نیز آلوده شده است، پیدا کنیم تا دریابیم آیا این فرد می تواند آنتی بادی های خنثی تولید کند یا خیر.

دانشمندان دریافتند که این بیمار این آنتی بادی های مهم را تولید کرده و تعیین چگونگی پاسخ ایمنی، درک آنها از این فرایند را افزایش داده است.

آنتی بادی های خنثی به طور کلی در مقابل گونه های بسیاری از عوامل بیماری زا موثر بوده و با مسدود کردن و یا خنثی کردن اثرات بیولوژیکی بیماری از سلول ها محافظت می کنند.

به گفته محققان برخی از افرادی که به ویروس HIV آلوده می شوند، این آنتی بادی ها را تولید می کنند اما حداقل دو سال طول می کشد که این اتفاق در بدن فرد آلوده بیفتد.

شرح کامل نتایج این بررسی در نشریه Clinical Investigation به چاپ رسیده است.

” رازَک ” ، گیاه دارویی و صنعتی

435354353رازَک گیاهی دارویی است. کاربرد آن بیشتر در ساخت آبجو است. رازک از راستهٔ گل سرخ (Rosales) و تیرهٔ شاهدانگان (Cannabaceae)، جنس رازک‌ها (Humulus) است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  رازک گیاهی علفی، چند ساله ۲۰ پایه ، بالا رونده و دارای اعضای پوشیده از تارهای خشن است به حالت خودرو در جنگلها و اماکن پوشیده از درختچه ها و انبوه بوته ها می روید از اختصاصاتش اینست که به سهولت تحت تاثیر عوامل محیط قرار می گیرد و شکل متفاوت پیدا می کنند مانند آنکه در مناطق معتدله ساقه گیاه دارای دسته های فراوان فیبر می شود. از این نظر در صنعت مورد استفاده قرار می گیرد در حالیکه در آب و هوای خشک و گرم ، تارهای فیبری آن کاهش پیدا کرد. به صورت غیر قابل استفاده در می آید ولی در عوض گیاه دارای ماده رزینی فراوان می شود. رازک دارای برگهای متقابل ، دانه دار و مرکب از ۳ تا ۵ لوب نامساوی است.

پایه نر آن ، گلهای کوچک به وضع مجتمع به صورت خوشه های مخصوص دارد. هر گل نر آن را پوششی مرکب از ۵ کاسبرگ آزاد فرا میگیرد و در داخل پوشش ، ۵ پرچم به وضع منطبق بر کاسبرگها جای دارد.در پایه های ماده رازک ، گلهای به رنگ سفید مایل به حنائی به حالت مجتمع به صورت مخروطهای تقریباً کروی ظاهر می شود این مخروطهای از فلسهای نازکی تشکیل یافته اند که در کنار هر یک ، ۲ تا ۶ گل ماده همراه با براکته های کوچک جای دارد.

میوه این گیاه فندقه هایی است که در سطح و قاعده آنها تارهای ترشحی فراوان بوجود می آید. چون قسمت مورد استفاده این گیاه مجموعه گلهای ماده آن می باشد که گیاه پرورش یافته بدست می آید از این جهت در زمین های زراعتی منحصراً پایه ماده گیاه را می کارند و حتی اگر پایه های نر در مزرعه بوجود آمده باشند.

آنها را از بین می برند تا از آمیزش گل ممانعت بعمل آید زیرا گلهای آمیزش نیافته از نظر کیفیت بر گلهای آمیزش یافته ترجیح داده می شود در بعضی نواحی نیز خلاف آنچه که ذکر شد در مقابل هر ۱۰۰ پایه ماده یک پایه نر پرورش می دهند زیرا به این نتیجه رسیده اند که عمل آمیزش دوران رشد را سریع تر و مقدار محصول را زیادتر می کند بر اثر تحقیقات ارقام متنوعی از رازک بدست آمده است که بنام رازک سرخ رازک سبز رازک دورگ معروفند.

دامنه انتشار

نواحی شمال ایران، بین گرگان و سواحل دریای خزر، گرگان بندر گز، زرین گل، مازندران : بین چالوس و تنکابن، گیلان : بین رشت و لاهیجان ، رشت ، آستارا

مشخصات

تیره توت فرنگی گیاهی علفی پایا با ریشه‌ای عمیق و منشعب گیاه دو پایه بوده (نر و ماده) گلهای نر به صورت خوشه‌ای از بغل برگها روئیده و ماده به شکل مخروطی بیضی شکل و مجتمع می‌روید.

رازک گیاهی است علفی، چندساله و بالا رونده. این گیاهدو پایه بوده و اعضای آن پوشیده از تارهای خشن است. برگ‌های گیاه، متقابل، دندانه دار و مرکب از ۳ تا ۵ لوب نامساوی است.

گل‌های نر به صورت مجتمع و گل آذین خوشه هستند. گل‌های ماده، به صورت مخروط مانند سفید مایل به حنایی می‌باشند.

قسمت مورد استفاده گیاه، مخروط‌های ماده (گل‌های ماده) آن است که دارای بوی معطر و مطبوع با طعم تلخ است. این گیاه بیشتر در نواحی شمال ایران از جمله گرگان، چالوس، تنکابن، رشت، لاهیجان و آستارا می‌روید.

استفاده از  خواص آرام بخشی این گیاه بسیار ساده است. به ۱۵ گرم میوه‌ی رازک و یک لیتر آب جوش نیاز دارید.

454353453

نیاز اکولوژیکی

رازک در طول رویش به درجه حرارت زیادی نیاز ندارد. اندام های حیوانی هوایی این گیاه به سرما حساس ولی اندام های زیرزمینی در برابر سرما مقاوم بوده و قادر به تحمل درجه حرارتهای تاثیر می باشند.

جوانه های رویشی ریزوم در دمای شش تا هشت درجه سانتی گراد شروع به رویش می کنند در صورت افزایش دما رویش این جوانه ها افزایش می یابد و زارک را در مناطقی که میانگین درجه حرارت سالانه ۷ تا ۱۱ درجه سانتی گراد باشد می توان کشت نمود. این گیاه در مرحله گل دهی بیشترین مقدار دما نیاز دارد. بطوریکه میانگین دما در مرحله گل دهی ۱۶ تا ۱۸ درجه سانتی گراد مناسب است رازرک اگر چه ریشه طویل دار و قفادر به جذب آب از اعماق زمین است ولی به لحاظ سطح وسیع گیاه (۱۲ تا ۱۵ متر مربع در هر بوته) ضریب تعرق بسیار زیادی دارد از این رو بارندگی نقش عمده ای در افزایش عملکرد دارد.

رازک را نباید در مناطق باد خیز کشت نمود زیرا بادهای شدید نه تنها سبب خوابیدن ساقه های بالا رونده بر روی زمین میشود بلکه موجبات خرابی داربستها و قیم ها میشود. رطوبت هوای محل رویش گیاه نیز باید مناسب باشد و از تغعییرات زیادی برخوردار نباشد کشت این گیاه در اماکن مه آلود نه تنها سبب کاهش نر و در نتیجه کاهش مواد موثره گلها میشود بلکه گسترش بیماریهای قارچی بسیار موثر استا.

زمینهایی که رازک کشت می شود باید کاملاً صعف و فاقد هر گونه پستی و بلندی باشد خاکهایی بابافت متوسط و با ضخامت زیاد و حاوی مقادیر فراوان ترکیبات کلسیم خاکهای مناسبی برای کشت رازک است.کشت رازک در خاکهای رسی و خاکهایی با بافت نامناسب و همچنین خاکهایی که از مقادیر زیادی کربنات کلسیم برخوردار باشند نیست کشت گیاه در مناطقی که سطح آب زیر زمینی باشد توصیه نمی شود.

PH خاک برای گیاه بین ۵/۶ تا ۷ مناسب است.

آماده سازی خاک
رازک برای ۱۶ تا ۱۸ سال در یک منطقه می ماند. پس از تسطیح زمین و اضافه کردن ۴۰ تا ۶۰ تن کود حیوانی کاملاً پوشیده شخم عمیقی به عمق ۵۰ تا ۸۰ سانتی متر زده می شود. دراین مرحله ۶۵ درصد کودهای شیمیایی مورد نیاز را به خاک اضافه می کنند (لازم به ذکر است در زمینهایی که رازک کشت میشود هر یکصد گرم خاک به حاوی ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلی گرم ازت ، ۳۵ تا ۴۰ میلی گرم اکسید فسفر و ۳۵ تا ۵۰ میلی گرم اکسید پتاس باشد).

بهترین زمان برای شخم زمین اوایل تیر ماه اواسط مرداد می باشد برای کاشت بهار می توان شهریور – مهر این عمل را انجام داد. در اینصورت تابستان زمان مناسبی برای اضافه کردن کودهای حیوانی به مزین می باشند هنگام شخم خاک را علیه آفات و بیماریها می توان ضد عفونی کرد.

مواد مناسب برای ضد عفونی کردن خاک عبارتند از : بازودین ۵ به مقدار ۳۵ کیلوگرم در هکتار بازودین ۱۰ به مقدار ۵/۱۷ کیلوگرم در هکتار فوردان ۱۰ گ به مقدار ۲۰ کیلوگرم در هکتار (البته مواد ضد عفونی کننده به نوع آفت و با عوامل بیماریزا بستگی دارد). پس از شخم زمین را باید تسطیح کرد. و تیرکها را نصب می نمایند.

تیرکها در ردیفهایی به فاصله ۱۰ تا ۱۲ متر از یکدیگر اقدام می نمایند جنس این تیرکها ممکن است چوبی، سیمانی ، نیمه شیمیایی – نیمه چوبی باشد ۱۲ متر فاصله تیرکها بطوریکه در این فاصله می توان اقدام به کاست سه ردیف رازک به فاصله سه متر از یکدیگر نمود بهتر است بعد از نصب داربستها زمین را مجدداً به عمق ۲۵ تا به ۳۰ سانتی متر شخم زد. تذکر : ثلث تحتانی ساقه رازک فاقد انشعابات است انشعاباتی ساقه ای که از نظر تولید گل بسیار مهم می باشند از ثلث قسمت تحتانی به بعد بوجود می آیند.

از این رو به منظور بهبود در کیفیت و کمیت محصول باید به نیمه داربست و قیم های مناسبی برای این گیاه اقدام نمود. ( طول برگها باید ۶ تا ۵/۶ باشد) البته ارقام دیررس طول تیرکها باید ۷ متر باشد).

تاریخ و فواصل کاشت

اواسط مهر تا اواخر فروردین هنگامی که هوا سرد نبوده و رطوبت کافی نیز وجود داشته باشد زمان مناسبی برای انتقال قلم ها و کاست آنها در زمین اصلی است البته قلم ها با در فصل بهار می‌توان کشت کرد ولی کشت آنها در فصل پائیز مناسب تر است تعداد بوته در هکتار متفاوت است و به رقم گیاه بستگی دارد برای ارقام زودرس و میان رس ۱۲ تا ۱۵ هزار بوته در هکتار و فاصله گیاهان در طول ردیف ها ۹۰ تا ۱۱۰ سانتی متر مناسب است. بار ارقام دیررس ۸ تا ۱۱ هزار بوته در هکتار پیشنهاد می‌شود. در اینصورت فاصله بوته ها در ردیف ۱۲۰ تا ۱۴۰ سانتی متر مناسب است.

54353543534

کاشت

تولید رازک از گیاهانی است که تولید آن هزینه زیادی دارد. کاشت وتکثیر رازک به روش رویشی و در مقیاس وسیع تنها از طریق قلمه های ریشه ای انجام می گیرد. اگر چه از پیکر و رویشی گیاه برای تکثیر آن می توان استفاده کرد ولی این روش مناسب نسبت و احتمال رویش آنها در مقایسه با قلمهای ریشه ای بسیار ضعیف است.

تکثیر رویشی از طریق قلمهای ساقه به اقدام به جدا کردن ساقه های از گیاه نموده که قلم های مذکور باید کاملاً سالم و عاری از هر گونه آلدوگی میکروبی و قارچی باشد این قلم ها باید از ضخامت و طول مناسبی (۲۰ تا ۲۵ سانتی متر طول و به ضخامت بندانگشت) برخوردار بوده و حداقل دارای یک تا دو جوانه رویشی باشد و انتهای آنها حتی الامکان باید صاف باشد (توسط قیچی بریده شوند) به منظور ریشه زایی قلم های ساقه آنها را باید در نهاستانهای که بستر آنها برای این کار آماده شده باشد با در کلدانهای یک بار مصرف کشت کرد.

خاک مناسب و آبیاری برای تسریع در رشد و ریشه زایی قلم ها موثر است. زمان مناسب برای کاشت قلم ها در نهاستان فروردین قرار می باشد. قلم های در ردیفهایی به فاصله ۸/۱ تا ۳ متر کاشته می شوند فاصله قلم ها در طول ردیف ها متفاوت است و به رقم گیاه بستگی دارد. و بین ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر است پس از ایجاد شیارهای مناسب قلم ها را در فواصل معین داخل آن قرار داده و روی آنها را با خاک پوشاند به منظور افزایش رطوبت بهتر است به ضخامت ۵ تا ۱۰ سانتی متر بالاتر از سطح زمین روی آنها خاک ریخته شود.

تکثیر رویشی رازک وسیله ریشه :

اواخر شهریور – اوایل مهر هنگامی که برگ گیاهان شروع به ریزش می نمایند زمان مناسبی برای جمع آوری قلم های ریشه ای است بر این کار توسط ماشین مخصوص (ماشین هرس ریشه) اقدام به قطع ریشه ها از فاصله ۱۰ تا ۱۵ سانتی متری سطح خاک کرده و سپس بر حسب کیفیت آنها را دسته بندی می کنند. پس از جمع آوری قلم های ریشه باید آنها را کشت کرد.

تعداد این قلم ها در هر هکتار به فاصله ردیف ها بستگی دارد. بطور کلی در هر هکتار ۳۰ تا ۴۰ هزار قلم ریشه ای را می توان کشت کرد. از سال دوم رویش به بعد بهار زمان مناسبی برای جمع آوری قلم های ریشه ای است بطوری که تعداد قلمه های ریشه ای در فصل بهار هفت تا هشت مرتبه بیش از مقدار آن در سایر فصول است. از ریشه هر گیاه می اتوان ۱۰ تا ۱۵ قلم و به طول ۸ تا ۱۰ سانتی متر انتخاب کرد.

پس از انتخاب قلم ها اقدام به کاشت آنها در خاکهای شنی – توری می نمایند قلم های را نیز می توان در گلخانه هایی که خاکهای آن مخل وطیاز شن و هوموس است کشت کرد فاصله ردیف های از یکدیگر ۱۰ سانتی متر و فاصله قلم ها از یکدیگر نیز ۱۰ سانتی متر مناسب است پس از کاشت ریشه باید به ضخامت یک سانتی متر با خاک پوشیده شود.

دمای مناسب برای رویش ریشه ها ۲۰ تا ۲۲ درجه سانتی گراد است در اوایل کاشت خاک باید رطوبتی به میزان ۸۰ درصد داشته باشد در حضور دما و رطوبت کافی ریشه پس از ۱۰ تا ۱۵ روز رویش کرده و انشعابات جدیدی بوجود می آورد معمولاً پس از شش تا هشت هفتم ریشه ها از رشد کافی برخوردار می شوند آنها را می توان به زمین اصلی متشل کرد. برای ارقامی که از دوره رویشی طولهای برخوردارند تعداد مطلوب بوته ۶ تا ۷ هزار در هکتار فاصله گیاهان در طول ردیف ۱۸۰ تا ۲۰۰ سانتی متر مناسب است پس از خارج کردن قلمه های مورد نظر از خاک خزانه و قبل از کاشت در زمین اصلی بهتر است آنها را با محل از تولید به مدت ۶ تا ۱۲ ساعت ضد عفونی کرده و پس از هرس ریسه (قطع انتهای ریشه) در زمینهای دائمی کشت شوند.

هرس باید به گونه ای باشد که تمام اندام های تکثیر از شکل و اندازه کم و بیش یکسانی برخوردار شوند برای کشت قلم ها در زمین اصلی باید ابتدا به حفره گودالی به عمق ۳۰ تا ۴۰ سانتی متر اقدام نمود و قلم را در داخل آن طوری قرارداد که جهت ریشه ها به طرف پائین باشد. و ریشه تقریباً ۱۵ سانتی متر پائین تر از سطح زمین قرار گیرد. سپس اوی آن را با خاک پوشاننده به طوری که به ضخامت ۵ تا ۸ سانتی متر از سطح گودال خاک ریخته شود.

اگر در بهار به انتقال قلم ها به زمین اصلی اقدام شود بلافاصله پس از کشت باید زمین را آبیاری نموده.

4354353543

داشت

پس از اینکه ارتفاع بوته ها به ۲۰ سانتی متر رسید ساقه های را باید حلو قیمی که دریای آنتعبیه شده پیچاند چنانچه هر بوته دارای چند شاخه باشد باید فقط در تاسه شاخه را حول قیم قرارداد از اواخر خرداد علفهای هرز بین ردیفها را بادی یا توسط ماشین باید وجین کرد.

سال اول رویش در فصل تابستان ارقام نامناسب و بوته های بیمار را شناسایی و جمع آوری می کنند. واکاری در فصل پائیز انجام می‌گیرد در این فصل بوته های دگیر را جایگزین بوته های خشک شده باید کرد.

سال اول رویش در فصل پائیز ۴۰ تا ۵۰ کیلوگرم در هکتار ازت ۸۰ تا ۱۰۰ کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر ۱۴۰ تا ۱۶۰ کیلوگرم در هکتار اکسید پتاس باید به اخک اضافه کرد. سال دوم ر اوایل بهار ۶۰ تا ۸۰ کیلوگرم ازت به خاک اضافه می شود و همچنین سله های ایجاد شده در فواصل بین ردیفها را باید شکست بطورکلی مراقبتهای رازک شامل مراقبت بهار ، تابستانه و پائیزه می باشند.

مراقبتهای بهاری : شامل آماده سازی خاک ، حاصلخیز کردن زمین، هرس ریشه، مبارزه با علفهای هرز و کمک به قرار گرفتن گیاه حول قیم مراقبتهای تابستانه : کمک به پیچیدن گیاه حول قیم بریدن و جدانمودن شاخه های عقیم زنانه ، مبارزه آفتها بیماریها مرقبتهای پائیزه (پس از برداشت محصول) : بریدن ساقه ها، آماده سازی خشک افزودن کود مورد نیاز گیاهان به خاک بیماریهای رازک می توان سفیدک جفتی را نام برد. که برای مبارزه با این بیماریها هر ۵ تا ۶ روز باید اقدام به سمپاشی گیاهان نمود و ۱۰ تا ۱۴ مرتبه سمپاسی را تکرار کرد.از آفتهای عمده رازک شته رازک می باشد که باید از آفت کش مناسب آن استفاده نمود.

برداشت

رازک بطور متوسط ۱۶ تا ۱۸ سال عمر می کند و چنانچه شرایط اقلیمی مناسب باشد طول عمر گیاه به ۳۰ تا ۴۰ سال نیز میرسد وی ۸ تا ۱۰ سال بازدهی اقتصادی دارد.

برداشت گلهای گیاه رازک همواره با ماشین انجام می گیرد هنگامیکه گلها کاملاً رسیده و گیاهان پوشیده از گل باشند. بایدآنها را برداشت نموده رسیده به رنگ زرد مایل به سبز می باشند زمان جمع آوری گلهای در ارقام مختلف متفاوت است ولی معمولاً در اواسط خرداد یا اواخر شهریور زمان مناسبی برای برداشت گل رازک است. برداشت به وسیله ماشینهای مخصوص انجام میگیرد.

ابتدا به بریدن گیاه از فاتصله ۶۰ تا ۸۰ سانتی متری از سطح زمین اقدام می شود (به همراه قیم) سپس برای جدا کردن گبلها از سایر قسمتهای گیاه به مراکز مخصوص منتقل میشوند پس از برداشت گلها را باید بالافاصله خشک کرد برای خشک کردند گل نباید از دمای بیش از ۶۰ درجه سانتی گراد استفاده شود.

همچنین زمان خشک شدن گلها نباید از ۵/۳ تا ۶ ساعت تجاوز کند. عملکرد محصل گل خشک ۵/۰ تا ۵/۲ تن در هکتار است نسبت گل تازه خشک ۴ به ۱ است.

۱۵ گرم گیاه رازک را در یک لیتر آب جوش بریزید و اجازه دهید به مدت حدود ۱۰ دقیقه بجوشد. سپس بگذارید محلول به دست آمده خنک‌تر شود و سپس آن را صاف کنید. دم کرده‌ی رازک را در یک بطری شیشه‌ای بریزید.

هر روز ۳ فنجان از این دم کرده میل کنید. خواهید دید که کم کم استرس‌هایتان رفع خواهد شد. زمانی که دل شوره ها و استرس‌هایتان از بین رفت دیگر نیازی به این دم کرده ندارید.

مهندس میرحمید غفاری زنوز

عضو هیئت علمی ( دانشیار )

« Previous PageNext Page »